EcWXq25CeA+fWV4fveqgamYLyxI=iJASJEthv+o9SEIPFUsbj+6b+H8=Tc4XunzWM4UD57jbdEHLPDxzzXpBYEHmWh/QVtf59KGMuf7R2gHbZAQCSzGe5Ol/ y8dZJaIAPGRG7HOwtPuRMKTeTyXjvk36ErcHjOnDNoheUckhvQ/pJFXyU5eVcrT+ S3U2ih3/UOg7FK6CLtx4viZMxBIlgeapwxmmBboByqwvO/A/OZ568NJLeZwtnx+x D6DEomUiFryQDuyacQeXcT1DFCjeqNsCVQSuMYDVOEhNBc1slHPomKYXThObtZLc YumP+1CxSZb33NCFCc78a9V8NnRsNtEPDJ0hjInmwwThlFHOiwo4jV7E5EGtPtTq q6rfnTAk2g7tkqwWDXU+rg==MIIFsjCCBJqgAwIBAgIQWe5w2IGYF3ugf6Lee8gP6zANBgkqhkiG9w0BAQUFADBc MRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTELMAkGA1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVu aXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xEzARBgNVBAMMCkNFUlRVTSBRQ0EwHhcN MTUxMTE3MTI1OTAxWhcNMTcxMTE2MTI1OTAxWjCB8TEuMCwGA1UEAwwlSmFuIFN6 eXN6a287IE1pbmlzdGVyc3R3byDFmnJvZG93aXNrYTEMMAoGA1UEKgwDSmFuMRAw DgYDVQQEDAdTenlzemtvMRowGAYDVQQFExFQRVNFTDo0NDA0MTkwMjMxNjEhMB8G A1UECgwYTWluaXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMSowKAYDVQQQMCEMDldhd2Vs c2thIDUyLzU0DA8wMC05MjIgV2Fyc3phd2ExETAPBgNVBAcMCFdhcnN6YXdhMRQw EgYDVQQIDAttYXpvd2llY2tpZTELMAkGA1UEBhMCUEwwggEiMA0GCSqGSIb3DQEB AQUAA4IBDwAwggEKAoIBAQDSOKktxzrorSG2jmpbFUWvd7mN96Cea7F3ySOwmCVR NA5J8pstDZiQFtoa/6qslJ+9PCA3xYPOm58PMpKhlvHrMWLrro/rbrCZ+TrAy0EY PGq1NmtDOsl1pM4L/xbnaKDMqKmCBx/wGWS5+tX/e3O7ueQxsjTmzTjSP8paaP8r 3w+ibGQ0+YDhEYFc01+G2oCFWtB5GcgqZkOB4DZ1/G0VzFvgTaUVOuirrAWz1GWq I8WE0LhcBVeVsNJ7VZBqFOF83E7T/TRs0x1JWcGkIM0mv8BHfnmjeT3e7tB8oULM UZ7zxnrKCrtTBMk543AhFNzHYecZ/TB6Xu/NcX2w4+JZAgMBAAGjggHYMIIB1DAM BgNVHRMBAf8EAjAAMC8GA1UdHwQoMCYwJKAioCCGHmh0dHA6Ly9jcmwuY2VydHVt LnBsL3FjYTE0LmNybDAfBgNVHSMEGDAWgBSNudnz4XN9QANKcv6NDp3gTXfJFjAd BgNVHQ4EFgQU+m+OBvGwfuScmFzF9R264vt7SZEwDgYDVR0PAQH/BAQDAgZAMIIB FwYDVR0gBIIBDjCCAQowggEGBgsqhGgBhvZ3AgQBATCB9jAtBggrBgEFBQcCARYh aHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5dG9yaXVtMIHEBggrBgEFBQcCAjCB tzAgFhlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMAMCAQEagZJDZXJ0dW0gUUNB IFByb2Zlc2pvbmFsbnkgLSBrd2FsaWZpa293YW55IGNlcnR5ZmlrYXQgd3lkYW55 IHByemV6IFVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4gemdvZG5pZSB6IHd5bWFn YW5pYW1pIFVzdGF3eSBvIHBvZHBpc2llIGVsZWt0cm9uaWN6bnltLjAoBggrBgEF BQcBAwQcMBowCAYGBACORgEBMA4GCSqEaAFlAwEBAgoBBDANBgkqhkiG9w0BAQUF AAOCAQEAtt+UFwUrqt4uuMhjTRyrZDq1byHT2C2GFChxsYfSnNzrtcCGoyFDxkMT 01ACILUyHSka4xyR3RU/aobimXm/0LYTcS6bzOpmLT6+aQ3AWD8BFkFKnEoEOKyc DRao5gHgpqK2x/iycmSQMs7EG7GhxAM9W8oQkZixl8UxhnJVZdsiXV059aoFNLeO 5fPhoq4/+g9eqKPwToIesKKJ2MXryzajMLmRx1Dr4LVZfw2OHC+Pc/8xgQ9kLyGP zMCtYwy+PZN8YLnu/i1CkVcMDvqUvFQSSL6jFfmg1bWaPZ/rSUecsgr/qNsRPmzn 8RZ6WFpIySasGBAB4kQKU0kHZRJhWA==2016-03-24T12:31:56ZsR4Wzhc6hHznP1fsPW+isRZGhB0=CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL,serialNumber=Nr wpisu: 1119539347060454947618692194801663086571MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarządzenie MŚ ws zadań ochronnych dla Wigierskiego PN.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIbQYJKoZIhvcNAQcCoIIIXjCCCFoCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHWBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBxgSBwzCBwAIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBQ+ PirdGtQYNw49VRLujPoP1EpndAIHCqh77nOM3xgPMjAxNjAzMjQxMjMyMDVaMAMC AQECCQCwGSjLqAQnjKBhpF8wXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNV BAYTAlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYD VQQDDAtDRVJUVU0gUVRTQaCCBJkwggSVMIIDfaADAgECAhQRRnwV8FUvQwUZKu0y 2Ygp5Vl9fDANBgkqhkiG9w0BAQUFADBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwl TWluaXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwm TmFyb2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkwHhcNMTQwNDA3 MDcyNDI5WhcNMTkwNDA3MjM1OTU5WjBdMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMjEL MAkGA1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4x FDASBgNVBAMMC0NFUlRVTSBRVFNBMIIBIjANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOCAQ8AMIIB CgKCAQEAr87eb0mDHVXFEhrWEn41cvWNIpwiBvouFMo+xNd8csjSh0p0hmXhuREY oTNUY6pOHUFRXCGCR5aTc3qN65zDuqnyfb+ui1HNR7GOfewP4y0OG6kTzysaDClN PcR3XUXnzuR+OTfzhmwXMi7jPgPFLI2QAuc3en8x7zRBn5fLSa6pW3FihXP+laYc xI0Xe8SCfGC+dl75gA/wFqlAIKGfU8X39JO6AOhZJHMIQosrfeR3Yk/E6cBBk1Jp qD0h25YOf0qz+7BUEYvNBKpWOGoYx+KpFclzS0oQfD5IxHB1L+q0DSdQVpy7ymRK 07OuJWcAz1+h80REamqSgL0APwcfuQIDAQABo4IBOjCCATYwFgYDVR0lAQH/BAww CgYIKwYBBQUHAwgwDAYDVR0TAQH/BAIwADCBqwYDVR0jBIGjMIGggBRZNAz7fedF AW/JcJbCTgb4D4FD9qFypHAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlz dGVyIHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9k b3dlIENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpghRipw0EwyS41CdWzD+B a/LrMu8HGTAxBgNVHSABAf8EJzAlMCMGBFUdIAAwGzAZBggrBgEFBQcCARYNd3d3 Lm5jY2VydC5wbDAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBsAwHQYDVR0OBBYEFL/dbzsgjFOQVz/S 4FixQa5D+DGTMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQDTkAfXYSo9HQRyMirdjKjk9sDq qRFwh8UUmw8FQkTPquFzrVW7YuuUryI5imOjpEfsaF1cubD3SyPvs6e4W1KZMS+j NsWGyplwH1aQSTtomtbvvNIJc6qJD6UrCFrC9BoqYdIO+M0lfmQb5pGS9WoNtTSX PJlGaosCHdthYg9EbNnuvcYI0dnimvBwE++e15YT1XNDXPL4h5E6rfnNKWjvLORM KNMeuAaZynobOJH4bCPLPHg1Xh1CpnmU5mERxICKMiJZDvDX/kJ4qpWrB8be0Lfv sPq18vG4R0GpQufX8LpI4Lf8BNcMLQetrHvMTJt6TZ+mvetxoItjIjxHkKCdMYIC 0DCCAswCAQEwgYYwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVyIHds YXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dlIENl bnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpAhQRRnwV8FUvQwUZKu0y2Ygp5Vl9 fDAJBgUrDgMCGgUAoIIBHjAaBgkqhkiG9w0BCQMxDQYLKoZIhvcNAQkQAQQwHAYJ KoZIhvcNAQkFMQ8XDTE2MDMyNDEyMzIwNVowIwYJKoZIhvcNAQkEMRYEFIc98YBk L40C2r4NDedOaO59B4j1MIG8BgsqhkiG9w0BCRACDDGBrDCBqTCBpjCBowQULpYK 5OnQRr/gycpjCiYHake+9+gwgYowcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQK DCVNaW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQD DCZOYXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUEUZ8FfBV L0MFGSrtMtmIKeVZfXwwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAEggEASNheJlS55UpXp4WbaWfy X2hjU+GLLe7KFsIo7KOtgq9AHXbcoP9plCyEAUok697o9y8AaW9mSs0/FV9SxVYz +5M1NINdDSpYPLHtJWiJR1MnV5vinYCT8wTgv3pmSZEk1xhxj56fFmzltk9uqObC v1N66h1eMeUWG8PfAdKi3xFaImyGU8QomtRHEobJTAx1M+uFBaVoJQQKWfHAtaO2 4hOVJ0rEYX+T7U4R7V+9X0HP5lny66WraEqViUvZwOAagrNhGzS3+3RWcKXTd15L iOy+X8OiW9cMcEpvy2FyOZpchazc5P7QCMDpg6GJ6DnF7QWxOy+SuLZRKxpS2uwdqQ==ZARZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA)z dnia …………………….. 2016 r.w sprawie zadań ochronnych dla Wigierskiego Parku Narodowego Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, 1936 i 2171) zarządza się, co następuje:§ 1. Ustanawia się zadania ochronne dla Wigierskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, na 2016 r.§ 2. Zadania ochronne, o których mowa w § 1, obejmują:1)identyfikację i ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz wskazanie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków, stanowiące załącznik nr 1 do zarządzenia;2)opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów z podaniem rodzaju, rozmiaru i lokalizacji poszczególnych zadań, stanowiący załącznik nr 2 do zarządzenia;3)opis sposobów ochrony czynnej gatunków roślin, zwierząt i grzybów, stanowiący załącznik nr 3 do zarządzenia;4)wskazanie obszarów objętych ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową, stanowiące załącznik nr 4 do zarządzenia;5)ustalenie miejsc udostępnianych w celach naukowych, edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych i sportowych oraz maksymalnej liczby osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach, stanowiące załącznik nr 5 do zarządzenia.§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszeniaMINISTER ŚRODOWISKAZałączniki do zarządzenia Ministra Środowiska z dnia …. 2016 r. (poz. …)Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ WSKAZANIE SPOSOBÓW ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeń Sposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ich skutków1Zmiany stosunków wodnych – obniżanie poziomu wód gruntowych zagrażające w szczególności: 1) siedliskom przyrodniczym: sosnowy bór bagienny Vaccinio uliginosi-Pinetum, borealna świerczyna bagienna Sphagno girgensohnii-Piceetum, sosnowo-brzozowy las bagienny Dryopteridi thelypteridis-Betuletum pubescentis,górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk (torfowiska alkaliczne),torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis),torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea nigrae),torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe),starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami Nympheion i Potamion,naturalne dystroficzne zbiorniki wodne,2) stanowiskom gatunków:poczwarówka zwężona (Vertigo angustior),poczwarówka Geyera (Vertigo geyeri),10162) poczwarówka jajowata (Vertigo moulinsiana);czerwończyk nieparek (Lycaena dispar),czerwończyk fioletek (Lycaena helle),zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis),przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia),trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia),traszka grzebieniasta (Triturus cristatus),kumak nizinny (Bombina bombina),bóbr (Castor fiber),wydra (Lutra lutra)Podejmowanie działań zmierzających do zaniechania zabiegów melioracyjnych, przyczyniających się do obniżania średniego poziomu wód gruntowych w odległości mniejszej niż 100 m od granic siedlisk przyrodniczych i gatunków Natura 2000.Podejmowanie działań zmierzających do zaniechania kopania stawów, z wyłączeniem rekultywacji istniejących zbiorników wodnych oraz tworzenia nowych dla potrzeb ochrony płazów.Niezasypywanie drobnych zbiorników (oczek) wodnych na obszarze użytków rolnych.Prowadzenie działalności edukacyjnej w zakresie ekologicznego znaczenia tego rodzaju zbiorników wodnych dla ekosystemów Parku.Działanie na rzecz wprowadzania do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zapisów ograniczających możliwość wydobywania kopalin mineralnych i torfu na terenie Parku.Działanie na rzecz prowadzenia gospodarki wodnej ukierunkowanej na minimalizację poboru wody do celów komunalnych i rolniczych. Wykupy gruntów prywatnych na rzecz Parku, w szczególności gruntów przyległych bezpośrednio do jezior i rzek2Dopływ zanieczyszczeń ze zlewni wód Parku i związana z nim eutrofizacja i skażenie wód powierzchniowych, zagrażające w szczególności: 1) siedliskom przyrodniczym: torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea nigrae),torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe),twardowodne oligo i mezotroficzne zbiorniki z podwodnymi łąkami ramienic Charetea,starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami Nympheion i Potamion,naturalne dystroficzne zbiorniki wodne,2) stanowiskom gatunków:aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa),krasnorost Hildenbrandtia rivularispoczwarówka zwężona (Vertigo angustior),poczwarówka Geyera (Vertigo geyeri),poczwarówka jajowata (Vertigo moulinsiana),kreślinek nizinny (Graphoderus bilineatus)czerwończyk nieparek (Lycaena dispar),czerwończyk fioletek (Lycaena helle), zalotka większa Leucorrhinia pectoralis,przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia),trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia),piskorz (Misgurnus fossilis),koza (Cobitis taenia),różanka (Rhodeus sericeus),traszka grzebieniasta (Triturus cristatus),kumak nizinny (Bombina bombina),rzekotka drzewna (Hyla arborea),ropucha paskówka (Epidalea calamita),ropucha zielona (Bufotes viridis),ropucha szara (Bufo bufo),traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris),żaba jeziorkowa (Pelophylax lessonae),żaba moczarowa (Rana arvalis),żaba wodna (Pelophylax kl. esculentus),żaba trawna (Rana temporaria),grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus),za) bóbr (Castor fiber), zb) wydra (Lutra Lutra)Działanie na rzecz rozbudowy kanalizacji sanitarnej w miejscowościach położonych w zlewni całkowitej wód Parku, umożliwiającej  odprowadzanie ścieków do oczyszczalni. Działanie na rzecz podłączenia wszystkich gospodarstw do sieci kanalizacyjnej w miejscowościach wyposażonych w kanalizację sanitarną.Działanie na rzecz zainstalowania i zapewnienia prawidłowej eksploatacji kanalizacji burzowej. Wyposażanie pól biwakowych, kempingowych, karawaningowych w instalacje sanitarne, zapobiegające zanieczyszczeniu gleb, wody gruntowej i powierzchniowej. Propagowanie systematycznej modernizacji i stosowania najlepszych dostępnych technik (BAT) w istniejących oczyszczalniach ścieków na terenie zlewni całkowitej wód Parku w celu maksymalnego ograniczania ładunków biogenów odprowadzanych do wód powierzchniowych lub gleb.Działanie na rzecz ograniczania zabudowy terenów przyległych do jezior i rzek przez postulowanie wyznaczenia i wyłączenia spod zabudowy 100 m strefy ochronnej.Utrzymanie drzewostanów i trwałej pokrywy roślinnej na brzegach jezior i rzek.Utrzymywanie dotychczasowych form użytkowania terenów rolnych, z preferencją dla zamiany użytków ornych na łąki i pastwiska. Propagowanie ograniczania nawożenia i stosowania chemicznych środków ochrony roślin oraz chlorków do usuwania lodu i śniegu z dróg.Wspieranie stosowania kodeksu dobrej praktyki rolniczej, dotyczącej w szczególności sposobów postępowania z nawozami i środkami ochrony roślin.Działanie na rzecz wprowadzenia w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz do miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zakazu lokalizowania na terenie Parku składowisk i instalacji przerobu odpadów oraz nowych ferm hodowlanych dla obsady powyżej 40 DJP.Regularne oczyszczanie z odpadów brzegów jezior i rzek oraz dna akwenów.Doskonalenie systemu nadzoru nad gospodarką nieczystościami w gminach, w szczególności na terenach bez sieci kanalizacyjnych.Wykup gruntów prywatnych na rzecz Parku.Ograniczanie efektów eutrofizacji wybranych jezior poprzez sterowanie strukturą gatunkową i liczebnością zespołów ryb (biomanipulację)3Zaburzenia w składzie gatunkowym ichtiofauny – spadek różnorodności oraz zmiany struktury gatunkowej i liczebności ryb, spowodowane:zmianami w strukturze troficznej ekosystemów wodnych,wzrastającą presją kormorana czarnego (Phalacrocorax carbo) 1. Regulacja struktury gatunkowej i liczebności ryb przez:zarybienia wybranych wód Parku wylęgiem i narybkiem gatunków zagrożonych wyginięciem oraz wykazujących niską liczebność,restytucję gatunków ryb,odłowy regulacyjne i kontrolne,badania naukowe i monitoring zmian zachodzących w strukturze i liczebności zespołów ichtiofauny,zwalczanie kłusownictwa rybackiego oraz dostosowanie zasad wędkowania do potrzeb ochrony ekosystemów wodnych,pozyskanie ikry siei (Coregonus lavaretus), sielawy (Coregonus albula) i szczupaka (Esox lucius), hodowla wylęgu w warunkach kontrolowanych.Działania mające na celu ograniczenie presji kormorana czarnego (Phalacrocorax carbo):monitoring liczebności,uwzględnianie wzrastającej presji kormorana na poszczególne gatunki ryb przy ustalaniu wielkości odłowów regulacyjnych,kompensacja presji na rybostan przez zarybienia,niedopuszczanie do zakładania kolonii lęgowych4Pogarszanie się warunków sanitarnych i tlenowych w strefie litoralu jeziorZimowe koszenie części trzcinowisk.Częściowe usuwanie skoszonej roślinności wynurzonej z wybranych akwenów5Zmniejszanie się powierzchni siedlisk otwartych i widnych zbiorowisk leśnych w wyniku sukcesji, na skutek zaprzestania koszenia i wypasu, a także na skutek zalesiania.Zbyt intensywne użytkowanie łąkowe.Przekształcanie łąk w grunty orne, zagrażające:siedliskom przyrodniczym:niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris),ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium),zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion), górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk,torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis),torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea nigrae),torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe),roślinności okrajkowej z klasy Trifolio-Geranietea,gatunkom typowym dla widnych lasów (Serratulo-Pinetum, Potentillo albae-Quercetum, Peucedano-Pinetum)gatunkom roślin:leniec bezpodkwiatkowy (Thesium ebracteatum),sasanka otwarta (Pulsatilla patens),obuwik pospolity (Cypripedium calceolus),gatunkom ptaków:błotniak stawowy (Circus aeruginosus),trzmielojad (Pernis apivorus),orlik krzykliwy (Clanga pomarina),siniak (Columba oenas),kropiatka (Porzana porzana),derkacz (Crex crex),kszyk (Gallinago gallinago),dziwonia (Carpodacus erythrinus)Zachowanie istniejącej struktury powierzchniowej krajobrazów rolniczych – co najmniej 3% użytków zielonych i 10% gruntów ornych w skali Parku. Ochrona przed zmianą sposobu użytkowania siedlisk przyrodniczych Natura 2000; na obszarach przyległych utrzymanie podobnego sposobu zagospodarowania powierzchni ziemi (w miarę możliwości). Przywracanie i podtrzymywanie tradycyjnej gospodarki łąkarskiej – ekstensywnego użytkowania łąk i pastwisk z jednoczesnym, co najwyżej 2-3 krotnym koszeniem lub wypasem w ciągu roku.Usuwanie, poza 10-metrową strefą brzegową wód, zadrzewień i zarośli z gruntów ewidencjonowanych jako łąki i pastwiska. Promocja i wdrażanie programów sprzyjających ekstensywnemu użytkowaniu łąk i pastwisk. Zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania terenów rolniczych (udziału powierzchni poszczególnych rodzajów użytków).Niezalesianie siedlisk przyrodniczych Natura 2000 o charakterze łąk i muraw.Utrzymywanie najcenniejszych otwartych powierzchni nieleśnych przez wypas, cykliczne koszenie, usuwanie drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.Odtwarzanie stanowisk wybranych ginących gatunków. Kształtowanie właściwych warunków siedliskowych sprzyjających utrzymaniu populacji gatunków będących przedmiotem ochrony. Wykup gruntów prywatnych na rzecz Parku6Rozprzestrzenianie się obcych gatunków roślin i zwierząt, zagrażających gatunkom rodzimym oraz siedliskom przyrodniczym: grąd subkontynentalny (Tilio-Carpinetum),łęgi olszowo-jesionowe (Fraxino-Alnetum),sosnowy bór bagienny (Vaccinio uliginosi-Pinetum), borealna świerczyna na torfie (Sphagno girgensohnii-Piceetum), sosnowo-brzozowy las bagienny (Dryopteridi thelypteridis-Betuletum pubescentis),ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium),wszystkie wodne siedliska Natura 2000 występujące na obszarze ParkuPodejmowanie działań zmierzających do ograniczania wprowadzania na obszar Parku obcych gatunków roślin i zwierząt.Analiza dynamiki rozprzestrzeniania się gatunków obcych oraz podejmowanie koniecznych działań ograniczających ich liczebność w przypadku nadmiernego wzrostu ich liczebności.Zwalczanie obcych inwazyjnych gatunków roślin i zwierząt na terenach objętych ochroną czynną oraz krajobrazową.Ograniczanie form antropopresji sprzyjających pojawianiu się gatunków obcych –ukierunkowywanie ruchu turystycznego. Działanie na rzecz ograniczania powstawania nowej zabudowy sprzyjającej obecności gatunków obcych w strefach ochronnych wymienionych siedlisk przyrodniczych.Prowadzenie działań edukacyjnych, wskazujących na zagrożenia wynikające z inwazji gatunków obcych7Presja urbanizacyjna powodująca zanikanie gatunków roślin i zwierząt i ich ostoi, w szczególności:1) roślin: leniec bezpodkwiatkowy (Thesium ebracteatum),sasanka otwarta (Pulsatilla patens),gatunki światłożądne i ciepłolubne widnych lasów i ich skrajów oraz muraw (Anemone sylvestris, Asperula tinctoria, Dianthus arenarius, Hypericum montanum, Lathyrus laevigatus, Lathyrus pisiformis, Oxytropis pilosa, Pulsatilla pratensis, Trifolium Rubens),gatunki nieleśnych torfowisk niskich i przejściowych oraz nakredowych łąk zmiennowilgotnych (Betula humilis, Carex buxbaumii, Carex chordorrhiza, Dactylorhiza incarnata subsp. ochroleuca, Pedicularis sceptrum-carolinum, Trollius europaeus),2) wszystkich gatunków płazów, w szczególności traszki grzebieniastej (Triturus cristatus) i kumaka nizinnego (Bombina bombina),3) ptaków:bocian czarny (Ciconia nigra),bielik (Haliaeetus albicilla),orlik krzykliwy (Clanga pomarina),4) ssaków – ryś (Lynx lynx)Działanie na rzecz ograniczania urbanizacji Parku, w szczególności zabudowy obszarów położonych poza strefami skupionej zabudowy.Ograniczanie niepokojenia zwierząt przez dostosowanie zasad udostępniania Parku do wymagań ochrony gatunków.Dostosowanie czasu i zakresu wykonywania zabiegów ochrony czynnej do potrzeb gatunków objętych ochroną strefową8Urbanizacja i rozbudowa infrastruktury drogowej, powodująca fragmentację siedlisk prowadzącą do izolacji miejsc występowania gatunków, zwiększenia ich śmiertelności w wyniku kolizji drogowych i pogorszania się wskaźników stanu ochrony – zagrożenia dotyczą w szczególności gatunków: ryś (Lynx lynx),wilk (Canis lupus),kumak nizinny (Bombina bombina),traszka grzebieniasta (Triturus cristatus)Działanie na rzecz wyznaczenia korytarzy ekologicznych oraz ich wprowadzania do planu zagospodarowania przestrzennego województwa podlaskiego, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin.Określanie zasad użytkowania terenów w wyznaczonych korytarzach ekologicznych uwzględniających potrzeby migracji zwierząt.Uwzględnianie zagadnienia migracji zwierząt w ocenach oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym rozwiązań wariantowych minimalizujących wpływ fragmentacji środowiska, zapewniających ciągłość przestrzeni przyrodniczej dla potrzeb funkcjonowania korytarzy ekologicznych.Umieszczanie znaków ostrzegawczych i ograniczeń prędkości na drogach, na których dochodzi do licznych kolizji.Działanie na rzecz budowy przejść dla zwierząt w miejscach o wysokiej ich śmiertelności, wynikającej z kolizji z pojazdami.Organizowanie akcji ochrony płazów w czasie ich migracji rozrodczych, w szczególności ustawianie płotków i przenoszenie płazów przez drogi.Działanie na rzecz utrzymania obecnych klas dróg przecinających Park9Urbanizacja Parku prowadząca do degradacji walorów krajobrazowychDziałanie na rzecz wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz do ich miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zapisów obejmujących:wyłączenie określonych terenów spod zabudowy,ochronę i kształtowanie regionalnych układów osadniczych,rozplanowanie budynków w zagrodach, zieleni i ogrodzeń,ochronę stylu architektury,ograniczanie lokalizacji nowej infrastruktury komunikacyjnej i technicznej,lokalizację infrastruktury turystycznej i edukacyjnej10Negatywne oddziaływanie czynników biotycznych i abiotycznych zagrażające trwałości wykonywanych zabiegów renaturyzacji drzewostanów przekształconych antropogenicznie Przywracanie cech drzewostanu (skład gatunkowy i struktura przestrzenna) charakterystycznych dla potencjalnego zbiorowiska leśnego przez:cięcia regulujące strukturę przestrzenną, gatunkową i wiekową – pielęgnacyjno-hodowlane i ochronne,dolesianie wybranych luk i przerzedzeń, poprawki i uzupełnienia gatunkami zgodnymi z potencjalnym zbiorowiskiem leśnym,porządkowanie powierzchni i przygotowanie gleby pod odnowienia, w szczególności mechaniczne rozdrabnianie gałęzi z pozostawieniem zrębków na powierzchni;pielęgnację upraw,inicjowanie i wspieranie odnowień naturalnych.Monitorowanie i prognozowanie występowania owadów stanowiących zagrożenie dla drzewostanów.Ograniczanie nadmiernie rozmnażających się owadów odżywiających się tkankami drzew (kambiofagi), w celu opóźnienia procesu rozpadu monokulturowych drzewostanów z dużym udziałem świerka (Picea abies) lub sosny (Pinus silvestris) przez: wyszukiwanie i usuwanie drzew zasiedlonych, z wyłączeniem drzew martwych i obumierających umożliwiających osiąganie właściwego stanu ochrony gatunków wymagających martwego drewna, jako podstawowego środka ich bytowania oraz zapewniającego niezbędną bazę pokarmową, wykładanie pułapek na owady,terminowe korowanie drewna zasiedlonego przez kambiofagi11Niedostatek martwych i obumierających drzew uniemożliwiający osiągnięcie właściwego stanu ochrony gatunków wymagających martwego drewna jako podstawowego środowiska ich bytowania oraz zapewniającego niezbędną bazę pokarmową, w szczególności grzybów, owadów i następujących gatunków ptaków: dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos),dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus)Zwiększanie liczby martwych drzew stojących (posusz czynny i jałowy) i drewna leżącego o zróżnicowanych wymiarach i w różnych stadiach rozkładu, w szczególności drzew o ponadprzeciętnych rozmiarach, spróchniałych (ze zgnilizną) i z owocnikami grzybów (hubami), z dziuplami, gniazdami ptaków, o nienaturalnym pokroju, domieszkowych gatunków pionierskich (brzoza (Betula verucosa), wierzba iwa (Salix caprea), osika (Populus tremula))12Zubożenie składu gatunkowego i uproszczenie struktury przestrzennej silnie przekształconych antropogenicznie drzewostanów zdominowanych przez gatunki iglaste, szczególnie w siedlisku przyrodniczym grądu subkontynentalnego (Tilio-Carpinetum), mające bezpośredni wpływ na zły stan zachowania siedliska Prowadzenie aktywnych działań rekonstrukcyjnych, służących poprawie niewłaściwego stanu zachowania siedliska (jego struktury i funkcji):zwiększenie udziału liściastych gatunków drzew grądowych,zwiększanie ilości martwego drewna, zahamowanie ekspansji gatunków lekkonasiennych – brzozy (Betula verucosa) i osiki (Populus tremula) - z pozostawieniem ich w domieszce,stopniowa eliminacja gatunków obcych ekologicznie (świerk (Picea abies), sosna (Pinus silvestris)) oraz gatunków obcych geograficznie13Nadmierne uszkodzenia w lasach i uprawach rolnych powodowane przez ssaki roślinożerneZabezpieczanie drzewostanów i upraw rolnych przez:regulację liczebności oraz struktury wiekowej i płciowej jelenia (Cervus elaphus) i dzika (Sus scrofa), zgodnie z ustawą z dnia13 października 1995 r. – Prawo łowieckie(Dz. U. z 2015 r. poz. 2168),zabezpieczanie upraw leśnych przed zgryzaniem i spałowaniem za pomocą ogrodzeń i repelentów,zwiększenie bazy żerowej przez uprawę poletek z uprawami rolnymi.Monitoring szkód w drzewostanach i uprawach rolnych.Analiza uwarunkowań ekologicznych wpływających na stan populacji jelenia, w szczególności relacje drapieżnik-ofiara, analiza przyrostu naturalnego populacji, śmiertelności osobników, migracje osobników w obszarze korytarzy ekologicznych 14Pożary lasów, w szczególności drzewostanów iglastych na siedliskach borowych, wywoływane przez człowieka – wypalanie łąk i ściernisk Monitoring zagrożenia pożarowego obszarów leśnych.Edukacja społeczeństwa.Działania profilaktyczne podejmowane we współpracy z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe oraz Państwową Strażą Pożarną i ochotniczymi strażami pożarnymi.Wspieranie starań o dofinansowywanie i doposażanie jednostek ochotniczej straży pożarnej na terenie gmin, w których położony jest Park.Techniczne utrzymanie głównych dróg leśnych na terenie Parku jako dróg pożarowych, zapewniających ich przejezdność dla wozów strażackich.Wprowadzanie zakazu wstępu do lasu w okresach utrzymującego się najwyższego zagrożenia pożarowego.Utrzymywanie dyżurów pożarowych15Niezgodne z prawem korzystanie z zasobów Parku, w szczególności: kłusownictwo,nielegalny zbiór chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybówWspółpraca z Policją, Strażą Leśną, Państwową Strażą Rybacką i innymi służbami oraz z miejscową ludnością w zakresie prewencji oraz zwalczania szkodnictwa.Patrolowanie obszaru Parku, w celu ograniczania kłusownictwa oraz nielegalnego pozyskiwania roślin i grzybów, kontrolowanie osób dokonujących amatorskich połowów ryb.Usuwanie urządzeń kłusowniczych.Szkolenie pracowników Parku w zakresie umiejętności rozpoznawania gatunków roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną.Prowadzenie działań edukacyjnych16Zanikanie tradycyjnych sposobów użytkowania gruntów w krajobrazie rolniczym, zagrażające w szczególności:orlikowi krzykliwemu (Clanga pomarina);derkaczowi (Crex crex);trzmielojadowi (Pernis apivorus);gąsiorkowi (Lanius collurio);rzadkim gatunkom roślin segetalnychPropagowanie tradycyjnych sposobów użytkowania gruntów, mających na celu utrzymanie mozaikowego krajobrazu rolniczego.Wykup gruntów przyrodniczo cennych.Niezalesianie użytków rolnych.Utrzymanie terenów użytkowanych rolniczo w dobrej kulturze rolnej.Działanie na rzecz ograniczania zabudowy mieszkaniowej na gruntach rolnych17Negatywne oddziaływania turystów korzystających z Parku zagrażające w szczególności: twardowodnym oligo i mezotroficzne zbiornikom z podwodnymi łąkami ramienic Charetea,starorzeczom i naturalnym eutroficznym zbiornikom wodnym ze zbiorowiskami Nympheion i Potamion,naturalnym dystroficznym zbiornikom wodnym,grądowi subkontynentalnemu (Tilio-Carpinetum);łęgom olszowo-jesionowym (Fraxino-Alnetum),sosnowemu borowi bagiennemu Vaccinio uliginosi-Pinetum, borealnej świerczynie bagiennej Sphagno girgensohnii-Piceetum, sosnowo-brzozowemu lasowi bagiennemu Dryopteridi thelypteridis-Betuletum pubescentis,torfowiskom przejściowym i trzęsawiskom (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea nigrae),torfowiskom wysokim z roślinnością torfotwórczą (żywe),roślinności okrajkowej z klasy Trifolio-GeranieteaWprowadzanie ograniczeń lub modyfikowanie zasad ruchu turystycznego i udostępniania Parku w przypadku kiedy wyniki prowadzonego monitoringu przyrodniczego wskażą na pogarszanie się stanu ochrony gatunków i ekosystemów. Rozbudowa i utrzymanie infrastruktury zabezpieczającej przedmioty ochrony przed degradacją, w tym budowa kładek, barierek, punktów widokowych.Prowadzenie działań edukacyjnych mających na celu ograniczenie niekontrolowanego ruchu turystycznego na obszarach o wyróżniających się walorach przyrodniczych. 18Zanieczyszczenia powietrza i glebZbiórka, segregacja i wywóz odpadów stałych we współpracy z samorządem lokalnym. Likwidacja nielegalnych składowisk odpadów i rekultywacja terenów zdegradowanych.Termomodernizacja budynków stanowiących własność Parku oraz modernizacja systemów ich ogrzewania. Wprowadzanie i popularyzacja technologii wykorzystania źródeł energii nieoddziałujących negatywnie na walory przyrodnicze, kulturowe i krajobrazowe Parku.Monitoring jakości powietrza i gleb w oparciu o Stację Bazową Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego „Wigry”.Prowadzenie działalności edukacyjnej19Pogarszanie się stanu obiektów dziedzictwa kulturowegoRemonty, konserwacja i rewaloryzacja obiektów zabytkowych będących własnością Parku.Propagowanie ochrony zabytków i obiektów zabytkowych stanowiących własność innych podmiotów.Zabezpieczenie stanowisk archeologicznych przed nieuprawnioną eksploracją.Działania edukacyjne zmierzające do podtrzymania i kształtowania świadomości społeczności lokalnych, poczucia tożsamości i odpowiedzialności za dobra kultury materialnej i niematerialnej.Zachowanie tradycyjnego nazewnictwa obiektów kultury materialnej.Współpraca ze służbami konserwatorskimi, jednostkami samorządu terytorialnego i organizacjami pozarządowymi20Niepełny zakres wiedzy dotyczącej zasobów, tworów i składników przyrody, zasobów kulturowych oraz procesów ekologicznych1.Prowadzenie systematycznych inwentaryzacji –przyrodniczej i dóbr kulturowych.2.Rozpoznanie dynamiki zmian stanu i funkcjonowania obiektów podlegających ochronie.3.Rozwijanie badań naukowych i monitoringu środowiska przyrodniczegoII. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ich skutków1Nasilające się czynniki presji antropogenicznej związane ze wzrostem udziału terenów zurbanizowanychDziałanie na rzecz wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zapisów odnośnie do obszarów, które powinny zostać wyłączone z zabudowy.Promowanie zachowań proekologicznych wśród mieszkańców gmin2Intensyfikacja rolnictwa i związane z nią: specjalizacja, mechanizacja i chemizacja produkcji rolnej, której konsekwencją są monokultury i zanieczyszczenie środowiska, scalanie gruntów, której konsekwencją jest zanikanie tradycyjnego krajobrazu (miedz, śródpolnych zadrzewień, terenów podmokłych i o charakterze bagiennym)Rozwój rolnictwa ekologicznego łączącego przyjazne środowisku praktyki gospodarowania, wspomagającego wysoki stopień różnorodności biologicznej, wykorzystującego naturalne procesy ekologiczne oraz zapewniającego właściwy dobrostan zwierząt3Pogorszenie stanu zachowania dóbr kultury materialnejStała współpraca Parku ze służbami konserwatorskimi i organizacjami pozarządowymi. Promowanie działań mających na celu zachowanie dóbr kultury materialnej. Wspieranie projektów dofinansowania rewaloryzacji obiektów ważnych dla tożsamości kulturowej ParkuIII. Zagrożenia zewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ich skutków1Eutrofizacja i zanieczyszczenie wód dopływających do ekosystemów wodnych Parku spoza jego granicDziałanie na rzecz doskonalenia gospodarki wodno-ściekowej na obszarze zlewni całkowitej wód Parku, w szczególności rozbudowy sieci kanalizacyjnych i poprawa skuteczności oczyszczania ścieków.Działanie na rzecz ograniczania dopływu substancji chemicznych z obszarów użytkowanych rolniczo i terenów zurbanizowanych.Promowanie metod usuwania zanieczyszczeń z wód burzowych i roztopowych2Zmiany stosunków wodnych w otulinie ParkuDziałanie na rzecz wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zapisów dotyczących utrzymania właściwego poziomu wód powierzchniowych w otulinie Parku, w szczególności w zakresie:konieczności zabezpieczania przed osuszeniem terenów podmokłych (mokradeł i torfowisk) powiązanych z terenem Parku,lokalizacji kopalń kruszywa w oparciu o monitoring stanów wód powierzchniowych i podziemnych oraz o analizę potencjalnego wpływu wyrobisk kopalnianych na kształtowanie się stosunków wodnych na obszarze Parku3Urbanizacja niektórych obszarów otuliny Parku mająca wpływ na przyrodę i kształtowanie się walorów krajobrazowych terenów wewnątrz ParkuWprowadzenie do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego postulatów odnośnie do ograniczania zabudowy w wybranych rejonach otuliny Parku, w szczególności w sąsiedztwie jego granic 4Rozprzestrzenianie się obcych gatunków roślin i związane z nimi pogorszenie stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, w szczególności: grądu subkontynentalnego (Tilio-Carpinetum);łęgu olszowo-jesionowego (Fraxino-Alnetum)Wypracowanie i wdrożenie we współpracy z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, lokalnymi samorządami i innymi instytucjami strategii postępowania z inwazyjnymi gatunkami obcymi.Likwidacja pojawiających się w otulinie Parku pojedynczych egzemplarzy i stanowisk nowych gatunków obcych na etapie poprzedzającym ich liczne pojawianie się na obszarze Parku.Podejmowanie współpracy z zainteresowanymi stronami w zakresie edukacji dotyczącej zagrożeń i sposobów zwalczania gatunków obcych5Drapieżnictwo ze strony obcych gatunków hodowlanych zwierząt futerkowych (głównie norki amerykańskiej) przede wszystkim ze strony gatunków inwazyjnych Działanie na rzecz wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zapisów uniemożliwiających lokalizowania ferm zwierząt futerkowych na obszarze otuliny Parku.Monitoring populacji nastawiony na rozpoznanie kierunków napływu gatunków obcych oraz na określenie stopnia kolonizacji Parku.Działania edukacyjne w tym zakresie6Zanieczyszczenia powietrzaPropagowanie niskoemisyjnych źródeł ciepła w otulinie Parku oraz wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnych (z wyłączeniem siłowni wiatrowych)7Zanikanie i przekształcanie cennych siedlisk przyrodniczych w otulinie Parku, powiązanych swoim zasięgiem z terenem ParkuDążenie do sukcesywnego wykupu gruntów (i objęcia ich ochroną) przylegających do granic Parku z występującymi na nich cennymi siedliskami roślin i zwierząt, w szczególności gruntów hydrogenicznych, położonych: przy południowo-wschodniej granicy Parku we wsi Sarnetki,przy północno-wschodnim brzegu jeziora Pierty,na cyplu pomiędzy jeziorami Czarne i Krzywe,przylegających do Jeziora Długiego wzdłuż zachodniej granicy ParkuIV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń oraz ich skutków1Budowa elektrowni wiatrowych i związane z tym negatywne oddziaływanie na ptaki i nietoperze migrujące i żerujące poza granicami Parku: śmiertelność bezpośrednia wskutek zderzeń ptaków z turbinami,utrata żerowisk wywołana płoszeniem lub wskutek przekształceń terenu wywołanych budową elektrowni wiatrowych,zmiany tras przelotów wymuszone unikaniem zasięgu turbin wiatrowychDziałanie na rzecz wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i planów zagospodarowania przestrzennego województw, zapisów ograniczających budowę farm wiatrowych na trasach wędrówek oraz na obszarach żerowania ptaków i nietoperzy, w otulinie Parku i w strefie o szerokości 3 km od granic otuliny2Inwestycje (głównie drogowe) poza granicami Parku, mogące przyczyniać się do przerwania łączności ekologicznej (korytarzy ekologicznych) i do zachwiania przyrodniczej spójności obszaru Parku z siecią obszarów Natura 2000Działanie na rzecz wprowadzania zapisów dotyczących korytarzy ekologicznych w planie zagospodarowania województwa podlaskiego, studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Podejmowanie starań o wprowadzanie jednoznacznych zasad użytkowania terenów w obrębie wyznaczanych korytarzy ekologicznych uwzględniających potrzeby migracji i bytowania zwierząt3Zanikanie gatunków roślin i zwierząt na skutek zmian w środowisku przyrodniczymSystematyczna rejestracja i monitoring przyrodniczy rzadszych taksonów na obszarze Parku. Podejmowanie eksperymentalnych działań zmierzających do utrzymania gatunków w przypadku potwierdzenia trendu zmniejszania się stanu liczebnego ich populacji.Współpraca z bankami genów w zakresie utrwalania zasobów genetycznych i zachowywania zasobów genowych ex situ.Podejmowanie prób restytucji i wzmacniania populacji zanikających rzadkich gatunków 4Inwazje obcych gatunków raków zagrażające rodzimym gatunkom w ekosystemach wodnych ParkuEliminowanie obcych gatunków raków z wód Parku – odłowy racznikami5Skażenie wód w wyniku migracji zanieczyszczeń chemicznych z odciekami ze składowisk odpadówDziałanie na rzecz nielokowania składowisk odpadów w pobliżu Parku lub odpowiedniego ich zabezpieczania przed negatywnym oddziaływaniem na środowisko wodne i glebę – zgodnie ze współczesnymi osiągnięciami techniki.Wspieranie władz samorządowych w pozyskaniu środków na likwidację składowisk odpadów i rekultywację terenów zdegradowanych6Zanieczyszczanie środowiskapowodowane przez nowe obiekty przemysłowe oraz inwestycje drogoweDziałanie na rzecz wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i planów zagospodarowania przestrzennego województw, zapisów ograniczających w otulinie Parku budowę obiektów przemysłowych lub inwestycji drogowych mogących negatywnie wpływać na środowisko przyrodnicze wewnątrz Parku1) Zagrożenia zostały uszeregowane od najistotniejszego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONNY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃI. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony ścisłejA. W ekosystemach leśnychRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Monitorowanie kierunków i dynamiki zmian procesów przyrodniczych, ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk Natura 2000633,05 haOddziały – 1c, d, f, g, i, 2b, c, d, 2i, j, 3b, c, g, k, m 4b, d, f, g, 11b, d, 12b, f, p, r, s, t, hx, 30h, i, 33d, f, g, 34a, b, c, d, f, g, 36b, f, 40g, 43b, d, f, h, k, l, o, s, 44b, 61a, b, c, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, 78c, d, f, g, j, l, 127h, 133d, 134d, f, g, h, i, 135b, k, l, 136d, f, 141a, d, g, i, 142a, c, 143b, 144f, 147b, d, 149k, 150a, c, m, 151a, b, 157g, 159a, b, c, d, 160a, 161i, 164c, 165b, d, f, g, 166c, d, 168a, b, c, 169c, h, 170a, b, c, 171a, b, c, 172b, 174a, b, c, d, 212f, g, 213c, d, 216a, b, c, d, i, 217a, c, g, i, j, l, o, 218a, f, g, h, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, w, x, kx, lx, 226g, h, 227a, b, 228f, g, h, 233i, j, k, 235a, b, 236a, b, c, d, 253b, c, g, 266c, 267i, j, k, 274c, d, 275b, i, 276a, b, c, d, f 277g, h, i, 278c, 285a, b, c, f, g, i, j, 301c, d, f, g, h, j, 316a, c, d, f, g, 333c, d, 334a, b, c, d, f, g, h, j, 335a, c, d, f, g, 336h, i, j, 360h, 361c, f, g, h, i, j, k, l, 362b, 370a, b, c, d, f, i, 376a, g, 382a, b, 383a, 388bB. W nieleśnych ekosystemach lądowychRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Monitorowanie kierunków i dynamiki zmian procesów przyrodniczych, ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk Natura 200023,69 haOddziały – 43g, 77Aa, b, c, d, m, 78i, 135j, 147c, 150d, 156h, 157f, 165h, 166b, 167c, 253h, 275a, 276j, 277j, 266f, 267f, 301kC. W ekosystemach wodnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Monitorowanie różnorodności biologicznej rakowatych (Astacidae).2. Monitorowanie liczebności raka pręgowatego (Orconectes yriach) – odłowy kontrolne racznikami25,64 haOddział 194a (Jezioro Muliczne)2Prowadzenie badań naukowych i monitoringu stanu ochrony walorów przyrodniczych51,75 haOddziały – 10d, 11c, 12 c,dx, 40h, 43j, 44a, 136c, 143c, 144g, 156i, 165c, 193a, 194a, 227f, 266gD. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wykonanie i ustawienie wiaty ze stołem i ławami – wiata 6-osobowa Wymiary – wysokość 2,9 m, szerokość 2,6 m, długość 3,2 mObwód Ochronny Lipowe, oddział 370d2Bieżące remonty urządzeń turystycznychWedług potrzebObszar ochrony ścisłejII. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony czynnejA. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Przygotowanie powierzchni pod odnowienia drzewostanów:wycinanie krzewów przeszkadzających w odnowieniu drzewostanu, punktowe przekopywanie gleby w miejscach sadzenia drzewek5 ha35,1 tysiąca sztukOddziały – 37f, 40m, 55a, 103b, 108d, 109f, 137b, 269c, 284b, 338f, 384f21. Dolesienia wybranych luk i przerzedzeń – sadzenie drzew i krzewów dostosowanych do siedliska.2. Sadzenie zgodnych z siedliskiem gatunków drzew i krzewów, w miejsce sadzonek obumarłych na skutek czynników biotycznych i abiotycznych (poprawki w nasadzeniach).3. Sadzenie zgodnych z siedliskiem gatunków drzew i krzewów w ramach rekonstrukcji drzewostanów zniekształconych antropogenicznie (podsadzenia)28,73 tysiąca sztuk sadzonekOddziały – 81f, 82g, 104d, 268d, 269c, 284b, 304d, 356g, 383h, 384f3Pielęgnowanie upraw leśnych: poprawa warunków wzrostu i rozwoju drzewek i sadzonek (niszczenie roślin ograniczających wzrost),motyczenie wokół sadzonek7,65 ha27,64 tysiącasztukOddziały – 56h, 64g, 77d, 104d, 112b, 151c, 228l, 247a, 268d, 269c, 284b, 304d, 338a, 338f, 356g, 383h, 384f 4Kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej upraw leśnych w wieku od 5 do 10 lat, przez wykonywanie cięć poza okresem lęgowym ptaków (30 kwietnia – 30 czerwca) (zabieg o charakterze czyszczenia wczesnego)5,32 haOddziały – 29i, 40k, 56h, 104g, 115d, 119i, 126a, 150n, 263a, 248d, 249d, 250a, 261d, 264a, 391b, 378m5Kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej drzewostanów w wieku od 11 do 20 lat, przez wykonywanie cięć i obrączkowanie drzew poza okresem lęgowym ptaków (30 kwietnia – 30 czerwca) (zabieg o charakterze czyszczenia późnego)14,33 haOddziały – 6f, 26l, 30k, 58b, 71l, 74d, 92d, 114f, 135f, 138b, 142f, 143a, 143d, 157b, 161a, 300p, 367b, 392b, 394k, 395k, 396h, 382h6Kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej drzewostanów w wieku od 21 do 40 lat, przez wykonywanie cięć poza okresem lęgowym ptaków (30 kwietnia – 30 czerwca) (zabieg o charakterze trzebieży wczesnej) 73,69 haOddziały – 22i, 62c, 96h, 115f, 146c, 161d, 169d, 223c, 225c, 237b, 262g, 262h, 282b, 282g, 305d, 323a, 343c, 372d, 372i, 377i, 380i, 389g7Kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej drzewostanów w wieku od 40 do 80 lat, przez wykonywanie cięć i obrączkowanie drzew poza okresem lęgowym (30 kwietnia – 30 czerwca) (zabieg o charakterze trzebieży późnej)190,86 ha,29 sztukOddziały – 9z, 22g, 33b, 35f, 35g, 49p, 49s, 60a, 82b, 82f, 84c, 103d, 108d, 116g, 119i, 119j, 141b, 146b, 206r, 207c, 207g, 255b, 270a, 305a, 305b, 305c, 307a, 308c, 308g, 313a, 323b, 343a, 359b, 374d, 375b, 375c, 375d, 378r, 379h, 379i, 379j, 385a, 395g8Przebudowa drzewostanów – dostosowanie składu gatunkowego do warunków siedliskowych – cięcia rekonstrukcyjne5,51 haOddziały – 37f, 40m, 55a, 103b, 108d, 109f, 137b9Prognozowanie występowania owadów zagrażających trwałości realizowanych zabiegów ochronnych w ramach prowadzonej renaturyzacji drzewostanów:wykładanie drzew pułapkowych,wykładanie pułapek feromonowych do odłowu kornika drukarza (Ips typographus),wykładanie pułapek feromonowych do odłowu brudnicy mniszki (Lymantria monacha),jesienne poszukiwania owadów w ściółce 17 sztuk181 stanowisk39 stanowisk57 próbOddziały – 3l, 10dx, 10jx, 15d, 16b, 18i, 19h, 20c, 23d, 33a, 33b, 35b, 40k, 48k, 53a, 55a, 60a, 60b, 67h, 72d, 74c, 77f, 81j, 82b,g, 89a, 90a, 91b, 93d, 103f, 104d, 108h, 109c,j, 110a,g; 114c, 114f, 120d, 123a, 124a, 126b, 129l, 130a, 146b, 148a, 153b, 166a, 169h, 203g, 204g, 208f, 210c, 211c, 222a, 223c, 227g, 228j, 230w, 233d, 235c, 237a, 239k, 241a, 242b, 243a, 247f, 248c,d; 249f, 250a, 251a, 256a, 259c, 260b, 261d, 262b, 263b, 265a, 267j, 269c, 270a, 277m, 281b, 285d, 286a, 287a, 289a,c; 292a, 295a, 303a, 304d, 306g, 308b, 310a, 312a, 314c, 317a, 323b, 326d, 327c, 331b, 332d, 333b, 334i, 337a, 338f, 339c, 344a, 350b, 352a, 353g, 356g, 358d, 357a, 360b, 362d, 368d, 368f, 369d, 370g, 372c, 374c, 377g, 378i, 379g, 381c, 382h, 383h, 387b, 390b,c, 391b, 397b 10Przeciwdziałanie szkodom powodowanym przez owady i grzyby, dla opóźnienia procesu masowego zamierania drzew zagrażającego trwałości zabiegów renaturyzacyjnych, poprzez:wyszukiwanie drzew zasiedlonych przez kambiofagi, np. kornikowate (Scolytinae), bogatkowate (Buprestidae),korowanie zasiedlonego drewna leżącego,zbieranie i likwidacja zasiedlonej kory,usuwanie z drzewostanów drzew opanowanych przez owady i hubę korzeniową (Heterobasidion annosum), zagrażających masowym zamieraniem drzew i zwiększających zagrożenie pożarowe6520 roboczogodzin100 m346 roboczogodzin4088 m3Miejsca zagrożenia w lasach objętych ochroną czynną11Rozdrabnianie (zrębkowanie) pozostających części drzew (głównie gałęzi) z pozostawieniem biomasy w ekosystemie – w miejscach planowanych zabiegów oraz w celu zmniejszenia zagrożenia pożarowego920 roboczogodzinMiejsca zagrożenia w lasach objętych ochroną czynną12Przeciwdziałanie szkodom powodowanym w uprawach leśnych i młodnikach przez zwierzęta, przez:zabezpieczanie sadzonek przed uszkadzaniem przez ssaki roślinożerne na uprawach leśnych do 5 lat:środkami odstraszającymi (repelentami),ogrodzeniem siatką (wykonanie nowych ogrodzeń oraz naprawa istniejących),zdjęcie osłon indywidualnych po ich wykorzystaniu,usunięcie starej siatki ogrodzeniowejregulację liczebności (redukcję) ssaków roślinożernych, zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie;poziom redukcji ma być ustalony na podstawie eksperckiego rozpoznania stanu uwarunkowań ekologicznych wielkości populacji, inwentaryzację zwierząt i ocenę poziomu szkód w drzewostanach i ma zapewnić minimalizację szkód:a) jeleń (Cervus elaphus),b) dziki (Sus scrofa),5) zwiększenie bazy żerowej przez uprawę poletek zaporowych (uprawa zbóż i roślin okopowych)65,55 haOkoło 6000 m4 tysiące sztuk750 mOddziały – 23d, 26l, 37c, 37f, 37g, 40m, 50g, 52f,h, 55a, 58h, 60b, 63b, 65a, 67g, 67h, 71b, 73b, 73f, 74c,d; 79a, 80a,c,j, 81f, 82c,g; 87i,t; 88b, 89a, 90a,b, 91d, 92d, 93c,j, 95b, 103b,f; 104d,f, 105d, 106d, 108d,g, 109f, 111k, 112b,c, 114d,f, 115d, 116d, 117g, 119f, 121j, 122l, 123a,f, 126b,d, 127b,I, 129j,l; 130d,g, 131d, 133b, 135f,g, 136a,b, 137a,b, 138a,d,g, 142b,d,f,143a,d, 144b,f; 145c,d,f, 146d, 151c, 152a, 153a,b; 155b, 156c,b; 157b, 160b,g; 169a, 208f, 221, 223f, 228k, 233, 235a, 239n, 268d, 269c, 272a, 284b,d; 304d, 320d, 338a,c,f, 345a, 352h, 353g, 355g, 356g, 367b, 370g, 380c, 384fDo 27 sztuk (byki – 8 sztuk, łanie – 15 sztuk, cielęta – 4 sztuk)Do 80 sztukRedukcja w miejscach intensywnego występowania szkód. Wartości podane w 3 kolumnie dotyczą redukcji łącznie w ekosystemach leśnych i nieleśnych 3,95 haOddziały – 43r, 71f, 84k, 96b, 138c, 210d, 280, 293b, 338b, 362f, 366f13Konserwacja przeciwpożarowych stanowisk czerpania wody6 stanowiskPunkty zlokalizowane na:jeziorze Kaletnik, rzece Piertanka (wieś Tartak),rzece Kamionka (wieś Huta),rzece Czarna Hańcza (wieś Sobolewo),jeziorze Wigry (wieś Gawrych Ruda i Słupie)14Zmniejszenie zagrożenia pożarowego lasu przez porządkowanie terenu w pasie do 30 m od dróg publicznych – okrzesywanie drzew leżących, usuwanie gałęzi i chrustu 149,1 haDrogi publiczne w granicach Parku: Lipniak - Kaletnik,Krzywe - Huta,Suwałki - Sejny,Gawrych Ruda -Słupie,Płociczno - Bryzgiel,Krusznik-Tobołowo,Krusznik -Czerwony Krzyż,Mikołajewo -Czerwony Krzyż,Mikołajewo -Maćkowa Ruda,Maćkowa Ruda- Wysoki Most,Wysoki Most -Wypusty,Wysoki Most -Sarnetki,Wysoki Most -Jeziorki,Jeziorki - granica Parku15Utrzymanie dróg pożarowych i dojazdowych:konserwacja nawierzchni dróg pożarowych i dojazdowych,remont nawierzchni dróg pożarowych i dojazdowych,utrzymanie przejezdności dróg pożarowych i dojazdowych w celu powiększenia prześwitów dróg (podkrzesywanie drzew do wysokości 4 m i usuwanie krzewów wrastających w drogę)14,5 km3,2 km9,3 kmDrogi w oddział – 9, 41, 42, 43, 58, 59, 50-119, 88, 89, 103, 137, 164, 210, 224, 235, 263, 264, Obwód Ochronny Lipowe.Droga „Kamienista” w oddziałach – 17, 18, 19, 20, 21, 24, 25.Drogi w oddziałach – 103, 104, 105, 107-118, 207, 208, 209, 210, 204, 221, 233, 235, 250, 251, 262, 263, 264, 27716Czyszczenie linii oddziałowych na cele ochrony przeciwpożarowej3,4 kmLinie w oddziałach – 209, 210, 211, 223, 23417Utrzymanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych dotyczących zabezpieczenia przeciwpożarowego lasu:1) konserwacja tablic przeciwpożarowych,2) ustawianie tablic przeciwpożarowych w terenie4 sztuki5 sztukObwód Ochronny Lipniak, Słupie.Obwód Ochronny MikołajewoB. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Przeciwdziałanie zarastaniu zbiorowisk nieleśnych, przez:koszenie niepożądanej roślinności,usuwanie nalotu drzew i krzewów na łąkach oraz torfowiskach z usunięciem biomasyOkoło 31,4 haOddziały – 5n, t, 6f, 10r, 21c,m,n, 22b, 22b, 36Ac, 39c,g, 43r, 54k, 56j,k,m,n,r,z, 57, 139g, 140h, 141f, 205f, 217n, 220x, cx; 244h, 244h, 215b, 322c.Działki – 6/13 w obrębie ewid. Czerwony Krzyż i 133 w obrębie ewid. Mikołajewo2Redukcja ssaków roślinożernych, zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie;poziom redukcji ma być ustalony na podstawie eksperckiego rozpoznania stanu uwarunkowań ekologicznych wielkości populacji, inwentaryzację zwierząt i ocenę poziomu szkód w uprawach i płodach rolnych i ma zapewnić minimalizację szkód:1) jeleń (Cervus elaphus),2) dzik (Sus scrofa)Do 27 sztukDo 80 sztukObszar Parku 3Ochrona torfowiska nakredowego przez budowę zastawek piętrzących wodę3 zastawkiOddział 217fC. W ekosystemach wodnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Zarybienia gatunkami ryb charakterystycznymi dla obszaru Parku, w szczególności gatunkami drapieżnymi, zagrożonymi spadkiem liczebności i narażonymi na wyginięcie:sieja (Coregonus lavaretus)2),sielawa (Coregonus albula)2),szczupak (Esox lucius)2),lin (Tinca tinca)2),5) pstrąg potokowy (Salmo trutta m. fario)2), 6) węgorz europejski (Anguilla anguilla)2),7) troć jeziorowa (Salmo trutta m. lacustris)2),8) sum europejski (Silurus glanis)2)Do 2,1 mln osobników, w tym do 25 tysięcy sztuk narybku jesiennego.Do 0,2 mln osobników, w tym do 1 tysiąca narybku jesiennego1. Oddział 188 (jezioro Wigry).2. Oddział 199 (jezioro Mulaczysko)Do 25 mln osobnikówDo 0,5 mln osobników 1. Oddział 188 (jezioro Wigry). 2. Oddział 199 (jezioroMulaczysko)Do 2,1 mln osobnikówDo 230 tysięcy osobników 1. Oddział 188 (jezioro Wigry). 2. Oddział 185 (jezioro Pierty).Do 30 tysięcy osobników 3. Oddziały – 199 (jezioro Mulaczysko), 190 (jezioro Leszczewek), 198a (jezioro Krusznik), 187 (jezioro Omułówek)Do 550 kgDo 140 kg1. Oddział 188 (jezioro Wigry). 2. Oddział 185 (jezioro Pierty)Do 4000 osobnikówOddział 401a,b (rzeka Czarna  Hańcza na odcinku Wysoki Most  – Studziany Las)Do 140 kgOddział 188 (Jezioro Wigry)Do 2000 osobnikówDo 2000 osobników2Odłów tarlaków szczupaka, sielawy i siei, na potrzeby wylęgarni ryb Parku1. Sielawa (Coregonus albula) do 3500 kg2. Sieja (Coregonus lavaretus) do 700 kg3. Szczupak (Esox lucis) do 1200 kgOddziały – 188 (jezioro Wigry),185 (jezioro Pierty), 187 (jezioro Omułówek), 189 (jezioro Postaw)3Zimowe koszenie roślinności wynurzonej i usuwanie skoszonej biomasy w celu: ochrony tarlisk szczupaka i płoci oraz poprawy warunków bytowania stadiów rozwojowych i gatunków ryb zasiedlających strefę płytkiego litoralu jeziora Wigry,poprawy stanu i warunków bytowania ptaków gniazdujących wśród roślinności wynurzonej.Pozostawianie około 30% biomasy w jeziorze, w celu zapewnienia odpowiedniej ilości substratu dla ikry składanej przez rybyDo 20 haOddział 188A (jezioro Wigry – Zatoka Zadworze, Ploso Północne i Południowe)4Kształtowanie właściwej struktury gatunkowej i wielkościowej oraz liczebności w zespołach ryb – odłowy regulacyjne sprzętem ciągnionym/stawnym; w jeziorach typu sielawowego odłowy sprzętem ciągnionym będą wykonywane w okresie od 1 maja do 31 października. Dopuszcza się stosowanie sprzętu ciągnionego poza wyżej wymienionym okresem w celu realizacji odłowów stynki (Osmerus eperlanus). Intensywność odłowów określa się na około 20 kg/ha1. Sielawa (Coregonus albula) do 25000 kg.2. Sieja (Coregonus lavaretus) do 100 kg.3. Węgorz europejski (Anguilla anguilla) do 500 kg.4. Szczupak (Esox lucius) do 1000 kg.5. Lin (Tinca tinca) do 1000 kg. 6. Okoń (Perca fluviatilis) do 700 kg.7. Leszcz (Abramis brama) do 2000 kg.8. Płoć (Rutilus rutilus) do 3000 kg.9. Stynka (Osmerus eperlanus) do 10000 kgOddziały – 188 (jezioro Wigry), 185 (jezioro Pierty), 190 (jezioro Leszczewek), 187 (jezioro Omułówek), 199 (jezioro Mulaczysko), 189 (jezioro Postaw)5 1. Monitorowanie różnorodności biologicznej rakowatych (Astacidae). 2. Monitorowanie i ograniczanie liczebności raka pręgowatego (Orconectes limosus) i sygnałowego (Pacifastaceus leniusculus) – odłowy kontrolne racznikamiWedług potrzebWodny Obwód Ochronny, oddziały – 188 (jezioro Wigry), 192a (jezioro Białe Wigierskie),195a (jezioro Długie Wigierskie), 196a (jezioro Okrągłe), 5ax,z, 6h, 7m, 17a, 18a, 20a, 21p, 21r, 24x, 25m (rzeka Wiatrołuża), 10d, 11c, 12c,dx (rzeka Maniówka), 43c, 61d, 78h,k, 77Af (rzeka Kamionka)6Utrzymanie populacji i badanie postępu procesu restytucji siei (Coregonus lavaretus):odłowy kontrolne sprzętem stawnym,zarybienia101,89 ha Do 5000 sztukWodny Obwód Ochronny Wigry, oddział 192a (jezioro Białe Wigierskie)D. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Monitorowanie różnorodności biologicznej oraz kierunków i dynamiki zmian procesów przyrodniczych zagrożonych i rzadkich gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz siedlisk przyrodniczych, ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk i gatunków objętych siecią Natura 2000; badania prowadzone będą metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków roślin, grzybów i zwierząt będą pobierane ich fragmenty lub całe okazy.Monitorowanie inwazyjnych gatunków roślin obcego pochodzenia11 396,39 haObszar ochrony czynnej2Eliminowanie inwazyjnych gatunków roślin:usuwanie niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera) – wyrywanie, wywóz i utylizacja w kompostowniku,usuwanie klonu jesionolistnego (Acer negundo) – wycinanie, karczowanie, usuwanie odrośli,usuwanie trojeści amerykańskiej (Asclepias yriach) – wyrywanie, przekopywanie stanowisk,usuwanie winobluszczu pięciolistkowego (Parthenocissus quinquefolia) – wyrywanie, przekopywanie gleby na stanowiskach, usuwanie korzeni i odrośli,usuwanie rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica) – co najmniej 8-krotne koszenie w ciągu sezonu wegetacyjnego,usuwanie dębu czerwonego (Quercus rubra) – wycinanie, usuwanie odrośli, karczowanie,usuwanie nawłoci kanadyjskiej (Solidago canadensis) – wyrywanie, przekopanie glebyOkoło 57 haObwody ochronne – Lipniak, Krzywe, Leszczewek, Gawarzec, Słupie, Powały, Mikołajewo0,01 haOddział 51bOkoło 0,3 haOddział 206200 m2Oddział 240o240 m2Oddziały – 149j, 156d, 158cOkoło 0,01 haOddział 51aOkoło 250 m2Oddziały – 172, 175bx, 375c,3Wykaszanie roślinności utrudniającej poruszanie się turystów i zagrażającej ich bezpieczeństwu w miejscach odpoczynku, postoju pojazdów i biwakowania 2 haObwody ochronne – Lipniak, Krzywe, Leszczewek,Gawarzec, Mikołajewo, Wysoki Most 4Utrzymanie kładek – wykaszanie roślinności pod kładką w dolinie Czarnej HańczyNa długości 165 m do 0,5 m od krawędzi kładkiOddziały – 110b,c,d, 98A 5Odbudowa kładki na trasie ścieżki edukacyjnej „Las” Długość 118 m, szerokość 1,5 m oraz podest 4x3 mObwód Ochronny Krzywe, oddz. 49b6Odbudowa kładki nad Wiatrołużą, na trasie żółtego szlaku pieszegoDługość 7,5 m, szerokość 1,25 mObwód Ochronny Lipniak, oddziały 5s, 14c7Odbudowa pomostu widokowego nad Sucharem Wielkim, na trasie ścieżki edukacyjnej „Jeziora”Kształt litery L, wymiary – 1,5m x 22,5m oraz 4m x 6mObwód Ochronny Słupie, oddział 157g8Remont pomostu widokowego nad Jeziorem Długim, na trasie ścieżki „Jeziora”Kształt litery L, pokład dłuższy – długość 18,6 m, szerokość – 2 m, pokład krótszy – długość 3,8 m, szerokość – 2,75 mObwód Ochronny Słupie, oddziały 195, 150a9 Wykonanie drewnianych barier – bariera z wypełnieniem z baliŁączna długość: 192,5 mOddziały – 48b, 48d, 49n, 149j, 157b,g,h10Ustawienie ręcznych szlabanów obrotowych5 sztuk, odległość między słupkami 5,5 mOddziały – 315c, 319b, 383c, 388c, 393a11Ustawienie toalety kompostującej w miejscu odpoczynku przy szlaku turystycznym1 sztukaOddział 150n (parking Łysocha)12Wykonanie i ustawienie wiat ze stołem i ławami – wiata 6-osobowa 2 sztuki o wysokości 2,9 m, szerokości 2,6 m, długości 3,2 mObwód Ochronny Lipowe, oddziały 331f, 373d13Utrzymanie drożności szlaków turystycznych – powiększanie prześwitu na odcinkach szlaków pieszych, rowerowych, ścieżkach edukacyjnych. Utrzymanie skrajni na drodze na szerokości min. 3 m i wysokości nad drogą min. 2,5 m31 kmObwody ochronne – Krzywe Leszczewek, Gawarzec,Mikołajewo, Wysoki Most 14Prace porządkowe przy Ośrodku Edukacji Środowiskowej nad Zatoką Słupiańską j. Wigry:porządkowanie terenu,przygotowanie i dowóz drewna 250 m21 m3Obwód Ochronny Słupie, oddział 149j15Wykonanie barci w drzewach5 sztukObszar ochrony czynnej16Niedopuszczenie do zakładania kolonii lęgowych przez kormorana – usuwanie gniazd przed sezonem lęgowym i płoszenie ptaków Około 30 gniazdObwód Ochronny Leszczewek, oddział 175cz (Wyspa Mysia) oraz ewentualnie inne miejsca, w których pojawią się gniazda17Bieżące remonty istniejących urządzeń turystycznych wynikające ze zdarzeń losowych, dewastacji i naturalnego zużycia obiektów zlokalizowanych przy szlakach turystycznych i drogachWedług potrzebObszar ochrony czynnej18Utrzymanie czystości – zbiórka i wywóz odpadówWedług potrzebObszar ochrony czynnej19Naprawa nawierzchni trasy narciarskiej przy zlodowaceniach8,5 kmObwód Ochronny Krzywe 20Modernizacja bazy czynnej ochrony ekosystemów wodnych w Czerwonym FolwarkuRemont 3 hangarów nawodnych z pomostami, budowa cumowiska, nabrzeża z dźwigiem, budowa 1 budynku, zagospodarowanie terenuOddziały – 183Acx,d, 18921Odbudowa pomostu na polu namiotowym JastrzębyPomost w kształcie litery T, dłuższe ramię 28 x 1,5 m, krótsze ramię 12 x 3 mJezioro Wigry, oddział 188a (Obwód Ochronny Krusznik, oddział 230i) 22Odbudowa kładki na Czarnej Hańczy na potrzeby Zintegrowanego Monitoringu Środowiska PrzyrodniczegoDługość około 8 m, szerokość około 1,5 mCzarna Hańcza, oddział 181bIII. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony krajobrazowejA. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Przeciwdziałanie zarastaniu zbiorowisk nieleśnych:1) koszenie roślinności, usuwanie sukcesji naturalnej drzew i krzewów na łąkach, torfowiskach z usunięciem biomasy,2) wypas zwierząt hodowlanych na terenach wydzierżawianych rolnikom,3) utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej przez stosowanie płodozmianu tradycyjnych upraw (wydzierżawionych rolnikom oraz użytkowanych na potrzeby Parku)Około 15,43 haOddziały – 12x, bx, 14c, 14d, 49f, k, l, m, 93Al, 220w, 284h, 301a, 304f, 307b, g, 308d, fOkoło 15 haOddziały – 5d, 9d, 9g, 12x, 12bx, 36Ai, 36Af, 87g, 87h, 87l, 87n, 87k, 87o, 87p, 175kx, 175hx, 175hy, 201a, 201b, 201j, 201w, 201y, 201Ag, 201Ai, 201Aj, 201Ak, 201A, 201Al, 201Am, 201An, 201Ao, 201Ap, 201As, 206k, 206cx, 206dx, 206ix, 206jx, 230b, 240j, 284i, 300b Około 80 haOddziały – 5b, 5f, 9f, 9o, 9p, 9t, 9ax, 12x, 12bx, 27k, 36Aj, 36Ak, 39a, 40a, 49a, 62g, 62h, 62 i, 62j, 85f, 107k, 117l, 117n, 117r, 140k, 141c, 141h, 148c, 149a, 149c, 149d, 175g, 175j, 175k, 175mx, 175nx, 175lx, 175rx, 175ox, 178a, 178b, 178c, 178f, 201c, 201n, 201x, 201At, 201Aw, 201Ax, 201Ay, 201Az, 201Abx, 201Acx, 203b, 203c, 203d, 204a, 204b, 204c, 204g, 204h, 204i, 204k, 204l, 204m, 206f, 206g, 206h, 206k, 206m, 206n, 206o, 206s, 206ax, 206bx, 206cx, 206lx, 214i, 214j, 216j, 218cx, 218fx, 218gx, 220a, 221Af, 228c, 228l, 230b, 239c, 240k, 240p, 240r, 240t, 243i, 244a, 244b, 283b, 283c, 283d, 283f, 284h, 299a, 299s, 299w, 300d, 300g, 301a, 301t, 301w, 301x, 301y, 301ax, 301cx, 301dx, 307b, 376c, 377b, 393d2Przeciwdziałanie szkodom powodowanym przez ssaki roślinożerne w uprawach i płodach rolnych przez: 1) zwiększanie bazy żerowej – uprawę poletek zaporowych (uprawa zbóż i roślin okopowych),2) redukcja ssaków roślinożernych, zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie; poziom redukcji ma być ustalony na podstawie eksperckiego rozpoznania stanu uwarunkowań ekologicznych wielkości populacji, inwentaryzację zwierząt i ocenę poziomu szkód w uprawach i płodach rolnych i ma zapewnić minimalizację szkód:a) jeleni (Cervus elaphus),b) dzików (Sus scrofa)1,56 haOddziały – 106f, 304f Do 27 sztukDo 80 sztukObszar Parku3Eliminowanie inwazyjnych obcych gatunków roślin:1) usuwanie niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera) – wyrywanie, wywóz i utylizacja w kompostowniku, działania prowadzone na gruntach własnych i prywatnych po uzyskaniu zgody właścicieli,2)usuwanie czeremchy amerykańskiej (Prunus serotina) – wycinanie, wyrywanie, usuwanie odrostów, przekopywanie gleby i wyrywanie korzeni,3) usuwanie winobluszczu pięciolistkowego (Parthenocissus quinquefolia) – wyrywanie, przekopywanie gleby na stanowiskach, usuwanie korzeni i odrośli,4) usuwanie trojeści amerykańskiej (Asclepias syriaca) – wyrywanie, przekopywanie gleby na stanowiskach, usuwanie korzeni i odrośli,5) usuwanie rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica) – co najmniej 8-krotne koszenie w ciągu sezonu wegetacyjnegoOkoło 14,26 haGrunty niebędące w użytkowaniu wieczystym Parku:działki – 97/10, 97/15, 98, 105/6, 111/1, 111/2 (obręb ewidencyjny Gawrych Ruda),działki – 2/1, 3/1, 4, 5/1, 5/2, 6, 7, 8/2, 16, 19/2, 20/1, 20/2, 50/1, 52, 53, 56, 57, 60, 61, 63, 64/6, 69/1, 69/2, 72, 146-148, 155-161, 163/2, 164-167, 169/1, 170 (obręb ewidencyjny Magdalenowo i Wigry),działka 28/10 (obręb ewidencyjny Czerwony Folwark),działki – 26, 27, 30, 37, 38, 39, 40, 41, 48 (obręb ewidencyjny Burdeniszki)Około 0,3 haOddział 206Około 150 m2Oddział 240jOkoło 0,5 haOddziały – 201, 206Około 2020 m2Oddziały – 93Ag, 393dB. Inne według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Monitorowanie różnorodności biologicznej oraz kierunków i dynamiki zmian procesów przyrodniczych:monitorowanie zagrożonych i rzadkich gatunków roślin, grzybów i zwierząt oraz siedlisk przyrodniczych;monitorowanie inwazyjnych gatunków roślin obcego pochodzenia2986,31 haObszar ochrony krajobrazowej2Budowa wież widokowych2 wieże o wysokości 15 m wraz z zadaszeniemObwód Ochronny Krusznik, oddział 218hx; obręb ewidencyjny Gawrych Ruda, działka nr 128/63Wykonanie drewnianych barier – bariera z wypełnieniem z desekŁączna długość 200 mOddziały – 47b, 107k4Ustawienie szlabanu automatycznego1 szlabanObwód Ochronny Krzywe 49 l,f5Ustawienie toalet kompostujących w miejscach odpoczynku przy szlakach i ścieżkach7 sztukOddziały – 117p, 175w, 212j, 228l, 230d, 230i, 284g6Wykonanie i ustawienie wiaty ze stołem i ławami – wiata 12-osobowaWysokość 3,7 m, szerokość 4,4 m, długość 5,2 mObwód Ochronny Leszczewek, oddział 107k7Wykonanie i ustawienie wiat ze stołem i ławami – wiata 6-osobowa2 wiaty o wysokości 2,9 m, szerokości2,6 m, długości 3,2 mObwód Ochronny Krzywe, oddział 47b8Wykaszanie roślinności utrudniającej poruszanie się i zagrażającej bezpieczeństwu turystów w miejscach odpoczynku, postoju pojazdów i biwakowania2,5 haOddziały – 9d, 14d, 47b, 379b, 376d, 377l, 231Ahx, 220y, działka 125/3 obręb ewidencyjny Leszczewek9Bieżące remonty istniejących urządzeń turystycznych zniszczonych w wyniku zdarzeń losowych, dewastacji i naturalnego zużyciaWedług potrzebObszar ochrony krajobrazowej10Wycinanie podrostu drzew i krzewów na przedpolu punktów widokowych:przy Muzeum Wigier w Starym Folwarku (widok na klasztor wigierski),na przystanku kolejki wąskotorowej „Binduga”0,5 haOddział 93AfOddział 379b11Zabiegi pielęgnacyjne drzew o walorach pomnikowych rosnących przy parkingach i szlakach turystycznych z zachowaniem elementów ważnych dla różnorodności biologicznej, w szczególności dziupli, próchnowisk i flory epifitycznejKasztanowiec zwyczajny – 1 drzewoOddział 93Ag12Dostarczenie drewna opałowego na miejsce odpoczynku „Bindużka”3 m3Obwód Ochronny Wysoki Most, oddział 337c13Wykup gruntów prywatnych zależnych od wód w celu zapewnienia skutecznej ochrony biocenoz wodnychOkoło 60 haGrunty podmokłe oraz położone w sąsiedztwie jezior i rzek14Zagospodarowanie cumowiska łodzi „Zakąty”:utwardzenie nawierzchni,pomost pływający w kształcie litery L,budowa parkinguPowierzchnia nawierzchni – 65 x 25 m,Wymiary pomostu dłuższe ramię 28 x 2 m, krótsze ramię 20 x 2 m.Wymiary parkingu – 30 x 10 m 1. Obwód Ochronny Krusznik, oddział 230d. 2. Jezioro Wigry, oddział 188a15Modernizacja bazy czynnej ochrony ekosystemów wodnych w Czerwonym FolwarkuRozbiórka 3 budynków, budowa 2 budynków, zagospodarowanie terenuObwód Ochronny Leszczewek, oddział 183Ar,w16Modernizacja infrastruktury sanitarnej na plaży „Krzywe” i polu namiotowym „Jastrzęby”3 budynki sanitarneOddziały – 47b, 230i17Odbudowa pomostów z pokładem do wodowania kajaków na polach biwakowych nad rzeką Czarną Hańczą3 pomosty o długości 8 m i szerokości 3,5 mOddziały – 220y (Za szkołą), 299c (Gremzdówka), 337c (Bindużka) 1) Obszary zajmowane przez ekosystemy leśne, nieleśne lądowe i wodne zostały przestrzennie podzielone na oddziały oznaczone liczbą lub liczbą i dużą literą oraz pododdziały oznaczone małą literą. Podział na oddziały, pododdziały, oraz obręby i obwody ochronne przyjęto zgodnie z Leśną Mapą Numeryczną (LMN) Wigierskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez TAXUS SI Sp. z o.o. w Warszawie, według stanu na dzień 01.01.2012 r. LMN znajduje się w Systemie Informacji Przestrzennej (SIP) w siedzibie Dyrekcji Wigierskiego Parku Narodowego w miejscowości Krzywe. Podział na obszary objęte ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową przyjęto zgodnie z mapą pod tytułem: „Mapa stref ochrony Wigierskiego Parku Narodowego”, sporządzoną w skali 1 : 20 000, według stanu na dzień 1 stycznia 2014 r. przez TAXUS SI Sp. z o.o. w Warszawie. Podział na działki geodezyjne i obręby ewidencyjne jest zgodny z mapami ewidencji gruntów. Mapy znajdują się w siedzibie Parku, w miejscowości Krzywe. 2) Zarybianie będzie dokonane w oparciu o materiał zarybieniowy o cechach właściwych lokalnym populacjom ryb, w celu stabilizacji składów jakościowych i ilościowych populacji ryb występujących na terenie Parku.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ GATUNKÓW ROŚLIN,ZWIERZĄT I GRZYBÓWI. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin, zwierząt i grzybów na obszarach ochrony ścisłejA. Ochrona gatunków roślinNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony Gatunki roślin naczyniowych (Tracheophyta) i mszaków (Bryophytina) zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkową Monitorowanie różnorodności gatunkowej oraz stanu populacji (jej wielkości i rozmieszczenia poszczególnych gatunków), ze szczególnym uwzględnieniem gatunków objętych siecią Natura 2000.Monitorowanie inwazyjnych gatunków roślin obcego pochodzenia (ich rozmieszczenia, wielkości populacji i dynamiki rozwoju)Badania prowadzone będą:metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków będą pobierane fragmenty lub całe okazy w celu określenia przynależności gatunkowej,na obszarze Parku, w szczególności na stałych powierzchniach monitoringowych (badania dynamiki zmian),lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą urządzeń GPSB. Ochrona gatunków zwierzątNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochronyGatunki zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkowąMonitorowanie różnorodności gatunkowej oraz rozmieszczenia poszczególnych gatunków na terenie ParkuBadania prowadzone będą metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków bezkręgowców będą pobierane okazy w celu określenia przynależności gatunkowej.Lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą urządzeń GPSC. Ochrona gatunków grzybówNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony Gatunki zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkowąMonitorowanie różnorodności gatunkowej oraz rozmieszczenia poszczególnych gatunkówBadania prowadzone metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków będą pobierane okazy w celu określenia przynależności gatunkowej. Lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą urządzeń GPSII. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin, zwierząt i grzybów na obszarach ochrony czynnejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony 1Obuwik pospolity (Cypripedium calceolus)Poprawa warunków występowania gatunku Rozluźnianie zwarcia drzewostanu oraz warstwy krzewów na obszarze występowania gatunku2Gnidosz królewski (Pedicularis sceptrum-carolinum).Kosatka kielichowa (Tofieldia calyculata).Kruszczyk błotny (Epipactis palustris).Kukułka (Dactylorhiza)Poprawa warunków występowania gatunkuUsuwanie podrostów olszy czarnej (Alnus glutinosa) i brzozy omszonej (Betula pubescens) oraz wierzb (Salix sp.)Koszenie późną jesienią i usuwanie skoszonej biomasy roślin3Groszek wielkoprzylistkowy (Lathyrus pisiformis).Pięciornik biały (Potentilla alba).Tobołki alpejskie (Thlaspi caerulescens).Sasanka otwarta (Pulsatilla patens).Zawilec wielkokwiatowy (Anemone sylvestris).Marzanka barwierska (Asperula tinctoria).Groszek wschodniokarpacki (Lathyrus laevigatus)Poprawa warunków występowania gatunkuPoprawa warunków świetlnych, w tym usuwanie leszczyny (Corylus), klonu (Acer) i grabów (Carpinus). Wykaszanie ekspansywnych gatunków runa4Rodzime gatunki roślin – wszystkie gatunki występujące w Parku na obszarach objętych ochroną czynnąOchrona rodzimych gatunków roślin przed inwazją gatunków obcychUsuwanie zagrażających gatunków obcych w miejscach występowania tych gatunków5Gatunki roślin naczyniowych (Tracheophyta) i mszaków (Bryophytina) zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkową Monitorowanie różnorodności gatunkowej oraz rozmieszczenia poszczególnych gatunkówBadania prowadzone metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków będą pobierane fragmenty lub całe okazy w celu określenia przynależności gatunkowej.Lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą GPS6Gatunki światłożądne i ciepłolubne występujące w widnych lasachPoprawa warunków występowania gatunkuUsuwanie nadmiernej ilości ekspansywnych gatunków roślin w warstwie runa, podszytu i podrostu na powierzchni około 0,4 ha w oddziałach 244 h, w Obwodzie Ochronnym Krusznik B. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony 1Bóbr europejski (Castor fiber)Monitoring siedlisk występowaniaMonitoring liczebności i rozmieszczenia bobra (Castor fiber)2Nocek rudy (Myotis daubentonii).Mroczek posrebrzany (Vespertilio murinus).Mroczek pozłocisty (Eptesicus nilssonii).Mroczek późny (Eptesicus serotinus).Karlik malutki (Pipistrellus pipistrellus).Karlik karliczek (Pipistrellus pygmaeus).Karlik większy (Pipistrellus nathusii).Borowiec wielki (Nyctalus noctula).Borowiaczek (Nyctalus leisleri). Gacek brunatny (Plecotus auritus). Mopek (Barbastella barbastellus)Ochrona miejsc bytowania nietoperzyOchrona drzew z dziuplami.Utrzymanie miejsc przebywania kolonii rozrodczych (strychy) oraz miejsc hibernacji (ziemne piwnice) – około 200 sztuk3Ptaki (Aves)Poprawa stanu i warunków bytowaniaKontrola i czyszczenie około 769 sztuk istniejących budek lęgowych.Dokarmianie ptaków w okresie zimowym (przy osadach Parku).Ochrona drzew z dziuplami.Wykaszanie trzciny w kolonii mew (Larus sp.) przy Zatoce Hańczańskiej.Wykaszanie trzciny na niewielkich powierzchniach na jeziorze Wigry (łącznie do 20 ha) i wywóz pozyskanej biomasy4Płazy (Amhibia)Poprawa warunków bytowaniaOchrona płazów podczas wędrówek sezonowych – stawianie barier i przenoszenie płazów przez drogi w miejscowościach Stary Folwark, Wigry, Krzywe5Gatunki zwierząt związane z martwym drewnemUtrzymanie lub zwiększenie liczby siedlisk dla organizmów zasiedlających martwe drewnoMonitoring martwych drzew.Pozostawianie martwych drzew, złomów i wywrotów do ich biologicznego rozkładu 6Gatunki zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkowąOgraniczanie liczebności gatunków, w tym gatunków obcych drapieżników, stanowiących zagrożenie dla gatunków rzadkich i zagrożonychMonitoring stanu liczebności populacji oraz redukcja po uprzednim rozpoznaniu uwarunkowań ekologicznych w odniesieniu do presji drapieżniczej gatunków, zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie:jenota (Nyctereutes procyonoides),lisa (Vulpes vulpes),norki amerykańskiej (Neovison vison)Monitorowanie różnorodności gatunkowej oraz rozmieszczenia stanowisk poszczególnych gatunkówBadania prowadzone metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków bezkręgowców będą pobierane całe okazy w celu określenia przynależności gatunkowej. Lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą GPSPoprawa warunków bytowania i rozrodu 1. Budowa sztucznych gniazd dla:bielika (Haliaeetus albicilla) – 1 sztuka, oddz. 173,rybołowa (Pandion haliaetus) – 2 sztuki, nad jeziorem Pierty.2. Ustawienie czatowni dla ptaków szponiastych – 25 sztuk, obszary nieleśne.3. Utrzymanie przestrzeni otwartych w rewirze orlika krzykliwego (Aquila pomarina) – oddziały – 10o, 0,5 ha. 4. Wyznaczanie stref ochronnych wokół gniazd gatunków objętych ochroną strefowąC. Ochrona czynna gatunków grzybówLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Rzadkie gatunki grzybów związane z martwym drewnem Tworzenie odpowiednich warunków życia dla gatunkówMonitoring martwych drzew ze względu na występowanie poszczególnych grup systematycznych grzybów.Pozostawianie martwych drzew, złomów i wywrotów do ich biologicznego rozkładu 2Gatunki zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkowąMonitorowanie różnorodności gatunkowej grzybów oraz rozmieszczenia stanowisk poszczególnych gatunkówBadania prowadzone metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków będą pobierane owocniki w celu określenia przynależności gatunkowej. Lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą urządzeń GPS.III. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin, zwierząt i grzybów na obszarach ochrony krajobrazowejOchrona czynna gatunków roślinNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony Gatunki roślin naczyniowych (Tracheophyta) i mszaków (Bryophytina) zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkową Monitorowanie różnorodności gatunkowejBadania prowadzone metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków będą pobierane fragmenty roślin lub całe osobniki (owocniki) w celu określenia przynależności gatunkowej.Lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą urządzeń GPSB. Ochrona czynna gatunków zwierzątNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony Gatunki zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkowąMonitorowanie różnorodności gatunkowej oraz rozmieszczenia stanowisk poszczególnych gatunkówBadania prowadzone metodami przyżyciowymi i jedynie w przypadku niektórych gatunków bezkręgowców stosowane będą metody polegające na pobieraniu okazów w celu określenia przynależności gatunkowej. Lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą urządzeń GPSC. Ochrona czynna gatunków grzybówNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony Gatunki zagrożone, rzadkie i objęte ochroną gatunkowąMonitorowanie różnorodności gatunkowej grzybów oraz rozmieszczenia stanowisk poszczególnych gatunkówBadania prowadzone metodami przyżyciowymi, jedynie w przypadku niektórych gatunków będą pobierane owocniki w celu określenia przynależności gatunkowej. Lokalizacja stanowisk gatunków będzie określana za pomocą urządzeń GPSZałącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄI KRAJOBRAZOWĄ Lp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisła1c, 1d, 1f, 1g, 1i, 2b, 2c, 2d, 2i, 2j, 3b, 3c, 3g, 3k, 3m, 4b, 4d, 4f, 4g, 10d, 11b, 11c, 11d, 12b, 2f, 12p, 12r, 12s, 12t, 12hx, 30h, 30i, 33d, 33f, 33g, 34a, 34b, 34c, 34d, 34f, 34g, 36b, 36f, 40g, 40h, 43b, 43d, 43f, 43g, 43h, 43j, 43k, 43l, 43o, 43s, 44a, 44b, 61a, 61b, 61c, 61f, 61g, 61h, 61i, 61j, 61k, 61l, 61m, 61n, 61o, 61p, 61r, 77Aa, 77Ab, 77Ac, 77Ad, 77Am, 78c, 78d, 78f, 78g, 78i, 78j, 78l, 127h, 133d, 134d, 134f, 134g, 134h, 134i, 135b, 135j, 135k, 135l, 136c, 136d, 136f, 141a, 141d, 141g, 141i, 142a, 142c, 143b, 143c, 144f, 144g, 147b, 147c, 147d, 149k, 150a, 150c, 150d, 150m, 151a, 151b, 156h, 156i, 157f, 157g, 159a, 159b, 159c, 159d, 160a, 161i, 164c, 165b, 165c, 165d, 165f, 165g, 165h, 166b, 166c, 166d, 167c, 168a, 168b, 168c, 169c, 169h, 170a, 170b, 170c, 171a, 171b, 171c, 172b, 174a, 174b, 174c, 174d, 193a, 194a, 212f, 212g, 213c, 213d, 216a, 216b, 216c, 216d, 216i, 217a, 217c, 217g, 217i, 217j, 217l, 217o, 218a, 218f, 218g, 218h, 218j, 218k, 218kx, 218l, 218lx, 218m, 218n, 218o, 218p, 218r, 218s, 218t, 218w, 218x, 226g, 226h, 227a, 227b, 227f, 228f, 228g, 228h, 233i, 233j, 233k, 235a, 235b, 236a, 236b, 236c, 236d, 253b, 253c, 253g, 253h, 266c, 266f, 266g, 267f, 267h, 267i, 267j, 267k, 274c, 274d, 275a, 275b, 275i, 276a, 276b, 276c, 276d, 276f, 276j, 277g, 277h, 277i, 277j, 278c, 285a, 285b, 285c, 285f, 285g, 285i, 285j, 301c, 301d, 301f, 301g, 301h, 301j, 301k, 316a, 316c, 316d, 316f, 316g, 333c, 333d, 334a, 334b, 334c, 334d, 334f, 334g, 334h, 334j, 335a, 335c, 335d, 335f, 335g, 336h, 336i, 336j, 360h, 361c, 361d, 361f, 361g, 361h, 361i, 361j, 361k, 361l, 362b, 370a, 370b, 370c, 370d, 370f, 370i, 376a, 376g, 382a, 382b, 383a, 388b708,49 ha 2Ochrona czynna1a, 1b, 1h, 1j, 1k, 1l, 1m, 2a, 2f, 2g, 2h, 2k, 2l, 2m, 3a, 3d, 3f, 3h, 3i, 3j, 3l, 4a, 4c, 5a, 5c, 5g, 5h, 5i, 5j, 5k, 5l, 5m, 5n, 5o, 5p, 5r, 5s, 5t, 5w, 5x, 5y, 5z, 5ax, 6a, 6b, 6c, 6d, 6f, 6g, 6h, 7a, 7b, 7c, 7d, 7f, 7g, 7h, 7i, 7j, 7k, 7l, 7m, 8a, 8b, 8c, 8d, 8f, 8g, 8h, 8i, 8j, 8k, 8l, 8m, 9a, 9c, 9d, 9j, 9k, 9l, 9m, 9n, 9r, 9s, 9t, 9w, 9x, 9y, 9z, 9ax, 9bx, 9cx, 9dx, 9fx, 9gx, 9hx, 9ix, 10a, 10b, 10c, 10f, 10g, 10h, 10i, 10j, 10k, 10l, 10m, 10n, 10o, 10p, 10r, 11a, 11f, 11g, 11h, 11i, 12a, 12c, 12d, 12g, 12h, 12i, 12ix, 12j, 12k, 12l, 12m, 12n, 12o, 12w, 12y, 12z, 12ax, 12dx, 13a, 13b, 14a, 14b, 14g, 14h, 14i, 14j, 14k, 14l, 14m, 14n, 15a, 15b, 15c, 15d, 15f, 16a, 16b, 16c, 16d, 16f, 17a, 17b, 17c, 17d, 17f, 17g, 17h, 17i, 18a, 18b, 18c, 18d, 18f, 18g, 18h, 18i, 18j, 19a, 19b, 19c, 19d, 19f, 19g, 19h, 19i, 19j, 19k, 19l, 19m, 19n, 19o, 19p, 19r, 19s, 20a, 20b, 20c, 20d, 20f, 20g, 20h, 20i, 20j, 20k, 20l, 20m, 20n, 20o, 20p, 20r, 21a, 21b, 21c, 21d, 21f, 21g, 21h, 21i, 21j, 21k, 21l, 21m, 21n, 21o, 21p, 21r, 22a, 22b, 22c, 22d, 22f, 22g, 22h, 22i, 22j, 22k, 22l, 22m, 23a, 23b, 23c, 23d, 23f, 23g, 23h, 23i, 23j, 23k, 23l, 23m, 24a, 24b, 24c, 24d, 24f, 24g, 24h, 24i, 24j, 24k, 24l, 24m, 24n, 24p, 24r, 24s, 24t, 24w, 24x, 25a, 25b, 25c, 25d, 25f, 25g, 25h, 25i, 25j, 25l, 25m, 26a, 26b, 26c, 26d, 26f, 26g, 26h, 26i, 26j, 26k, 26l, 26m, 26n, 27a, 27b, 27c, 27d, 27f, 27g, 27h, 27i, 27j, 27l, 27m, 27n, 27o, 27r, 28a, 28b, 28c, 28d, 28f, 28g, 28h, 28i, 28j, 29a, 29b, 29c, 29d, 29f, 29g, 29h, 29i, 29j, 29k, 29l, 29m, 29n, 30a, 30b, 30c, 30d, 30f, 30g, 30j, 30k, 30l, 30m, 30n, 30o, 31a, 31b, 31c, 31d, 31f, 31g, 31h, 32a, 32b, 32c, 32d, 32f, 32g, 32h, 33a, 33b, 33c, 33h, 33i, 33j, 35a, 35b, 35c, 35d, 35f, 35g, 35h, 35i, 35j, 35k, 35l, 36a, 36c, 36d, 36g, 36h, 36i, 36j, 36k, 36Aa, 36Ab, 36Ac, 36Ad, 36Ag, 36Ah, 36An, 36Ap, 36Ar, 37a, 37b, 37c, 37d, 37f, 37g, 37h, 37i, 37j, 38a, 38b, 38c, 38d, 38f, 38g, 38h, 38i, 38j, 38k, 39b, 39c, 39d, 39f, 39g, 39h, 39i, 39j, 39k, 39m, 39n, 39o, 39p, 39r, 39s, 40b, 40d, 40f, 40i, 40j, 40k, 40l, 40m, 40n, 41a, 41b, 41c, 41d, 41f, 41g, 41h, 41i, 42a, 42b, 42c, 42d, 42f, 42g, 42h, 42i, 42j, 43a, 43c, 43i, 43m, 43n, 43p, 43r, 44c, 44d, 44f, 44g, 44h, 44i, 45a, 45b, 45c, 45d, 45f, 46a, 46b, 46c, 46d, 46f, 46g, 46h, 46i, 46j, 46k, 47j, 48c, 48g, 46l, 47a, 47c, 47d, 47f, 47g, 47h, 47i, 47k, 47l, 47m, 48a, 48b, 48d, 48f, 48h, 48i, 48j, 48k, 49a, 49b, 49c, 49d, 49n, 49o, 49p, 49r, 49s, 49t, 49w, 50a, 50b, 50c, 50d, 50f, 50g, 51a, 51b, 51c, 51d, 51f, 51g, 52a, 52b, 52c, 52d, 52f, 52g, 52h, 52i, 52j, 53a, 53ax, 53b, 53c, 53d, 53f, 53g, 53h, 53i, 53j, 53k, 53l, 53m, 53n, 53o, 53p, 53z, 54a, 54b, 54d, 54g, 54h, 54i, 54j, 54k, 54l, 55a, 55b, 55c, 55d, 56a, 56b, 56c,56d, 56f, 56g, 56h, 56i, 56j, 56k, 56l, 56m, 56n, 56o, 56p, 56r, 56s, 56t, 56w, 56x, 56y, 56z, 57a, 57b, 57c, 57d, 57f, 57g, 57h, 57i, 57j, 57k, 57l, 57m, 57n, 57o, 57p, 57r, 57s, 57t, 57w, 57x, 57y, 57z, 57ax, 57bx, 57cx, 57dx, 57fx, 57gx , 57hx, 57ix, 57jx, 57kx, 57lx, 57mx, 57nx, 57ox, 57px, 57rx, 57sx, 57tx, 57wx, 57xx, 57yx, 57zx, 57ay, 57by, 57cy, 57dy, 57fy, 57gy, 57hy, 57iy, 57jy, 57ky, 57ly, 57my, 57ny, 57oy, 57py, 57ry, 57sy, 57ty, 57wy, 57xy, 57yy, 57zy, 57az, 57bz, 57cz, 57dz, 57fz, 57gz, 57hz, 57iz, 57jz, 57kz, 57lz, 57mz, 57nz, 57oz, 58a, 58b, 58c, 58d, 58f, 58g, 58h, 58i, 59a, 59b, 59c, 59d, 60a, 60b, 60c, 61d, 62a, 62b, 62c, 62d, 62f, 63a, 63b, 63c, 64a, 64b, 64c, 64d, 64f, 64g, 64h, 65a, 65b, 65c, 65d, 65f, 65g, 65h, 66a, 66b, 66c, 66d, 66f, 66g, 66h, 67a, 67b, 67c, 67d, 67f, 67g, 67h, 68a, 68b, 68c, 68d, 68f, 68g, 69a, 69b, 69c, 69d, 69f, 69g, 69h, 70a, 70b, 70c, 70d, 70f, 70g, 70h, 70i, 70j, 71a, 71b, 71c, 71d, 71f, 71g, 71h, 71i, 71j, 71k, 71l, 72a, 72b, 72c, 72d, 72f, 72g, 73a, 73b, 73c, 73d, 73f, 73g, 73h, 74a, 74b, 74c, 74d, 75a, 75b, 75c, 75d, 75f, 75g, 75h, 76a, 76b, 76c, 76d, 76f, 76g, 76h, 76i, 77a, 77b, 77c, 77d, 77f, 77g, 77h, 77i, 77Af, 77Ag, 77Ah, 77Ai, 77Aj, 77Ak, 77Al, 77An, 78a, 78b, 78h, 78k, 78m, 78n, 78o, 79a, 79b, 79c, 79d, 79f, 79g, 79h, 79i, 79j, 79k, 80a, 80b, 80c, 80d, 80f, 80g, 80h, 80i, 80j, 81a, 81b, 81c, 81d, 81f, 81g, 81h, 81i, 82a, 82b, 82c, 82d, 82f, 82g, 83a, 83b, 83c, 83d, 83f, 83g, 83h, 83i, 83j, 83k, 84a, 84b, 84c, 84d, 84f, 84g, 84h, 84i, 84j, 84k, 84l, 85c, 85d, 85h, 85i, 85j, 85k, 85l, 85m, 86a, 86b, 86c, 86d, 86f, 86g, 86h, 86i, 86j, 86k, 86l, 86m, 86n, 86o, 86p, 87a, 87b, 87c, 87d, 87f, 87i, 87r, 87s, 87t, 87w, 87x, 88a, 88b, 88c, 89a, 89b, 90a, 90b, 90c, 91a, 91b, 91c, 91d, 91f, 92a, 92b, 92c, 92d, 92f, 92g, 93a, 93b, 93c, 93d, 93f, 93g, 93h, 93i, 93j, 93k, 93l, 93m, 93Ab, 93Ad, 93Af, 93Ai, 93Aj, 93Ak, 93Am, 94a, 94b, 94c, 94d, 94f, 94g, 95a, 95b, 96a, 96b, 96c, 96d, 96f, 96g, 96h, 96i, 97a, 97b, 97c, 97d, 97f, 97g, 97h, 97i, 97j, 97k, 98a, 98b, 98c, 98d, 98f, 98g, 98h, 98i, 98j, 98k, 98l, 98m, 98n, 98o, 98Aa, 98Ab, 99a, 99b, 99c, 99d, 99f, 99g, 99h, 99i, 99j, 99k, 100a, 100b, 100c, 100d, 100f, 101a, 102a, 103a, 103b, 103c, 103d, 103f, 104a, 104b, 104c, 104d, 104f, 104g, 105a, 105b, 105c, 105d, 105f, 105g, 105h, 105i, 106a, 106b, 106c, 106d, 106g, 107a, 107b, 107c, 107d, 107f, 107j, 107l, 107m, 107n, 107o, 107p, 107r, 107t, 108a, 108b, 108c, 108d, 108f, 108g, 108h, 109a, 109b, 109c, 109d, 109f, 109g, 109h, 109i, 109j, 109k, 110a, 110b, 110c, 110d, 110f, 110g, 110h, 110i, 110j, 110k, 110l, 110m, 110n, 110o, 110p, 110r, 111a, 111b, 111c, 111d, 111f, 111g, 111h, 111i, 111j, 111k, 111l, 111m, 111n, 111o, 112a, 112b, 112c, 112d, 113a, 113b, 113c, 114a, 114b, 114c, 114d, 114f, 114g, 114h, 114i, 114j, 115a, 115b, 115c, 115d, 115f, 115g, 116a, 116b, 116c, 116d, 116f, 116g, 117a, 117b, 117c, 117d, 117f, 117g, 117h, 117k, 117t, 118a, 118b, 118c, 118d, 118f, 118g, 118h, 118i, 118j, 118k, 118l, 118m, 119a, 119b, 119c, 119d, 119f, 119g, 119h, 119i, 119j, 119k, 119l, 119m, 120a, 120b, 120c, 120d, 120f, 120g, 120h, 121a, 121b, 121c, 121d, 121f, 121g, 121h, 121i, 121j, 121k, 121l, 121m, 122a, 122b, 122c, 122d, 122f, 122g, 122h, 122i, 122j, 122k, 122l, 122m, 122n, 122o, 122p, 122r, 122s, 122t, 122w, 123a, 123b, 123c, 123d, 123f, 123g, 124a, 125a, 126a, 126b, 126c, 126d, 127a, 127b, 127c, 127d, 127f, 127g, 127i, 127j, 127k, 128a, 128b, 128c, 128d, 128f, 128g, 128h, 128i, 129a, 129b, 129c, 129d, 129f, 129g, 129h, 129i, 129j, 129k, 129l, 130a, 130b, 130c, 130d, 130f, 130g, 130h, 131a, 131b, 131c, 131d, 132a, 133a, 133b, 133c, 134a, 134b, 134c, 134j, 135a, 135c, 135d, 135f, 135g, 135h, 135i, 136a, 136b, 137a, 137b, 137c, 138a, 138b, 138c, 138d, 138f, 138g, 138h, 139a, 139b, 139c, 139d, 139f, 139g, 140a, 140b, 140c, 140d, 140f, 140g, 140h, 140i, 140j, 141b, 141f, 141h, 142b, 142d, 142f, 143a, 143d, 143f, 143g, 143h, 143i, 143j, 144a, 144b, 144c, 144d, 144h, 144i, 144j, 145a, 145b, 145c, 145d, 145f, 145g, 146a, 146b, 146c, 146d, 147a, 147f, 147g, 147h, 148a, 148b, 148d, 148g, 149f, 149g, 149h, 149i, 149j, 150b, 150f, 150g, 150h, 150i, 150j, 150k, 150l, 150n, 150o, 150p, 150s, 151c, 152a, 152b, 152c, 152d, 152f, 152g, 153a, 153b, 153c, 154a, 154b, 154c, 154d, 155a, 155b, 155c, 156a, 156b, 156c, 156d, 156f, 156g, 157a, 157b, 157c, 157d, 157h, 157i, 158a, 158b, 158c, 159f, 159g, 160b, 160c, 160d, 160f, 160g, 161a, 161b, 161c, 161d, 161f, 161g, 161h, 162a, 162b, 162c, 163a, 163b, 164a, 164b, 164d, 165a, 166a, 167a, 167b, 167d, 169a, 169b, 169d, 169f, 169g, 172a, 172c, 172d, 172f, 172g, 172h, 172i, 172j, 172k, 172l, 172m, 173a, 173b, 175a, 175c, 175d, 175f, 175l, 175o, 175s, 175z, 175ax, 175bx, 175px, 175sx, 175tx, 175xx, 175yx, 175zx, 175ay, 175by, 175cx, 175cy, 175fy, 176a, 176b, 176c, 177a, 177b, 177c, 177d, 177f, 177g, 177h, 177i, 177j, 177k, 177l, 178d, 178g, 178h, 178i, 178j, 178k, 178l, 178s, 178t, 178w179a, 180a, 180b, 181a, 181b, 182a, 183a, 183Aa, 184a, 185a, 186a, 187a, 188a, 188b, 188c, 188d, 188f, 188g, 188h, 188i, 189a, 190a, 191a, 192a, 195a, 196a, 197a, 198a, 199a, 200a, 201c, 201d, 201i, 201k, 201l, 201m, 201p, 201r, 201s, 201t, 201w, 201z, 201ax, 201bx, 201cx, 201Aa, 201Ab, 201Ac, 201Ad, 201Af, 201Ah, 201Adx, 201Ahx, 201Aix, 201Anx, 201Aox, 201Arx, 202a, 202b, 202c, 202d, 202f, 202g, 203a, 203d, 203f, 203g, 203h, 204ax, 204bx, 204cx, 204d, 204f, 204n, 204o, 204p, 204r, 204s, 204t, 204w, 204x, 204y, 204z, 205a, 205b, 205c, 205d, 205f, 205g, 205h, 206a, 206b, 206c, 206d, 206g, 206h, 206i, 206j, 206l, 206p, 206r, 206x, 206y, 206z, 207a, 207b, 207c, 207d, 207f, 207g, 207h, 207i, 208a, 208b, 208c, 208d, 208f, 208g, 209a, 209b, 209c, 209d, 209f, 209g, 209h, 209i, 209j, 209k, 210a, 210b, 210c, 210d, 210f, 210g, 210h, 210i, 210j, 211a, 211b, 211c, 211d, 212a, 212b, 212c, 212d, 212h, 212i, 213a, 213b, 214a, 214b, 214c, 214d, 214f, 214g, 214h, 214j, 215a, 215b, 216f , 216g, 216h, 216k, 216l, 217b, 217d, 217f, 217h, 217k, 217m, 217n, 218ax, 218b, 218c, 218d, 218i, 218z, 218bx, 218dx, 218ix, 218jx, 218mx, 219a, 219ax, 219b, 219c, 219d, 219f, 219g, 219h, 219i, 219j, 219k, 219l, 219m, 219n, 219o, 219p, 219r, 219s, 219t, 219w, 219x, 219y, 219z, 220b, 220c, 220d, 220f, 220g, 220h, 220i, 220j, 220k, 220l, 220m, 220n, 220o, 220p, 220r, 220s, 220t, 220x, 220z, 220ax, 220bx, 220cx, 221a, 221b, 221Aa, 221Ab, 221Ac, 221Ad, 221Ag, 222a, 222b, 222c, 222d, 222f, 223a, 223b, 223c, 223d, 223f, 223g, 223h, 223i, 224a, 224b, 224c, 224d, 224f, 224g, 224h, 224i, 225a, 225b, 225c, 225d, 226a, 226b, 226c, 226d, 226f, 227c, 227d, 227g, 227h, 227i, 228a, 228b, 228c, 228d, 228i, 228j, 228k, 228m, 228n, 229a, 229b, 229c, 229d, 229f, 229g, 229h, 229i, 229j, 229k, 229l, 229m, 230a, 230c, 230f, 230g, 230h, 230j, 230k, 230l, 230m, 230n, 230o, 230p, 230r, 230s, 230t, 230w, 231b, 231c, 231d, 231f, 231g, 231h, 231i, , 231k, 231l, 231m, 231n, 231o, 231p, 231r, 231s, 231t, 231w, 231x, 231y, 231z, 231ax, 231bx, 231cx, 231dx, 231fx, 231gx, 231hx, 231ix , 231jx, 231kx, 231lx, 231mx, 231nx, 231ox, 231px, 231rx, 231sx, 231tx, 231wx, 231xx, , 231yx, 231zx, 231Aa, 231Ab, 232a, 232b, 232c, 232d, 232f, 232g, 232h, 232i, 232j, 232k, 232l, 232m, 233a, 233b, 233c, 233d, 233f, 233g, 233h, 234a, 234b, 234c, 234d, 234f, 234g, 234h, 235c, 235d, 236f, 236g, 237a, 237b, 237c, 238a, 238b, 238c, 238d, 238f, 238g, 238h, 238i, 239a, 239b, 239c, 239d, 239f, 239g, 239h, 239i, 239j, 239k, 239l, 239m, 239n, 239o, 239p, 239r, 239s,240b, 240c, 240d, 240f, 240g, 240h, 240i, 240m, 240n, 240o, 240s, 240w, 240x, 240y, 240z, 240ax, 241a, 241b, 241c, 241d, 242a, 242b, 243a, 243c, 243g, 243j, 243k, 243l, 244g, 244h, 244i, 244j, 244k, 245c, 245d, 245f, 245g, 245h, 246a, 246b, 246c, 246d, 247a, 247b, 247c, 247d, 247f, 248a, 248b, 248c, 248d, 248f, 248g, 249a, 249b, 249c, 249d, 249f, 249g, 250a, 250b, 250c, 250d, 251a, 251b, 251c, 252a, 252b, 252c, 252d, 253a, 253d, 253f, 254a, 254b, 254c, 254d, 255a, 255b, 255c, 255d, 255f, 256a, 256b, 256c, 256d, 257a, 258a, 259a, 259b, 259c, 259d, 259f, 260a, 260b, 260c, 260d, 260f, 260g, 261a, 261b, 261c, 261d, 261f, 262a, 262b, 262c, 262d, 262f, 262g, 262h, 263a, 263b, 263c, 264a, 264b, 265a, 265b, 265c, 265d, 265f, 265g, 265h, 266a, 266b, 266d, 266h, 266i, 266j, 266k, 266l, 266m, 267a, 267b, 267c, 267d, 267g, 268a, 268b, 268c, 268d, 269a, 269b, 269c, 270a, 270b, 270c, 271a, 271b, 271c, 272a, 272b, 272c, 272d, 272f, 272g, 272h, 272i, 273a, 273b, 274a, 274b, 274f, 274g, 275c, 275d, 275f, 275g, 275h, 276g, 276h, 276i, 277a, 277b, 277c, 277d, 277f, 277k, 277l, 277m, 278a, 278b, 278d, 278f, 278g, 279a, 279b, 280a, 280b, 281a, 281b, 281c, 281d, 281f, 281g, 281h, 282a, 282b, 282c, 282d, 282f, 282g, 282h, 283a, 283c, 283g, 283h, 283i, 284a, 284b, 284c, 284d, 284f, 284j, 284k, 284l, 285d, 285h, 286a, 286b, 286c, 286d, 287a, 287b, 287c, 288a, 288b, 288c, 288d, 288f, 289a, 289b, 289c, 289d, 289f, 289g, 290a, 290b, 290c, 291a, 291b, 291c, 291d, 291f, 291g, 291h, 292a, 292b, 292c, 292d, 292f, 293a, 293b, 293c, 293d, 293f, 293g, 294a, 294b, 294c, 295a, 295b, 295c, 295d, 296a, 296b, 296c, 296d, 296f, 296g, 297a, 297b, 297c, 297d, 297f, 298a, 298b, 298c, 298d, 298f, 298g, 298h, 299b, 299d, 299f, 299g, 299h, 299i, 299j, 299k, 299l, 299m, 299n, 299o, 299p, 299r, 299x, 299y, 299z, 300a, 300c, 300f, 300h, 300i, 300j, 300k, 300l, 300m, 300n, 300o, 301b, 301bx, 301i, 301l, 301m, 301n, 301o, 301p, 301r, 301s, 301z, 302a, 302b, 302c, 302d, 302f, 302g, 303a, 303b, 303c, 303d, 303f, 304a, 304b, 304c, 304d, 305a, 305b, 305c, 305d, 306a, 306b, 306c, 306d, 306f, 306g, 307a, 307c, 307i, 307j, 307k, 308a, 308b, 308c, 308g, 308h, 308i, 309a, 309b, 309c, 309d, 309f, 309g, 309h, 309i, 309j, 310a, 311a, 311b, 311c, 311d, 311f, 312a, 312b, 312c, 313a, 313b, 313c, 313d, 313f, 314a, 314b, 314c, 314d, 314f, 314g, 314h, 314i, 314j, 314k, 314l, 315a, 315b, 315c, 315d, 315f, 315g, 315h, 315i, 316b, 317a, 318a, 318b, 319a, 319b, 319c, 320a, 320b, 320c, 320d, 321a, 321b, 321c, 321d, 322a, 322c, 323a, 323b, 323c, 323d, 323f, 324a, 324b, 324c, 324d, 324f, 325a, 325b, 325c, 326a, 326b, 326c, 327a, 327b, 327c, 328a, 328b, 329a, 329b, 329c, 329d, 330a, 330b, 330c, 330d, 331a, 331b, 331c, 331d, 331f, 332a, 332b, 332c, 332d, 332f, 332g, 332h, 332i, 333a, 333b, 333f, 334i, 335b, 336a, 336b, 336c, 336d, 336f, 336g, 337a, 337b, 338a, 338b, 338c, 338d, 338f, 338g, 339a, 339b, 339c, 339d, 340a, 340b, 340c, 340d, 341a, 341b, 341c, 341d, 341f, 341g, 341h, 341i, 342a, 342b, 342c, 342d, 343a, 343b, 343c, 343d, 343f, 343g, 343h, 344a, 344b, 344c, 344d, 344f, 344g, 345a, 345b, 345c, 345d, 345f, 345g, 345h, 345i, 345j, 346a, 346b, 346c, 346d, 346f, 346g, 346h, 346i, 347a, 347b, 347c, 347d, 347f, 347g, 347h, 347i, 347j, 348a, 348b, 348c, 348d, 349a, 349b, 349c, 350a, 350b, 350c, 350d, 350f, 350g, 350h, 350i, 350j, 350k, 350l, 350m, 351a, 351b, 351c, 351d, 351f, 351g, 351h, 351i, 351j, 351k, 351l, 352a, 352b, 352c, 352d, 352f, 352g, 352h, 353a, 353b, 353c, 353d, 353f, 353g, 353h, 353i, 353j, 354a, 354b, 354c, 354d, 354f, 354h, 354i, 354j, 354k, 354l, 354m, 354n, 354o, 355a, 355b, 355c, 355d, 355f, 356a, 356b, 356c, 356d, 356f, 356g, 356h, 357a, 357b, 357c, 357d, 357f, 357g, 357h, 357i, 358a, 358b, 358c, 358d, 358f, 358g, 358h, 358i, 358j, 358k, 359a, 359b, 359c, 359d, 359f, 359g, 359h, 359i, 359j, 359k, 360a, 360b, 360c, 360d, 360f, 360g, 361a, 361b, 362a, 362c, 362d, 362f, 362g, 362h, 362i, 362j, 362k, 362l, 363a, 363b, 363c, 363d, 363f, 363g, 363h, 364a, 364b, 364c, 364d, 364f, 364g, 364h, 364i, 365a, 365b, 365c, 366a, 366b, 366c, 366d, 366f, 367a, 367b, 367c, 367d, 368a, 368b, 368c, 368d, 368f, 368g, 368h, 369a, 369b, 369c, 369d, 369f, 369g, 369h, 369i, 369j, 370g, 370h, 371a, 371b, 371c, 371d, 371f, 371g, 371h, 371i, 372a, 372b, 372c, 372d, 372f, 372g, 372h, 372i, 373a, 373b, 373c, 373d, 374a, 374b, 374c, 374d, 375b, 375c, 375d, 375f, 375g, 375h, 375i, 375j, 375k, 376b, 376f, 376h, 376i, 376j, 377a, 377c, 377d, 377f, 377g, 377h, 377i, 377j, 377m, 378a, 378b, 378c, 378d, 378f, 378g, 378h, 378i, 378j, 378k, 378l, 378m, 378n, 378o, 378p, 378r, 378s, 379a, 379c, 379d, 379f, 379g, 379h, 379i, 379j, 379k, 380a, 380b, 380c, 380d, 380f, 380g, 380h, 380i, 380j, 381a, 381b, 381c, 381d, 381f, 381g, 382c, 382d, 382f, 382g, 382h, 383b, 383c, 383d, 383f, 383g, 383h, 384a, 384b, 384c, 384d, 384f, 384g, 384h, 385a, 385b, 385c, 385d, 385f, 385g, 385h, 385i, 386a, 386b, 386c, 386d, 387a, 387b, 387c, 387d, 387f, 387g, 387h, 388a, 388c, 388d, 388f, 388g, 388h, 388i, 388j, 388k, 389a, 389b, 389c, 389d, 389f, 389g, 389h, 390a, 390b, 390c, 390d, 390f, 390g, 391a, 391b, 391c, 391d, 391f, 391g, 392a, 392b, 392c, 392d, 392f, 393a, 393f, 393g, 393h, 393i, 393j, 394a, 394b, 394c, 394d, 394f, 394g, 394h, 394i, 394j, 394k, 394l, 395a, 395b, 395c, 395d, 395f, 395g, 395h, 395i, 395j, 395k, 396a, 396b, 396c, 396d, 396f, 396g, 396h, 397a, 397b, 397c, 397d, 397f, 397g, 398a, 398b, 398c, 398d, 398f, 398g, 398h, 398i, 399a, 400a, 401a, 401b.Obręby:Bryzgiel, gm. Nowinka, działki o numerach geodezyjnych – 17/1, 23/1, 23/2, 31, 32, 33, 36, 37/1, 40, 41, 42, 50/1, 50/2, 55,Krusznik, gm. Nowinka, działki o numerach geodezyjnych – 56/3, 58/1, 58/2, 59/1, 59/4, 59/5, 59/6, 72/1, 73, 74, 76/5, 77/1, 80/1, 90, 96, 121, 127, 159, 188, 195,197, 206, 208, 209, 213/2, 214, 217, 218, 219, 225/5 Buda Ruska, gm. Krasnopol działka o numerze geodezyjnym 4/7,Mikołajewo, gm. Krasnopol, działka o numerze geodezyjnym 133,Czerwony Krzyż, gm. Krasnopol, działka o numerze geodezyjnym 6/13; Magdalenowo i Wigry, gm. Suwałki, działki o numerach geodezyjnych – 7, 11, 60,Leszczewek, gm. Suwałki, działki o numerach geodezyjnych – 170/1, 173, 266/10, 267/11, 272, 526/1, 527/1, 598, Cimochwizna, gm. Suwałki, działki o numerach geodezyjnych – 26, 57, 58,Leszczewo, gm. Suwałki, działki o numerach geodezyjnych – 16, 17, Gawrych Ruda, gm. Suwałki, działki o numerach geodezyjnych – 32/22; Burdeniszki, gm. Suwałki, działka o numerze geodezyjnym 41 11 400,65 ha3Ochrona krajobrazowa5b, 5d, 5f, 9b, 9f, 9g, 9h, 9i, 9o, 9p, 12bx, 12cx, 12fx, 12gx, 12x, 14c, 14d, 14f, 24o, 25k, 27k, 27p, 36Af, 36Ai, 36Aj, 36Ak, 36Al, 36Am, 36Ao, 39a, 39l, 40a, 40c, 47b, 49f, 49g, 49h, 49i, 49j, 49k, 49l, 49m, 53bx, 53r, 53s, 53t, 53w, 53x, 53y, 54c, 54f, 54m, 57axx, 57bxx, 57cxx, 57dxx, 57fxx, 57gxx, 57hxx, 57pz, 57rz, 57sz, 57tz, 57wz, 57xz, 57yz, 57zz, 62g, 62h, 62i, 62j, 85a, 85b, 85f, 85g, 87g, 87h, 87j, 87k, 87l, 87m, 87n, 87o, 87p, 93Aa, 93Ac, 93Ag, 93Ah, 93Al, 106f, 107g, 107h, 107i, 107k, 107s, 117i, 117j, 117l, 117m, 117n, 117o, 117p, 117r, 117s, 140k, 141c, 148c, 148f, 149a, 149b, 149c, 149d, 149l, 150r, 150Aa, 150Ab, 158d, 175i, 175dx, 175dy, 175fx, 175g, 175gx, 175gy, 175h, 175hx, 175hy, 175ix, 175j, 175jx, 175k, 175kx, 175lx, 175m, 175mx, 175n, 175nx, 175ox, 175p, 175r, 175rx, 175t, 175w, 175wx, 175x, 175y, 178a, 178b, 178c, 178f, 178m, 178n, 178o, 178p, 178r, 178x, 201a, 201b, 201f, 201g, 201h, 201j, 201n, 201o, 201x, 201y, 201Ag, 201Ai, 201Aj, 201Ak, 201Al, 201Am, 201An, 201Ao, 201Ap, 201Ar, 201As, 201At, 201Aw, 201Ax, 201Ay, 201Az, 201Aax, 201Abx, 201Acx, 201Afx, 201Agx, 201Ajx, 201Akx, 201Alx, 201Amx, 201Apx, 202Aa, 202Ab, 203b, 203c, 204a, 204b, 204c, 204g, 204h, 204i, 204j, 204k, 204l, 204m, 206ax, 206bx, 206cx, 206dx, 206f, 206fx, 206gx, 206hx, 206ix, 206jx, 206k, 206kx, 206lx, 206m, 206mx, 206n, 206o, 206s, 206t, 206w, 212j, 212k, 212l, 214i, 214k, 214l, 216j, 218cx, 218fx, 218gx, 218hx, 218y, 220a, 220w, 220y, 221Af, 228l, 230b, 230d, 230i, 231a, 231j, 240a, 240j, 240k, 240l, 240p, 240r, 240t, 243b, 243d, 243f, 243h, 243i, 244a, 244b, 244c, 244d, 244f, 244l, 245a, 245b, 245i, 247g, 248h, 259g, 274h, 274i, 281i, 283b, 283d, 283f, 284g, 284h, 284i, 290d, 292g, 299a, 299ax, 299c, 299s, 299t, 299w, 300b, 300d, 300g, 300p, 300r, 300s, 300t, 300w, 300x, 300y, 300z, 300ax, 300bx, 300cx, 300dx, 300fx, 300gx, 301a, 301t, 301w, 301x, 301y, 301ax, 301cx, 301dx, 304f, 307b, 307d, 307f, 307g, 307h, 308d, 308f, 308j, 320f, 322b, 337c, 338h, 354g, 355g 375a, 375l, 376c, 376d, 376k, 377b, 377k, 377l, 378t, 379b, 379l, 380k, 383i, 383j, 384i, 388l, 389i, 390h, 393b, 393c, 393d, 393k, 394m oraz grunty niebędące w użytkowaniu wieczystym Parku2 986,31 (w tym grunty niebędące w użytkowaniu wieczystym Parku 2 555,58 ha)Razem15 095,45 1) Obszary zajmowane przez ekosystemy leśne, nieleśne lądowe i wodne zostały przestrzennie podzielone na oddziały oznaczone liczbą lub liczbą i dużą literą oraz pododdziały oznaczone małą literą. Podział na oddziały, pododdziały, oraz obręby i obwody ochronne przyjęto zgodnie z Leśną Mapą Numeryczną (LMN) Wigierskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez TAXUS SI Sp. z o.o. w Warszawie, według stanu na dzień 01.01.2012 r. LMN znajduje się w Systemie Informacji Przestrzennej (SIP) w siedzibie Dyrekcji Wigierskiego Parku Narodowego w miejscowości Krzywe. Podział na obszary objęte ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową przyjęto zgodnie z mapą pod tytułem: „Mapa stref ochrony Wigierskiego Parku Narodowego”, sporządzoną w skali 1 : 20 000, według stanu na dzień 1 stycznia 2014 r. przez TAXUS SI Sp. z o.o. w Warszawie. Podział na działki geodezyjne i obręby ewidencyjne jest zgodny z mapami ewidencji gruntów. Mapy znajdują się w siedzibie Parku, w miejscowości Krzywe. Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH, REKREACYJNYCH I SPORTOWYCH ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ JEDNOCZEŚNIE W TYCH MIEJSCACHI. Miejsca udostępniane w celach naukowychMiejsce udostępnianeMaksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuCały obszar Parku50II. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnych i turystycznychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześniew danym miejscu11. Jeziora:Wigry (z wyłączeniem wysp) (oddział 18),Pierty (z wyłączeniem wyspy) (oddział 185),Leszczewek (oddział 190),Omułówek (oddział 187),Czarne koło Bryzgla (oddział 200),Czarne koło Gawrych Rudy (oddział 197),Mulaczysko (oddział 199),Postaw (oddział 189).Rzeka Czarna Hańcza poniżej jeziora Wigry (oddziały 399, 400, 401)6252Muzeum Wigier w Starym Folwarku wraz z otoczeniem (oddział 93Af,g)1003Ośrodek Edukacji Środowiskowej, oddziały 148, 149, 158)1004Centrum Informacji Turystycznej, wystawa przyrodnicza i sala audiowizualna w budynku dyrekcji Parku w Krzywem (oddział 49g)1005Parking w Krzywem (oddział 49g)1006Wystawa etnograficzna „Ocalić od zapomnienia” (oddział 49j)507Obiekt edukacyjno – turystyczny „Dziupla” (oddział 49i)1508Wystawa „Historia i tradycje rybactwa nad Wigrami” (Czerwony Folwark, oddział 175w)509Stanica Klubu Żeglarskiego „Kamena” w Bryzglu (oddział 393b)10010Ośrodek Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajobrazowego w Starym Folwarku (działki 311, 553, obręb ewidencyjny Leszczewek)5011Klub Wodny „Hańcza” w Starym Folwarku (działka 424, obręb ewidencyjny Leszczewek)5012Ośrodek Wypoczynkowo – Żeglarski w Starym Folwarku (działka 552, obręb ewidencyjny Leszczewek)5013Polana Powały (oddział 376c, d, 377b)10014Miejsca odpoczynku (około 100 miejsc) rozmieszczone na przebiegu szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych100015Parking i cumowisko łodzi wędkarskich „Łysocha” (oddział 150r)5016Parkingi „Słupie” (oddziały 148a,g)5017Wieża widokowa w Leszczewku (działka nr 125/3)2018Wieża widokowa w Gawrych Rudzie (działka nr 128/6)1019Wieża widokowa w Kruszniku (oddział 218hx)1020Pokoje gościnne w budynkach służbowych Parku:Lipniak nr 23 (oddział 9h),Królówek 5 (oddział 27p),siedziba Dyrekcji Parku w Krzywem (oddział 49g),Leszczewek nr 40 (oddział 107g),Gawarzec (Gawrych Ruda nr 58) (oddział 117p),Mikołajewo nr 34 (oddział 204j),Maćkowa Ruda nr 57 (oddział 206f),Lipowo 1 (oddział 307f),Bryzgiel 41 (oddział 393c)4721Torowisko i przystanki Wigierskiej Kolei Wąskotorowej (oddziały 244b, 245i, 375l, 376d,k, 377b,k,l, 378t, 379b,l, 380k, 383i,j, 384l, 388k,l, 389i, 390h, 393k, 394m; obręb ewidencyjny Bryzgiel, działki 101/9, 101/10)20022Działka 261/18 w Starym Folwarku (własność Gminy Suwałki) – miejsce imprez i koncertów300III. Miejsca udostępniane w celach rekreacyjnych i sportowychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześniew danym miejscuPlaża z miejscem wykorzystywanym do kąpieli na działce 553, obręb ewidencyjny Leszczewek (wieś Stary Folwark, ośrodek Polskiego Towarzystwa Turystyczno - Krajoznawczego)200Plaża z miejscem wykorzystywanym do kąpieli na działkach 97/3, 97/13, obręb ewidencyjny Gawrych Ruda (Młodzieżowy Ośrodek Wypoczynkowy)200Plaża w Obwodzie Ochronnym Krzywe (oddział 47b nad Jeziorem Czarnym Huciańskim)200Plaża z miejscem zwyczajowo wykorzystywanym do kąpieli, oddział 93Ag (wieś Stary Folwark, koło Muzeum Wigier)100Plaża z miejscem zwyczajowo wykorzystywanym do kąpieli na działce 129, obręb ewidencyjny Gawrych Ruda (Kompleks Turystyczny „U Jawora”)100Miejsce zwyczajowo wykorzystywane do kąpieli przy działce 21/10 w obrębie ewidencyjnym Gawrych Ruda (Hotel „Nad Wigrami”)50Teren rekreacyjny z miejscem zwyczajowo wykorzystywanym do kąpieli na działce 72/2, obręb ewidencyjny Bryzgiel50Plaża z miejscem zwyczajowo wykorzystywanym do kąpieli na działce 147, obręb ewidencyjny Krusznik (nad jeziorem Mulaczysko)50Miejsce zwyczajowo wykorzystywane do kąpieli w oddziale 212j („Piaski”)100Miejsce zwyczajowo wykorzystywane do kąpieli w oddziale 230d,i (pole namiotowe „Jastrzęby”)50Miejsce zwyczajowo wykorzystywane do kąpieli w oddziale 228m,n (Zatoka Krzyżańska)50Miejsce zwyczajowo wykorzystywane do kąpieli na działce 20/31, obręb ewidencyjny Piertanie (Jezioro Pierty)30Działka 261/18 w Starym Folwarku (własność Gminy Suwałki) – miejsce imprez i koncertów3001) Obszary zajmowane przez ekosystemy leśne, nieleśne lądowe i wodne zostały przestrzennie podzielone na oddziały oznaczone liczbą lub liczbą i dużą literą oraz pododdziały oznaczone małą literą. Podział na oddziały, pododdziały, oraz obręby i obwody ochronne przyjęto zgodnie z Leśną Mapą Numeryczną (LMN) Wigierskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez TAXUS SI Sp. z o.o. w Warszawie, według stanu na dzień 01.01.2012 r. LMN znajduje się w Systemie Informacji Przestrzennej (SIP) w siedzibie Dyrekcji Wigierskiego Parku Narodowego w miejscowości Krzywe. Podział na obszary objęte ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową przyjęto zgodnie z mapą pod tytułem: „Mapa stref ochrony Wigierskiego Parku Narodowego”, sporządzoną w skali 1 : 20 000, według stanu na dzień 1 stycznia 2014 r. przez TAXUS SI Sp. z o.o. w Warszawie. Podział na działki geodezyjne i obręby ewidencyjne jest zgodny z mapami ewidencji gruntów. Mapy znajdują się w siedzibie Parku, w miejscowości Krzywe. UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Parku jest wykonaniem upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, 1936 i 2171). Zgodnie z tym przepisem dla parków narodowych, do czasu ustanowienia planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniu określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej, z podaniem ich lokalizacji i rozmiaru (metry, hektary, kilogramy itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. Dla wybranych gatunków zwierząt określono sposoby ich ochrony w ramach ochrony ścisłej oraz prowadzenia zabiegów, czynnej i krajobrazowej.Wigierski Park Narodowy w całości znajduje się w granicach:1. Obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza Augustowska, PLB200002;2. Proponowanego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 Ostoja Wigierska, PLH200004.Zadania ochronne zawarte w zarządzeniu przyczyniają się do zachowania siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotami ochrony na obszarach Natura 2000.Planowane zabiegi ochronne dotyczące ekosystemów wodnych parku stanowią część zabiegów zapewniających realizację zapisów art. 38f ustawy Prawo wodne (Dz. U. 2001 Nr 115, poz. 1229, z późn. zm.). Utrzymanie lub poprawa stanu wód jest ważnym czynnikiem w ochronie siedlisk i gatunków będących przedmiotami ochrony na tym obszarze. Planowane zabiegi związane z utrzymaniem i właściwym kształtowaniem liczebności i struktury zespołów ryb sprzyjają ochronie ekosystemów wodnych parku i pomagają poprawić ich stan ekologiczny.Zidentyfikowane zagrożenia, zaplanowane działania ochronne jak również podział na ochronę ścisłą, czynną i krajobrazową są zgodne z zapisami projektu planu ochrony dla Wigierskiego Parku Narodowego. W zarządzeniu uwzględniono wszystkie zmiany w ewidencji gruntów zaistniałe w wyniku porządkowania stanu posiadania nieruchomości w obszarze Parku. Powierzchnia Parku wyszczególniona w załączniku nr 4 do zarządzenia jest zgodna z powierzchnią ewidencyjną gruntów prowadzoną przez właściwe Starostwa Powiatowe.A. Zadania ochronne realizowane w ekosystemach leśnych, nieleśnych lądowych, wodnych.I. Zadania realizowane we wszystkich ekosystemach Parku.1. Monitorowanie kierunków i dynamiki zmian procesów przyrodniczych.Cel: pogłębianie wiedzy na temat stanu składników przyrody w Parku.Opis: monitorowanie stanu siedlisk przyrodniczych, ze szczególnym uwzględnieniem siedlisk i gatunków objętych siecią Natura 2000.Uzasadnienie: dokładne rozpoznanie stanu siedlisk i gatunków jest podstawą zaplanowania skutecznych sposobów ich ochrony.Termin: cały rok.2. Eliminowanie inwazyjnych obcych gatunków roślin.Cel: ochrona różnorodności biologicznej rodzimych gatunków.Opis: Zależnie od usuwanego gatunku: wycinanie, wyrywanie, karczowanie, usuwanie odrośli, przekopywanie i przesiewanie ziemi. Wywóz i utylizacja w kompostowniach.Uzasadnienie: inwazyjne gatunki obce stanowią bardzo poważne zagrożenie dla rodzimej flory i fauny. W ostatnich latach na niektórych obszarach, zwłaszcza w dolinach rzek, inwazyjne gatunki obcego pochodzenia istotnie zwiększyły areał swojego występowania. Dotyczy to szczególnie niecierpka gruczołowatego, który coraz częściej wkracza w cenne siedliska przyrodnicze. Z tego powodu obszar ochrony ścisłej „Czarna Hańcza” o powierzchni 129,1 ha został wyłączony z ochrony ścisłej i przeniesiony do ochrony czynnej. Podjęte w 2013 roku intensywne działania zwalczania tego gatunku, na powierzchni 30 ha, zostały zaplanowane na okres 5 lat. Pojawianie się nowych stanowisk niecierpka gruczołowatego zmusiło Park do zwiększenia powierzchni, z której usuwany jest ten gatunek. Cały czas uaktualniana jest inwentaryzacja stanowisk niecierpka gruczołowatego (jak i innych gatunków obcego pochodzenia) oraz prowadzony jest monitoring skuteczności podejmowanych zabiegów jego zwalczania. Z dotychczasowych rezultatów prowadzonych działań wynika, że wypracowane założenia metodyczne oraz podejmowane zabiegi przynoszą spodziewane efekty. Jednocześnie inicjowane są różnorodne działania mające na celu utrwalenie wyników zwalczania niecierpka gruczołowatego w dolinie Czarnej Hańczy. Między innymi nawiązana została współpraca z lokalną organizacją pozarządową, która w ramach projektów finansowanych ze środków krajowych i unijnych podjęła już działania ograniczenia populacji niecierpka gruczołowatego w otulinie Wigierskiego Parku Narodowego, jak również planuje podobne działania w kolejnych latach. Zarówno działania Parku, jak i organizacji pozarządowej, opierają się na dotychczasowej wiedzy na temat biologii i ekologii niecierpka gruczołowatego oraz wynikach badań prowadzonych przy okazji działań ochronnych. Dotychczasowe wyniki obecnie prowadzonych działań oraz plany działań ochronnych w perspektywie 5-6 lat wskazują, że możliwe jest ograniczenie populacji niecierpka gruczołowatego w dolinie Czarnej Hańczy do takiego poziomy, aby można było ponownie włączyć ten teren do obszarów ochrony ścisłej. Termin: cały rok.II. Zadania ochronne realizowane w leśnych ekosystemach lądowych.Zaplanowane działania ochronne mają na celu przyspieszanie procesów zachodzących w drzewostanach, a tam gdzie to przyspieszanie nie jest już potrzebne, wprowadza się ochronę bierną. Czas dojścia poszczególnych fragmentów lasów Parku do stanu zbliżonego do naturalnego będzie bardzo zróżnicowany, uzależniony od obecnego stanu drzewostanu (np.: wiek drzewostanu, zgodność składu gatunkowego z potencjalnym zbiorowiskiem roślinnym, obecność obcych gatunków roślin). Generalnie dąży się do minimalizacji ingerencji w przyszłości, a działania ochronne ogranicza do niezbędnych. Od początku istnienia Parku obowiązuje zasada ewolucyjnego przejścia od lasów gospodarczych do lasów o cechach naturalnych. W ramach tej zasady stopniowo przygotowuje się posadzony przez człowieka las do dalszej samoistnej renaturyzacji. Gdyby na całym obszarze Parku zmiana ta odbyła się drastycznie, poprzez zaniechanie jakichkolwiek zabiegów, mogłoby to doprowadzić do masowego zamierania drzew na dużych powierzchniach. Zaplanowane zabiegi ochrony czynnej zostały poprzedzone analizą i uznaniem drzewostanów za wymagające unaturalnienia (renaturyzacja lub rekonstrukcja) czy stabilizacji:renaturyzacja to przyśpieszenie procesów zmierzających do ukształtowania pożądanej struktury przestrzennej i gatunkowej drzewostanów, a także poprawy ich stabilności. Jest to podstawowy sposób kształtowania lasów zniekształconych (głównie o składzie gatunkowym niezgodnym z siedliskiem i/lub niekorzystnej strukturze wiekowej) o wysokim potencjale biotycznym, przy maksymalnym wykorzystaniu procesów naturalnych. Drzewostany zaliczone do tej ochrony to byłe drzewostany gospodarcze, które pozostawione ochronie biernej doprowadziłyby do zamierania lasu na dużych obszarach Parku;rekonstrukcja ma za zadanie poprawić stan ochrony siedliska przyrodniczego 9170-2. Dotyczy wyłącznie grądu subkontynentalnego w złym stanie zachowania (U2), w wieku 80 - 120 lat. Podobnie jak w przypadku renaturyzacji jest to przyśpieszenie procesów sukcesji, tylko że w sposób bardziej aktywny i intensywny. Zakłada się, że w ciągu najbliższych 20 lat poprawie ulegną przynajmniej parametry tzw. „wskaźników kardynalnych”, do których należą udział graba wynoszący co najmniej 10%, jak i udział gatunków liściastych (Lp, Kl, Db, Gr, Jb, Jrz) bez wczesnosukcesyjnych na poziomie co najmniej 90%. Poza tym niezwykle istotne jest podniesienie wartości wskaźnika jakim jest martwe drewno i to zarówno łączne jego zasoby, jak i drewno wielkowymiarowe. Obecność starodrzewu, czyli drzewostanów w wieku powyżej 100 lat, winna być na poziomie powyżej 10% w danym płacie grądu. Przy tym wszystkim należy zwracać uwagę na obecność gatunków wczesnosukcesyjnych, tj. brzozy, osiki lub olszy. Poprawa wskaźnika udziału graba (również klona i lipy) nastąpi poprzez sztuczne ich wprowadzenie, a w miejscach bardziej wilgotnych również wiązu i jesionu na części powierzchni wydzielenia. W przeciągu 50 lat winno dążyć się chociażby do spełnienia jednego z ważniejszych wskaźników dla grądu, tj. udziału graba na poziomie co najmniej 10% miąższości w drzewostanie. Zwiększenie miąższości drzew martwych będzie następowało przede wszystkim poprzez pozostawianie drzew o wymiarach ponadprzeciętnych, ale również spróchniałych (ze zgnilizną) i z owocnikami grzybów (hubami), drzew z dziuplami, gniazdami ptaków, o nienaturalnym pokroju, domieszkowych gatunków pionierskich (brzoza, wierzba iwa, osika. Obecność starodrzewu (drzew w wieku powyżej 100 lat) będzie zachowana poprzez zachowanie na powierzchni wydzieleń większości drzew tworzących górną warstwę drzewostanu;stabilizacja ma na celu utrzymanie obecnie istniejących struktur roślinnych. W ekosystemach leśnych stabilizacja to aktywne utrzymanie obecnej struktury gatunkowej i kształtowanie struktury przestrzennej drzewostanu. Stosuje się ją w wydzieleniach, w których rzeczywiste zbiorowisko roślinne jest zgodne z potencjalnym i skład drzewostanu jest zgodny z naturalnym, czyli nie ma tu potrzeby renaturyzacji. Kształtowanie struktury przestrzennej drzewostanów powinno odbywać się na takich zasadach aby zachować odporność biologiczną, a co za tym idzie, ich stabilność. Do ochrony stabilizującej zaliczone zostały w większości zespoły kontynentalnych borów sosnowych Peucedano-Pinetum oraz subborealnych borów mieszanych Serratulo - Pinetum, w wieku powyżej 100 lat w odległości jednego oddziału leśnego od drzewostanów zarządzanych przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (zalecenia Zakładu Ochrony Lasu w Olsztynie).Na powierzchniach planowanych do zabiegów i poza tymi powierzchniami w danym wydzieleniu prowadzi się ograniczanie liczebności kambiofagów świerka, poprzez wyszukiwanie i terminowe usuwanie z drzewostanu świerków zasiedlonych przez kornika drukarza i towarzyszące mu gatunki kornikowatych.Planowane zabiegi ochrony czynnej w ekosystemach leśnych:Przygotowanie powierzchni pod odnowienia drzewostanów.Cel: tworzenie warunków do posadzenia i wzrostu sadzonek drzew, które będą sadzone w 2016 i 2017 roku.Opis: wycinanie krzewów przeszkadzających w odnowieniu drzewostanu, punktowe przekopywanie i zdarcie gleby w miejscach sadzenia drzewek.Uzasadnienie: zabiegi te są niezbędne dla stworzenia właściwych warunków wzrostu młodym drzewkom. Będą wykonane na powierzchniach wymagających porządkowania po cięciach sanitarnych i będą polegały na usuwaniu pozostałości po cięciach i niepożądanych zakrzaczeniach, zdarciu oraz przekopaniu gleby. Termin: marzec, kwiecień, wrzesień, październik.Dolesianie wybranych luk i przerzedzeń, poprawki i uzupełnienia gatunkami zgodnymi z potencjalnym zbiorowiskiem leśnym.Cel: utrzymanie różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych Parku, prowadzenie stopniowej przebudowy drzewostanów o składzie gatunkowym niezgodnym z siedliskiem oraz utrzymanie stabilności upraw.Opis: sadzenie gatunków drzew i krzewów zgodnych z siedliskiem.Uzasadnienie: w drzewostanach Parku wymagających unaturalnienia występują trudne warunki do uzyskania odnowienia w drodze naturalnego obsiewu, głównie z powodu braku starych drzew mogących być źródłem nasion. Konieczne jest sadzenie młodych drzewek. Także w uprawach leśnych w miejscach, gdzie sadzonki drzew obumarły, głównie z powodu niszczenia ich przez zwierzęta roślinożerne. W miejscach gdzie szkody wyniosły powyżej 10% konieczne jest dokonanie uzupełnień silnym materiałem sadzeniowym 2-3 letnim.Termin: kwiecień.Pielęgnowanie upraw leśnych.Cel: eliminacja niekorzystnych warunków dla wzrostu młodych drzewek.Opis: usuwanie roślinności konkurencyjnej hamującej wzrost drzewek.Uzasadnienie: szybciej i wyżej rosnące rośliny zielne pogarszają, a czasami uniemożliwiają wzrost młodych drzewek. Konieczne jest koszenie roślin zielnych. Zabieg planowany jest głównie na uprawach 2-3 letnich. Na powierzchniach silnie zachwaszczających się zaplanowano dwa zabiegi: I – motyczenie, II – koszenie i usuwanie wybujałych roślin niepożądanych przed zimą. Na powierzchniach słabiej zachwaszczających się planowany jest jeden zabieg koszenia.Termin: czerwiec – sierpień.Kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej upraw leśnych w wieku od 5 do 10 lat.Cel: utrzymanie stabilności upraw.Opis: usuwanie niektórych drzew występujących w nadmiarze oraz należących do gatunków niezgodnych ze zbiorowiskiem potencjalnym.Uzasadnienie: działania te są kolejnymi z cyklu zabiegów mających na celu uzyskanie drzewostanu o składzie gatunkowym dostosowanym do warunków siedliskowych. Pielęgnowane będą uprawy ze sztucznego sadzenia.Termin: lipiec.Kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej drzewostanów w wieku od 11 do 20 lat. Cel: utrzymanie stabilności i właściwego składu gatunkowego młodników.Opis: usuwanie niektórych drzew występujących w nadmiarze oraz należących do gatunków niezgodnych ze zbiorowiskiem potencjalnym.Uzasadnienie: zabieg jest niezbędny dla stworzenia młodym drzewkom odpowiednich warunków wzrostu. Jest to również kolejna okazja do uzyskania właściwego składu gatunkowego drzewostanu. Obowiązuje tu selekcja negatywna, tzn. usuwanie tych gatunków i osobników, które są niepożądane. Zabieg pierwszy planowany jest pod kątem usuwania zbędnych domieszek, jak również nadmiernie rozrastających się drzew i krzewów przygłuszających gatunki główne. Zabieg drugi to przede wszystkim usuwanie drzew chorych i obumierających, które pozostają w miejscu ścięcia.Termin: wrzesień.Kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej drzewostanów w wieku od 21 do 80 lat.Cel: dostosowanie przestrzeni wzrostu drzew do ich wymagań ekologicznych oraz utrzymanie składu gatunkowego zgodnego ze zbiorowiskiem potencjalnym.Opis: usuwanie niektórych drzew występujących w nadmiarze oraz należących do gatunków niezgodnych ze zbiorowiskiem potencjalnym, z pozostawieniem gatunków liściastych (zwłaszcza osik) cennych z punktu widzenia epifitycznych gatunków roślin i grzybów oraz ptaków zakładających gniazda w dziuplach.Uzasadnienie: zabiegi są niezbędne dla utrzymania właściwych warunków wzrostu drzew. Ich efektem mają być stabilne drzewostany, odporne na wpływy niekorzystnych czynników, jak na przykład silne wiatry i śnieg. Selekcja ma charakter pozytywny, jej celem jest wspieranie gatunków zgodnych ze zbiorowiskiem potencjalnym, a przy tym wyróżniających się pod względem zdrowotnym lub mających szczególne znaczenie biocenotyczne.Terminy: zabiegi będą wykonywane w ciągu całego roku, z wyłączeniem okresu lęgów ptaków (30 kwietnia – 30 czerwca) oraz w przypadku trzebieży wczesnych (21-40 lat) okresu zimowego, ze względu na możliwość wystąpienia szkód powodowanych opadami śniegu.Przebudowa drzewostanów – dostosowanie składu gatunkowego do warunków siedliskowych – cięcia rekonstrukcyjne.Cel: zasadnicza zmiana obecnego zbiorowiska roślinnego. Opis: Tej formie kształtowania podlegają silnie przekształcone antropogenicznie drzewostany, zdominowane przez gatunki iglaste na siedliskach grądu. Są to powierzchnie, na których w najbliższym czasie nie ma szans na naturalną znaczącą poprawę struktury drzewostanów w kierunku dostosowania ich do siedliska. Wytypowane zostały drzewostany w przedziale wiekowym ok. 80-120 lat, w których gatunki grądowe drzew nie występują albo ich liczebność jest na tyle mała, że w najbliższym dwudziestoleciu nie nastąpiłby samoistny znaczny wzrost ich udziału. Rekonstrukcja ma jednocześnie za zadanie polepszenie następujących wskaźników specyficznej struktury i funkcji:zwiększenie udziału liściastych gatunków drzew grądowych tj. grabu pospolitego (Carpinus betulus), lipy drobnolistnej (Tilia cordata), klonu zwyczajnego (Acer platanoides), dębu szypułkowego (Quercus robur) oraz w wilgotniejszych miejscach rodzimych wiązów (Ulmus sp.) i jesionu wyniosłego (Fraxinus excelsior),zwiększenie zasobności ekosystemu w martwe drewno w szczególności poprzez pozostawianie do naturalnego rozkładu drzew stojących i leżących o grubości (pierśnicy) powyżej 50 cm,zmniejszenie udziału gatunków obcych ekologicznie (czyli niezgodnych z potencjalnym zbiorowiskiem) w grądzie (sosny) oraz gatunków obcych geograficznie (nierodzimych), tj. czeremchy amerykańskiej, dębu czerwonego, robinii akacjowej, klonu jesionolistnego i innych.Działania ochronne są prowadzone na 30-50 % powierzchni danego wydzielenia leśnego w zależności od warunków siedliskowych, ukształtowania powierzchni oraz wielkości wydzielenia. W pozostałej części wydzielenia stosuje się zasady przyjęte dla ochrony czynnej renaturyzacyjnej, czyli utrzymuje się stabilność i trwałość drzewostanu stopniowo zwiększając ilość martwego drewna.Uzasadnienie: rekonstrukcja zniekształconych drzewostanów na siedliskach grądowych została zapisana w projekcie planu ochrony dla Parku i pozwoli osiągnąć zakładane wskaźniki stanu ochrony. Terminy: zabiegi będą wykonane z wyłączeniem okresu lęgów ptaków (30 kwietnia – 30 czerwca).Przeciwdziałanie szkodom powodowanym w drzewostanach przez owady dla opóźnienia procesu rozpadu drzewostanów zagrażającego trwałości zabiegów renaturyzacyjnych.Cel: utrzymanie drzewostanów w dobrym stanie zdrowotnym.Opis: prognozowanie występowania owadów zagrażających trwałości realizowanych zabiegów ochronnych w ramach prowadzonej renaturyzacji drzewostanów. Wykładanie drzew pułapkowych oraz pułapek feromonowych do odłowu chrząszczy i motyli;wyszukiwanie drzew zasiedlonych przez kambiofagi, korowanie drewna leżącego oraz rozdrabnianie części gałęzi i resztek po wyróbce drewna;usuwanie z drzewostanów drzew opanowanych przez owady i grzyby (cięcia przygodne). Uzasadnienie: działania te mają na celu przeciwdziałanie czynnikom biotycznym, powodującym występowanie zdarzeń klęskowych, takich jak gradacje owadów. Obecnie ze strony owadów najbardziej zagrożone są drzewostany świerkowe (zasiedlane przez korniki) i sosnowe (uszkadzane przez przypłaszczka granatka). Ograniczenie zagrożenia ze strony ww. owadów polega na wycięciu i wywiezieniu drewna z lasu. Podobne działania są konieczne w przypadku wystąpienia silnie wiejących wiatrów i intensywnych opadów śniegu powodujących powstanie złomów i wywrotów. Zabieg w tym przypadku ma charakter profilaktyczny i dotyczy świerków, które pozostawione in situ stanowią źródło wystąpienia ognisk gradacyjnych. Sosny i drzewa liściaste są usuwane tylko wyjątkowo – kiedy ich pozostawienie może stanowić zagrożenie bezpieczeństwa ludzi (przy drogach i szlakach turystycznych).Terminy: wyszukiwanie drzew zasiedlonych prowadzone jest od początku maja do końca sierpnia. Drewno leżące korowane jest w przypadku braku możliwości terminowego wywozu w sezonie letnim. Rozdrabnianie gałęzi dotyczy świerka zasiedlonego przez korniki, natomiast zbieranie i likwidację zasiedlonej kory wykonuje się w przypadku sosny zasiedlonej przez przypłaszczka granatka;cięcia przygodne wykonywane będą przez cały rok.Przeciwdziałanie szkodom powodowanym w drzewostanach przez ssaki roślinożerne.Cel: ochrona upraw i młodników leśnych przed istotnymi uszkodzeniami powodowanymi przez ssaki kopytne.Opis: zabezpieczanie sadzonek przed ich niszczeniem przez zwierzęta kopytne na uprawach leśnych do 5 lat: środkami odstraszającymi, poprzez grodzenie siatką drucianą (wykonanie nowych oraz naprawa istniejących ogrodzeń), za pomocą osłon indywidualnych (poprawianie uszkodzonych osłon), regulacja liczebności populacji na właściwym poziomie oraz kształtowanie jej struktury wiekowej i płciowej;zwiększenie bazy żerowej poprzez uprawę poletek zaporowych (uprawa zbóż i roślin okopowych).Uzasadnienie: zabezpieczanie upraw jest niezbędne dla uzyskania zdrowych drzew i drzewostanów o właściwym składzie gatunkowym. Różnorodność metod oraz zabezpieczanie repelentami czy osłonkami tylko części sadzonek na powierzchni uprawy, pozwala na zachowanie leśnego areału bytowania zwierząt i odpowiedniej bazy żerowej. Nadmierna liczebność populacji dużych roślinożerców utrudnia utrzymanie drzewostanów o właściwym składzie gatunkowym, co jest jednym z powodów konieczności redukcji stanu liczebnego zwierząt na terenie Parku. Maksymalne dopuszczalne zagęszczenie populacji, którego przekroczenie skutkuje niekorzystnymi, z punktu widzenia ochrony przyrody, zamianami w ekosystemach parku wynosi dla jelenia 25 osobników/1000 ha lasów. Przyrost zrealizowany w stosunku do liczebności populacji wynosi u jelenia 20%, co daje w Parku 32 os./1000 ha. Uprawa poletek, na których karma dla zwierząt jest dostępna w ciągu całego roku, ma wpływ na polepszenie warunków ich bytowania i ograniczenie szkód w ekosystemach leśnych. Podany rozmiar dotyczy redukcji łącznie w ekosystemach leśnych i nieleśnych i jest powtórzeniem wielkości podanych w załączniku nr 2 – rozdział II, tabela B, ust. 2, pkt 1-3. Przy ustalano poziomu redukcji brano pod uwagę śmiertelność naturalną, relacje z drapieżnikami oraz migracji osobników pomiędzy kompleksami leśnymi – zaplanowany poziom redukcji jest niższy niż roczny przyrost zrealizowany.Terminy: zabezpieczanie sadzonek – październik, listopad;terminy redukcji są zgodne z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne (Dz. U. Nr 48, poz. 459, z późn. zm.). Ochrona przeciwpożarowa.Celem jest zabezpieczenie przeciwpożarowe lasów poprzez:utrzymanie w stałej gotowości punktów poboru wody na cele akcji ratowniczej;ograniczenie zagrożenia pożarowego przy drogach publicznych;zapewnienie dojazdu do ekosystemów leśnych na wypadek prowadzenia akcji ratowniczej;zabezpieczenie przeciwpożarowe lasów położonych przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe;przygotowanie niektórych linii oddziałowych na cele prowadzenia akcji ratowniczej.Opis: konserwacja punktów czerpania wody;porządkowanie terenu w pasie do 30 m od dróg publicznych;utrzymanie przejezdności dróg pożarowych i dojazdowych, konserwacja, naprawy i remonty nawierzchni dróg;czyszczenie linii oddziałowych na cele ochrony przeciwpożarowej, wyznaczone linie stanowią dojazd do trudno dostępnych ekosystemów leśnych w miejscach gdzie brak jest dróg.Uzasadnienie: do wykonywania powyższych zabiegów obligują przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej.Termin: marzec, kwiecień, lipiec.III. Zadania ochronne realizowane w nieleśnych ekosystemach lądowych.Przeciwdziałanie zarastaniu zbiorowisk nieleśnych.Cele:zachowanie cennych zbiorowisk roślinnych (torfowisk, wilgotnych łąk i muraw ciepłolubnych);zachowanie różnorodności zbiorowisk łąkowych;ochrona walorów krajobrazowych Parku.Opis: na obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej koszenie roślinności, usuwanie nalotu drzew i krzewów na łąkach, torfowiskach z usunięciem biomasy;wypas zwierząt hodowlanych, na terenach wydzierżawianych rolnikom (obszary pod ochroną krajobrazową);utrzymanie gruntów w kulturze rolnej poprzez stosowanie płodozmianu tradycyjnych upraw wydzierżawionych rolnikom oraz użytkowanych na potrzeby Parku (obszary pod ochroną krajobrazową).Uzasadnienie: powyższe zabiegi są niezbędne dla zatrzymania procesu sukcesji i utrzymania właściwych warunków wzrostu. Ekstensywny wypas zwierząt na łąkach i pastwiskach pozwala na zachowanie różnych typów łąk i utrzymanie dużej różnorodności gatunków roślin, zaś utrzymanie istniejącej mozaiki pól i upraw z zastosowaniem tradycyjnych odmian roślin ma wpływ na zachowanie regionalnych cech krajobrazu kulturowego.Terminy: planowane zabiegi koszenia wykonywane są jesienią co roku lub raz na dwa lata. Wypas zwierząt i uprawa gruntów odbywają się przez cały sezon wegetacyjny.Przeciwdziałanie szkodom powodowanym przez ssaki roślinożerne.Cel: ochrona upraw rolnych na gruntach prywatnych przed szkodami wyrządzanymi przez ssaki roślinożerne.Opis: zwiększenie bazy żerowej poprzez uprawę poletek zaporowych (uprawa zbóż i roślin okopowych), regulacja liczebności populacji jeleni i dzików. W związku z zapobieganiem rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru świń i potrzebą ograniczenia populacji dzików odstępuje się od określania struktury wiekowej i płciowej populacji. Zalecane zagęszczenie dzików w obecnej sytuacji nie powinno przekraczać 15-20 osobników na 1000 ha lasów (w WPN – 15 os./1000 ha). Przyrost zrealizowany w u dzika wynosi 100%. Podany rozmiar dotyczy redukcji łącznie w ekosystemach leśnych i nieleśnych i jest powtórzeniem wielkości podanych w załączniku nr 2 – rozdział II, tabela A, ust. 10, pkt 4.Uzasadnienie: uprawa poletek, na których karma dla zwierząt jest dostępna w ciągu całego roku, ma wpływ na polepszenie warunków ich bytowania i ograniczanie szkód w uprawach rolnych.Termin: cały rok.IV. Zadania ochronne realizowane w ekosystemach wodnych.Monitorowanie różnorodności biologicznej raków. Cel: monitorowanie liczebności raka pręgowatego i sygnałowego.Opis: wody Wigierskiego Parku Narodowego od kilkudziesięciu lat zdominowane są przez obcy gatunek skorupiaka - raka pręgowatego. W 2014 r. w jeziorze Wigry po raz pierwszy potwierdzono występowanie innego obcego gatunku – raka sygnałowego. Odłowy monitorujące stan zasiedlenia raków wykonywane będą w wybranych ekosystemach wodnych za pomocą pułapek żywołownych zwanych racznikami, a wszystkie osobniki obcych gatunków raków będą eliminowane.Uzasadnienie: rak pręgowaty i sygnałowy są gatunkami obcymi i ekspansywnymi mogącymi negatywnie oddziaływać na rodzimą faunę, stąd konieczne jest kontrolowanie stanu ich populacji (liczebność, rozmieszczenie).Terminy: cały rok.Badanie postępu procesu restytucji siei.Cel: obserwacje nad liczebnością siei w jeziorze Białe Wigierskie.Opis: w jez. Białe Wigierskie realizowany jest program restytucji siei. Jezioro jest systematycznie zarybiane narybkiem przebadanej, czystej genetycznie formy pochodzącej z jez. Gaładuś. W celu monitorowania efektów zarybień realizowane będą odłowy kontrolne siei sprzętem stawnym. Ze złowionej masy ryb zostanie pobrana niezbędna liczebnie próba do badań ichtiologicznych. Uzasadnienie: sieja jest gatunkiem zagrożonym w Parku, stąd konieczność kontynuacji zabiegów restytucyjnych oraz prowadzenia obserwacji dotyczących stanu populacji tego gatunku. Termin: wrzesień - październik.Czynna ochrona gatunków ryb charakterystycznych dla obszaru Parku w wybranych jego wodach.Cele: zachowanie różnorodności biologicznej ichtiofauny poprzez zwiększanie liczebności wybranych gatunków ryb, zwłaszcza szczególnie zagrożonych skutkami procesu eutrofizacji wód;wspomaganie naturalnych procesów samooczyszczania wód poprzez wzmacnianie populacji ryb drapieżnych (głównie szczupaka). Wysoka liczebność szczupaka pomaga utrzymywać rybostan w lepszej kondycji zdrowotnej i wzrostowej oraz poprzez redukcję liczebności drobnych ryb karpiowatych odżywiających się zooplanktonem przyczynia się do ograniczania zakwitów wód. Opis: zarybienia sieją i sielawą – podstawowa forma do zarybień to wylęg. Zarybienia szczupakiem – wylęg żerujący. Zarybienia sieją, sielawą i szczupakiem – materiał zarybieniowy wyhodowany z tarlaków pozyskanych z jezior Parku oraz Pojezierza Suwalskiego. Zarybienia linem – osobniki 2-letnie, dopuszczalne stosowanie materiału zarybieniowego spoza terenu Parku. Zarybienia pstrągiem potokowym – narybek jesienny. Zarybienia węgorzem – narybek podchowany. Zarybienia trocią – narybek. Zarybienia sumem – narybek.Uzasadnienie: zabieg ten jest niezbędny ze względu na stałe zagrożenie niektórych wód Parku procesem eutrofizacji, występowanie niekorzystnych zjawisk (zakwity glonów planktonowych, okresowe deficyty tlenowe, lokalnie nadmierne zarastanie stref brzegowych przez roślinność wynurzoną) utrudniających rybom warunki bytowania, szczególnie rozrodu. Gatunki drapieżne pełnią funkcję selekcyjną w stosunku do zjadanych ofiar. Zjadają głównie ryby, w pierwszej kolejności eliminują osobniki chore i osłabione oraz gatunki występujące w nadmiarze, głównie karpiowate, wspomagając w ten sposób naturalne procesy samooczyszczania wód. Sum jest rodzimym składnikiem ichtiofauny jez. Wigry. Odgrywa taką samą rolę jak inne gatunki drapieżne. Żywi się również skorupiakami wodnymi, dzięki czemu przyczynia się do redukcji liczebności obcych gatunków raków – pręgowatego i sygnałowego. Terminy: zarybienia sielawą i sieją: marzec-kwiecień (wylęg), IV kwartał (narybek siei);zarybienia szczupakiem: kwiecień – maj;zarybienia linem: IV kwartał;zarybienia pstrągiem potokowym: III – IV kwartał.zarybienia węgorzem: czerwiec – sierpień;zarybienia trocią: IV kwartał,zarybienia sumem: IV kwartał. Pozyskanie tarlaków.Cel: pozyskanie dostatecznej ilości ikry do wychowu materiału zarybieniowego (wylęgu) szczupaka, sielawy oraz siei na potrzeby zarybień wybranych wód Parku.Opis: odłowy tarlaków szczupaka, sielawy i siei. Uzasadnienie: zabieg ten jest niezbędny ze względu na stałe zagrożenie niektórych wód Parku procesem eutrofizacji a przede wszystkim z powodu zmniejszania się powierzchni tarlisk.Terminy:odłowy tarlaków sielawy i siei: w okresie rozrodu (listopad-grudzień).odłowy tarlaków szczupaka: w okresie rozrodu (marzec-kwiecień).Zimowe koszenie roślinności wynurzonej. Cele: ochrona tarlisk szczupaka i płoci oraz poprawa warunków bytowania stadiów rozwojowych i gatunków ryb zasiedlających strefę płytkiego litoralu jeziora Wigry,poprawa stanu i warunków bytowania ptaków gniazdujących wśród roślinności wynurzonej.Opis: zimowe koszenie roślinności wynurzonej na wybranych obszarach w obrębie tarlisk, usuwanie części skoszonej masy poza jezioro. Każdego roku koszonych jest łącznie 20 ha trzcinowisk, w układzie pasowym, gdzie pasy koszenia są rozdzielone pasami niekoszonymi. Z jeziora usuwane są fragmenty źdźbeł wystających nad powierzchnię lodu. Od 90 do 95% wytypowanych obszarów wykaszanych jest corocznie, zaś 5-10% powierzchni stanowią nowe powierzchnie. Pozyskiwana masa roślinna w większości jest wywożona poza obszar bezpośredniej zlewni jeziora, ale ok. 30% biomasy pozostawiana jest w jeziorze w celu zapewnienia odpowiedniej ilości substratu dla ikry składanej przez ryby.Uzasadnienie: wysoka żyzność wód niektórych akwenów jeziora Wigry powoduje nadmierny wzrost roślinności wynurzonej w strefie przybrzeżnej. Gęste trzcinowiska stanowią szczelną barierę uniemożliwiającą samooczyszczanie się strefy brzegowej, gdzie akumulowana jest materia organiczna (glony nanoszone z otwartej strefy jeziora, zalegająca zeszłoroczna roślinność), która podlega procesom gnilnym. Powoduje to pogorszenie warunków sanitarnych w tej strefie i kurczenie się powierzchni tarlisk ryb.Terminy: w okresie zlodzenia jeziora (styczeń – marzec). Kształtowanie właściwej struktury gatunkowej i wielkościowej oraz liczebności w zespołach ryb – odłowy regulacyjne.Cel: kształtowanie właściwej, z punktu widzenia ochrony pozostałych elementów środowiska wodnego, struktury gatunkowej, ilościowej i wielkościowej w zespołach ryb.Opis: odłowy sprzętem ciągnionym lub stawnym. Intensywność odłowów średnio ok. 20kg/ha.Uzasadnienie: odłowy regulacyjne są niezbędne dla uzyskania założonego celu. Dotyczyć będą głównie jeziora Wigry, gdzie skutki procesu eutrofizacji wód są najbardziej zauważalne. Odłowy ukierunkowane będą przede wszystkim na sielawę powyżej 3 roku życia, aby zredukować zanieczyszczenie wód jeziora Wigry przez rozkład starszych osobników (roczników) w wyniku ich naturalnej śmiertelności (sielawa jest gatunkiem krótkowiecznym, u osobników starszych występuje naturalna, masowa śmiertelność). W 2016 roku planowane są zimowe połowy stynki, głównego konsumenta dużego zooplanktonu i tym samym konkurenta pokarmowego sielawy. Z mniejszą intensywnością przeprowadzone zostaną odłowy pozostałych gatunków ryb. Odłowy umożliwią przeprowadzenie monitoringu liczebność poszczególnych gatunków.Termin: w okresie wolnym od lodu (z wyjątkiem stynki), zgodnie z okresami ochronnymi.Badania ichtiofauny dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód.Cel: zebranie próby do badań ichtiologicznych, mającej na celu określenie stanu ekologicznego jeziora Długiego Wigierskiego. Zbiornik ten został wytypowany przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, jako obszar, którego ma dotyczyć monitoring reperowy.Opis: połowy sprzętem stawnym i zebranie materiału do oceny stanu ekologicznego zgodnie z przyjętą metodyką. Uzasadnienie: ocena stanu ekologicznego wymaga przeprowadzenia specjalistycznych odłowów. Termin: sierpień – październik.8. Modernizacja bazy czynnej ochrony ekosystemów wodnych w Czerwonym Folwarku.Cel: zapewnienie właściwego poziomu ochrony ekosystemów wodnych Parku.Opis: W ramach tego zadania będą wykonane:remont trzech istniejących hangarów nawodnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą (pomosty),budowa pomostu cumowniczego dla kajakarzy, budowa punktu do wystawiania jednostek pływających - wykonanie nabrzeża i montaż żurawia słupowego,budowa hangaru do zimowania łodzi,budowa budynku magazynowego,budowa garażu,prace rozbiórkowe,zagospodarowanie terenu. Uzasadnienie: baza sprzętowa i zaplecze bazy "rybackiej", są zdekapitalizowane, brakuje także wielu elementów infrastruktury wymaganej m.in. dla wodowania i zimowego przechowywania sprzętu pływającego.Termin: zadanie przewidziane do realizacji w latach 2016 – 2017.V. Inne zadania ochronne, według specyfiki Parku.1. Utrzymanie oraz rozbudowa infrastruktury edukacyjnej i turystycznej.Cele:ochrona cennych ekosystemów Parku poprzez ukierunkowanie ruchu turystycznego;edukacja ekologiczna i kształtowanie właściwych postaw wobec przyrody;zapewnienie bezpieczeństwa osób zwiedzających Park;ochrona walorów widokowych;tworzenie warunków dla realizacji założeń zrównoważonego rozwoju regionu.Opis:utrzymanie drożności szlaków lądowych – powiększanie prześwitów poprzez wycinanie gałęzi drzew i krzewów, wykaszanie traw utrudniających poruszanie się i zagrażających bezpieczeństwu turystów w miejscach odpoczynku, na szlakach, polach biwakowych itp.;naprawa nawierzchni na szlakach, w miejscach odpoczynku i na parkingach;odnawianie oznakowań szlaków pieszych i rowerowych oraz ścieżek edukacyjnych;ograniczanie wstępu na cenne przyrodniczo obszary nieudostępnione, poprzez budowę ogrodzeń – barier;naprawa, remonty, wymiana infrastruktury turystycznej zlokalizowanej przy szlakach turystycznych i ścieżkach edukacyjnych;budowa wież widokowych;remonty i budowa nowych pomostów nawodnych;wykonanie i ustawienie tablic informacyjnych;bieżące naprawy istniejących urządzeń turystycznych, wynikające ze zdarzeń losowych, dewastacji, naturalnego zużycia itp.;Uzasadnienie: realizacja zadań z dziedziny edukacji i udostępnienia terenu Parku wymaga utrzymania w należytym stanie ścieżek edukacyjnych i szlaków turystycznych oraz infrastruktury im towarzyszącej (takiej jak tablice informacyjne, kładki i ogrodzenia). Służy to również ukierunkowaniu ruchu turystycznego, a co za tym idzie – ograniczaniu niekontrolowanej wstępu na teren. Ma też bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo osób. Termin: cały rok.2. Zabiegi pielęgnacyjne drzew o walorach pomnikowych rosnących przy osadach, parkingach i szlakach turystycznych.Cel: pielęgnacja pojedynczych drzew o dużych rozmiarach Opis: wykonanie cięć sanitarno–prześwietlających koronę, poprawiających statykę drzew, leczenie i zabezpieczenie ran i ubytków z zachowaniem struktur ważnych dla różnorodności biologicznej (dziupli, próchnowisk, flory epifitycznej), ewentualne wykonanie wzmocnień mechanicznych (wiązań, podpór, odciągów).Uzasadnienie: zabiegi konieczne dla zachowania pojedynczych drzew o dużych walorach krajobrazowych, rosnących przy szlakach komunikacyjnych, w miejscach przebywania ludzi, wykonane zabiegi wpłyną na bezpieczeństwo w otoczeniu tych drzew, zapobiegną niekontrolowanym pęknięciom konarów, złomom i wywrotom. Termin realizacji: jesień.3. Niedopuszczenie do zakładania kolonii lęgowych przez kormoranyCel: Ograniczenie nadmiernej presji kormoranów na rybostan, ochrona jakości wód, ochrona drzew w strefie brzegowej.Opis: usuwanie gniazd przed sezonem lęgowym i płoszenie ptaków w miejscach, w których podejmowane będą próby gniazdowania.Uzasadnienie: Kormorany, których liczebność dochodzi w parku do 3 tysięcy osobników, wywierają silny wpływ na rybostan osłabiając efekty czynnej ochrony zespołów ryb, a ich odchody przyśpieszają eutrofizację wód oraz powodują zamieranie drzew i roślinności runa w obszarach noclegowisk. W roku 2014 na wyspie Mysiej na jeziorze Wigry pojawiło się ok. 30 gniazd tych ptaków. Niewykluczone jest także tworzenie kolonii lęgowych w innych miejscach. Rosnąca populacja lęgowa kormoranów staje się istotnym czynnikiem zagrożenia dla ekosystemów wodnych i ich pobrzeża.Termin realizacji: kwiecień – czerwiec4. Wykonanie barci w drzewach.Cel: zwiększenie ilości miejsc, które mogą być zasiedlane przez pszczoły.Opis: zadanie będzie wykonane przez doświadczonego fachowca znającego się na sztuce „dziania” barci. Następnie będzie podjęta próba zasiedlenia poszczególnych drzew rodzinami pszczelimi oraz planowane jest prowadzenie monitoringu.Uzasadnienie: poszczególne barcie będą dodatkowym, uzupełniającym elementem do istniejących już kłód bartnych na terenie WPN. Poza tym, z czasem można będzie porównać sukces zasiedlenia i wykorzystania poszczególnych rodzajów barci. Termin: wiosna-jesień.5. Wykupy gruntów.Cel: zapewnienie skutecznej ochrony biocenoz wodnych i siedlisk zależnych od wód.Opis: Przewiduje się wykupienie ok. 60 ha gruntów (ok. 35 nieruchomości). Uzasadnienie: realizacja przedsięwzięcia zapewni skuteczną ochronę biocenoz wodnych i siedlisk zależnych od wód oraz występujących tam rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt.Termin: zadanie przewidziane do realizacji w latach 2016 – 2018.B. Zadania ochronne dotyczące sposobów ochrony czynnej gatunków roślin, zwierząt lub grzybów.1. Gatunki roślin, grzybów i zwierząt – zagrożone, rzadkie i chronione.Cel: pogłębianie wiedzy na temat tych gatunków w celu zaplanowania skutecznej ochrony.Opis: monitorowanie różnorodności gatunkowej, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków objętych siecią Natura 2000. Uzasadnienie: dokładne rozpoznanie gatunków i ich stanu jest podstawą zaplanowania skutecznych sposobów ich ochrony.Termin: cały rok.2. Obuwik pospolity, gnidosz królewski, kosatka kielichowa, kruszczyk błotny, kukułki, groszek wielkoprzylistkowy, pięciornik biały, tobołki alpejskie, sasanka otwarta i inne gatunki światłożądne i światłolubneCel: tworzenie warunków bytowania wskazanych gatunków. Opis: rozluźnianie zwarcia drzewostanu oraz warstwy krzewów, usuwanie ekspansywnych wybranych gatunków drzew i krzewów w warstwie podszytu i podrostu; koszenie późną jesienią i usuwanie skoszonego materiału roślinnego.Uzasadnienie: konieczne jest zachowanie odpowiednich warunków środowiskowych wymaganych przez te gatunki. Obecnie środowiska, w których gatunki te występują silnie zarastają i ograniczają ich rozwój.Termin realizacji: lipiec, późna jesień.3. Rzadkie gatunki grzybów i zwierząt związane z martwym drewnem. Cel: tworzenie warunków życia tym gatunkom.Opis: monitoring martwych drzew. Pozostawianie martwych drzew, złomów i wywrotów do ich biologicznego rozkładu. Uzasadnienie: odpowiedni asortyment martwych drzew (ich grubość, położenie – stojące, leżące, stopień rozkładu) jest warunkiem występowania wielu rzadkich gatunków grzybów.Termin: przez cały rok.4. Sieja.Cel: utrzymanie czystej genetycznie populacji tego gatunku. Opis: zarybienie narybkiem jesiennym pochodzącym z jeziora Gaładuś.Uzasadnienie: sieja jest gatunkiem skrajnie zagrożonym w Parku a Jezioro Białe Wigierskie akwenem, w którym bytuje populacja czystej genetycznie odmiany tej ryby. Konieczne jest wzmacnianie tej populacji poprzez zasilanie nowym narybkiem. Będzie to kontynuacja zarybień prowadzonych w latach poprzednich.Termin realizacji: jesień.5. Bóbr europejski.Cel: utrzymanie stanowisk występowania.Opis: monitoring liczebności i rozmieszczenia bobra.Uzasadnienie: liczebność i rozmieszczenie stanowisk bobra ulega zmianom. Konieczne jest śledzenie tych zmian, żeby, w razie potrzeby, podjąć działania mające na celu utrzymanie populacji bobra.Termin: przez cały rok.6. Rzadkie gatunki nietoperzy.Cel: zachowanie tych gatunków na terenie Parku.Opis: ochrona drzew dziuplastych, utrzymanie miejsc przebywania kolonii rozrodczych (strychy) oraz miejsc hibernacji (ziemne piwnice).Uzasadnienie: ochrona nietoperzy polega na utrzymaniu miejsc ich bytowania.Termin: przez cały rok.7. Gatunki ptaków gniazdujące w dziuplach.Cel: Poprawa bytowania ptaków na terenie Parku.Opis: kontrola istniejących 769 sztuk budek lęgowych, wymiana zniszczonych, wywieszenie nowych, dokarmianie ptaków w okresie zimowym, ochrona drzew z dziuplami.Uzasadnienie: ochrona dziuplaków polega między innymi na utrzymaniu ich miejsc lęgowych.Termin: przez cały rok.8. Wszystkie gatunki płazów występujących w Parku.Cel: zachowanie tych gatunków na terenie Parku.Opis: ochrona miejsc rozrodu – czyszczenie zbiorników wodnych. Ochrona płazów podczas wędrówek sezonowych – stawianie barier i przenoszenie płazów przez drogę, budowa przepustów.Uzasadnienie: ochrona miejsc rozrodu oraz ograniczanie śmiertelności płazów podczas wędrówek mają kluczowe znaczenie dla ich ochrony.Termin: jesień/zima (czyszczenie zbiorników) i wiosna (stawianie barier i przenoszenie płazów przez drogę), lato i jesień – budowa przepustów.10. Rzadkie i zagrożone gatunki ssaków i ptaków.Cel: ochrona rzadkich i zagrożonych gatunków ssaków i ptaków.Opis: ograniczanie liczebności gatunków stanowiących zagrożenie dla gatunków rzadkich i zagrożonych - odstrzały redukcyjne jenota, lisa oraz norki amerykańskiej; wyznaczanie stref ochronnych wokół gniazd ptaków szponiastych, budowa sztucznych gniazd i czatowni.Uzasadnienie: wymienione drapieżniki stanowią poważne zagrożenie dla rodzimej fauny – np. czynią poważne szkody w lęgach ptaków. Poza tym oprócz lisa są to gatunki obce, które z tego powodu należy eliminować. W odniesieniu do lisa – obserwuje się znaczny wzrost jego liczebności, spowodowany regularnymi szczepieniami przeciw wściekliźnie. Występujący w nienaturalnym nadmiarze lis stanowi zagrożenie miedzy innymi dla takich gatunków jak zając, kuropatwa i jarząbek. Budowa sztucznych gniazd dla rybołowa i bielika z uwagi na brak odpowiednich drzew gniazdowych w miejscach odosobnionych, z dala od ruchu turystycznego, w których ptaki nie będą płoszone; budowa czatowni dla poprawy warunków żerowania orlika krzykliwego; ochrona siedlisk orlika krzykliwego poprzez zachowanie przestrzeni otwartych – usuwanie sukcesji na łąkach w rewirach łowieckich. Termin: redukcja drapieżników zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 marca 2005 r. w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne (Dz. U. Nr 48, poz. 459, z późn. zm.).; budowa sztucznych gniazd po okresie lęgowym wymienionych ptaków.Zaplanowane na 2016 rok zadania ochronne w sposób kompleksowy uwzględniają potrzeby ochrony Parku, jak i wyznaczonego w jego granicach obszaru Natura 2000. Przewidziane w zadaniach ochronnych działania nie będą znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Projekt zadań ochronnych w dniu 3 listopada 2015 roku został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Naukową Wigierskiego Parku Narodowego.)Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej – środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz. 1904 i 2095).– PAGE \* MERGEFORMAT 2 –<data wydania obwieszczenia><data ogłoszenia><data wydania aktu>Akt prawnyDĄBROWSKA AgataKłoniecka Monika22016-03-04T13:45:00Z2016-03-23T10:57:00Z2016-03-23T10:57:00Z00005719779124601Microsoft Office Word01038288falseTytuł1Title1Akt prawnyp r o j e k t<nazwa organu>false144092falsefalse15.0000