eBBj5dvyo4pFx/jMncAsxterWd4=LVVWlYGK1y7+bnQkwa0PDESrTDI=uDwrfBCndEykam5/2hk6G7GoT9huYZJOAfla6rx8X+azM/4pp3tuT5XBq8Tj8+HB LGLJl9XewNiIjpch3VJKiKXdEqUwQsAw/Me7FnfOeK22CWsxXeeqWhEYYmMF54pl 5v+MXxS7h9oFjADtUOmJehTM/ZveDRHIzWg5UAt8QfGFWospog2dqJhjWYXHorvs iC1SmdEU5JPwgR7DxRFBbYOEogwEqTrFi5ZnjRNV7DdtRKnfVNN9KLreEmcGCxTx zRBfS7r+2GQhacnArp2GjUp56eyOoLILraFocXx+EoijoxkuToTeilmFkbcOuGPg hEE6hs5KTcpxHmJwDLKEEw==MIIFsjCCBJqgAwIBAgIQWe5w2IGYF3ugf6Lee8gP6zANBgkqhkiG9w0BAQUFADBc MRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTELMAkGA1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVu aXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xEzARBgNVBAMMCkNFUlRVTSBRQ0EwHhcN MTUxMTE3MTI1OTAxWhcNMTcxMTE2MTI1OTAxWjCB8TEuMCwGA1UEAwwlSmFuIFN6 eXN6a287IE1pbmlzdGVyc3R3byDFmnJvZG93aXNrYTEMMAoGA1UEKgwDSmFuMRAw DgYDVQQEDAdTenlzemtvMRowGAYDVQQFExFQRVNFTDo0NDA0MTkwMjMxNjEhMB8G A1UECgwYTWluaXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMSowKAYDVQQQMCEMDldhd2Vs c2thIDUyLzU0DA8wMC05MjIgV2Fyc3phd2ExETAPBgNVBAcMCFdhcnN6YXdhMRQw EgYDVQQIDAttYXpvd2llY2tpZTELMAkGA1UEBhMCUEwwggEiMA0GCSqGSIb3DQEB AQUAA4IBDwAwggEKAoIBAQDSOKktxzrorSG2jmpbFUWvd7mN96Cea7F3ySOwmCVR NA5J8pstDZiQFtoa/6qslJ+9PCA3xYPOm58PMpKhlvHrMWLrro/rbrCZ+TrAy0EY PGq1NmtDOsl1pM4L/xbnaKDMqKmCBx/wGWS5+tX/e3O7ueQxsjTmzTjSP8paaP8r 3w+ibGQ0+YDhEYFc01+G2oCFWtB5GcgqZkOB4DZ1/G0VzFvgTaUVOuirrAWz1GWq I8WE0LhcBVeVsNJ7VZBqFOF83E7T/TRs0x1JWcGkIM0mv8BHfnmjeT3e7tB8oULM UZ7zxnrKCrtTBMk543AhFNzHYecZ/TB6Xu/NcX2w4+JZAgMBAAGjggHYMIIB1DAM BgNVHRMBAf8EAjAAMC8GA1UdHwQoMCYwJKAioCCGHmh0dHA6Ly9jcmwuY2VydHVt LnBsL3FjYTE0LmNybDAfBgNVHSMEGDAWgBSNudnz4XN9QANKcv6NDp3gTXfJFjAd BgNVHQ4EFgQU+m+OBvGwfuScmFzF9R264vt7SZEwDgYDVR0PAQH/BAQDAgZAMIIB FwYDVR0gBIIBDjCCAQowggEGBgsqhGgBhvZ3AgQBATCB9jAtBggrBgEFBQcCARYh aHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5dG9yaXVtMIHEBggrBgEFBQcCAjCB tzAgFhlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMAMCAQEagZJDZXJ0dW0gUUNB IFByb2Zlc2pvbmFsbnkgLSBrd2FsaWZpa293YW55IGNlcnR5ZmlrYXQgd3lkYW55 IHByemV6IFVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4gemdvZG5pZSB6IHd5bWFn YW5pYW1pIFVzdGF3eSBvIHBvZHBpc2llIGVsZWt0cm9uaWN6bnltLjAoBggrBgEF BQcBAwQcMBowCAYGBACORgEBMA4GCSqEaAFlAwEBAgoBBDANBgkqhkiG9w0BAQUF AAOCAQEAtt+UFwUrqt4uuMhjTRyrZDq1byHT2C2GFChxsYfSnNzrtcCGoyFDxkMT 01ACILUyHSka4xyR3RU/aobimXm/0LYTcS6bzOpmLT6+aQ3AWD8BFkFKnEoEOKyc DRao5gHgpqK2x/iycmSQMs7EG7GhxAM9W8oQkZixl8UxhnJVZdsiXV059aoFNLeO 5fPhoq4/+g9eqKPwToIesKKJ2MXryzajMLmRx1Dr4LVZfw2OHC+Pc/8xgQ9kLyGP zMCtYwy+PZN8YLnu/i1CkVcMDvqUvFQSSL6jFfmg1bWaPZ/rSUecsgr/qNsRPmzn 8RZ6WFpIySasGBAB4kQKU0kHZRJhWA==2017-01-05T12:50:37ZsR4Wzhc6hHznP1fsPW+isRZGhB0=CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL,serialNumber=Nr wpisu: 1119539347060454947618692194801663086571MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="Zarz. MŚ ws. zadań ochronnych dla PN Gór Stołowych.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIBQYJKoZIhvcNAQcCoIIH9jCCB/ICAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMG8GCyqGSIb3 DQEJEAEEoGAEXjBcAgEBBgsqhGgBhvZ3AgQBAjAhMAkGBSsOAwIaBQAEFNiM9JKL FSm1VaNh86beqY+n8XGLAgcONfqTYO9NGA8yMDE3MDEwNTEyNTE0M1owAwIBAQII UTElTcjEKDqgggSZMIIElTCCA32gAwIBAgIUJ+aS4Kljd4Fu23Hp++0y+ElpFbsw DQYJKoZIhvcNAQEFBQAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVy IHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dl IENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpMB4XDTE2MDQwMTE0MzkzN1oX DTIwMTAyNjIzNTk1OVowXTEVMBMGA1UEBRMMTnIgd3Bpc3U6IDE1MQswCQYDVQQG EwJQTDEhMB8GA1UECgwYQXNzZWNvIERhdGEgU3lzdGVtcyBTLkEuMRQwEgYDVQQD DAtDRVJUVU0gUVRTQTCCASIwDQYJKoZIhvcNAQEBBQADggEPADCCAQoCggEBAN2n Fu94S1vAFuPhXSNyNUQJgAl/5z/avS7Fx3DMMo5wtYAR0L3w9zfU0miFqWNIZP/0 iiTbyGe/PnEn7O95ydGhsPb1abS6pQ3rU20tc3YqdkhI3uUQEm4kesANGHxZtCbR up8F+rnxILBT55/0v2DIu2xv6zad5oLivXcqUwjudeAEJQKmGgtf8XDRBj0hkXqs QW6uzn1s0l6YuetSKQVyUs9A3XcdifqQt4lyZIlVjJSqUopzJjL9WbwUnCR/nh2J 6vqMcuO5KdI1KkvxO8k4uUca0KoZAODqlgM5tGQRZHWg+V19umP0DrFZe20vrLl0 bpeTBfQoeuERt3CWjKMCAwEAAaOCATowggE2MBYGA1UdJQEB/wQMMAoGCCsGAQUF BwMIMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwgasGA1UdIwSBozCBoIAUWTQM+33nRQFvyXCWwk4G +A+BQ/ahcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3RlciB3bGFz Y2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93ZSBDZW50 cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KYIUYqcNBMMkuNQnVsw/gWvy6zLvBxkw MQYDVR0gAQH/BCcwJTAjBgRVHSAAMBswGQYIKwYBBQUHAgEWDXd3dy5uY2NlcnQu cGwwDgYDVR0PAQH/BAQDAgbAMB0GA1UdDgQWBBStXdivePhtlTJL/rHXlK86nM4V hzANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEARqcpOhHLJMgR3Ih7k5CqSWPL15mkk39IcKhG l2Hk6mhPV+jVix757/S6g4myYwKNLS5IrqyT6xOM3nw+wv3pFfMQbJEPE5BN+L7L 219tImCxpP4P/nnp5Gv5VGZZLp2KbPaTX4j9KdH9qMOnAi6ZEsmCDUD1Xb2udAmM 1JlKiyJIURbTmFsPuYS/hDDQ/ITkw2ju2grevXWNR31I0MkaVqnVPmeioDBLGab0 eBiCuOWwta5xK1OfxTYYWbtaO24RnUhZ8obLvxlzDv89kGFTf1K598UabNGDqBbt f8ylMfYV0YnoBCgZIxVNtBHRQVDi2QSTedpiYWpDvSm+s0aE2TGCAtAwggLMAgEB MIGGMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBk byBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENl cnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUJ+aS4Kljd4Fu23Hp++0y+ElpFbswCQYFKw4D AhoFAKCCAR4wGgYJKoZIhvcNAQkDMQ0GCyqGSIb3DQEJEAEEMBwGCSqGSIb3DQEJ BTEPFw0xNzAxMDUxMjUxNDNaMCMGCSqGSIb3DQEJBDEWBBSsaD6FhC9WIod63w6a U1xCnP7DlDCBvAYLKoZIhvcNAQkQAgwxgawwgakwgaYwgaMEFN7d8V1GwKnPOp4G bgcxu+6LoIdOMIGKMHKkcDBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwlTWluaXN0 ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwmTmFyb2Rv d2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkCFCfmkuCpY3eBbttx6fvt MvhJaRW7MA0GCSqGSIb3DQEBBQUABIIBADQGM3ylqdD71TwFVQG+ySxMRoHFaRuv wHpVni4Eb6shutV65lmmdouB5UpOYqZQoOYgcJyNdKh+MiHzPFS+J46+bLk7HJ2B uUnq+u0/6B4IxM/PcyrHFRAI4xGZaFkHmW+S7xVg2r4z3fUQ2sb/j/ppbEMNrfFU qkejxbsQq9Mb4y16Qb1wT77h57vlnF6M7TzWuDTGQGfgY7kNvgEFTMb/szboYpXm pzkgs+Gc2pWo3Cjt4mUHjVYwLXCpFsazFIHPVm+gMMQ8ezDHOWZ3+u7SOfgkBCQl dfLXz0hw36gJ6+5wOhX+iOg0LATtM2hUVEZNlMxOgNFy0ayGB3a7NLw=ZARZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA) z dnia ………………............. r.w sprawie zadań ochronnych dla Parku Narodowego Gór StołowychNa podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 i 1936 oraz z 2016 r. poz. 422) zarządza się, co następuje:§ 1. Ustanawia się zadania ochronne dla Parku Narodowego Gór Stołowych na 2017 r.§ 2. Zadania ochronne, o których mowa w § 1, obejmują:1)identyfikację i ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz sposoby eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków, stanowiące załącznik nr 1 do zarządzenia;2)opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów z podaniem rodzaju, rozmiaru i lokalizacji poszczególnych zadań, stanowiący załącznik nr 2 do zarządzenia;3)opis sposobów czynnej ochrony gatunków roślin i zwierząt, stanowiący załącznik nr 3 do zarządzenia;4)wskazanie obszarów objętych ochroną ścisłą, czynną oraz krajobrazową, stanowiące załącznik nr 4 do zarządzenia;5)ustalenie miejsc udostępnianych w celach naukowych, edukacyjnych, turystycznych i sportowych oraz maksymalnej liczby osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach, stanowiące załącznik nr 5 do zarządzenia.§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. MINISTER ŚRODOWISKAZałączniki do zarządzeniaMinistra Środowiskaz dnia .................. r. Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ SPOSOBY ELIMINACJILUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejąceLp.Identyfikacja i ocena1) zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zamieranie sztucznych drzewostanów będących monokulturami świerka (Picea abies) niedostosowanymi do siedliska, a stanowiącymi w PNGS2) około 83% powierzchni drzewostanówUsuwanie drzew chorych i obumierających, jeżeli zagrażają one trwałości drzewostanów, z pozostawieniem niezbędnej liczby drzew ze względu na ochronę różnorodności biologicznej. Zachowanie właściwego stanu zdrowotnego drzewostanów przez:wyznaczanie i korowanie drzew opanowanych przez grzyby, w szczególności z rodzaju opieńka (Armillaria spp.) i owady, w szczególności kornik drukarz (Ips typographus) zagrażające trwałości drzewostanów;prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez:jesienne poszukiwania larw owadów z rodzaju zasnuja (Cephalcia spp.),wystawianie pułapek feromonowych na brudnicę mniszkę (Lymantria monacha),wykładanie pułapek klasycznych i feromonowych na kornika drukarza (Ips typographus) oraz gatunki towarzyszące.2Niszczenie ekosystemów naskalnychOgraniczanie antropopresji. Udostępnianie obszarów PNGS do wspinaczki – zgodnie z Zarządzeniem Dyrektora PNGS.3Antropogeniczna erozja gleb na stokachZabudowa przeciwerozyjna4Niekontrolowana penetracja obszaru PNGS polegająca na:1) przebywaniu turystów lub odwiedzających PNGS, w miejscach nieudostępnionych (obszarach na terenie PNGS, które nie są udostępnione turystom do zwiedzania);2) użyciu pojazdów mechanicznych (motocykle, quady) - powodująca niszczenie roślinności w pobliżu szlaków turystycznych, runa leśnego i ekosystemów nieleśnych.Ukierunkowanie ruchu turystycznego przez budowę i konserwację infrastruktury turystycznej. Konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych. Odnawianie oznaczeń szlaków i drogowskazów na węzłach komunikacyjnych. Konserwacja szlaków rowerowych, ścieżek dydaktycznych oraz wykonanie kolejnych ścieżek. Konserwacja wyposażenia miejsc odpoczynku, a także koszenie trawy w miejscach odpoczynku. Ustawianie tablic informacyjnych z regulaminem PNGS i piktogramów. Konserwacja oznakowania granic PNGS. Usprawnianie ruchu turystycznego i ograniczanie ilości turystów na Szczelińcu Wielkim i Błędnych Skałach poprzez utworzenie tras turystycznych i wprowadzenie opłat za wejście na trasy. Zapobieganie przebywaniu turystów lub odwiedzających PNGS poza miejscami udostępnionymi (obszarach na terenie PNGS, które nie są udostępnione turystom do zwiedzania), poprzez odsłanianie form skalnych zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie szlaków. Kontrola zbioru jagód i grzybów.Kontrola przestrzegania zasad korzystania z terenu PNGS (Służby PNGS, wolontariusze).Stosowanie naturalnych przeszkód uniemożliwiających nielegalne wjazdy pojazdami mechanicznymi.5Niezgodność składu gatunkowego drzewostanu z siedliskiem.Niewłaściwa struktura przestrzenna i wiekowa drzewostanów.Regulowanie składu gatunkowego drzewostanów z uwzględnieniem fazy rozwojowej drzewostanu, typu siedliska oraz typu zbiorowiska roślinnego i możliwych wariantów składu gatunkowego. Wykonywanie działań ochronnych z uwzględnieniem wymogów ochrony siedlisk i gatunków określonych w załącznikach do dyrektywy ptasiej (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. U. UE L z dnia 26 stycznia 2010 r.)) i dyrektywy siedliskowej (Dyrektywa Siedliskowa - Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. U. UE L. z dnia 22 lipca 1992 r.)). 3. Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w drzewostanach objętych programem przebudowy i renaturalizacji, polegających na:stosowaniu różnych rodzajów cięć dla potrzeb przebudowy składu gatunkowego drzewostanów;odnawianiu drzewostanu pod osłoną, w lukach, na gniazdach oraz w poprawkach i uzupełnieniach;składaniu gałęzi;wykaszaniu roślinności zielnej w odnowieniach;pracach szkółkarskich;zbiorze nasion i szyszek.6Uszkadzanie odnowień i młodników przez zwierzynę płowąZabezpieczanie drzewostanów przed uszkodzeniami spowodowanymi przez zwierzęta roślinożerne poprzez:zabezpieczanie młodego pokolenia drzew (grodzenie upraw siatką leśną, smarowanie drzew środkiem odstraszającym);naprawy bieżące, remonty oraz czasowy demontaż istniejących ogrodzeń;demontaż starych ogrodzeń;kontrolę liczebności populacji zwierząt roślinożernych.7Zarastanie ekosystemów trawiastych na skutek sukcesji Koszenie łąk i pastwisk z usuwaniem biomasy lub wypas zwierząt. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów z ekosystemów trawiastych.8Zanikanie starych odmian drzew owocowych oraz zamieranie populacji owadów zapylającychWegetatywne rozmnażanie drzew i krzewów owocowych z egzemplarzy rosnących na terenie PNGS. Pielęgnowanie sadu kolekcyjnego i starych sadów oraz drzew przydomowych.Kontynuacja działań zmierzających do odtworzenia zbliżonego do naturalnego zespołu owadów zapylających przez reaktywowanie bartnictwa.9Wypieranie przez inwazyjne gatunki roślin gatunków rodzimychMonitoring w zakresie występowania następujących inwazyjnych gatunków roślin:rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica);rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis);rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemica);barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi);barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazianum);niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera).W przypadku stwierdzenia występowania inwazyjnych gatunków roślin, poprzez:koszenie;wykopywanie;wywożenie;zniszczenie, poza granicami PNGS.10Zamieranie osobników lub kłopoty z naturalnym odbudowaniem populacji następujących gatunków rzadkich i chronionych:sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica);goryczuszki czeskiej (Gentianella bohemica);storczycy kulistej (Traunsteinera globosa);mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus).Zbiór nasion i owoców.Rozmnażanie wegetatywne.Hodowla sadzonek.Wprowadzanie wyhodowanych sadzonek na wybrane stanowiska.Monitoring populacji gatunków rzadkich i chronionych.11Zanieczyszczenie powierzchni ziemiZbiórka, segregacja i wywóz odpadów stałych12Degradacja infrastruktury drogowej przez czynniki abiotyczne i antropogeniczne, utrudniająca dojazd do powstałych zagrożeń, w szczególności pożarów, wypadków.Utrzymanie przejezdności dróg będących własnością PNGS przez naprawę zniszczonych odcinków13Zmiana stosunków wodnych i szaty roślinnej oraz zubożenie siedlisk wilgotnych spowodowane odwodnieniem ekosystemów starymi rowami melioracyjnymi. Zarastanie wysychających mokradeł młodym pokoleniem świerka (Picea abies (L.) H.Karst) pochodzącym z sukcesji naturalnej.Nadmierny odpływ wody.Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w PNGS przez ograniczenie nadmiernego odpływu wody. Ograniczenie spływu wody po zboczach oraz usuwanie młodego pokolenia świerka (Picea abies (L.) H.Karst) pochodzącego z sukcesji naturalnej.14Presja zabudowy prywatnych nieruchomości na obszarze PNGSWykup nieruchomości gruntowychII. Zagrożenia wewnętrzne potencjalneLp. Identyfikacja i ocena1) zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Nadmierny ruch pojazdów na drodze do Błędnych SkałOgraniczanie ruchu pojazdów drogą do Błędnych Skał, poprzez budowę parkingów o ograniczonej ilości stanowisk przy Błędnych Skałach (58 stanowisk) i na Polanie YMCA (100 stanowisk).2Koncentracja ruchu turystycznego na Szczelińcu Wielkim i Błędnych SkałachWprowadzenie ruchu jednokierunkowego na trasach turystycznych. Budowa infrastruktury turystycznej zapewniającej bezpieczne przejście.3Zagrożenie życia i zdrowia turystów z powodu stojących martwych drzew i zbliżania się turystów do urwisk i przepaści.Systematyczne usuwanie obumarłych drzew w pobliżu szlaków turystycznych.Zabezpieczanie szlaków turystycznych i punktów widokowych znajdujących się w pobliżu urwisk i przepaści.4Naturalne masowe ruchy skał, stanowiące zagrożenie dla ruchu turystycznego. Monitorowanie masowych ruchów skał – odczyty szczelinomierzy. Wykonywanie działań zabezpieczających w rejonie szlaków turystycznych.III. Zagrożenia zewnętrzne istniejąceLp.Identyfikacja i ocena1) zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Niedostateczny poziom wiedzy społeczności lokalnych na temat roli jaką odgrywa PNGSPodejmowanie działań służących ochronie przyrody w PNGS i przynoszących korzyści społeczności lokalnej, w szczególności w zakresie obsługi ruchu turystycznego. Prowadzenie działań edukacyjnych skierowanych do społeczności lokalnych.Organizacja kampanii i zajęć edukacyjnych promujących przyrodę PNGS.Monitorowanie postaw społeczności lokalnych w zakresie stosunku wobec PNGS i zaangażowania w ochronę przyrody.2Niski poziom świadomości ekologicznej turystów i społeczności lokalnych Realizacja programów edukacyjnych skierowanych do dzieci i młodzieży szkolnej.Prowadzenie działalności edukacyjnej w oparciu o przestrzenny system edukacyjno-informacyjny, w tym szczególnie dotyczącej potrzeb ochrony zasobów przyrody PNGS.Doskonalenie oferty edukacyjnej dla wszystkich grup odbiorców.Publikacja materiałów na temat PNGS, jego środowiska przyrodniczego i kulturowego oraz problemów ochrony środowiska.Współpraca ze społecznościami lokalnymi.3Przerwanie powiązań przyrodniczych PNGS z otoczeniem, a w konsekwencji doprowadzenie do zubożenia genetycznego i gatunkowego roślin i zwierząt PNGS.Zachowanie ciągłości korytarzy ekologicznych łączących PNGS z innymi obszarami chronionymi, poprzez udział w tworzeniu dokumentów związanych z zagospodarowaniem przestrzennym okolicznych gmin.4Zanieczyszczenie powietrza, gleb, wód i hałas wzdłuż szlaków komunikacyjnych przecinających PNGS.Propagowanie rozwiązań mających na celu ograniczenie ruchu kołowego przez PNGS, wspieranie rozwoju transportu zbiorowego i alternatywnego na obszarze PNGS.Ograniczenie ruchu samochodowego na drodze Polana YMCA – Błędne Skały przez dążenie do wprowadzenia transportu alternatywnego i zbiorowego.Modernizacja odcinków dróg newralgicznych z punktu widzenia przeciwdziałania zagrożeniom na terenie PNGS, zwłaszcza ze względów pożarowych czy możliwości pomocy turystom poszkodowanym w wypadkach.5Zanieczyszczenie powietrza, gleb i wód na skutek funkcjonowania w sąsiedztwie PNGS zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej oraz ośrodków wypoczynkowych.Propagowanie idei modernizacji i przebudowy systemów ogrzewania oraz urządzeń związanych z gospodarką wodno-ściekową.Dążenie do wprowadzania odpowiednich rozwiązań w zagospodarowaniu przestrzennym w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.Dążenie do likwidacji nielegalnych składowisk odpadów w otulinie PNGS.Edukacja ekologiczna społeczności lokalnych.6Powstawanie chaotycznego krajobrazu kulturowego, na skutek wprowadzania dysharmonijnych form architektury i obiektów reklamowych (głównie w Karłowie i w bezpośrednim sąsiedztwie PNGS).Propagowanie regionalnych wzorów architektury sudeckiej.Działania na rzecz wprowadzenia do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy zapisów ograniczających presję urbanizacyjną na terenie otuliny PNGS oraz opiniowanie inwestycji prywatnych i samorządowych.7Występowanie gatunków roślin inwazyjnych w otulinie PNGSWspółpraca z samorządami lokalnymi, w celu eliminacji gatunków roślin inwazyjnych.8Naruszanie granic PNGS, poprzez bezprawne zajęcie lub użytkowanie gruntów i samowole budowlane.Regulacja stanu granic PNGS.Monitoring granic przez służby PNGS w zakresie bezprawnego zajmowania lub użytkowania gruntów i samowoli budowlanych.IV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalneLp.Identyfikacja i ocena1) zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Przedostawanie się na teren PNGS jenota (Nyctereutes procyonoides) – obcego gatunku zwierzątOgraniczenie liczebności jenota (Nyctereutes procyonoides) zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2015 r. poz. 2168 oraz z 2016 r. poz. 1082).2Zmniejszanie się wartości krajobrazu kulturowego na skutek wprowadzania zabudowy niezharmonizowanej z kulturowym i przyrodniczym otoczeniem oraz reklam i tablic informacyjnych, których forma plastyczna lub sposób prezentacji wprowadzają znaczącą dysharmonię w krajobrazie.Dążenie do wprowadzenia rozwiązań w zagospodarowaniu przestrzennym w otulinie PNGS dotyczących kształtowania nowej i przekształceń dawnej architektury oraz nadzór nad wdrażaniem tych rozwiązań.Prowadzenie działań edukacyjnych promujących miejscowe tradycje oraz kształtujących potrzeby estetyczne dotyczące krajobrazu.3Zanikanie lokalnych tradycjiProwadzenie działań edukacyjnych promujących tradycyjne budownictwo, sadownictwo, bartnictwo, pasterstwo oraz lokalne zwyczaje.Objaśnienia:1) Ocena zagrożeń wyraża się w uszeregowaniu zagrożeń od najistotniejszego.2) PNGS – Park Narodowy Gór Stołowych.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃI. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony ścisłejLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków i urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych; remont lub wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach oraz miejscach odpoczynku, remont lub wymiana szlakowskazów;2) usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z infrastruktury turystycznej i skał. 2. Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego, poprzez:1) udrożnianie szlaków przez usuwanie drzew tarasujących szlaki i ścieżki edukacyjne;2) usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach i ścieżkach edukacyjnych;3) oznaczenie szlaków narciarskich. 3. Bieżące naprawy i konserwacje kładki edukacyjnej „Niknąca Łąka”.4. Bieżące naprawy i konserwacje stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby”. Do 10 sztuk – tablice edukacyjneDo 109 km – szlaki pieszeDo 53 km – szlaki roweroweWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzeb35 km Według potrzebŁącznie 14 stanowiskSzlaki turystyczne i  urządzenia zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze PNGS2) Szlaki turystyczne, narciarskie i ścieżki edukacyjne zlokalizowane na obszarze PNGSOddział 57b, przebieg po żółtym szlaku turystycznymOddziały – 15, 16, 2, przebieg po żółtym szlaku turystycznym2Usuwanie odpadów z obszaru PNGSWedług potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze PNGS3Oznakowanie granic obszarów objętych ochroną ścisłąDo 10 kmObszary PNGS objęte ochroną ścisłą 41. Monitoring w zakresie występowania następujących inwazyjnych gatunków roślin:1) rdestowca ostrokończysty (Reynoutria japonica);2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis);3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemia);3) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi);4) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazianum);5) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia występowania inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie;2) wykopywanie;3) wywożenie;4) zniszczenie, poza granicami PNGS.Według potrzebObszar PNGS w miejscach występowania inwazyjnych gatunków roślin5Monitoring siedlisk Natura 2000 –Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) – kod 7110, Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea nigrae) – 7140, Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum) – kod 9110, Żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) – kod 9130, Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne – kod 91D0, Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis – Acerion pseudoplatani) – kod 9180, Górskie bory świerkowe (Piceion abietis: część – zbiorowiska górskie) – kod 9410, Wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis – kod 8210, Ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelii.Według potrzebObszar PNGS w miejscach występowaniaII. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony czynnejA. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Regulowanie składu gatunkowego drzewostanów z uwzględnieniem fazy rozwojowej drzewostanu, typu siedliska oraz typu zbiorowiska roślinnego i możliwych wariantów składu gatunkowego:1) czyszczenia wczesne, czyszczenia późne;2) cięcia I, II i III klasy wieku;3) składanie gałęzi.Do 15 ha Do 11,65 haWedług potrzebOddziały – 10i, 11f, 12b, 24a, 29a, 48d, 54b, 63c, k, 77b, 94a, 101c, 118j, 128l, 130gOddziały – 48d, 52h, 7p, 46a, 69i Obszar PNGS2Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w drzewostanach objętych programem przebudowy i renaturalizacji, po uwzględnieniu odnowień naturalnych, polegających na:1) stosowaniu różnych rodzajów cięć dla potrzeb przebudowy składu gatunkowego drzewostanów (cięcia IV, V i starszej klasy wieku);2) przygotowaniu powierzchni do odnawiania drzewostanu – sadzenie drzew pod osłoną, w lukach, na gniazdach, w ramach poprawek i uzupełnień oraz przez siew;3) składaniu gałęzi;4) wykaszaniu roślinności zielnej w odnowieniach;5) pracach szkółkarskich;6) zbiorze nasion buka (Fagus sylvatica), lipy drobnolistnej (Tilia cordata), wiązu górskiego (Ulmus glabra), jarzęba pospolitego (Sorbus aucuparia), klonu jaworu (Acer pseudoplatanus), szyszek jodły (Abies alba) oraz nasion drzew i krzewów biocenotycznych (głóg (Crataegus monogyna), tarnina (Prunus spinosa).Do 148,12 haDo 20 haWedług potrzebDo 35 ha 1,28 haDo 1000 kgOddziały –3d, 14c, 51c, 50b, 48d, 11f, 16j, 46g, 24a, 54a, 54b, 79h, 102b, 102f, 144aObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaObszar PNGSObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaObszar PNGS3Opóźnienie rozpadu monokultur świerkowych (Picea abies) przez cięcia sanitarne – usuwanie powalonych, złamanych oraz zasiedlonych przez owady drzew z pozostawieniem części drzew niezagrażających zdrowotności drzewostanów (według potrzeb i stopnia zagrożenia przez owady).Według potrzeb i stopnia zagrożenia przez owadyObwody ochronne –Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina4Zachowanie właściwego stanu zdrowotnego drzewostanów, poprzez:1) korowanie części drzew, pozostawionych w ekosystemach do rozpadu, a zasiedlonych przez owady w drzewostanach zagrożonych masowym występowaniem kornika drukarza (Ips typographus) i gatunków towarzyszących, m.in. kornika drukarczyka (Ips amitinus), rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus), czterooczaka świerkowca (Polygraphus poligraphus) (według potrzeb i stopnia rozwoju owadów); 2) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez jesienne poszukiwania larw owadów z rodzaju zasnuja (Cephalcia spp.);3) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez wystawianie pułapek feromonowych na brudnicę mniszkę (Lymantria monacha);4) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez wykładanie pułapek klasycznych, feromonowych na kornika drukarza (Ips typographus) i gatunki towarzyszące, m.in. kornika drukarczyka (Ips amitinus), rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus), czterooczaka świerkowca (Polygraphus poligraphus). Według potrzeb i stopnia rozwoju owadów60 próbDo 35 sztukWedług potrzebObwody ochronne –Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina5Zabezpieczanie drzewostanów przed uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta roślinożerne, poprzez:1) regulację liczebności populacji zwierząt roślinożernych, w celu ograniczenia szkód powstałych przez zgryzanie jodły (Abies alba) i buka (Fagus sylvatica) w odnowieniach sztucznych wprowadzanych jako przebudowa drzewostanów;2) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew poprzez grodzenie upraw siatką leśną;3) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew – smarowanie drzew środkiem odstraszającym;4) naprawy bieżące, remonty oraz czasowy demontaż istniejących ogrodzeń;5) demontaż starych ogrodzeń.Jeleń (Cervus elaphus) – do 50 sztukDo 2000 mDo 80 haWedług potrzebDo 3000 mObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina61. Monitoring w zakresie występowania następujących inwazyjnych gatunków roślin:1) rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica);2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis);3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x Bohemia);4) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi);5) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazianum);6) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia występowania inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie;2) wykopywanie;3) wywożenie;4) zniszczenie, poza granicami PNGS.Według potrzebObszar PNGS w miejscach występowania inwazyjnych gatunków roślin7Monitoring siedlisk Natura 2000: Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea nigrae) – 7140, Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum) – kod 9110, Żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) – kod 9130, Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne – kod 91D0, Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe – kod 91E0, Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) – kod 9180, Górskie bory świerkowe (Piceion abietis: część – zbiorowiska górskie) – kod 9410, Wapienne ściany skalne ze zbiorowiskami Potentilletalia caulescentis – kod 8210, Ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z Androsacion vandelii – kod 8220.Według potrzebObszar PNGS w miejscach występowania siedlisk Natura 20008Restytucja populacji owadów zapylającychWedług potrzeb Oddziały – 7, 18, 22, 58, 999Waloryzacja i zachowanie starych odmian drzew owocowych poprzez pielęgnowanie starych sadów i przydomowych drzewWedług potrzebOddziały – 18, 21, 22, 24, 26, 83, 9910Pielęgnacja drzew owocowych wprowadzanych jako wzbogacenie bazy żerowej dla zwierzątWedług potrzebObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaB. W ekosystemach wodnych i siedliskach mokradłowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Konserwacja urządzeń hydrotechnicznych i przeciwpożarowych:1) wykaszanie roślinności na grobli na powierzchni: 2) naprawa tablic informacyjnych:3) naprawa urządzeń hydrotechnicznych i przeciwpożarowych.0,024 haWedług potrzebWedług potrzebOddziały – 19l, r, 78c21. Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w PNGS. 2. Ograniczenie nadmiernego odpływu wody przez zatykanie rumoszem drzewnym starych rowów melioracyjnych, spowolnienie spływu po zboczach. 3. Usuwanie młodego pokolenia świerka (Picea abies (Picea abies (L.) H.Karst), brzozy omszonej (Betula pubescens) i brzozy brodawkowatej (Betula pendula).4. Monitoring siedlisk hydrogenicznych ze szczególnym uwzględnieniem obserwacji wpływu zmian poziomu wód powierzchniowych i podziemnych na ich stan.5. Wykaszanie zapobiegające procesom sukcesyjnym w siedliskach hydrogenicznych.6. Naprawa tablic informacyjnych zlokalizowanych przy siedliskach hydrogenicznych.Według potrzebTorfowiska i zabagnienia na obszarze PNGS31. Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w siedliskach hydrogenicznych przez ręczne koszenie wraz z usuwaniem biomasy. 2. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów.Do 2 haOddział – 80j, m, n, pC. Inne Lp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków i urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych;2) budowa wiat turystycznych;3) remont lub wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach oraz miejscach odpoczynku;4) remont lub wymiana znaków na szlakach;5) konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych;6) remont i wymiana ogrodzeń przy parkingach i miejscach wypoczynku;7) budowa kładek i pomostów na szlakach turystycznych.2. Usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z infrastruktury turystycznej i skał.3. Naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych (piaskowiec radkowski).4. Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego (udrożnianie szlaków i ścieżek edukacyjnych przez usuwanie drzew tarasujących szlaki). 5. Usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach turystycznych i ścieżkach edukacyjnych.6. Bieżące remonty wyposażenia tras turystycznych na Szczelińcu Wielkim i w Błędnych Skałach:1) wymiana balustrad przy schodach na Szczelińcu;2) wymiana kładek;3) remont nawierzchni szlaku;4) remont drobnej infrastruktury turystycznej.7. Budowa parkingu wraz z infrastrukturą.8. Remont szlaku turystycznego i wyposażenie go w infrastrukturę turystyczną.9. Bieżące naprawy nawierzchni szlaków rowerowych na terenie PNGS.10. Odnowienie oznakowania szlaków rowerowych.11. Udostępnienie punktu widokowego w rejonie Fortu Karola wraz z wyznaczeniem szlaku dojściowego.12. Bieżące naprawy i konserwacje ścieżki edukacyjnej „Ochrona Ekosystemów w Parku Narodowym Gór Stołowych”.13. Bieżące naprawy i konserwacja stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby”.14. Bieżące naprawy i konserwacje: 1)stanowiska edukacyjnego „Radkowskie Baszty” (ścieżka geologiczna);2)stanowisk edukacyjnych „Wisząca Skała, Podmorskie Kanały, Białe Ściany” (ścieżka geologiczna);3)kładki edukacyjnej „Niknąca Łąka”.Według potrzeb2 sztukiWedług potrzeb Łącznie do 54 sztukDo 109 kmWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzebDo 15 km Szlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych, miejscach wypoczynku i parkingach na obszarze PNGSWedług potrzebSzlaki turystyczne, narciarskie i ścieżki edukacyjne zlokalizowane na obszarze PNGSWedług potrzebWedług potrzebOddziały – 116, 121, 41 100 miejsc parkingowychPolana YMCA900 m Szlak zielony – Bukowina – Błędne SkałyDo 5 kmSzlaki rowerowe na obszarze PNGSDo 10 kmDo 120 mOddział – 85 b, hŁącznie 12 stanowiskOddziały – 115, 116, 117, 118, 120, 121 Łącznie 14 stanowiskOddziały – 2, 4, 19, 42, 41 – przebieg po żółtym szlaku turystycznymWedług potrzebPododdział 29aOddziały – 106d, 97fOddział 57a – przebieg po żółtym szlaku turystycznym2Ograniczanie niekontrolowanej penetracji obszaru PNGS, poprzez:1) przygotowanie, oznakowanie i utrzymanie szlaków narciarstwa biegowego;2) odsłanianie form skalnych oraz punktów widokowych poprzez podkrzesywanie i przycinanie gałęzi drzew na „Skalnych Grzybach”, „Szczelińcu Wielkim” i „Błędnych Skałach”;3) monitorowanie obszarów wspinaczkowych.Do 35 kmWedług potrzebWedług potrzebSzlaki narciarstwa biegowego na obszarze PNGSOddziały – 46, 47, 41, 116Obszary wspinaczkowe na terenie PNGS3Usuwanie odpadów z obszaru PNGS Według potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze PNGS4Oznakowanie granic PNGS poprzez:1) ustawienie tablic informacyjnych, przy wejściach do PNGS;2) koszenie trawy przy tablicach. 30 sztuk 218 m2Obwody ochronne – Szczeliniec, Bukowina, Czerwona Woda5Utrzymanie dróg we właściwym stanie technicznym (remonty i modernizacje).Do 50 kmObszar PNGS 6Remont modernizacyjny drogi przeciwpożarowejDo 2000 mObwód Ochronny Bukowina, oddziały – 149d, g, h, i, j, k, n, 150g, hIII. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony krajobrazowejA.W nieleśnych ekosystemach lądowych Lp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach łąkowych, w tym ochrona siedlisk Natura 2000 – Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie) – kod 6230, Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) – kod 6510, Górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion) – kod 6520 poprzez: 1) koszenie łąk, muraw i pastwisk wraz z usuwaniem biomasy lub ekstensywny wypas zwierząt;2) usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów.2. Monitoring siedlisk Natura 2000.Do 350 ha1. Oddziały – 1a, b, 5a, b, d, f, 6j, 7x, 8b, c, d, f, g, 9a, 17c, d, i, k, m, n, o, s, y, z, bx, cx, fx, 18i, n, 19d, 20l, m, n, o, p, s, t, w, x, y, ax, bx, dx, hx, kx, lx, 21a, m, p, 26a, 43n, w, 44b, d, g, h, i, l, o, 49d, 51g, 52i, 61g, i, k, 62m, 67j, o, 70a, 72h, i, m, 78h, i, k, l, o, 79i, 80g, 81a, 100bx, cx, 107d, i, j, m, o, r, s, 108c, i, 109f, 112l, 113f, g, p, 121p, s, t, 128w, x, y, ax, 130o, p, r, 131a, b, c, 132i, j, 137d, f, 138b, 139g, j, 141bx, cx, gx, hx, 143d, 146j, r, 151w. 2. Działki – 110/3 i 111 gm. Lewin Kłodzki obr. Dańczów, 101 gm. Kudowa Zdrój obr. Jakubowice.21. Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w siedliskach hydrogenicznych przez ręczne koszenie wraz z usuwaniem biomasy. 2. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów.Do 1,5 haOddział 5b3Waloryzacja i zachowanie starych odmian drzew owocowych – pielęgnowanie sadów oraz przydomowych drzew.Według potrzebOddziały – 18, 19, 21, 83, 137, 1524Restytucja populacji owadów zapylającychWedług potrzeb Oddziały – 137, 15251. Monitoring w zakresie występowania następujących inwazyjnych gatunków roślin:1) rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica);2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis);3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemica);4) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi);5) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazianum);6) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia występowania inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywożenie,4) zniszczenie, poza granicami PNGS.Według potrzebObszar PNGS w miejscach występowania inwazyjnych gatunków roślin6Pielęgnacja drzew owocowych wprowadzanych jako wzbogacenie bazy żerowej dla zwierzątWedług potrzebObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaB. W ekosystemach wodnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Remont urządzeń hydrotechnicznych Do 0,3 haOddział – 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cx2Remont urządzeń hydrotechnicznych – remont kładki oraz odkrzaczenie grobli i wałów zbiornika Do 0,67 haOddział – 78 bC. InneLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków oraz urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych;2) wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach i miejscach odpoczynku;3) konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych;4) konserwacja wyposażenia miejsc odpoczynku oraz koszenie trawy w miejscach odpoczynku;5) budowa kładek i pomostów na szlakach turystycznych;6) usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z obiektów infrastruktury turystycznej i skał;7) naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych (piaskowiec radkowski).2. Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego, poprzez:1) usuwanie tarasujących je drzew;2) usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach.3. Odnowienie oznakowania szlaków rowerowych.4. Remont i zagospodarowanie parkingu YMCA.5. Bieżące remonty i naprawy wyposażenia i nawierzchni parkingów (Kształtna Łąka, YMCA, Wodospady Pośny, Batorówek, Droga nad Urwiskiem, pod Szczelińcem). 6. Koszenie trawy na parkingach i miejscach odpoczynku (Kształtna Łąka, YMCA, Wodospady Pośny, Batorówek, Droga nad Urwiskiem, pod Szczelińcem). 7. Bieżące konserwacje obiektu Ekocentrum Parku Narodowego Gór Stołowych.8. Kompleksowa realizacja ekspozycji edukacyjnej w Ekocentrum Parku Narodowego Gór Stołowych.9. Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Łąki Pasterskie” (ścieżka geologiczna). 10. Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Czerwona Skała” (ścieżka geologiczna). 11. Bieżące naprawy i konserwacja stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby”.12. Remont wyposażenia ścieżki edukacyjnej „Płazy”.13. Wykaszanie roślinności na grobli przy ścieżce edukacyjnej „Płazy”.Według potrzebŁącznie do 10 sztukDo 109 kmWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzeb Do 15 kmSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych, polach wypoczynkowych i parkingach, na obszarze PNGSWedług potrzebSzlaki turystyczne i ścieżki edukacyjne na obszarze PNGSDo 53 kmSzlaki rowerowe na obszarze PNGSWedług potrzebOddział 133gWedług potrzebOddziały – 50f, 133f, g, 35f, 62, 31c, 42gOkoło 2 haOddziały – 50f, 133f, g, 35f, 62, 31c, 42g1 budynekOddział 151 t1 ekspozycjaWedług potrzebOddział 151 tOddział 44 dWedług potrzebOddział 148 cŁącznie 14 stanowiskOddziały – 17, 17A, 20A, 157A, 41A –przebieg po żółtym szlaku turystycznym7 stanowisk oraz ławki, mostki i wiata oraz ciągi pieszeOddział 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cx0,10 ha2Ograniczanie niekontrolowanej penetracji obszaru PNGS, polegającej m.in na przebywaniu turystów lub odwiedzających PNGS, w miejscach nieudostępnionych poprzez przygotowanie, oznakowanie i utrzymanie szlaków narciarstwa biegowegoDo 35kmSzlaki narciarstwa biegowego na obszarze PNGS3Usuwanie odpadów z obszaru PNGSWedług potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku przy szlakach4Utrzymanie dróg we właściwym stanie technicznym (remonty i modernizacje).Do 25 kmObszar PNGS 5Budowa obiektu magazynowego przy Dyrekcji PNGS wraz z wykonaniem remontu nawierzchni1 budynekOddział 151 t6Remont i adaptacja budynku w miejscowości Pasterka nr 15 1 budynek wraz z zabudowaniami gospodarczymiOddział 20B p7Remont budynku w miejscowości Pasterka nr 141 budynekOddział 20 d8Rozbiórka obiektów dawnego wyciągu narciarskiego w Ostrej GórzeDo 1,43 haOddział 22 h, 23B j9Budowa oczyszczalni ścieków dla budynków mieszkalnych Bukowina 6, Karłów 13 i Karłów 18Do 3 sztukOddział 79j, 80f, 121r10Budowa wspólnej oczyszczalni ścieków dla budynków Karłów 32, 33 i 351 sztukaOddział 78j, l, m, nObjaśnienia:Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000 według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.PNGS – Park Narodowy Gór Stołowych.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW CZYNNEJ OCHRONY GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTI. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony ścisłejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Skalnica zwodnicza (Saxifraga sponhemica)Ocena stanu populacji w rejonie Rogowej Kopy, na powierzchni 0,5 ha (jedynestanowisko w kraju)Monitoring liczebności i struktury populacji.2Sosna drzewokosa (Pinus x rhaetica)1. Ocena stanu populacji.2. Działania zmierzające do zachowania zasobów genowych populacji z Gór Stołowych.1. Monitoring populacji.2. Zbiór zrazów do szczepień z około 20 osobników.3. Zbiór igieł do badań genetycznych (po 4 sztuki z osobnika).3Bagno zwyczajne (Ledumpalustre)Ocena stanu populacjiMonitoring miejsc występowania, liczebności populacji4Turzyca skąpokwiatowa (Carex pauciflora)Ocena stanu populacjiMonitoring miejsc występowania, liczebności populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony11. Sokół wędrowny (Falco peregrinus).2. Puchacz (Bubo bubo).3. Sóweczka (Glaucidium passerinum).4. Włochatka (Aegolius funereus).5. Bocian czarny (Ciconia nigra).6. Żuraw (Grus grus).7. Jastrząb (Accipiter gentilis).8. Trzmielojad (Pernis apivorus).Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania, liczebności i parametrów rozrodczych poszczególnych gatunków – stałe obserwacje i zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa. 3. Dozór miejsc lęgowych, w celu ograniczenia płoszenia zwierząt. 4. Obrączkowanie.2Gatunki owadożernych ssaków i gryzoniProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni, w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w PNGS1).1. Inwentaryzacja składu gatunkowego – prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Wykonanie dokumentacji fotograficznej.3. W przypadku karczowników – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych polegających na m. in. ustaleniu wielkości zajmowanych terytoriów, preferencji środowiskowych, trybu życia i aktywności dobowej, stopnia nakładania się nisz siedliskowych w przypadku wykazania obu gatunków karczownika (Arvicola scherman i Arvicola amphibius ).3Popielicowate (Gliridae)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu.1. Monitoring miejsc występowania. 2. Inwentaryzacja, poprzez prowadzenie odłowów. 3. W przypadku popielicy (Glis glis) – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych polegających na m. in. ustaleniu wielkości zajmowanych terytoriów, preferencji środowiskowych, trybu życia i aktywności dobowej.4Nietoperze (Chiroptera)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania – zarówno schronień zimowych jak i letnich (w tym miejsc rozrodu)1. Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.5Drapieżne (Carnivora)Prowadzenie rozpoznania w zakresie występowania ssaków drapieżnych w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w PNGS1. Inwentaryzacja występowania ssaków drapieżnych przy użyciu różnych metod badawczych:1) tropienia;2) identyfikacji śladów bytowania;3) zastosowania powierzchni tropiących;4) odczytu zdjęć i filmów z fotopułapek umieszczonych na terenie PNGS.2. Monitoring aktywności i zasięgu występowania wybranych gatunków przez zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego lub analiz molekularnych.II. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony czynnejA. Ochrona czynna gatunków roślin Lp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Sosna drzewokosa (Pinus xrhaetica)1. Zachowanie zasobów genowych populacji z Gór Stołowych.2. Inwentaryzacja sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica). 1. Hodowla sadzonek.2. Zbiór igieł do badań genetycznych (po 4 sztuki z osobnika).3. Bieżące utrzymanie plantacji drzew zachowawczych sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica), poprzez:1) pielęgnację powierzchni plantacji;2) bieżące naprawy ogrodzenia plantacji.21. Zanokcica północna (Asplenium septentrionalne).2. Paprotnik kolczysty (Polystichum aculeatum).3. Dzwonek szerokolistny (Campanula latifolia).4. Rojownik pospolity (Jovibarba sobolifera).5. Bagno zwyczajne (Ledum palustre).6. Jastęrzebiec alpejski (Hieracium sudetotubulosum).7. Mietlica skalna (Agrostis rupestris).Ocena stanu populacji1. Monitoring miejsc występowania i liczebności stanowisk.2. Dozór miejsc występowania w celu zabezpieczenia istniejących populacji.B. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony11. Puchacz (Bubo Bubo).2. Sóweczka (Glaucidium passerinum).3. Włochatka (Aegolius funereus).4. Bocian czarny (Ciconia nigra).5. Sokół wędrowny (Falco peregrinus).6. Żuraw (Grus grus).7. Jastrząb (Accipiter gentilis).8. Trzmielojad (Pernis apivorus).Rozpoznanie w terenie, celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania, liczebności i parametrów rozrodczych poszczególnych gatunków –stałe obserwacje i zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego.2. Wyznaczanie stref ochronnych wokół stanowisk gatunków lęgowych, ich okresowa kontrola. 3. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.4. Dozór miejsc lęgowych, w celu ograniczenia płoszenia zwierząt.5. Obrączkowanie.6. Czyszczenie budek lęgowych i demontaż starych.7. Czyszczenie gniazd bociana czarnego.2Gatunki owadożernych ssaków i gryzoniProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni, w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w PNGS1. Inwentaryzacja składu gatunkowego poprzez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Wykonanie dokumentacji fotograficznej.3. W przypadku karczowników – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych. polegających na m. in. ustaleniu wielkości zajmowanych terytoriów, preferencji środowiskowych, trybu życia i aktywności dobowej.3Popielicowate (Gliridae)Rozpoznanie w terenie, celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozroduMonitoring miejsc występowania.Kontrole i czyszczenie budek, demontaż starych budek.2. Inwentaryzacja przez prowadzenie odłowów.3. W przypadku popielicy (Glis glis) – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych polegających na m. in. ustaleniu wielkości zajmowanych terytoriów, preferencji środowiskowych, trybu życia i aktywności dobowej.4Nietoperze (Chiroptera)Rozpoznanie w terenie, celem objęcia ochroną miejsc ich występowania, zarówno schronień zimowych jak i letnich (w tym miejsc rozrodu)1. Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.3. Wieszanie sztucznych schronień, ich kontrola i czyszczenie, demontaż starych schronień.5Drapieżne (Carnivora)Prowadzenie rozpoznania w zakresie występowania ssaków drapieżnych w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w PNGS1. Inwentaryzacja występowania ssaków drapieżnych przy użyciu różnych metod badawczych:1) tropienia;2) identyfikacji śladów bytowania;3) zastosowania powierzchni tropiących;4) odczytu zdjęć i filmów z fotopułapek, umieszczonych na terenie PNGS.2. Monitoring aktywności i zasięgu występowania wybranych gatunków przez zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego lub analiz molekularnych.6Sowy (Strigiformes).Popielicowate (Gliridae).Dzięcioły (Picidae).Nietoperze (Chiroptera).Ochrona biotopów oraz miejsc stałego występowania i rozrodu zwierząt wykorzystujących dziuplePozostawianie w drzewostanach i zadrzewieniach drzew z dziuplami oraz drzew obumierających i martwychIII. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony krajobrazowej A. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Goryczuszka czeska(Gentianella bohemica)1. Ocena stanu populacji.2. Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situ.3. Działania zmierzające do powiększenia liczebności.4. Utrzymanie stanowisk występowania gatunku we właściwym stanie ochrony.1. Monitoring liczebności i struktury populacji.2. W okresie dojrzewania nasion ręczne wzruszanie gleby w pobliżu osobników gatunku, w celu zwiększenia możliwości ich rozprzestrzeniania.3. Zbiór nasion do zasilenia populacji macierzystej.4. Koszenie lub wypas stanowisk występowania gatunku.2Mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus)1. Ocena stanu populacji.2. Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situ.3. Utrzymanie stanowisk występowania gatunku we właściwym stanie ochrony.1. Hodowla sadzonek do zasilenia populacji macierzystych.2. Monitoring liczebności i struktury populacji.3. Koszenie lub wypas stanowisk występowania gatunku.3Storczyca kulista(Traunsteinera globosa)1. Ocena stanu populacji.2. Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situ.3. Utrzymanie stanowisk występowania gatunku we właściwym stanie ochrony.1. Zbiór nasion. 2. Hodowla sadzonek do zasilenia populacji macierzystych.3. Monitoring liczebności i struktury populacji.4. Koszenie lub wypas stanowisk występowania gatunku.41. Lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum).2. Kukułka bzowa (Dactylorhiza sambucina).3. Storczyk męski (Orchis mascula).4. Nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum).5. Turzyca Davalla (Carex davalliana).6. Gnidosz rozesłany (Pedicularis sylvatica).1. Ocena stanu populacji.2. Utrzymanie stanowisk występowania gatunku we właściwym stanie ochrony.1. Monitoring miejsc występowania i liczebności stanowisk.2. Wzmożony dozór terenu, w celu zabezpieczenia istniejących populacji.3. Koszenie lub wypas stanowisk występowania gatunku.B. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Zwierzęta owadożerne i gryzonieProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni, w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w PNGS1. Inwentaryzacja składu gatunkowego, poprzez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Wykonanie dokumentacji fotograficznej.3. W przypadku karczowników – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych polegających na m. in. ustaleniu wielkości zajmowanych terytoriów, preferencji środowiskowych, trybu życia i aktywności dobowej.2Drapieżne (Carnivora)Prowadzenie rozpoznania w zakresie występowania ssaków drapieżnych, w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w PNGS1. Inwentaryzacja występowania ssaków drapieżnych przy użyciu różnych metod badawczych:1) tropienia;2) identyfikacji śladów bytowania; 3) zastosowanie powierzchni tropiących;4) odczyt zdjęć i filmów z fotopułapek umieszczonych na terenie PNGS.2. Monitoring aktywności i zasięgu występowania wybranych gatunków przez zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego lub analiz molekularnych.3Derkacz (Crex crex)1. Rozpoznanie w terenie, celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu.2. Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych. 1. Monitoring miejsc występowania i liczebności gatunku.2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.3. Wykaszanie trawiastych terenów nieleśnych, usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.41. Myszołów (Buteo buteo).2. Trzmielojad (Pernis apivorus). 3. Jastrząb (Accipiter gentilis).4. Pustułka (Falco tinnunculus).Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych stanowiących rzeczywiste lub potencjalne areały łowieckie ptaków szponiastychKoszenie łąk, muraw i pastwisk z usuwaniem biomasy lub ekstensywny wypas zwierząt, usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów5Gatunki bezkręgowców chronionych (Lepidoptera)Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych stanowiących rzeczywiste lub potencjalne siedliska rzadkich gatunków zwierzątKoszenia zapobiegające zarastaniu stanowisk bytowania motyli, w szczególności modraszków (Phengaris teleius) oraz (Phengaris nausithous)Objaśnienie:1) PNGS – Park Narodowy Gór Stołowych.Załącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ ORAZ KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisłaOddziały – 1i, j, m, 2a-h, j, l, m, 7l-o, r, 15a, d, f, 16a-c, f-i, k, l, 17a, b, j, l, p, t, 18g, 19b, 20fx, gx, ix, 23a-c, m-o, z, ax, cx, 25f-j, 26g-i, 27a-d, 28d, 33b-f, h, 34a-h, j, 35a-d, g-w, 37a-k, 38d, f, 42h, 44n, p, r-t, 45d, 46c, 47d, f, 57b, c, 76a-n, 83a-d, g, bx, 88c, g-k, m-o, 103a-c, g, h, 111a, b, 112a, 132d-h, k, m, n, 133j, 134d, g, i-n, 135a-l, 136b, 137a-c, g, 138d, g , 139a, b, f, k, l, 140a-c 771,002Ochrona czynnaOddziały – 1c-h,k,l, 2i,k, 3a-h, 4a-p, 5c, 6a-i,k.l 7a-k,p,s-w,y 8a,h-l,n, 9b-i, 10a-i, 11a-j, 12a-o, 13a-p, 14b-h, 15b,c, 16j,m, 17f,g,h,r,w,x,ax,dx,gx, hx 18a-f,h,j,k-m, 19a,c,f-r, 20a-c,f,j,k,r,cx,jx 21b-l,n,o, 22a-g,i-k, 23d-i,l,p-t,x,y 24a-c, 25b-d,k,l, 26b-f, 28a-c,f, 29a-j, 30a-f,h,i-m,o 31a,b,d-h, 32a-f,h-l, 34i, 36a-f, 37l-n, 38a-c,g, 39a-i, 40a-d,g-i, 41a-l,n-w, 42a,c,f,g,j,k, 43a-m,o-t,y,z 44a,c,f,k,m 45a-c,f,g, 46a,b, d-h, 47a-c,g-m, 48a-h, 49a-c,f-h, 50a,b,d,g-j, 51b-f,h, 52b-h, 53a-h, 54a-g, 55a-f, 56a-f, 57a,d-g, 58a-f, 59a-f, 60a-g, 61a-f, 62a-k, 63a-m, 64a-g, 65a-l, 66a-n, 67a-i,k-n,p, 68a-g, 69a-j, 70c-k, 71a-c, 72a-g,j-l,n-x, 73a-g, 74a-j, 75a-l, 77a-j, 78a,c-h,p-fx, 79a-h, 80a,c,d,h, i,k,m-s, 81b-k,m,n,p, 82a-h, 83h,j,l-o,r-w,x,y,ax,cx,fx,gx, 84a,b,d-k, 85a-l, 86a,c-j, 87a-p,s,w-bx, 88a,b,d,l, 89a-r, 90a-h, 91a-k, 92a-h, 93a-f, 94a-c, 95a-n, 96a-o, 97a-p, 98a-d, 99a-n, 100a-ax, 101a-d, 102a-g, 103d,f, 104a-f, 105a-l, 106a-k, 107a-c,f-h,k,l,n, 108a,b,d-h, 109a-d,g, 110a-h,j-t, 111c-h, 112b-k, 113a-d,i-o,r-t, 114a-d, 115a-d, 116a,c-i,k-o, 117a,c,d,g-dx,gx-ix, 118a-r, 119a-t, 120a-h, 121a-d,g-o, 122a-p, 123a-d, 124a-k, 125a-i, 126a-n, 127a-l, 128a-t, 129a-j, 130a-n,s, 132a,c,l, 133a-f,h,i, 134a,c,f, 136a,c, 137h-j, 138a,c,f, 139c,d,h,i,m, 140d-p, 141ab-ax,dx, 142a-d, 143a,b,c,f,g, 144a-g, 145a-r, 146a-i,k-p,s-z, 147a-g, 148a,b,d-j, 149a-n, 150a-h, 151a-l, 152a-l,n-p, 153a-j 4944,773Ochrona krajobrazowa1. Oddziały – 1a,b,n, 5a,b,d,f, 5Aa-c, 6j, 7x,z, 8b-g,m, 8Aa,b, 9a, 9Aa,b, 14a, 15g, 16d, 17c,d,i,k,m-o,s,y,z,bx,cx,fx, 17Aa-g, 18i,n, 19d, 20d,l,m-p,s-bx,dx,hx,kx,lx, 20Aa-zx,ay-zy, 20Ba-zx,ay-ky, 20Ca-px, 20Da-h, 21a,m,p, 21Aa-c, 22h, 22Aa-r, 23j,k,w,bx,dx, 23Aa-m, 23Ba-s, 25a, 26a, 30g,n, 31c, 32g, 33a,g, 34k,l, 35f, 40f, 41m,x-z, 41Aa, 42b,d, 43n,w,x,ax, 43Aa, 44b,d,g-i,l,o, 44Aa-h, 49d, 50c,f, 51a,g,i, 52a,i, 61g-k, 62l,m, 67j,o, 68h, 70a,b, 72h,i,m, 78b,h-o, 78Aa, 79i,j, 80b,f,g,j,l, 81a,l,o,r, 83f,i,k,p,z,dx,hx, 83Aa-g, 84c, 85l,m, 86b, 87r, 88f, 89Aa, 99o, 100bx,cx, 103i, 106l, 107d,i,j,m,o-s, 108c,i, 109f, 110i, 112l, 112Aa,b, 113f-h,p, 113Aa-hx, 116b,j, 117b,f,fx, 121f,p-w,x, 128w-z,ax, 130o-r, 131a-c, 131Aa-m, 132b,i,j, 133g, 134b,h, 135Aa-n, 136d, 137d,f,k, 138b,h, 139g,j, 139Aa, 141bx-hx, 143d, 146j,r, 148c, 151m-dx, 152m, 154Aa-d, 155Aa, 156Aa, 157Aa-d, 158Aa, 159Aa-g, 160Aa,b, 161Aa-c, 162Aa,b. 2. Działki o numerach – 110/3, 110/2, 111, 158/3 gm. Lewin Kłodzki, obr. Dańczów, 100 i 101 gm. Kudowa Zdrój, obr. Jakubowice, 32/2, 32/3, 32/4, 32/5, 34/1, 34/2, gm. Kudowa Zdrój, obr. Bukowina.633,05 Razem6348,82Objaśnienie:1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15.000, według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15.000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych, w miejscowości Kudowa-Zdrój. Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I SPORTOWYCH ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH JEDNOCZEŚNIE PRZEBYWAĆ W TYCH MIEJSCACHI. Miejsca udostępniane w celach naukowychMiejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuObszar PNGS2)50II. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Ośrodek edukacyjny w siedzibie dyrekcji PNGS, oddział 151t40 osób2Ekocentrum, oddział 151t50 osób3Motylarnia,151 t8 osób4Stanowiska edukacyjne „Geoatrakcje Gór Stołowych”, oddziały – 29a, 106d, 97f, 44 d, 148 c20 osób/stanowisko5Stanowiska edukacyjne na ścieżce edukacyjnej „Płazy”, oddziały 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cx5 osób/stanowisko6Miejsce kultu religijnego Krucza Kopa, oddział 145100 osóbIII. Miejsca udostępniane w celach turystycznych Lp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna ilość osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Błędne Skały, oddział 116500 osób2Szczeliniec Wielki, oddziały – 41, 41A500 osób3Miejsca postoju pojazdów na terenie PNGS:1) parking w oddziale 148c, Obwód Ochronny Bukowina (Czerwona Skała);2) parking w oddziale 133g, Obwód Ochronny Bukowina (polana YMCA);3) parking w oddziale 116j, Obwód Ochronny Bukowina (parking przy Błędnych Skałach);4) parking w oddziale 121f, Obwód Ochronny Bukowina (teren byłej jednostki wojskowej);5) parking w oddziale 106l, f 79b, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Parking Lisia Przełęcz I i II);6) parking w oddziale 42g, Obwód Ochronny Szczeliniec – (Parking pod Szczelińcem);7) parking w oddziale 50f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Kształtna Łąka);8) parking w oddziale 31c, Obwód Ochronny Szczeliniec (Parking Droga nad Urwiskiem);9) parking w oddziale 35f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Wodospady Pośny);10) parking w oddziale 62l,m, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Hutniczy Most).1600 osób4.Szlaki turystyczne – oddz. 2, 3, 4, 6, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 20A, 20B, 20D, 21, 22A, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 35, 36, 37, 38, 41, 43, 44, 44A, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 61,62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 78, 79, 81, 83, 84, 87, 89, 90, 91, 92, 93, 95, 96, 97, 98, 99, 101, 103, 105, 106, 109, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 120, 121, 122, 123, 124, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 135, 136, 137, 138, 140, 141, 145, 146, 151, 152, 153, 154, 155, 157, 158, 159, 161.50 osób prowadzących psy na uwięzi i w kagańcuIV. Miejsca udostępniane w celach sportowych Miejsce udostępniane1)Maksymalna ilość osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuOddz. 2, 3, 4, 6, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 20A, 20B, 20D, 21, 22A, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 35, 36, 37, 38, 41, 43, 44, 44A, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 61,62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 78, 79, 81, 83, 84, 87, 89, 90, 91, 92, 93, 95, 96, 97, 98, 99, 101, 103, 105, 106, 109, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 120, 121, 122, 123, 124, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 135, 136, 137, 138, 140, 141, 145, 146, 151, 152, 153, 154, 155, 157, 158, 159, 161.Do 500 osóbObjaśnienia:Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych, w miejscowości Kudowa-Zdrój.PNGS – Park Narodowy Gór Stołowych.UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych jest wykonaniem upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami dla parków narodowych, dla których nie sporządzono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem lokalizacji, ich rozmiaru (metry, hektary, kilometry, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. Dla wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej.Wprowadzony podział obszaru Parku Narodowego Gór Stołowych, dalej zwanym „Park” na rodzaje ochrony oraz sposoby jego udostępniania dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych i sportowych opracowano w formie tabelarycznej. Określono również maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w określonym miejscu Parku, udostępnionym dla realizacji wskazanego celu.W związku z występującymi zagrożeniami zabiegi ochronne zostały dostosowane do wymogu utrzymania trwałości ekosystemów, zachowania i odbudowy ich wzajemnych zależności w ramach biotopu, a także należytego wyeksponowania walorów przyrody nieożywionej, która w zasadniczy sposób stanowi o wyjątkowości i unikatowości Parku. Zadania ochronne zaplanowane w ekosystemach leśnych, a zdefiniowane w załącznikach do niniejszego zarządzenia, są oparte wyłącznie na potrzebach hodowlanych (cel – przebudowa i stabilność ekosystemów) i ochronnych (cel – czas potrzebny do przebudowy), gdzie o zakresie zadań nie decydują względy ekonomiczne. Program przebudowy i renaturalizacji drzewostanów Parku realizowany jest praktycznie od momentu jego powstania tj. od 1993 r. Lite świerczyny, stanowiące ok. 78% drzewostanów Parku, zastępowane są lasami o zróżnicowanym składzie gatunkowym, dostosowanym do warunków siedliskowych.W odniesieniu do infrastruktury turystycznej (załącznik nr 2, część I, lp. 1, 2 i 3 oraz część II, lit. C i część III, lit. C lp. 1, 2, 3) zaplanowano:bieżące remonty i naprawy oznakowań, drogowskazów, wiat turystycznych, tablic edukacyjnych i informacyjnych, kładek, pomostów i miejsc odpoczynku oraz pozostałej infrastruktury turystycznej i edukacyjnej;w miarę posiadanych środków własnych Parku i w przypadku przyznania środków z funduszy zewnętrznych planowana jest budowa parkingu wraz z infrastrukturą na Polanie YMCA;działania zmierzające do ograniczania nadmiernej penetracji ludzkiej obszaru Parku poprzez stosowanie odpowiedniego oznakowania w terenie;udostępnienie punktu widokowego w rejonie Fortu Karola wraz z wyznaczeniem szlaku dojściowego.W załączniku nr 2, w części II, w lit. A w tabeli uszczegółowiono:w lp. 1 – zabiegi pielęgnacyjno-hodowlane planowane w młodszych klasach wieku, obejmujące tzw. czyszczenia wczesne i późne oraz cięcia w I, II i III klasie wieku, poprzez rozluźnienie zwarcia, mają na celu poprawę struktury gatunkowej drzew odpowiadającej potencjalnym zbiorowiskom roślinnym, ich stabilizację i zwiększenie odporności na szkody od wiatru i okiści oraz zwiększenie dostępu światła dla gatunków wolniej rosnących w młodości np. jodła pospolita (Abies alba), buk zwyczajny (Fagus sylvatica), klon jawor (Acer pseudoplatanus), lipa drobnolistna (Tilia cordata). Wycinane są głównie gatunki przedplonowe modrzew, świerk i brzoza. Zaplanowano pozyskanie 753m3 drewna. Materiał ten (żerdzie, słupy) wykorzystywany jest w dużej części przez Park do budowy i remontów ogrodzeń;w lp. 2 – zabiegi obejmują selektywne usunięcie części drzew: w formie gniazd, na zaplanowanych powierzchniach, w celu zainicjowana naturalnych obsiewów wokół istniejących drzew gatunków pożądanych, tj.: buk (Fagus sylvatica), jodła (Abies alba), jawor (Acer pseudoplatanus), jesion (Fraxinus excelsior), itd. lub w celu wyprzedzającego podsadzenia jodły (Abies alba) i buka (Fagus sylvatica) w drzewostanach, w których brak szans na obsiew naturalny,na całej powierzchni, w celu poprawy warunków wzrostu i rozwoju istniejącego młodego pokolenia. Zaplanowano pozyskanie 8271m3 drewna, głównie świerkowego 6357m3 i modrzewiowego – 1752 m3.Powyżej przedstawione zabiegi umożliwiają kształtowanie pod okapem drzewostanów, warunków świetlnych odpowiednich dla naturalnego odnowienia lub wprowadzania odnowień sztucznych. Ponadto, stosowanie różnych rodzajów cięć dotyczy jedynie tych powierzchni Parku, na których brak jest odnowienia naturalnego, i które to tereny nie rokują, iż bez ingerencji z zewnątrz, nastąpi pożądana poprawa w składzie gatunkowym drzewostanów. Podstawowym kryterium prowadzenia cięć, są potrzeby hodowlane związane z długoletnim procesem przebudowy drzewostanów Parku.Pozostałe zabiegi pielęgnacyjno-hodowlane, wymienione w lp. 2, związane są głównie z prowadzeniem przebudowy ekosystemów leśnych i dotyczą:zbioru nasion i szyszek lokalnych ekotypów drzew i krzewów, w celu zachowania zasobów genetycznych miejscowych populacji drzew i krzewów. Główne kryteria wyboru gatunków i populacji drzew i krzewów do zbioru materiału rozmnożeniowego to: rodzimość, zachowanie różnorodności genetycznej oraz dobór gatunków właściwych dla potencjalnych zbiorowisk roślinnych,prac szkółkarskich na podokapowych szkółkach Parku związanych z hodowlą sadzonek na potrzeby przebudowy drzewostanów Parku, restytucji rzadkich gatunków drzew i krzewów oraz uzupełniania sadu kolekcyjnego drzew owocowych tradycyjnych odmian. Hodowane są jedynie sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym. Szkółki zlokalizowano na różnej wysokości n.p.m., gdzie sadzonki rosną w warunkach jak najbardziej zbliżonych do warunków naturalnych w miejscu późniejszego sadzenia,ochrony odnowień, poprzez składanie gałęzi pochodzących z cięć poza miejscami, gdzie już występuje odnowienie naturalne lub sztucznie wprowadzone,ręcznego wykaszania roślinności zielnej w odnowieniach, w celu polepszenia warunków wzrostu sadzonek i ograniczenia konkurencji ze strony roślin zielnych i krzewów.3) w lp. 3 i 4 – w zadaniach rocznych w 2017 r. przyjęto zasadę, że oprócz ochrony ścisłej i ochrony czynnej zachowawczej (13% powierzchni leśnej Parku), zaniechano cięć pozaplanowych (cięć przygodnych) w drzewostanach, gdzie prace mogłyby spowodować uszkodzenia w ekosystemach Parku. Mając na uwadze priorytetowy cel funkcjonowania Parku, jakim jest ochrona przyrody oraz w związku z zewnętrznymi i wewnętrznymi uwarunkowaniami, w jakich funkcjonuje Park, wynikającymi z faktu, że: 83% powierzchni Parku stanowią ekosystemy, gdzie gatunkiem dominującym jest świerk (Picea abies) (w większości monokultury),średni wiek drzewostanów jest bardzo wysoki,znaczny jest udziału drzewostanów porolnych,granica Parku w 30 % jest granicą państwa,obszar Parku i otuliny jest mocno zurbanizowany (presja społeczna),na długich odcinkach granica leśna Parku tworzy wspólne kompleksy z lasami innych właścicieli głównie lasów państwowych - istotne jest zapewnienie precyzyjnej ochrony czynnej ekosystemów Parku. Wypracowano sposób postępowania z drzewami opanowanymi przez kornika drukarza (Ips typographus), dalej zwanego „kornikiem” lub inne owady. W dniu 26 marca 2012 r. w oparciu o szczegółowe rozpoznanie terenowe i doświadczenia z lat poprzednich, ukazało się zarządzenie nr 8/2012 Dyrektora Parku Narodowego Gór Stołowych w sprawie eliminacji zagrożeń dla środowiska przyrodniczego związanych z ograniczaniem populacji kornika drukarza w drzewostanach Parku (Aneks nr 1 z dnia 05.06.2012 r. oraz Aneks nr 2 z dnia 11.06.2013 r.). Oprócz obszarów ochrony ścisłej (771,00 ha) i obszarów objętych ochroną zachowawczą (675,18 ha), gdzie z założenia nie wykonuje się żadnych działań, wytypowano obszary (916,02 ha), gdzie, w celu uniknięcia negatywnego wpływu działań, związanych z ograniczaniem populacji kornika na środowisko, wstrzymano całkowicie pozyskanie, korowanie i zrywkę drewna. Miejsca takie są obserwowane i badane, by uzyskać jak najwięcej wiadomości na temat przebiegu gradacji kornika, w tym specyficznym terenie. Obserwacji podlegają tam również zjawiska sukcesji i proces naturalnego odtwarzania się drzewostanów. Pozostałe tereny leśne Parku podzielono na:obszary (1023,25 ha), gdzie okorowane drewno zasiedlone przez korniki w określonych miejscach pozostaje do mineralizacji w ekosystemie (całkowite lub częściowe wstrzymanie zrywki drewna),obszary stanowiące strefę buforową pomiędzy drzewostanami Parku, a lasami okolicznych nadleśnictw gdzie należy ograniczyć populację drukarza i powstrzymać jego rozprzestrzenianie się na drzewostany do tej pory nie zasiedlone przez szkodniki wtórne Tam stosowane są pułapki klasyczne, feromonowe i rotacyjne, a drewno zasiedlone jest usuwane z lasu.Największy nacisk w obszarach szczególnie zagrożonych, gdzie dopuszcza się wycinanie drzew, położony zostanie na efektywne wyznaczanie tzw. drzew trocinkowych (zasiedlonych przez kornika) i zabezpieczenie drewna, w reżimie czasowym gwarantującym ograniczenie gradacji. Drzewa tzw. spóźnione, już obite przez dzięcioły, często częściowo opuszczone przez korniki, a nadal zasiedlone przez drapieżców, parazytoidy i patogeny kornika drukarza zwiększające opór środowiska, presję czynników naturalnego hamowania rozwoju gradacji, nie są wycinane. Pozostają one w ekosystemie pozwalając na utrzymanie bioróżnorodności oraz zróżnicowanie biotopu, poprzez stwarzanie wielu nowych mikrosiedlisk;4) w lp. 5 - zaplanowane czynności są niezbędne do zachowania zainicjowanej przebudowy drzewostanów i działań związanych z restytucją miejscowego ekotypu jodły pospolitej (Abies alba). Dotyczą głównie podokapowych odnowień jodłowych, bukowych i jaworowych (głównie sztucznie wprowadzonych, ale także naturalnie powstałych), poprzez:zabezpieczanie upraw leśnych przed zgryzaniem i spałowaniem ogrodzeniami z siatki leśnej,zabezpieczanie pojedynczych sadzonek i osobników pochodzących z naturalnego odnowienia poprzez osłony indywidualne z siatki,zabezpieczanie małych grup sadzonek rzadkich i pożądanych gatunków drzew, poprzez niewielkie (1 lub 2 arowe) ogrodzenia z siatki leśnej,zabezpieczanie młodego pokolenia drzew, poprzez smarowanie środkami odstraszającymi i zniechęcającymi do zgryzania (repelenty) o działaniu smakowym i mechanicznym, niewpływającymi szkodliwie na środowisko,regulację liczebności populacji zwierząt roślinożernych – jeleń szlachetny (Cervus elaphus). Zaplanowana regulacja kształtuje się na poziomie około 5% populacji jelenia szlachetnego, na obszarze Parku Narodowego Gór Stołowych.W odniesieniu do załącznika nr 2, części I, lp. 4, części II, lit. A, lp. 6, części III, lit. A, lp. 4 – zaplanowano monitoring i ewentualne usuwanie inwazyjnych gatunków roślin wypierających gatunki rodzime.W odniesieniu do załącznika nr 2, część I, lp. 5, część II, lit. A, lp. 7 – zaplanowano monitoring siedlisk Natura 2000.W odniesieniu do załącznika nr 2, części II, lit. B – zaplanowano ochronę i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku, poprzez ograniczenie nadmiernego odpływu wody, ograniczanie spływu po zboczach, usuwanie nalotów świerkowych i ewentualne wykaszanie roślinności zielnej. Działania te wykonywane będą według potrzeb Parku i służyć będą głównie kontynuacji i utrwaleniu efektów projektów „Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Sudetach Środkowych” oraz „Czynna ochrona mokradeł i mała retencja w Sudetach”, realizowanych w latach 2007-2011, we współpracy z Lubuskim Klubem Przyrodników.W nieleśnych ekosystemach lądowych (załącznik nr 2, część II, lit. B i część III, lit. A) zaplanowano koszenie łąk i pastwisk z usuwaniem biomasy. Określone przez botaników, zmieniane fragmenty łąk (corocznie), pozostawiane są bez koszenia – w celu umożliwienia obsiewu cennych gatunków roślin. Ze względu na specyfikę, część łąk – koszona jest ręcznie. Ponadto, zaplanowano pielęgnację starego i nowego sadu tradycyjnych odmian drzew owocowych (załącznik nr 2, część II, lit. A, lp. 9 i 10 oraz część III, lit. A, lp. 3 i 6) oraz zaplanowano wprowadzanie rojów pszczół w ramach powrotu do tradycji bartnictwa (załącznik nr 2, część II lit. A, lp. 8 i część III, lit. A, lp. 4).W odniesieniu do załącznika nr 2, część II, lit. C, lp. 5 i 6 oraz część III, lit. C, lp. 4 i 5, zaplanowano prowadzenie prac związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa przeciwpożarowego Parku, polegających na utrzymywaniu we właściwym stanie technicznym dróg dojazdowych na obszarze Parku oraz budowie pomieszczeń magazynowych położonych przy siedzibie Dyrekcji Parku. W odniesieniu do załącznika nr 2, część III, lit. C, lp. 1, w celu poszerzenia oferty edukacyjnej Parku, zaplanowano kompleksową realizację ekspozycji edukacyjnej w budynku Ekocentrum Parku Narodowego Gór Stołowych.W odniesieniu do załącznika nr 2, część III, lit. C, lp. 6 i 7 w ramach utrzymywania właściwego stanu majątku Parku, zaplanowano także remonty budynków znajdujących się w miejscowości Pasterka nr 14 i 15. Zaplanowano także działania związane z przywracaniem do stanu naturalnego obszarów zantropogenizowanych. W ramach tego działania przewidziano rozbiórkę obiektów dawnego wyciągu narciarskiego w miejscowości Ostra Góra (załącznik nr 2, część III, lit. C, lp. 8). Zaplanowano również działania zmierzające do regulacji gospodarki wodno-ściekowej przy budynkach Parku, poprzez budowę przydomowych oczyszczalni ścieków (załącznik nr 2, część III, lit. C, lp. 9 i 10.W przypadku chronionych gatunków roślin i zwierząt (załącznik nr 3):1) zaplanowano kontynuację projektu badawczego popielicowatych (Gliridae) w ekosystemach Parku – prace będą polegały na monitorowaniu miejsc ich występowania, a w przypadku popielic dodatkowo na przeprowadzeniu badań radiotelemetrycznych. Badania te pozwolą na lepsze poznanie i przez to właściwą ochronę tych rzadkich zwierząt, (część I, lit. B, lp.3 oraz cześć II, lit. B, lp. 3);2) planuje się monitoring i dalsze działania ochronne na rzecz nietoperzy (Chiroptera) (część I, lit. B, lp. 4 oraz część II, lit. B, lp. 4);3) zaplanowano kontynuację inwentaryzacji zwierząt owadożernych i gryzoni, a ponadto w przypadku karczowników przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych (część I, lit. B, lp. 2, część II, lit. B, lp. 2, część III, lit. B, lp. 1);4) kontynuowane będą działania związane z ochroną czynną rzadkich i chronionych gatunków ptaków: sokoła wędrownego (Falco peregrinus), puchacza (Bubo bubo), sóweczki (Glaucidium passerinum), włochatki (Aegolius funereus), bociana czarnego (Ciconia nigra), żurawia (Grus grus), jastrzębia (Accipter gentilis) i trzmielojada (pernis apivorus) poprzez monitoring ich miejsc występowania (także przy użyciu specjalistycznego sprzętu elektronicznego), obrączkowanie, czyszczenie gniazd i budek lęgowych (część I, lit. B, lp. 1 oraz część II, lit. B, lp. 1, część III, lit. B, lp. 4);5) zaplanowano inwentaryzację występowania ssaków drapieżnych, a także monitoring aktywności i zasięg ich występowania, poprzez zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego i/lub analiz molekularnych (część I, lit. B, lp. 5, część II, lit. B, lp. 5, część III, lit. B, lp. 2);6) planuje się kontynuację działań związanych z ochroną i zachowaniem puli genowej wymierającej populacji sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica) poprzez jej monitoring, zbiór igieł do badań genetycznych oraz zbiór zrazów do dodatkowych szczepień, hodowlę sadzonek, bieżące utrzymanie plantacji drzew zachowawczych tego gatunku (załącznik nr 3, część I, lit. A, lp. 2 oraz część II, lit. A, lp. 1);7) planuje się prowadzenie monitoringu populacji chronionych i rzadkich gatunków roślin: skalnica zwodnicza (Saxifraga sponhemica), turzyca skąpokwiatowa (Carex pauciflora), zanokcica północna (Asplenium septentrionalne), paprotnik kolczysty (Polystichum aculeatum), dzwonek szerokolistny (Campanula latifolia), rojownik pospolity (Jovibarba sobolifera), bagno zwyczajne (Ledum palustre), jastrzębiec alpejski (Hieracium sudetotubulosum), mietlica skalna (Agrostis rupestris), lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum), kukułka bzowa (Dactylorhiza sambucina), storczyk męski (Orchis mascula), nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum), turzyca Davalla (Carex davalliana), gnidosz rozesłany (Pedicularis sylvatica) (załącznik nr 3, część I, lit. A, lp. 1, 3, 4, załącznik nr 3 część II, lit. A, lp. 2);8) kontynuowany będzie monitoring i działania zmierzające do wzmocnienia trwałości populacji oraz utrzymania stanowisk występowania we właściwym stanie ochrony następujących gatunków: goryczuszki czeskiej (Gentianella bohemica), mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus), oraz storczycy kulistej (Traunsteinera globosa) (załącznik nr 3, część III, lit. A, lp. 1, 2, 3).Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury technicznej, jaką dysponuje Park.Projekt zadań ochronnych uzyskał pozytywną opinię Rady Naukowej Parku.Zadania ochronne zawarte w zarządzeniu, przyczynią się do zachowania i poprawy kondycji siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony w Specjalnym Obszarze Ochrony Siedlisk Natura 2000 (PLH020004-Góry Stołowe) oraz w Obszarze Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 (PLB020006-Góry Stołowe), których teren pokrywa się częściowo z obszarem Parku.)Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej – środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. 2015 poz. 1904 i 2095). – PAGE \* MERGEFORMAT 4 –<data wydania obwieszczenia><data ogłoszenia><data wydania aktu>Akt prawnyDĄBROWSKA AgataJózwicka Oliwia22016-12-29T13:45:00Z2016-12-30T09:59:00Z2016-12-30T09:59:00Z0001371071864311Microsoft Office Word0535149falseTytuł1Title1Akt prawnyp r o j e k t<nazwa organu>false74880falsefalse15.0000