Eh381TvmlyP9/S9Iisf7Svt7s+E=tklyeSI1kE+25JK4WSqf38o0Ll0=TRjyAhf4jFP6dUnrx71LHM16Yb6+F3ndwioIevCT2bQvISIKM3liOI8BmKgZAnUN cdTsSDLbYgcK+xtTCLkAAryr/Rh3ysDLSZN/Cfnwh2owOprOXRB0ieeO3OPw3RxJ ZhpM2oMRX0RSrmUuWX3/dEjCVWhTm0GSP2g+HqmPr9ksbF7HfHfIuaFwHW/U8Pxs Jg4eDj14CyCCaQVWg0Z7L4YOZ2ctTbGT11IDOqzQfcSSEqisjQZA5hFCxwXOnozg q/EdKoD2Sa1Z0sghhtgnz9PJ6lhMfEMhj++Xmk8/Tm8D1Y1qeEy6JuGbgz+Ttktu XIwQlSn+k+TwVzc1+N6WMA==MIIFsjCCBJqgAwIBAgIQWe5w2IGYF3ugf6Lee8gP6zANBgkqhkiG9w0BAQUFADBc MRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTELMAkGA1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVu aXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xEzARBgNVBAMMCkNFUlRVTSBRQ0EwHhcN MTUxMTE3MTI1OTAxWhcNMTcxMTE2MTI1OTAxWjCB8TEuMCwGA1UEAwwlSmFuIFN6 eXN6a287IE1pbmlzdGVyc3R3byDFmnJvZG93aXNrYTEMMAoGA1UEKgwDSmFuMRAw DgYDVQQEDAdTenlzemtvMRowGAYDVQQFExFQRVNFTDo0NDA0MTkwMjMxNjEhMB8G A1UECgwYTWluaXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMSowKAYDVQQQMCEMDldhd2Vs c2thIDUyLzU0DA8wMC05MjIgV2Fyc3phd2ExETAPBgNVBAcMCFdhcnN6YXdhMRQw EgYDVQQIDAttYXpvd2llY2tpZTELMAkGA1UEBhMCUEwwggEiMA0GCSqGSIb3DQEB AQUAA4IBDwAwggEKAoIBAQDSOKktxzrorSG2jmpbFUWvd7mN96Cea7F3ySOwmCVR NA5J8pstDZiQFtoa/6qslJ+9PCA3xYPOm58PMpKhlvHrMWLrro/rbrCZ+TrAy0EY PGq1NmtDOsl1pM4L/xbnaKDMqKmCBx/wGWS5+tX/e3O7ueQxsjTmzTjSP8paaP8r 3w+ibGQ0+YDhEYFc01+G2oCFWtB5GcgqZkOB4DZ1/G0VzFvgTaUVOuirrAWz1GWq I8WE0LhcBVeVsNJ7VZBqFOF83E7T/TRs0x1JWcGkIM0mv8BHfnmjeT3e7tB8oULM UZ7zxnrKCrtTBMk543AhFNzHYecZ/TB6Xu/NcX2w4+JZAgMBAAGjggHYMIIB1DAM BgNVHRMBAf8EAjAAMC8GA1UdHwQoMCYwJKAioCCGHmh0dHA6Ly9jcmwuY2VydHVt LnBsL3FjYTE0LmNybDAfBgNVHSMEGDAWgBSNudnz4XN9QANKcv6NDp3gTXfJFjAd BgNVHQ4EFgQU+m+OBvGwfuScmFzF9R264vt7SZEwDgYDVR0PAQH/BAQDAgZAMIIB FwYDVR0gBIIBDjCCAQowggEGBgsqhGgBhvZ3AgQBATCB9jAtBggrBgEFBQcCARYh aHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5dG9yaXVtMIHEBggrBgEFBQcCAjCB tzAgFhlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMAMCAQEagZJDZXJ0dW0gUUNB IFByb2Zlc2pvbmFsbnkgLSBrd2FsaWZpa293YW55IGNlcnR5ZmlrYXQgd3lkYW55 IHByemV6IFVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4gemdvZG5pZSB6IHd5bWFn YW5pYW1pIFVzdGF3eSBvIHBvZHBpc2llIGVsZWt0cm9uaWN6bnltLjAoBggrBgEF BQcBAwQcMBowCAYGBACORgEBMA4GCSqEaAFlAwEBAgoBBDANBgkqhkiG9w0BAQUF AAOCAQEAtt+UFwUrqt4uuMhjTRyrZDq1byHT2C2GFChxsYfSnNzrtcCGoyFDxkMT 01ACILUyHSka4xyR3RU/aobimXm/0LYTcS6bzOpmLT6+aQ3AWD8BFkFKnEoEOKyc DRao5gHgpqK2x/iycmSQMs7EG7GhxAM9W8oQkZixl8UxhnJVZdsiXV059aoFNLeO 5fPhoq4/+g9eqKPwToIesKKJ2MXryzajMLmRx1Dr4LVZfw2OHC+Pc/8xgQ9kLyGP zMCtYwy+PZN8YLnu/i1CkVcMDvqUvFQSSL6jFfmg1bWaPZ/rSUecsgr/qNsRPmzn 8RZ6WFpIySasGBAB4kQKU0kHZRJhWA==2016-01-19T14:45:19ZsR4Wzhc6hHznP1fsPW+isRZGhB0=CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL,serialNumber=Nr wpisu: 1119539347060454947618692194801663086571MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarządzenie MŚ ws zadań ochronnych dla Babiogórskiego PN .xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIbQYJKoZIhvcNAQcCoIIIXjCCCFoCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHWBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBxgSBwzCBwAIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBRf 3TqnaGSEvKwqfGhu6EBtDPw4mQIHDjX6kx05txgPMjAxNjAxMTkxNDQ1MjlaMAMC AQECCQCLIiEwS6L3DaBhpF8wXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNV BAYTAlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYD VQQDDAtDRVJUVU0gUVRTQaCCBJkwggSVMIIDfaADAgECAhQRRnwV8FUvQwUZKu0y 2Ygp5Vl9fDANBgkqhkiG9w0BAQUFADBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwl TWluaXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwm TmFyb2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkwHhcNMTQwNDA3 MDcyNDI5WhcNMTkwNDA3MjM1OTU5WjBdMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMjEL MAkGA1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4x FDASBgNVBAMMC0NFUlRVTSBRVFNBMIIBIjANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOCAQ8AMIIB CgKCAQEAr87eb0mDHVXFEhrWEn41cvWNIpwiBvouFMo+xNd8csjSh0p0hmXhuREY oTNUY6pOHUFRXCGCR5aTc3qN65zDuqnyfb+ui1HNR7GOfewP4y0OG6kTzysaDClN PcR3XUXnzuR+OTfzhmwXMi7jPgPFLI2QAuc3en8x7zRBn5fLSa6pW3FihXP+laYc xI0Xe8SCfGC+dl75gA/wFqlAIKGfU8X39JO6AOhZJHMIQosrfeR3Yk/E6cBBk1Jp qD0h25YOf0qz+7BUEYvNBKpWOGoYx+KpFclzS0oQfD5IxHB1L+q0DSdQVpy7ymRK 07OuJWcAz1+h80REamqSgL0APwcfuQIDAQABo4IBOjCCATYwFgYDVR0lAQH/BAww CgYIKwYBBQUHAwgwDAYDVR0TAQH/BAIwADCBqwYDVR0jBIGjMIGggBRZNAz7fedF AW/JcJbCTgb4D4FD9qFypHAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlz dGVyIHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9k b3dlIENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpghRipw0EwyS41CdWzD+B a/LrMu8HGTAxBgNVHSABAf8EJzAlMCMGBFUdIAAwGzAZBggrBgEFBQcCARYNd3d3 Lm5jY2VydC5wbDAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBsAwHQYDVR0OBBYEFL/dbzsgjFOQVz/S 4FixQa5D+DGTMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQDTkAfXYSo9HQRyMirdjKjk9sDq qRFwh8UUmw8FQkTPquFzrVW7YuuUryI5imOjpEfsaF1cubD3SyPvs6e4W1KZMS+j NsWGyplwH1aQSTtomtbvvNIJc6qJD6UrCFrC9BoqYdIO+M0lfmQb5pGS9WoNtTSX PJlGaosCHdthYg9EbNnuvcYI0dnimvBwE++e15YT1XNDXPL4h5E6rfnNKWjvLORM KNMeuAaZynobOJH4bCPLPHg1Xh1CpnmU5mERxICKMiJZDvDX/kJ4qpWrB8be0Lfv sPq18vG4R0GpQufX8LpI4Lf8BNcMLQetrHvMTJt6TZ+mvetxoItjIjxHkKCdMYIC 0DCCAswCAQEwgYYwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVyIHds YXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dlIENl bnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpAhQRRnwV8FUvQwUZKu0y2Ygp5Vl9 fDAJBgUrDgMCGgUAoIIBHjAaBgkqhkiG9w0BCQMxDQYLKoZIhvcNAQkQAQQwHAYJ KoZIhvcNAQkFMQ8XDTE2MDExOTE0NDUyOVowIwYJKoZIhvcNAQkEMRYEFHZjCiLW 5byzRMPsdjQCIQs3G8ozMIG8BgsqhkiG9w0BCRACDDGBrDCBqTCBpjCBowQULpYK 5OnQRr/gycpjCiYHake+9+gwgYowcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQK DCVNaW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQD DCZOYXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUEUZ8FfBV L0MFGSrtMtmIKeVZfXwwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAEggEAQj2qlJqQ5Mm9nLGnHumc dqBKPeTb3MPaq4d80oZmDbWQdfdqDwPlhmzbGI6DHZLIpz23uFIE56Pg56ZSgA+i Dwy8+vGH/Oadfk6PGKG5fi8SFvRmP2RJBYkd4nwv+sJSlnlGprzXj3fL2T+i9QFN PUovvcZ3nYItQBqm+eyT57rr9BnoXn2ynQRkqlFUnoX/SOKJnFKtXio0Dfa2RLvP HnaA725L41L6fGRWUk7MEpyuLOLlUjOsdygY+1OtuWMFDKFltJ3bHN1HW0kG46RM 870toVP/Le3BaCh18Lm0E8ysS+UEqavw/IDdQO/qrJAJO5wZKeUzRcZ2yEQCPsRSQQ==ZaRZĄDZENIEMINISTRA ŚRODOWISKA)z dnia …………………… 2016 r.w sprawie zadań ochronnych dla Babiogórskiego Parku Narodowego Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 i 1936) zarządza się, co następuje:§ 1. Ustanawia się zadania ochronne dla Babiogórskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, na lata 2016 – 2018. § 2. Zadania ochronne, o których mowa w § 1, obejmują:identyfikację i ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz wskazanie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków, stanowiące załącznik nr 1 do zarządzenia;opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów, z podaniem rodzaju, rozmiaru i lokalizacji poszczególnych zadań, stanowiący załącznik nr 2 do zarządzenia;opis sposobów ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt, stanowiący załącznik nr 3 do zarządzenia;wskazania obszarów objętych ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową, stanowiące załącznik nr 4 do zarządzenia;ustalenie miejsc udostępnianych w celach naukowych, edukacyjnych i turystycznych,z podaniem maksymalnej liczby osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach, stanowiące załącznik nr 5 do zarządzenia.§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. MINISTER ŚRODOWISKAZałączniki do zarządzenia Ministra Środowiska  z dnia ............. 2016 r. (poz. …)Załącznik nr 1Identyfikacja I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ wewnętrznych i zewnętrznych oraz WSKAZANIE sposobÓW eliminacji lub ograniczania TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńWskazanie sposobów eliminacji lub ograniczania zagrożeńi ich skutków 1Skład gatunkowy drzewostanów niezgodny z siedliskiem –monokultury świerkowe na siedliskach żyznej buczyny (Dentario glandulosae Fagenion) i kwaśnej buczyny (Luzulo-Fagetum)Regulacja składu gatunkowego i struktury drzewostanów w celu doprowadzenia ich do składu zgodnego z lokalnymi warunkami siedliskowymi. Zbiór nasion i hodowla sadzonek do odnowień drzewostanów. Odnowienia sztuczne – sadzenia i podsiewy gatunkami drzew odpowiednimi dla lokalnych warunków siedliskowych.Przebudowa drzewostanów świerkowych. Wprowadzanie domieszkowych gatunków drzew – wiązu górskiego (Ulmus glabra) i czereśni (Prunus avium)2Gwałtowane zamieranie drzewostanów świerkowych na siedliskach żyznej buczyny (Dentario glandulosae Fagenion), kwaśnej buczyny (Luzulo-Fagetum) i górskich borów świerkowych (Piceion abietis)Wspomaganie procesu przebudowy drzewostanów. Ograniczenie czynników doprowadzających do wielkopowierzchniowego zamierania drzewostanów świerkowych przez stopniowe usuwanie posuszu czynnego.Usuwanie części wiatrowałów i wiatrołomów świerkowych stanowiących bazę pokarmową kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus).Ograniczenie liczebności kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus) przez odłowy owadów do pułapek feromonowych.Ograniczenie liczebności kornika drukarza (Ips typographus) przez korowanie drewna zasiedlonego.Monitorowanie występowania owadów zagrażających drzewostanom świerkowym – zasnui (Cephalcia sp.), kornika drukarza (Ips typographus), rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus), brudnicy mniszki (Lymantria monacha) oraz innych gatunków w razie ich masowego pojawienia się.Monitorowanie występowania grzybów pasożytniczych – opieńki (Armillaria sp.) i korzeniowca wieloletniego (Heterobasidion annosum)3Uszkodzenia odnowień i młodników przez jeleniowateZabezpieczanie sadzonek w uprawach i odnowieniach naturalnych indywidualnymi środkami mechanicznymi lub repelentami.Budowa, utrzymanie i konserwacja ogrodzeń wybranych upraw i młodników poza terenem ostoi głuszca (Tetrao urogallus).Ograniczenie liczebności jeleni (Cervus elaphus) 4Zanikanie zbiorowisk roślinnych typowych dla polan reglowych w wyniku zaprzestania ich użytkowaniaWypas lub wykaszanie łąk z usuwaniem biomasy z ekosystemu, usuwanie podrostu drzew i krzewów. Odtworzenie struktury zbiorowisk łąkowych. Monitoring efektywności zabiegów ochronnych.Wykup łąk reglowych niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku5Zakłócanie ciszy i drapieżnictwo w ostoi głuszca (Tetrao urogallus)Wyznaczanie stref ochronnych gatunku. Patrole inwentaryzacyjno-ochronne.Promowanie ścieżki edukacyjnej „Mokry Kozub” celem odciążenia szlaków turystycznych przebiegających przez główny kompleks Parku.Monitoring liczebności drapieżników – lisa (Vulpes vulpes) i kuny leśnej (Martes martes) oraz rozpoznanie uwarunkowań ekologicznych pod względem relacji drapieżnik - ofiara dla optymalizacji działań ochronnych w stosunku do głuszca (Tetrao urogallus).Współpraca z kołami łowieckimi w zakresie propagowania zwiększenia redukcji populacji lisa (Vulpes vulpes) na obszarach przyległych do granicy Parku w celu ograniczenia presji drapieżnika w ostojach głuszca (Tetrao urogallus).Ograniczenie liczebności populacji lisa (Vulpes vulpes) zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie(Dz. U. z 2013 r. poz. 1226, z późn. zm.), na obszarze ochrony czynnej lub krajobrazowej (w miarę potrzeb).Patrolowanie terenu celem ograniczenia nielegalnego ruchu narciarskiego 6Niewystarczająca ilość miejsc lęgowych i żerowych dzięciołów (Picidae) i sów (Strigiformes) na obszarach leśnych w minionym okresie i obecnie w związku z realizacją zabiegów przebudowy drzewostanów niezgodnych z siedliskiemWzbogacanie różnorodności biologicznej przez utrzymywanie i tworzenie powierzchni biocenotycznych z pozostawieniem do mineralizacji wiatrołomów, posuszu czynnego, drzew zamarłych.Pozostawienie do mineralizacji drzew obumierających i obumarłych we fragmentach lasu, w którym nie ma zagrożenia gwałtownym rozpadem drzewostanów.Pozostawienie do zamierania i mineralizacji drzew z dziuplami lub przekraczających wiekiem bądź rozmiarami przeciętne drzewa w drzewostanie7Erozja nawierzchni szlaków turystycznych i terenów sąsiadujących ze szlakami turystycznymiUtrzymanie we właściwym stanie nawierzchni szlaków turystycznych (konserwacja, remonty, modernizacja, naprawy bieżące).Czyszczenie przepustów i sączków.Utrzymywanie drewnianych barierek w miejscach koncentracji ruchu turystycznego. Edukacja zwiedzających w zakresie związanym z ochroną przyrody oraz zasadami udostępnienia Parku8Niszczenie infrastruktury turystycznej spowodowane przez czynniki atmosferyczneKonserwacja, remonty i bieżące naprawy infrastruktury turystycznej9Nieprzestrzeganie przez zwiedzających zasad ochrony przyrody, w szczególności:zaśmiecenie i zanieczyszczanie terenu, zakłócanie ciszy, uszkadzanie infrastruktury turystycznej,poruszanie się poza szlakami turystycznymi,uszkadzanie roślin oraz grzybów,niepokojenie zwierzątPodnoszenie świadomości ekologicznej zwiedzających z wykorzystaniem Wystawy Stałej, Ogrodu Roślin Babiogórskich, Ogrodu Zmysłów, ścieżek edukacyjnych oraz Punktów Informacji Turystycznej i Przyrodniczej.Ustawianie i konserwacja tablic informujących o zasadach zwiedzania Parku.Usuwanie odpadów z obszaru Parku - systematyczne opróżnianie koszy na odpady przy głównych wejściach do Parku.Ustawienie i bieżąca obsługa kabin sanitarnych przy ważniejszych wejściach do Parku.Patrolowanie terenu10Duży ruch turystyczny na następujących szlakach: 1) czerwonym: Krowiarki –Diablak – Przełęcz Brona – Markowe Szczawiny,2) żółtym: Markowe Szczawiny – Diablak,3) zielonym: Zawoja Markowa – Markowe Szczawiny,4) niebieskim: Krowiarki – Markowe SzczawinyUtrzymanie we właściwym stanie nawierzchni szlaków turystycznych.Utrzymanie opłat za wstęp do Parku.Edukacja ekologiczna turystów przy Punktach Informacji Turystycznej i Przyrodniczej11Duża koncentracja zwiedzających na Krowiarkach, Sokolicy, Kępie, Diablaku, Przełęczy Brona, Markowych SzczawinachPatrolowanie miejsc o dużej koncentracji zwiedzających.Utrzymywanie drewnianych barierek na Krowiarkach, Markowych Szczawinach, Sokolicy, Kępie, Przełęczy Brona12Ograniczona drożność szlaków turystycznych.Nieczytelny przebieg szlaków turystycznych w okresie zimowym.Niesprawne urządzenia zapewniające bezpieczeństwo turystówUsuwanie ze szlaków turystycznych wiatrowałów, wiatrołomów i drzew bezpośrednio zagrażających bezpieczeństwu turystów wraz z pozostawieniem ich w ekosystemie.Konserwacja, naprawa, uzupełnienie drewnianych tyczek na szlakach graniowych w celu zwiększenia bezpieczeństwa turystów.Udrażnianie szlaków w piętrze kosodrzewiny przez przycięcie jej pędów z pozostawieniem ich w ekosystemie.Atest urządzeń na żółtym szlaku turystycznym - Perć Akademików13Degradacja gleb siedlisk bagiennej olszyny górskiej oraz dolnoreglowego boru świerkowego na torfie na skutek funkcjonowania rowów odwadniających i rynien erozyjnychWykonanie przegród na rowach odwadniających i rynnach erozyjnych.Monitoring efektywności zabiegów ochronnych14Zanikanie miejsc bytowania płazówOczyszczenie z nadmiaru materii organicznej oczek wodnych na terenie ochrony czynnej i krajobrazowej. Likwidacja kolein na drogach leśnych skutkujących zwiększeniem śmiertelności płazów powodowanej ruchem pojazdów. Tworzenie dla płazów miejsc rozrodu (małych zbiorników wodnych), schronień, kryjówek i miejsc zimowania15Gospodarcze użytkowanie borów górnoreglowych przez wspólnotę gruntową i leśną oraz osoby fizyczneWykup gruntów leśnych lub wymiana na inne grunty16Nadmierne, zbyt rozległe korzystanie z obszaru Parku podczas poboru drewna na opał przez osoby uprawnione do serwitutu opałowego Wykup lub wymiana serwitutu opałowego17Nielegalne przebywanie ludzi na obszarze ParkuUtrzymanie rogatek, punktów granicznych, konserwacja tablic urzędowych i informacyjnychII. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeń Wskazanie sposobów eliminacji lub ograniczania zagrożeńi ich skutków 1Zagrożenie niektórych gatunków ptaków wynikające z ograniczonej ilości miejsc lęgowych Pozostawianie do naturalnego zamierania drzew starych, z dziuplami.Utrzymywanie i tworzenie powierzchni biocenotycznych2Zagrożenie pożaroweUtrzymanie dróg pożarowych zapewniające możliwości dojazdu pojazdami gaśniczymi.Utrzymanie punktów poboru wody.Utrzymywanie baz sprzętu przeciwpożarowego3Ulewne deszcze, powodzieUtrzymanie we właściwym stanie infrastruktury technicznej odprowadzającej wodę ze szlaków turystycznych i dróg leśnych zapobiegające powstawaniu zjawisk erozyjnych. Odbudowa zniszczonych przez powodzie elementów infrastruktury technicznej, w tym mostków i urządzeń do monitoringu wód4Uszkadzanie drzewostanów i infrastruktury Parku przez czynniki abiotyczne lub biotyczne o silnym natężeniu, w szczególności wiatr, śnieg, pożary, skrajne temperatury, osuwiska, masowe pojawianie się owadów i grzybów Usuwanie powalonych i zamarłych drzew w celu umożliwienia prowadzenia przebudowy, regulacji struktury i składu gatunkowego drzewostanów i zapewnienia funkcjonowania infrastruktury technicznej.Usuwanie uszkodzeń infrastruktury technicznej spowodowanych przez czynniki abiotyczne.Usuwanie drzew zagrażających uszkodzeniem budynków mieszkalnych, budowli.Usuwanie drzew zagrażających bezpieczeństwu osóbIII. Zagrożenia zewnętrzne istniejąceLp.Identyfikacja i ocena zagrożeń Wskazanie sposobów eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1Pojawianie się obcych gatunków roślin na terenie Parku Usuwanie osobników roślin gatunków obcych2Negatywny odbiór utworzenia obszarów Natura 2000 w rejonie Babiej Góry przez społeczności lokalne Zmiana nastawienia ludności lokalnej przez: 1) organizację warsztatów i seminariów dotyczących uwarunkowań rozwoju społeczno-gospodarczego na obszarze Natura 2000 z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju, pozostającego bez negatywnego wpływu na wyznaczone przedmioty ochrony,2) popularyzację wiedzy (wydawnictwa, filmy, zajęcia edukacyjne i konkursy) dotyczącej przedmiotów ochrony w obszarach Natura 2000 w rejonie Babiej Góry oraz w jej sąsiedztwie wraz z problematyką funkcjonowania korytarzy ekologicznych3Niska wrażliwość ekologiczna społeczeństwa na problematykę dotyczącą ochrony przyrody i roli parku narodowego w systemie ochrony przyrodyEdukacja przyrodnicza i podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa w zakresie potrzeby realizowania działań ochronnych w Parku na rzecz ochrony gatunków roślin i zwierząt.Dokarmianie ptaków w okresie zimowym w rejonach osad mieszkaniowych4Brak warunków lokalowych na prowadzenie działalności edukacyjnej Parku skutkujące utrudnieniami w edukacji ekologicznej społeczeństwaWybudowanie nowego ośrodka dokumentacyjno-edukacyjnego. Rozbudowa istniejącej bazy edukacyjnej IV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalneLp.Identyfikacja i ocena zagrożeń Wskazanie sposobów eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1Pojawianie się w Parku obcych gatunków zwierząt Odłów i usuwanie obcych gatunków zwierząt 2Zanik kultywowania tradycji regionalnych i tradycyjnych form gospodarowaniaPromowanie dziedzictwa kulturowego, w szczególności organizowanie wystaw, imprez plenerowych, konkursów, przeglądów literackich, muzycznych o tematyce kulturowej oraz propagującej wspieranie tradycyjnych form gospodarowania na obszarze Parku i jego otuliny (gospodarka pasterska, budownictwo regionalne z zachowaniem jego architektonicznych cech kulturowych i charakterystycznych układów krajobrazowo-przestrzennych)1) Zagrożenia uszeregowano od najistotniejszego. Załącznik nr 2OPIS SposobÓW ochrony czynnej EKOSYSTEMÓW, Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃ Sposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony ścisłejW ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Monitorowanie liczebności zasnui (Cephalcia sp.) w ściółce i w glebie w celu prowadzenia analizy czynników doprowadzających do zamierania drzewostanów świerkowychWedług potrzebMiejsca żerowania zasnui (Cephalcia sp.) na obszarze ochrony ścisłej2Monitorowanie liczebności kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus) przy pomocy pułapek feromonowych w celu prowadzenia analiz czynników doprowadzających do zamierania drzewostanów świerkowychDo 24 pułapekObszar ochrony ścisłej3Zbiór szyszek jodły (Abies alba) i nasion buka (Fagus sylvatica) w celu odnowienia lasu na obszarze ochrony czynnej materiałem rodzimego pochodzenia Według potrzeb16a41. Kontrola sąsiedztwa szlaków turystycznych i dróg leśnych pod kątem występowania obcych gatunków roślin, w szczególności:niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera),niecierpka drobnokwiatowego (Impatiens parviflora),rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica).2. Usuwanie z ekosystemów obcych gatunków roślin w przypadku stwierdzenia ich występowaniaWedług potrzebObszar ochrony ścisłejB. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Rozbiórka kamiennych murków wznoszonych przez turystów na kopule szczytowej Babiej GóryWedług potrzeb28a, 28f2Bieżąca konserwacja i naprawa nawierzchni szlaków turystycznych, infrastruktury turystycznej, obiektów kulturowychObszar ochrony ścisłej3Usuwanie powalonych drzew ze szlaków turystycznych, obalanie drzew zagrażających bezpieczeństwu turystów, z przesunięciem ich poza szlaki turystyczne4Usuwanie odpadów z obszaru Parku5Utrzymywanie i budowa drewnianych barierek w miejscach udostępnionych dla celów turystycznych narażonych na wydeptywanie (miejsca koncentracji ruchu turystycznego)6Modernizacja szlaku zielonego Perć PrzyrodnikówDo 400 m18, 197Modernizacja szlaku zielonego Granica Parku - DiablakDo 550 m27, 288Przycięcie pędów kosodrzewiny ograniczających drożność szlaków turystycznychWedług potrzebObszar ochrony ścisłej9Atest urządzeń na szlaku Perć Akademików (bieżąca konserwacja, ewentualna wymiana kotew, łańcuchów, klamer)Według potrzeb22, 2310Wymiana tablic edukacyjnych oraz elementów małej infrastruktury drewnianejWedług potrzebObszar ochrony ścisłej11Utrzymanie infrastruktury technicznej do obsługi monitoringu przyrodniczego 12Utrzymanie rogatek, punktów granicznych, konserwacja tablic urzędowych i informacyjnychII. Sposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony czynnej A. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wspomaganie procesu przebudowy drzewostanów przez ograniczenie czynników mogących doprowadzić do gwałtownego rozpadu drzewostanów świerkowych (spowolnienie procesu rozpadu) – sukcesywne usuwanie posuszu czynnego i wiatrowałów Według potrzebDrzewostany świerkowe na obszarze ochrony czynnej2Korowanie drewna świerkowego zasiedlonego przez korniki (Scolytinae)3Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w uprawach, odnowieniach naturalnych i młodnikach (zabiegi o charakterze czyszczeń wczesnych i późnych) – według zasad określonych indywidualnie dla każdego wydzieleniaDo 70 haObszar ochrony czynnej4Regulacja składu gatunkowego i struktury drzewostanów (zabiegi o charakterze trzebieży) według zasad określonych indywidualnie dla każdego wydzieleniaDo 60 ha5Odnowienia luk i przerzedzeń, przez sadzenia lub podsiewy jodły (Abies alba) i buka (Fagus sylvatica)Do 10 haLuki i przerzedzenia na obszarze ochrony czynnej6Wykaszanie niepożądanych roślin w uprawach leśnychDo 25 ha rocznieUprawy na obszarze ochrony czynnej7Zabezpieczanie przed zgryzaniem przez jelenie (Cervus elaphus) i sarny (Capreolus capreolus) upraw i odnowień naturalnych przez stosowanie środków mechanicznych lub repelentówDo 50 ha rocznie Uprawy i odnowienia naturalne na obszarze ochrony czynnej8Zabezpieczanie przed zgryzaniem przez jelenie (Cervus elaphus) i sarny (Capreolus capreolus) upraw i odnowień naturalnych przez utrzymanie ogrodzeń.Remonty, konserwacja, rozbiórka starych i budowa nowych ogrodzeńDo 24 haObszar ochrony czynnej9Ograniczenie liczebności jeleni (Cervus elaphus) zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckiew przypadku występowania znaczących uszkodzeń upraw i odnowień naturalnych przez jelenie (Cervus elaphus); w razie stwierdzenia ubytków jeleni (Cervus elaphus) spowodowanych przez wilki (Canis lupus) i rysie (Lynx lynx) lub inne czynniki powodujące naturalne ograniczenie wielkości populacji redukcja zostanie ograniczona lub wstrzymanaDo 60 osobników rocznie10Odłowy kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus) do pułapek feromonowych w celu prowadzenia analiz czynników doprowadzających do zamierania drzewostanów świerkowych i ograniczenia liczebności korników (Scolytinae)186 pułapek rocznie11Monitoring występowania brudnicy mniszki (Lymantria monacha) przy wykorzystaniu pułapek feromonowych w celu prowadzenia analiz czynników doprowadzających do zamierania drzewostanów świerkowych10 pułapek rocznie12Kontrolne poszukiwanie zasnui (Cephalcia sp.) w ściółce i w glebie w celu prowadzenia analiz czynników doprowadzających do zamierania drzewostanów świerkowychWedług potrzebMiejsca żerowania zasnui (Cephalcia sp.) na obszarze ochrony czynnej13Usuwanie z ekosystemów obcych gatunków roślin, w szczególności:niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera),niecierpka drobnokwiatowego (Impatiens parviflora),rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica) Według potrzeb42, 43, 72 oraz w innych oddziałach na obszarze ochrony czynnej w razie stwierdzenia występowania osobników14Wykonanie przegród na rowach odwadniających i rynnach erozyjnych na siedliskach bagiennej olszyny górskiej i dolnoreglowego boru świerkowego na torfie wraz z monitoringiem efektywności prowadzonych zabiegówDo 900 przegród42a, 45a, 45b, 55c, 67h, 67j, 70b, 72c, 75a, 76d, 97c, 97d, 97f15Utrzymywanie istniejących i tworzenie nowych powierzchni biocenotycznych przez pozostawienie do mineralizacji posuszu czynnego, jałowego i wiatrowałówDo 15 ha Obszar ochrony czynnej16Zbiór nasion drzew domieszkowych - wiąz górski (Ulmus glabra), czereśnia (Prunus avium)Według potrzebObszar ochrony czynnej17Rejestracja drzew obumarłych przeznaczonych do mineralizacji18Utrzymanie infrastruktury technicznej do monitoringu wód płynących i gruntowych19Usuwanie drzew zagrażających bezpieczeństwu budowli, a w szczególności budynkom mieszkalnym i gospodarczymWedług potrzebObszar ochrony czynnej bezpośrednio przyległy do budynków i budowli20Usuwanie drzew powalonych i zamarłych w wyniku oddziaływania czynników abiotycznych i biotycznych o szczególnie silnym natężeniu, w celu umożliwienia prowadzenia działań ochronnych w ekosystemach leśnych, funkcjonowania infrastruktury technicznej, usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób i uszkodzenia mieniaWedług potrzebObszar ochrony czynnej w rejonach wystąpienia uszkodzeń drzewostanówB. W lądowych ekosystemach nieleśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wypas lub wykaszanie łąk i pastwisk z usunięciem biomasy, usunięcie pojedynczych drzew, usuwanie podrostu i krzewówDo 13 ha rocznie 43a, 43c, 53d, 72h, 99b, 99i, 101d2Usuwanie z ekosystemów nieleśnych obcych gatunków roślin, w szczególności:niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera),niecierpka drobnokwiatowego (Impatiens parviflora),rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica) Według potrzeb72 oraz w innych oddziałach w razie stwierdzenia osobników31. Usuwanie z ekosystemów nieleśnych gatunków drzewiastych. 2. Przywracanie zbiorowisk łąkowych – wykaszanie, usuwanie borówki, dwukrotne koszenie roślinności zrębowej (szczególnie maliny), wprowadzenie nasion roślin łąkowych z terenu Parku przez rozrzucenie biomasy lub przeniesienie darni, zbiór kamieni i ułożenie ich w kępy.3. Monitoring efektywności prowadzonych zabiegów Do 1,96 ha rocznie11Aa-dC. Inne, według specyfiki Parku Lp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wykaszanie roślinności na terenie stacji meteorologicznej na Markowych Szczawinach, utrzymanie ogrodzenia stacji0,01 ha rocznie12c2Usuwanie odpadów z potoków i ich bezpośredniego sąsiedztwa oraz z terenów przy granicy ParkuWedług potrzebObszar ochrony czynnej3Usuwanie powalonych drzew ze szlaków turystycznych 4Bieżąca konserwacja i naprawa nawierzchni szlaków turystycznych, infrastruktury turystycznej, obiektów kulturowych5Usuwanie odpadów ze szlaków turystycznych i ich sąsiedztwa6Utrzymywanie drewnianych barierek w miejscach koncentracji ruchu turystycznego7Zainstalowanie i obsługa (w okresie maj – październik) kabin sanitarnych z wewnętrznym pojemnikiem na nieczystości4 kabiny3c, 42c, 44b, 72c8Utworzenie nowej ścieżki edukacyjnej prezentującej poszczególne fazy rozwojowe lasu dolnoreglowego ze zwróceniem szczególnej uwagi na strukturę drzewostanu i rolę martwego drewnaDo 2700 m72, 76, 779Wymiana tablic edukacyjnych oraz elementów małej infrastruktury drewnianejWedług potrzebObszar ochrony czynnej10Modernizacja szlaku zielonego Średni Bór – Markowe Szczawiny Do 250 m1111Modernizacja szlaku zielonego Granica Parku – Mała BabiaDo 800 m16b12Modernizacja szlaku czerwonego Polana Krowiarki –granica Parku w kierunku Policy Do 1500 m2, 31, 32, 33, 3413Utrzymanie, modernizacja, konserwacja i remont dróg leśnychWedług potrzebObszar ochrony czynnej14Naprawa istniejących i budowa nowych urządzeń odwadniających drogi (sączki, przepusty, rowy)15Budowa, naprawa i odbudowa mostków 16 Wykonanie nawierzchni dróg leśnych z żerdzi (dylówka) w celu ograniczenia erozji17Wykaszanie roślinności z poboczy i rowów głównych dróg leśnych18Bieżące utrzymanie punktów poboru wody dla celów przeciwpożarowych 8 punktów44a, 60a, 62a, 69a, 72a, 76a, 82d, 96b19Czyszczenie ujęć wody pitnej na potrzeby mieszkańców budynków Parku4 obiekty54a, 57g, 90f, 99a20Utrzymanie rogatek, punktów granicznych, konserwacja tablic urzędowych i informacyjnychWedług potrzebObszar ochrony czynnej21Utrzymanie infrastruktury technicznej do obsługi monitoringu przyrodniczego 22Kształtowanie stref przejściowych między ekosystemami leśnymi i ekosystemami nieleśnymiIII. Sposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony krajobrazowej W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wspomaganie procesu przebudowy drzewostanów przez ograniczenie czynników mogących doprowadzić do gwałtownego rozpadu drzewostanów świerkowych (spowalnianie rozpadu drzewostanów) – sukcesywne usuwanie posuszu czynnego i wiatrowałów Według potrzebDrzewostany świerkowe na obszarze ochrony krajobrazowej2Rejestracja drzew obumierających i obumarłych przeznaczonych do naturalnego rozkładuWedług potrzebObszar ochrony krajobrazowej 3Nadzór nad lasami niepaństwowymi, wyznaczanie drzew do wycięcia według oceny stanu lasu i uproszczonego planu urządzania lasu102,33 ha/rok11Af, 11Ah, 11Aj, 21Aa, 24Aa-c, 24Af-m4 Kontrolne poszukiwanie zasnui (Cephalcia sp.) w ściółce i w glebieWedług potrzebMiejsca żerowania zasnui (Cephalcia sp.) na obszarze ochrony krajobrazowej5Wykaszanie niepożądanych roślin w uprawach leśnychDo 0,30 ha rocznie88a6Zabezpieczanie przed zgryzaniem przez zwierzęta upraw poprzez stosowanie środków mechanicznych lub repelentówDo 0,80 ha rocznie88a 7Hodowla materiału sadzeniowego – prace szkółkarskie0,86 ha69d 8Usuwanie z ekosystemów obcych gatunków roślin, w szczególności:niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera),niecierpka drobnokwiatowego (Impatiens parviflora),rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica)Według potrzeb1c, 1d, 1l, 72c oraz w innych pododdziałach w razie stwierdzenia występowania osobników9Utrzymanie infrastruktury technicznej do monitoringu wód płynących Według potrzebObszar ochrony krajobrazowej10Usuwanie drzew powalonych i zamarłych w wyniku oddziaływania czynników abiotycznych i biotycznych o szczególnie silnym natężeniu, w celu umożliwienia prowadzenia działań ochronnych w ekosystemach leśnych, funkcjonowania infrastruktury technicznej, usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób i uszkodzenia mieniaWedług potrzebObszar objęty ochroną krajobrazową w rejonach wystąpienia uszkodzeń drzewostanów11Usuwanie drzew zagrażających bezpieczeństwu budowli, a w szczególności budynkom mieszkalnym i gospodarczymWedług potrzebObszar objęty ochroną krajobrazową bezpośrednio przyległy do budynków i budowliB. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wypasanie lub wykaszanie łąk i pastwisk, usunięcie pojedynczych drzew, odkrzaczanie z usunięciem biomasyDo 12 ha rocznie1b, 1c, 72d, 90c2Usuwanie z ekosystemów obcych gatunków roślin, w szczególności:niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera),niecierpka drobnokwiatowego (Impatiens parviflora),rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica)Według potrzeb1a, 1b, 1o, 72b, 72d, 72f oraz w innych pododdziałach w razie stwierdzenia osobników3Uporządkowanie powierzchni byłej szkółki, przywrócenie funkcji ekosystemu łąkowego 0,25 ha57fC. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Bieżąca konserwacja i naprawy szlaków turystycznych, ścieżek edukacyjnych, infrastruktury turystycznejWedług potrzebObszar ochrony krajobrazowej2Usuwanie drzew powalonych ze szlaków turystycznych3Usuwanie odpadów4Zainstalowanie i obsługa (w okresie maj – październik) kabin sanitarnych z własnym pojemnikiem na nieczystości 4 kabiny69d, 72g5Modernizacja szlaku zielonego Granica Parku – Mała BabiaDo 1600 m24A6Modernizacja ścieżki edukacyjnej „Mokry Kozub”Do 1500 m1d, 72d7Remonty, modernizacja, konserwacja, bieżące utrzymanie szlaków oraz urządzeń odwadniających (sączki, przepusty)Według potrzebObszar ochrony krajobrazowej8Utworzenie miejsc postojowych dla samochodów osobowychDo 0,40 ha72d9Pielęgnacja roślin, utrzymanie ścieżek i infrastruktury w Ogrodzie Zmysłów i Ogrodzie Roślin Babiogórskich0,26 ha1k10Całościowa modernizacja Ogrodu Roślin Babiogórskich – reorganizacja kwater, wymiana nasadzeń, remont infrastruktury towarzyszącej (w szczególności ścieżki, ujęcia wody) 11Wykaszanie na terenach przystankowych ścieżki edukacyjnej „Mokry Kozub”Według potrzeb1l-o, 72b12Prace przygotowawcze do budowy Centrum Dokumentacyjno-Edukacyjnego Parku 1 obiekt1b-d13Adaptacja pomieszczeń gospodarczych w osadzie Stonów i terenu przyległego na potrzeby działalności edukacyjnej 1 obiekt57c, 57d14Doposażenie przystanku „Polana Odkrywców” na ścieżce „Mokry Kozub” w nowe elementy infrastruktury edukacyjnej0,8 ha72b15 Wymiana tablic edukacyjnych oraz elementów małej infrastruktury drewnianejWedług potrzebObszar ochrony krajobrazowej16Wykonanie dodatkowego fragmentu ścieżki „Mokry Kozub” prezentującego granicę pomiędzy borem mieszanym a olszyną bagienną Do 250 m1m17Utrzymanie, wykładanie nowych budek lęgowych dla ptaków, dokarmianie ptaków w okresie zimowymWedług potrzebObszar ochrony krajobrazowej przy osadach Parku18Remonty, modernizacja, konserwacja, bieżące utrzymanie dróg oraz urządzeń odwadniających drogi (mosty, sączki, przepusty, rowy)Do 2 km95a, 96a, 99g, 101f, 99A19Wykaszanie roślinności z poboczy i rowów wzdłuż dróg20Utrzymanie i remonty składnic drewna18 składnicObszar ochrony krajobrazowej21Remont zbiornika przeciwpożarowego1 obiekt99d22Utrzymanie rogatek, punktów granicznych, konserwacja tablic urzędowych i informacyjnych Według potrzebObszar ochrony krajobrazowej23Utrzymanie infrastruktury technicznej do obsługi monitoringu przyrodniczegoWedług potrzebObszar ochrony krajobrazowej1) Obszary obejmujące ekosystemy leśne, nieleśne lądowe i wodne podzielone są na oddziały oznaczone liczbami lub liczbami i dużymi literami oraz pododdziały oznaczone znakami oddziału i małymi literami.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW CZYNNEJ OCHRONY GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I. Obszary ochrony ścisłejOchrona gatunków roślin Lp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Okrzyn jeleni (Laserpitium archangelica)Monitoring stanowisk 1. Kontrola stanowisk – coroczne liczenie osobników na stanowiskach.2. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej2Rogownica alpejska (Cerastium alpinum)Inwentaryzacja stanowisk 1. Inwentaryzacja stanowisk.2. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej.3. Patrole ochronne3Bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis)4Tojad morawski (Aconitum firmum subsp. moravicum)5Rośliny chronione, rzadkie niewymienione w punktach 1-4Rejestracja stanowiskRejestracja stanowisk roślin i ich siedlisk. Wykonywanie dokumentacji fotograficznejB. Ochrona gatunków zwierząt Lp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens)Rejestracja stanowisk Obserwacje w terenie. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej.Patrole ochronne w okresie rójki2Chrząszcze saproksyliczne Inwentaryzacja gatunkówProwadzenie obserwacji w terenieWykonywanie dokumentacji fotograficznej3Płazy: traszka karpacka (Triturus montandoni), kumak górski (Bombina variegata), traszka górska (Triturus alpestris),ropucha szara (Bufo bufo)Inwentaryzacja gatunkówProwadzenie obserwacji w terenie. Kontrola miejsc rozrodu.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej4Głuszec (Tetrao urogallus)Ochrona osobników i ich lęgów.Monitoring gatunku.Podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwaProwadzenie obserwacji w terenie.Rejestracja tokowisk. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej. Zbiór piór i odchodów.Patrole ochronne.Monitoring telemetryczny głuszca. Rozpoznanie współzależności drapieżnik-ofiara w stosunku do drapieżnictwa ze strony lisa (Vulpes vulpes) i kuny leśnej (Martes martes). Zmniejszenie ruchu turystycznego na szlakach przebiegających w rejonie ostoi głuszca (Tetrao urogallus), przez promocję ścieżek edukacyjnych (między innymi „Mokry Kozub”)5Dzięcioły:białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), duży (Dendrocopos major), czarny (Dryocopus martius), średni (Dendrocopos medius), trójpalczasty (Picoides tridactylus), zielonosiwy (Picus canus), dzięciołek (Dendrocopos minor),zielony (Picus viridis)Rejestracja ptaków oraz ich miejsc bytowaniaProwadzenie obserwacji w terenie.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej. Patrole inwentaryzacyjne6Sowy:puszczyk uralski (Strix uralensis), puszczyk zwyczajny (Strix aluco), sóweczka (Glaucidium passerinum), włochatka (Aegolius funereus)Rejestracja ptaków oraz miejsc ich bytowaniaProwadzenie obserwacji w terenie.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej.Patrole ochronne7Płochacz halny (Prunella collaris)Ochrona miejsc lęgowych Patrolowanie terenu w rejonie Diablaka i Gówniaka celem ukierunkowania ruchu turystycznego oraz zapobiegania rozdeptywaniu cennego terenu lęgowego8Pilchowate:popielica (Glis glis),orzesznica (Muscardinus avellanarius), koszatka (Dryomys nitedula), żołędnica (Eliomys quercinus)Rejestracja gatunkówProwadzenie obserwacji w terenie. Kontrola naturalnych schronień.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej 9Lis (Vulpes vulpes)Inwentaryzacja gatunkuInwentaryzacja stanu liczebności populacji lisów (Vulpes vulpes)10Jeleniowate:jeleń europejski (Cervus elaphus), sarna (Capreolus capreolus)Inwentaryzacja i monitoring gatunkówProwadzenie obserwacji w terenie.Liczenie bezpośrednie na powierzchniach próbnych. Rejestracja babrzysk.Inwentaryzacja jeleni europejskich (Cervus elaphus) na rykowiskach.Zimowe liczenie po ponowie na stałych transektach11Duże drapieżniki:niedźwiedź brunatny (Ursus arctos), wilk (Canis lupus), ryś (Lynx lynx)Inwentaryzacja gatunków Prowadzenie inwentaryzacji osobników i oznak ich bytowania. Kontrola miejsc rozrodu i zimowania. Inwentaryzacja wilków (Canis lupus) przez stymulację głosową.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej.Zbiór sierści i odchodów niedźwiedzi (Ursus arctos), wilków (Canis lupus), rysi (Lynx lynx)12Zwierzęta chronione, rzadkie niewymienione w punktach 1-11Rejestracja osobników i oznak ich bytowaniaProwadzenie obserwacji w terenie.Rejestracja oznak bytowania. Wykonywanie dokumentacji fotograficznejII. Obszary ochrony czynnejA. Ochrona czynna gatunków roślin Lp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Tocja karpacka (Tozzia alpina subsp. carpatica)Monitoring stanowisk, ochrona stanowisk przed zniszczeniemUtrzymanie siedlisk.Kontrola stanowisk w terenie.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej2Bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis)Inwentaryzacja stanowisk i ich ochrona ich przed zniszczeniem Rejestracja stanowisk roślin i ich siedlisk. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej.Ochrona stanowisk przed zniszczeniem3Tojad morawski (Aconitum firmum subsp. moravicum)4Rośliny chronione, rzadkie niewymienione w punkcie 1-3B. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens)Rejestracja osobników na stanowiskach Obserwacje w terenie. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej.Patrole ochronne w okresie rójki2Ryby: głowacz pręgopłetwy (Cottus poecilopus), pstrąg potokowy (Salmo trutta m. fario)Rejestracja gatunkówProwadzenie obserwacji w terenie, wykonywanie dokumentacji fotograficznej. Patrole ochronne w okresie tarła3Płazy:traszka karpacka (Triturus montandoni), kumak górski (Bombina variegata), traszka górska (Triturus alpestris),ropucha szara (Bufo bufo)Uformowanie małych oczek wodnych oraz utrzymanie oczek istniejących.Uformowanie oczek wodnych w miejscach zabagnionych stanowiących miejsce rozrodu płazów - do 6 oczek wodnych o powierzchni do 5 m2 i głębokości do 1 m oraz utrzymanie istniejących oczek wodnych.Monitoring efektywności zabiegów ochronnychLikwidacja pułapek ekologicznych w wybranych obszarachLikwidacja pułapek ekologicznych z jednoczesnym utworzeniem w ich rejonie nowych miejsc rozroduUformowanie oraz utrzymanie istniejących miejsc schronień, kryjówek oraz zimowania Utrzymanie istniejących oraz uformowanie do 6 miejsc schronień, kryjówek i zimowania.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej4Głuszec (Tetrao urogallus)Ochrona osobników i miejsc ich bytowaniaProwadzenie obserwacji w terenie.Rejestracja tokowisk w przypadku ich stwierdzenia. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej. Zbiór piór i odchodów.Patrole ochronne.Monitoring telemetryczny głuszca (Tetrao urogallus).Wyznaczenie stref ochrony.Ewentualny odłów lub odstrzał lisa (Vulpes vulpes) - do 10 sztuk rocznie5Jarząbek (Bonasa bonasia)Ochrona osobników i ich lęgówProwadzenie obserwacji w terenie6Dzięcioły:białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), duży (Dendrocopos major), czarny (Dryocopos martius), średni (Dendrocopos medius), trójpalczasty (Picoidestridactylus), zielonosiwy (Picus canus), dzięciołek (Dendrocopos minor)Ochrona osobników i miejsc ich bytowaniaUtrzymywanie powierzchni biocenotycznych.Pozostawienie do mineralizacji części stojącego posuszu czynnego stanowiącego miejsca żerowania i miejsca lęgowe.Rejestracja i pozostawienie drzew z dziuplami7Sowy:puszczyk uralski (Strix uralensis), puszczyk zwyczajny(Strix aluco), sóweczka (Glaucidium passerinum), włochatka (Aegolius funereus)Ochrona osobników i miejsc ich bytowaniaUtrzymywanie powierzchni biocenotycznych.Pozostawienie do mineralizacji stojącego posuszu stanowiącego miejsca lęgowe.Wyznaczenie stref ochrony dla sóweczki (Glaucidium passerinum) i włochatki (Aegolius funereus)8Kowalik (Sitta europaea)Ochrona osobników i ich lęgówRejestracja naturalnych miejsc lęgowych9Pełzacz leśny (Certhia familiaris)10Derkacz (Crex crex)Ochrona osobników i ich lęgów.Monitoring tokowiskUtrzymanie polan śródleśnych i dostosowanie sposobu ochrony polan do biologii derkacza.Prowadzenie obserwacji w terenie.Rejestracja tokowisk.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej11Zimorodek (Alcedo atthis)Inwentaryzacja ptaków oraz miejsc ich bytowaniaProwadzenie obserwacji w terenie. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej12Pilchowate:popielica (Glis glis),orzesznica (Muscardinus avellanarius), koszatka (Dryomys nitedula), żołędnica (Eliomys quercinus)Rejestracja gatunkówProwadzenie obserwacji w terenie. Kontrola naturalnych i nienaturalnych schronień w celu określenia stopnia ich wykorzystania przez pilchowate.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej13Lis (Vulpes vulpes)Monitoring gatunkuMonitoring rozwoju stanu populacji gatunku.Rejestracja lisich nor14Jeleniowate:jeleń europejski (Cervus elaphus),sarna (Capreolus capreolus)Inwentaryzacja i monitoring gatunkówProwadzenie obserwacji w terenie.Liczenie bezpośrednie na powierzchniach próbnych. Inwentaryzacja babrzysk.Inwentaryzacja jeleni europejskich (Cervus elaphus) na rykowiskach.Zimowe liczenie po ponowie na stałych transektach15Duże drapieżniki:niedźwiedź brunatny (Ursus arctos), wilk (Canis lupus), ryś (Lynx lynx)Inwentaryzacja i monitoring gatunków Prowadzenie obserwacji w terenie. Kontrola miejsc rozrodu i zimowania. Inwentaryzacja wilków (Canis lupus) przez stymulację głosową.Rejestracja tras przemieszczania się dwóch osobników niedźwiedzia brunatnego z wykorzystaniem nadajników telemetrycznych.Wykonywanie dokumentacji fotograficznej.Zbiór sierści i odchodów niedźwiedzi brunatnych (Ursus arctos), wików (Canis lupus) i rysi (Lynx lynx)16Zwierzęta gatunków chronionych i rzadkich, niewymienionych w punktach 1-15Rejestracja osobników i oznak ich bytowaniaProwadzenie obserwacji w terenie.Rejestracja oznak bytowania. Wykonywanie dokumentacji fotograficznejIII. Obszary ochrony krajobrazowejA. Ochrona czynna gatunków roślin Lp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Tocja karpacka (Tozzia alpina subsp. carpatica)Monitoring stanowisk1. Kontrola stanowisk w terenie.2. Wykonywanie dokumentacji fotograficznej2Rośliny chronione, rzadkie niewymienione w punkcie 1Inwentaryzacja stanowisk 1. Rejestracja stanowisk roślin i ich siedlisk. 2. Wykonywanie dokumentacji fotograficznejB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Puszczyk (Strix aluco)Ochrona osobników i ich lęgówKontrola i czyszczenie budek dla sów2Zwierzęta chronione, rzadkie Rejestracja osobników i oznak ich bytowania1. Prowadzenie obserwacji w terenie.2. Rejestracja oznak bytowania. 3. Wykonywanie dokumentacji fotograficznejZałącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ I KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha2)1Ochrona ścisłaOddziały i pododdziały – 6d, 7, 9d, 10f, g, 11c, 12d, 12f, 12g, 12h, 14c, 16a, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 73, 74a, 74b1125,822Ochrona czynnaOddziały i pododdziały – 2, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c, 6f, 8, 9a, 9b, 9c, 10a, 10b, 10c, 10d, 11a, 11b, 11d, 11Aa, 11Ab, 11Ac, 11Ad, 12a, 12b, 12c, 13, 14a, 14b, 15, 16b, 17, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37a, 38a, 39a, 39b, 39c, 40, 41, 42a, 42b, 43, 44a, 44c, 44d, 44f, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53a, 53b, 53c, 53d, 54a, 54b, 54c, 54d, 55a, 55b, 55c, 55d, 56, 57a, 57g, 58a, 59, 60, 61, 62, 63a, 63b, 64, 65, 66, 67, 68, 69a, 69c, 69f, 69g, 69h, 70, 71, 72a, 72c, 72h, 72j, 72l, 74c, 75, 76a, 76b, 76d, 76f, 77, 78, 79a, 79b, 79c, 79f, 80, 81, 82a, 82b, 82d, 89, 90c, 90d, 90f, 90g, 90h, 91, 92, 93, 94, 95, 96b, 96d, 96f, 96g, 96i, 96j, 97, 98, 99a, 99b, 99h, 99i, 100,101a, 101b, 101c, 101d 2083,573Ochrona krajobrazowaOddziały i pododdziały – 1a-g, 1i-o, 37b, 38b, 39d, 42c, 44b, 53f, 53g, 54f, 55f, 57b, 57c, 57d, 57f, 58b, 63c, 69b, 69d, 72b, 72d, 72f, 72g, 72i, 72k, 76c, 79d, 82c, 88, 90a, 90b, 96a, 96c, 96h, 99c, 99d, 99f, 99g, 99j, 101f, 101g, 101h, 8A, 9A, 11Af, 11Ag, 11Ah, 11Ai, 11Aj, 21A, 24A, 43A, 72A, 88A, 97A, 99A182,16Razem:3391,551) Obszar Parku jest podzielony na oddziały oznaczone liczbami lub liczbami i dużymi literami oraz pododdziały oznaczone znakami oddziału i małymi literami. 2) W obszarze Parku znajduję się 0,16 ha gruntów zbytych na rzecz uprawnionych osób fizycznych, poza granicami Parku jest położone 2,23 ha gruntów nabytych przez Park, ponadto w wyniku porządkowania stanu prawnego powierzchnia ewidencyjna gruntów Parku zwiększyła się o 1,48 ha.Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH I TURYSTYCZNYCH ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ JEDNOCZEŚNIE W TYCH MIEJSCACHMiejsca udostępniane w celach naukowychMiejsca udostępnianeMaksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuCały obszar ParkuDo 30 osób, w grupach nie większych niż 10 osób w jednym miejscuMiejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsca udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Wystawa Stała, oddział 1j252Ogród Roślin Babiogórskich i Ogród Zmysłów, 1k60 w dwóch grupach3Punkt Informacji Turystycznej i Przyrodniczej na Przywarówce, 101h100 przy każdym punkcie4Punkt Informacji Turystycznej i Przyrodniczej na Krowiarkach, 3c5Punkt Informacji Turystycznej i Przyrodniczej na Markowej, 72g6Krąg edukacyjny przy drodze na Sulową Cyrhel, 60a307Krąg edukacyjny w Zawoi Markowej, 72b508Krąg edukacyjny Markowe Rówienki, 77a309Krąg edukacyjny przy Hali Śmietanowej, 90c5010Krąg edukacyjny na Gubernasówce, 101d5011Krąg edukacyjny na Przywarówce, 101h10012Miejsce, w którym znajduje się kapliczka Najświętszej Maryi Panny pod Diablakiem, tablica pamiątkowa, 22f15013Miejsce, w którym znajduje się obelisk na Diablaku, 28f40014Miejsce, w którym znajduje się Krzyż Czterech Narciarzy na południowym stoku Babiej Góry, 28a5015Ślady po schronisku Beskidenverin pod Diablakiem na południowym stoku, 28g5016Miejsce położenia krzyża przy schronisku na Markowych Szczawinach, 11Ah50017Miejsce, w którym znajduje się symboliczna płyta nagrobna poświęcona pamięci prof. Z. Klemensiewicza, Polana Krowiarki, 3c200III. Miejsca udostępniane w celach turystycznychLp.Miejsca udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Teren przy schronisku turystycznym Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego im. Hugona Zapałowicza na Markowych Szczawinach, 11Ah, 11Ai5002 Schron turystyczny w Zawoi Markowej, 72b503Schron turystyczny na „Polu Biwakowym” w Zawoi Policzne, 44b504Schron turystyczny na Przywarówce, 101h1005Schron turystyczny przy Hali Śmietanowej, 90c501) Obszar Parku jest podzielony na oddziały oznaczone liczbami lub liczbami i dużymi literami oraz pododdziały oznaczone znakami oddziału i małymi literami. UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Parku jest wykonaniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 i 1935). Zgodnie z tymi przepisami dla parków narodowych, dla których nie ustanowiono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne. Do opracowania projektu zarządzenia zostały wykorzystane materiały przygotowane na potrzeby projektu planu ochrony Babiogórskiego Parku Narodowego, a w szczególności wykonane w latach 2009 – 2012 operaty, mapy i bazy danych zawierające wyniki inwentaryzacji ekosystemów leśnych i nieleśnych oraz opracowania dotyczące obszaru ochrony siedlisk PLH120001 Ostoja Babiogórska obszaru specjalnej ochrony ptaków PLB120011 Babia Góra. W zarządzeniu uwzględniono także wszystkie zmiany w ewidencji gruntów zaistniałe w wyniku porządkowania stanu posiadania nieruchomości w obszarze Parku w okresie do 30 września 2015 r. Powierzchnia Parku wyszczególniona w załączniku nr 4 do zarządzenia jest zgodna z powierzchnią ewidencyjną gruntów prowadzoną przez właściwe Starostwa Powiatowe.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem ich lokalizacji, rozmiaru (metry, hektary, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane.Wszystkie zabiegi w ekosystemach leśnych i nieleśnych przedstawione w załączniku nr 2 są zadaniami, które ze względu na ochronę tych ekosystemów powinny być wykonane. Realizacja zaplanowanych zadań pozwoli zachować niezwykle cenne walory przyrodnicze Parku.Na obszarze ochrony ścisłej planowany jest między innymi monitoring zasnui, kornika drukarza i rytownika pospolitego. Systematyczny zbiór informacji o populacji wymienionych owadów jest niezbędny do analiz porównawczych ich wpływu na bory świerkowe ekosystemy leśne znajdujące się również poza obszarem ochrony ścisłej.Usuwanie drzew opanowanych przez owady, w szczególności kambioksylofagi, jest bardzo ważnym elementem spowolnienia rozpadu drzewostanów świerkowych. Obserwowany od kilku lat rozpad świerczyn wywołany wzmożonym zasiedlaniem przez zespół korników oraz stopniowe usuwanie posuszu czynnego i wiatrowałów zapewnia możliwość kontynuacji przebudowy drzewostanów pod osłoną świerka z jednoczesnym rozłożeniem w czasie jego wielkopowierzchniowego rozpadu. Dzięki temu możliwe jest dostosowanie składu gatunkowego i struktury drzewostanów do warunków siedliskowych.W uprawach, odnowieniach naturalnych i młodnikach zaplanowano regulację składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w celu poprawy warunków wzrostu i rozwoju gatunków pożądanych – gatunków odpowiednich do lokalnych warunków siedliskowych bądź występującym w niedoborze lub ważnych ze względów biocenotycznych. W tym przypadku celem działań ochronnych jest stopniowe dostosowanie drzewostanów do lokalnych warunków siedliskowych, kształtowanie ich struktury gatunkowej i wiekowej, promowanie biogrup oraz zachowanie gatunków drzew biocenotycznych.W ramach monitoringu populacji zasnui będą prowadzone poszukiwania larw owadów w glebie. Monitoring brudnicy mniszki i korników (kornika drukarza i rytownika pospolitego) będzie prowadzony przez odłowy do pułapek feromonowych. Umożliwi to, w powiązaniu z innymi danymi (cechy taksacyjne drzewostanów, średnie temperatury powietrza, wielkości opadów atmosferycznych itp.) prognozę zagrożeń ekosystemów leśnych na kolejny okres planistyczny i przyjęcie odpowiednich działań ochronnych. Osłabione, w wyniku porażenia przez grzyby patogeniczne i owady drzewostany świerkowe, zwłaszcza sztucznego pochodzenia, wprowadzone w przeszłości na siedliska dolnoreglowych borów mieszanych, czy nawet żyznej buczyny są szczególnie zagrożone przez owady. Monitoring zagrożeń lasów prowadzony jest przy współpracy z Zespołem Ochrony Lasu w Krakowie oraz Instytutem Badawczym Leśnictwa. Działania te pozwalają na zdobycie niezbędnych informacji w celu zapobieżenia ewentualnej gradacji owadów na obszarze Parku i w przyległych do Parku lasach wspólnot gruntowych i Administracji Lasów Państwowych.Wzmożony rozpad drzewostanów świerkowych i realizowany program przebudowy drzewostanów wymaga wyhodowania materiału sadzeniowego rodzimego pochodzenia (z obszarów Parku objętych ochroną ścisłą od 1956 r.) i odnowienia lasu. Na lata 2016-2018 planowana jest hodowla sadzonek w szkółce i wysadzenie ich w okresie późniejszym w miejscach luk i przerzedzeń.Dostosowane do siedlisk pokolenie młodych drzewek wymaga w początkowym okresie wzrostu stosowania odpowiednich zabiegów. Dlatego też niezbędnym jest wykaszanie niepożądanej roślinności na uprawach leśnych.W wyniku dużej liczebności jeleniowatych w Parku - 238 jeleni oraz 40 saren według stanu na koniec roku 2014 - konieczna jest ochrona upraw. W ramach tych zabiegów muszą być wykorzystywane ogrodzenia upraw oraz zabezpieczane szczytowe pędy najcenniejszych gatunków za pomocą środków mechanicznych lub repelentów. Niezbędne jest również ograniczenie liczebności jeleniowatych na obszarze Parku, poprzez odstrzał - do 60 osobników rocznie. Redukcja ma doprowadzić do zmniejszenia liczebności populacji jeleni i rozproszenia chmar, które z zasady koncentrują się w rejonie upraw i młodników. Ze względu na stosunkowo łagodną zimę w ubiegłym roku nie odnotowano upadków jeleni. Pojawiające się drapieżniki – wilki i niedźwiedzie nie doprowadzają do zmniejszenia populacji jeleniowatych. W okresie ostatnich 4 lat stwierdzono zaledwie 14 przypadków upadków jeleni spowodowanych przez drapieżniki (2011 r. – 5, 2012 r. – 7, 2013 r. – 0, 2014 r. – 2). Wyniki inwentaryzacji uszkodzeń upraw i młodników wskazują na wzrost presji jeleniowatych na ekosystemy leśne w ostatnich latach.Płaty bagiennej olszyny górskiej i dolnoreglowego boru świerkowego na torfie w XX wieku poddawane były odwodnieniu, co doprowadziło do częściowego zmurszenia materii organicznej i do znacznych zmian w strukturze oraz fizjonomii zbiorowisk. Działania ochronne polegające na wykonaniu zastawek na wykopanych wówczas rowach melioracyjnych przyczynią się do stopniowego przywracania właściwego stanu przesuszonych mokradeł. Nie byłoby wskazane radykalne podwyższenie poziomu wody przez zasypanie rowów, gdyż doprowadziłoby to do degradacji gleb hydrogenicznego pochodzenia.Utrzymanie naturalnych ekosystemów Parku wymaga również ochrony czynnej polegającej na usuwaniu gatunków roślin obcego pochodzenia, np. niecierpka gruczołowatego i rdestowca ostrokończystego, których ekspansja zagraża rodzimym gatunkom.W celu utrzymania ekosystemów nieleśnych konieczne jest prowadzenie ochrony czynnej polegającej na wykaszaniu, wypasie i usuwaniu podrostu drzew i krzewów na tych powierzchniach. Odtworzenie zbiorowisk łąkowych na Polanie Dejakowe Szczawiny wymaga utworzenia dla gatunków łąkowych odpowiednich warunków siedliskowych. Na polanie gatunki łąkowe występują w niewielkiej ilości i nie są w stanie konkurować z obficie rozsiewającymi się gatunkami ziołoroślowymi czy zrębowymi. Konieczne jest dostarczenie diaspor gatunków łąkowych pochodzących z obszaru Parku (Markowa, Policzne, Polana Rybna) dostosowanych do składu gatunkowego docelowego zbiorowiska łąkowego. Zadanie to zostanie zrealizowane poprzez skoszenie wielogatunkowych łąk i przewiezienie niewysuszonej biomasy lub siana na polanę rozrzucenie go w odpowiednim miejscu. Potrzebnym działaniem jest również porządkowanie powierzchni polany. Działania te pozwalają utrzymać ekosystemy nieleśne i ich siedliska we właściwym stanie ochrony, zapewniając warunki rozwoju cennym gatunkom.Na obszarze Parku w zakresie ochrony zwierząt zaplanowano zadania służące ochronie ptaków. W przypadku dużych kuraków leśnych, do których należą bytujące na Babiej Górze głuszce, prowadzony jest od kilku lat program ochrony. W niemal w całym zasięgu europejskim, w tym także w Polsce, notowany jest trend spadkowy populacji głuszca. Wpływa na to wiele czynników. Należą do nich czynniki klimatyczne, wzrost presji drapieżników (ssaki i ptaki), fragmentacja odpowiednich biotopów, przerywanie korytarzy ekologicznych, zmiany siedliskowe, rozbudowa w ostojach infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej i komunikacyjnej, a także utrata zmienności genetycznej w zbyt małych i izolowanych populacjach.Kuraki należą do naziemnych zagniazdowników, u których wysokie starty lęgów są prawidłowością. Świadczy o tym bardzo duża potencjalna wielkość zniesienia, będąca ewolucyjnym przystosowaniem do silnego drapieżnictwa. W ostatnich dekadach wyższa presja drapieżnictwa spowodowana jest kilkukrotnym wzrostem liczebności lisa, w efekcie stosowania szczepionek przeciwko wściekliźnie, przy spadku popytu na naturalne futra, a także wzrostem liczebności innych drapieżników oportunistycznych. Według dostępnych danych naukowych odnośnie populacji głuszca w Puszczy Augustowskiej drapieżnictwo lisa stanowiło przyczynę 77% spośród 22 przypadków śmiertelności głuszca. Presja drapieżników wpływa najsilniej na przeżywalność piskląt. Na obszarze stosunkowo niewielkiego Parku populacja lisa jest szacowana na poziomie 25 osobników. Zaplanowano w tym względzie ewentualną potrzebę redukcji do 10 lisów.W ramach projektu „Ochrona głuszca Tetrao urogallus i cietrzewia Tetrao tetrix oraz ich biotopów w Babiogórskim Parku Narodowym" realizowanego przez Park ze środków NFOSiGW wykonywane były patrole inwentaryzacyjno- ochronne, na których dokonano ponad 450 obserwacji o występowaniu i warunkach bytowania głuszca. Na terenie BgPN prowadzony jest również monitoring kuraków za pomocą fotopulapek i kamer- on-line pod kątem oddziaływania drapieżników na populację głuszca. Najczęściej penetrującymi drapieżnikami w ostoi babiogórskiej głuszca jest lis oraz kuna leśna. Obszar występowania głuszca w masywie Babiej Góry obejmuje przed wszystkim regiel górny zdominowany przez wysokogórski bór świerkowy oraz sąsiadującą z nią górną strefę regla dolnego i dolne partie kosodrzewiny. Miejsca, na których regularnie obserwowany jest głuszec rozciągają się od wysokość 1000 m n.p.m. do 1500 m n.p.m.. Jest to teren objęty prawie w całości ochroną ścisłą, gdzie obowiązuje całkowity zakaz ingerencji człowieka w środowisko. Podejmowanie działań odnośnie zmniejszenia presji ze strony drapieżników pozytywnie wpłynie na populację głuszca. Ewentualne odstrzały lub odłowy drapieżników miałyby miejsce na terenach ochrony czynnej.W latach 2016-2018 planowana jest kontynuacja monitoringu telemetrycznego głuszca. Ochrona dzięciołów i sów realizowana jest przez pozostawianie drzew z dziuplami, posuszu jałowego, oraz przez utrzymywanie rozproszonych kilkuhektarowych powierzchni biocenotycznych, na których wszelki posusz czynny i jałowy oraz wiatrołomy są pozostawiane do naturalnego rozkładu, a zamierające drzewa zapewniają właściwe warunki bytowe wielu gatunków ptaków, w tym dzięciołów i sów. Są to w szczególności powierzchnie wiatrołomowe, na których zapas drewna martwego często przekracza 300 m3/ha.W celu ochrony derkacza utrzymywane są polany śródleśne, a sposób ich ochrony dostosowany jest do biologii tego gatunku – koszenie łąk następuje w sierpniu.Na obszarze ochrony czynnej zaplanowano też działania na rzecz płazów, przez likwidację okresowych kolein, kałuż na drogach leśnych oraz inwentaryzację i tworzenie dodatkowych miejsc rozrodu oraz schronień.Na obszarach objętych ochroną krajobrazową przy osadach służbowych oraz siedzibie Parku od lat prowadzi się akcję dokarmiania ptaków w okresie zimowym. Prowadzone działania mają nie tyle wymiar ochronny, co służą szeroko pojętej edukacji przyrodniczej społeczeństwa.W ramach monitoringu zwierząt prowadzi się działania inwentaryzacyjne i monitoringowe wybranych grup zwierząt między innymi kuraków, sów, dzięciołów, dużych drapieżników oraz chrząszczy.W latach 2016-2018 planuje się prowadzenie rejestracji śladów bytowania pilchowatych – popielicy, orzesznicy, koszatki i żołędnicy. Inwentaryzacją objęte zostaną występujące w Parku gatunki dzięciołów (dzięcioł białogrzbiety, dzięcioł czarny, dzięcioł średni, dzięcioł trójpalczasty, dzięcioł zielonosiwy, dzięciołek), sów (puszczyk uralski, puszczyk zwyczajny, sóweczka, włochatka). W okresie godów planowana jest inwentaryzacja derkacza.Zaplanowano także inwentaryzację płazów (traszka karpacka, traszka górska, kumak górski, ropucha szara). Stałymi obserwacjami objęte są również duże drapieżniki występujące w rejonie Babiej Góry takie jak niedźwiedź, wilk i ryś.Tropienia, wabienia przy pomocy głosu, pędzenia (przy inwentaryzacji jeleni) mogą powodować niepokój wśród zwierząt, są jednak sposobem na uzyskanie wiarygodnych informacji o bytowaniu tych zwierząt w lasach babiogórskich.W zakresie inwentaryzacji niedźwiedzia brunatnego we współpracy z Instytutem Ochrony Przyrody PAN, Warszawskim Ośrodkiem Ekonomii Ekologicznej UW oraz Tatrzańskim Parkiem Narodowym planowane jest prowadzenie badań w zakresie wpływu zmian klimatycznych na populację niedźwiedzia. W tym celu zaplanowano odłów 2 osobników niedźwiedzi, ich pomierzeniu, pobraniu materiału genetycznego, oznaczeniu oraz założeniu obroży GPS celem rejestracji tras przemieszczania niedźwiedzi z wykorzystaniem nadajników telemetrycznych. Czynności zostaną przeprowadzone przy udziale lekarza weterynarii.W zakresie ochrony roślin w okresie 2016-2018 zaplanowano wykonanie inwentaryzacji rzadkich roślin występujących na Babiej Górze – okrzynu jeleniego, rogownicy alpejskiej, tocji karpackiej, tojadu morawskiego i bezlistu okrywowego. Terminy wykonania zabiegów ochronnych będą wynikać z uwarunkowań przyrodniczych – przebiegów procesów przyrodniczych ściśle skorelowanych z warunkami atmosferycznymi.Działania ochronne na rzecz roślin i zwierząt obejmują prowadzenie obserwacji w terenie i rejestrację stanowisk roślin oraz zwierząt i oznak bytowania zwierząt z wykorzystaniem urządzeń GPS oraz fotopułapek (dokumentacja fotograficzna).W celu umożliwienia realizacji zadań ochronnych w zależności od potrzeb i posiadanych środków planowane są remonty, modernizacja, bieżące utrzymanie dróg leśnych wraz z infrastrukturą techniczną, urządzeń do obsługi monitoringu przyrodniczego, infrastruktury ochrony przeciwpożarowej.Wprowadzony podział obszaru Parku na rodzaje ochrony zestawiono w formie tabelarycznej wymieniając pododdziały i ich łączną powierzchnię w poszczególnych rodzajach ochrony.Zasady udostępnienia Parku w celach naukowych, edukacyjnych i turystycznych są określone w taki sposób, by nie powodować niszczenia walorów przyrodniczych.Park jest udostępniony do zwiedzania i posiada sieć szlaków turystycznych oraz ścieżek edukacyjnych. Utrzymanie we właściwym stanie nawierzchni szlaków oraz urządzeń turystycznych należy również do priorytetowych działań Parku. Planowane jest usuwanie odpadów, utrzymanie drożności szlaków turystycznych, utrzymywanie drewnianych barier ograniczających zejścia ze szlaku.Corocznie Babią Górę zwiedza 75–100 tysięcy osób. Wzrastająca liczba odwiedzających Babiogórski Park Narodowy powoduje, że pojemność infrastruktury edukacyjnej wykorzystywanej przez Zespół Edukacji jest dalece niewystarczająca. W związku z powyższym, w miarę uzyskania środków, zaplanowano przygotowanie planów i dokumentacji technicznej niezbędnych do rozpoczęcia prac przy realizacji inwestycji o roboczej nazwie „Centrum Dokumentacyjno-Edukacyjne Babiogórskiego Parku Narodowego z siedzibą w Zawoi” zlokalizowanej w Zawoi Morgi.W razie uzyskania odpowiednich środków finansowych zaplanowano modernizację ścieżek edukacyjnych. Powodem tego jest zużycie, wyeksploatowanie lub zniszczenie infrastruktury technicznej niezbędnej do właściwego funkcjonowania ścieżek.Realizacja zadań ochronnych określonych w załącznikach do niniejszego zarządzenia może być dostosowana do konieczności usuwania powalonych i zamarłych drzew spowodowane przez czynniki abiotyczne lub biotyczne o szczególnie silnym natężeniu (wiatr, śnieg, pożary, skrajne temperatury, osuwiska, masowe pojawy owadów, grzybów i inne).Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.W granicach Parku jest wyznaczony specjalny obszar ochrony siedlisk – Ostoja Babiogórska PLH 120001 o powierzchni 3350,433 ha (pozytywna decyzja Komisji Europejskiej z dnia 25 stycznia 2008 roku). Na jego obszarze występują siedliska charakterystyczne dla terenów górskich między innymi: zarośla kosodrzewiny, jaworzyny na stokach i zboczach, bory i lasy bagienne, kwaśne buczyny, żyzne buczyny, górskie jaworzyny ziołoroślowe, górskie bory świerkowe. Stwierdzono tutaj też występowanie wielu gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony m.in.: tocja karpacka, tojad morawski, wilk, ryś, niedźwiedź, kumak górski, traszka karpacka, biegacz urozmaicony, sichrawa karpacka i darniówka tatrzańska (występuje bardzo rzadko, nie stwierdzono jej podczas inwentaryzacji w roku 2012).Cały główny kompleks Parku i część otuliny są włączone do sieci obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 pod nazwą Babia Góra - PLB120011 o powierzchni 4915,6 ha. Przedmiotem ochrony tego obszaru jest 20 gatunków ptaków, a wśród nich gatunki kwalifikujące wyznaczenie obszaru - głuszec, dzięcioł trójpalczasty, dzięcioł białogrzbiety, włochatka, sóweczka, puszczyk uralski.Zadania ochronne zawarte w projekcie przyczynią się do zachowania naturalnych procesów przyrodniczych, ekosystemów leśnych i nieleśnych, siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony na obszarach Natura 2000 Babia Góra oraz do udostępnienia obszaru Parku dla nauki, edukacji i turystyki w sposób, który nie wpłynie negatywnie na przyrodę Parku.PAGE 13PAGE ) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej – środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska(Dz. U. poz. 1904 i 2095).PAGE Twoja nazwa użytkownikaDĄBROWSKA Agata22016-01-11T15:08:00Z2016-01-15T08:39:00Z2016-01-15T08:39:00Z026899853991Microsoft Office Word0449125falseTytuł1simikfalse62864falsefalse15.0000