i2cZAmPyHH5vAzQgR8cAGta+xEw=bVaDsmxADof5/JXsQqgoWW+1yCg=kNUjkaD2sx3H+UwpxCsgpEf6WTPDtHiYv/+dfJy0RZUxScnIWAbWpDykQtl09sWr 41YKKHj2LZNYA7Uwg36BKccQEOVgOTBqP6iWLycQ2Av3PDB4hB5kp1xw1l2IuASL Kv44QKTmDh2saT48wfHNeqVIQvZeowPMHLZluA1tKu6yqQX8ECMLMkeRo/ta15ki a491VM1z3LKTdFLx1E3t/Fj45rDQrglvyjGq7imbDlmYuP++B94Rb3GU/5ZtLbER Hyqnl0pgm+DNDgh4h640Fr8NvZ7gzgHFAMCnl0VlPRubUE+F04SssudhqmwoikgH R/T9ZFBco9jDUAZExlAYcg==MIIFsjCCBJqgAwIBAgIQWe5w2IGYF3ugf6Lee8gP6zANBgkqhkiG9w0BAQUFADBc MRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTELMAkGA1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVu aXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xEzARBgNVBAMMCkNFUlRVTSBRQ0EwHhcN MTUxMTE3MTI1OTAxWhcNMTcxMTE2MTI1OTAxWjCB8TEuMCwGA1UEAwwlSmFuIFN6 eXN6a287IE1pbmlzdGVyc3R3byDFmnJvZG93aXNrYTEMMAoGA1UEKgwDSmFuMRAw DgYDVQQEDAdTenlzemtvMRowGAYDVQQFExFQRVNFTDo0NDA0MTkwMjMxNjEhMB8G A1UECgwYTWluaXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMSowKAYDVQQQMCEMDldhd2Vs c2thIDUyLzU0DA8wMC05MjIgV2Fyc3phd2ExETAPBgNVBAcMCFdhcnN6YXdhMRQw EgYDVQQIDAttYXpvd2llY2tpZTELMAkGA1UEBhMCUEwwggEiMA0GCSqGSIb3DQEB AQUAA4IBDwAwggEKAoIBAQDSOKktxzrorSG2jmpbFUWvd7mN96Cea7F3ySOwmCVR NA5J8pstDZiQFtoa/6qslJ+9PCA3xYPOm58PMpKhlvHrMWLrro/rbrCZ+TrAy0EY PGq1NmtDOsl1pM4L/xbnaKDMqKmCBx/wGWS5+tX/e3O7ueQxsjTmzTjSP8paaP8r 3w+ibGQ0+YDhEYFc01+G2oCFWtB5GcgqZkOB4DZ1/G0VzFvgTaUVOuirrAWz1GWq I8WE0LhcBVeVsNJ7VZBqFOF83E7T/TRs0x1JWcGkIM0mv8BHfnmjeT3e7tB8oULM UZ7zxnrKCrtTBMk543AhFNzHYecZ/TB6Xu/NcX2w4+JZAgMBAAGjggHYMIIB1DAM BgNVHRMBAf8EAjAAMC8GA1UdHwQoMCYwJKAioCCGHmh0dHA6Ly9jcmwuY2VydHVt LnBsL3FjYTE0LmNybDAfBgNVHSMEGDAWgBSNudnz4XN9QANKcv6NDp3gTXfJFjAd BgNVHQ4EFgQU+m+OBvGwfuScmFzF9R264vt7SZEwDgYDVR0PAQH/BAQDAgZAMIIB FwYDVR0gBIIBDjCCAQowggEGBgsqhGgBhvZ3AgQBATCB9jAtBggrBgEFBQcCARYh aHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5dG9yaXVtMIHEBggrBgEFBQcCAjCB tzAgFhlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMAMCAQEagZJDZXJ0dW0gUUNB IFByb2Zlc2pvbmFsbnkgLSBrd2FsaWZpa293YW55IGNlcnR5ZmlrYXQgd3lkYW55 IHByemV6IFVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4gemdvZG5pZSB6IHd5bWFn YW5pYW1pIFVzdGF3eSBvIHBvZHBpc2llIGVsZWt0cm9uaWN6bnltLjAoBggrBgEF BQcBAwQcMBowCAYGBACORgEBMA4GCSqEaAFlAwEBAgoBBDANBgkqhkiG9w0BAQUF AAOCAQEAtt+UFwUrqt4uuMhjTRyrZDq1byHT2C2GFChxsYfSnNzrtcCGoyFDxkMT 01ACILUyHSka4xyR3RU/aobimXm/0LYTcS6bzOpmLT6+aQ3AWD8BFkFKnEoEOKyc DRao5gHgpqK2x/iycmSQMs7EG7GhxAM9W8oQkZixl8UxhnJVZdsiXV059aoFNLeO 5fPhoq4/+g9eqKPwToIesKKJ2MXryzajMLmRx1Dr4LVZfw2OHC+Pc/8xgQ9kLyGP zMCtYwy+PZN8YLnu/i1CkVcMDvqUvFQSSL6jFfmg1bWaPZ/rSUecsgr/qNsRPmzn 8RZ6WFpIySasGBAB4kQKU0kHZRJhWA==2016-01-14T07:51:05ZsR4Wzhc6hHznP1fsPW+isRZGhB0=CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL,serialNumber=Nr wpisu: 1119539347060454947618692194801663086571MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarz. MŚ ws zadań ochronnych dla PN Gór Stołowych.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIbQYJKoZIhvcNAQcCoIIIXjCCCFoCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHWBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBxgSBwzCBwAIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBR2 k6g9XtgnrqayQBIrXntjwF0KXAIHCqh77lbUdxgPMjAxNjAxMTQwNzUxMTBaMAMC AQECCQDeXfIDnfvziaBhpF8wXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNV BAYTAlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYD VQQDDAtDRVJUVU0gUVRTQaCCBJkwggSVMIIDfaADAgECAhQRRnwV8FUvQwUZKu0y 2Ygp5Vl9fDANBgkqhkiG9w0BAQUFADBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwl TWluaXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwm TmFyb2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkwHhcNMTQwNDA3 MDcyNDI5WhcNMTkwNDA3MjM1OTU5WjBdMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMjEL MAkGA1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4x FDASBgNVBAMMC0NFUlRVTSBRVFNBMIIBIjANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOCAQ8AMIIB CgKCAQEAr87eb0mDHVXFEhrWEn41cvWNIpwiBvouFMo+xNd8csjSh0p0hmXhuREY oTNUY6pOHUFRXCGCR5aTc3qN65zDuqnyfb+ui1HNR7GOfewP4y0OG6kTzysaDClN PcR3XUXnzuR+OTfzhmwXMi7jPgPFLI2QAuc3en8x7zRBn5fLSa6pW3FihXP+laYc xI0Xe8SCfGC+dl75gA/wFqlAIKGfU8X39JO6AOhZJHMIQosrfeR3Yk/E6cBBk1Jp qD0h25YOf0qz+7BUEYvNBKpWOGoYx+KpFclzS0oQfD5IxHB1L+q0DSdQVpy7ymRK 07OuJWcAz1+h80REamqSgL0APwcfuQIDAQABo4IBOjCCATYwFgYDVR0lAQH/BAww CgYIKwYBBQUHAwgwDAYDVR0TAQH/BAIwADCBqwYDVR0jBIGjMIGggBRZNAz7fedF AW/JcJbCTgb4D4FD9qFypHAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlz dGVyIHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9k b3dlIENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpghRipw0EwyS41CdWzD+B a/LrMu8HGTAxBgNVHSABAf8EJzAlMCMGBFUdIAAwGzAZBggrBgEFBQcCARYNd3d3 Lm5jY2VydC5wbDAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBsAwHQYDVR0OBBYEFL/dbzsgjFOQVz/S 4FixQa5D+DGTMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQDTkAfXYSo9HQRyMirdjKjk9sDq qRFwh8UUmw8FQkTPquFzrVW7YuuUryI5imOjpEfsaF1cubD3SyPvs6e4W1KZMS+j NsWGyplwH1aQSTtomtbvvNIJc6qJD6UrCFrC9BoqYdIO+M0lfmQb5pGS9WoNtTSX PJlGaosCHdthYg9EbNnuvcYI0dnimvBwE++e15YT1XNDXPL4h5E6rfnNKWjvLORM KNMeuAaZynobOJH4bCPLPHg1Xh1CpnmU5mERxICKMiJZDvDX/kJ4qpWrB8be0Lfv sPq18vG4R0GpQufX8LpI4Lf8BNcMLQetrHvMTJt6TZ+mvetxoItjIjxHkKCdMYIC 0DCCAswCAQEwgYYwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVyIHds YXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dlIENl bnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpAhQRRnwV8FUvQwUZKu0y2Ygp5Vl9 fDAJBgUrDgMCGgUAoIIBHjAaBgkqhkiG9w0BCQMxDQYLKoZIhvcNAQkQAQQwHAYJ KoZIhvcNAQkFMQ8XDTE2MDExNDA3NTExMFowIwYJKoZIhvcNAQkEMRYEFNVTDsm1 52OR5wYIHMQup0myCA9SMIG8BgsqhkiG9w0BCRACDDGBrDCBqTCBpjCBowQULpYK 5OnQRr/gycpjCiYHake+9+gwgYowcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQK DCVNaW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQD DCZOYXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUEUZ8FfBV L0MFGSrtMtmIKeVZfXwwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAEggEAkNY5PhZylkkZ9+Ua7ltu JMuO6dx3FdOsa22cJ91Y41FddwnGzFJw+qdZKcZ7TdmieMYSZDx/NV1ekOhS6Ku/ 847auDAnUKjQpKcP5RDk+wuLteja8fcx0G6iNrIDRY++S7UYjE+r2kjaGwtegO8j yi0LF5G3SMmXIpmnPTcs9OjoAEaVUVRnFhBzhoE1tFuyAC6ZIHR8+hJmwz49KkVz T3iibZ6OleH2t6URnkQyy0bF4bt1nYfoS8lk5yXNoW4miBQVnaLoTppWHrdxGlnV H6ttg6EQIKlUkkvacYHqVgqDHm5z4tqV/rORqyNfKsMR5cbhw6scoHwJAx7d3BhDuQ==zARZĄDZENIeMINISTRA ŚRODOWISKA)z dnia ………………............. 2016 r.w sprawie zadań ochronnych dla Parku Narodowego Gór StołowychNa podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 i 1936) zarządza się, co następuje:§ 1. Ustanawia się zadania ochronne dla Parku Narodowego Gór Stołowych, zwanego dalej „Parkiem”, na 2016 r.§ 2. Zadania ochronne, o których mowa w § 1, obejmują:1)identyfikację i ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznychi zewnętrznych oraz wskazanie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków, stanowiące załącznik nr 1 do zarządzenia;2)opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów z podaniem rodzaju, rozmiaru i lokalizacji poszczególnych zadań, stanowiący załącznik nr 2 do zarządzenia;3)opis sposobów czynnej ochrony gatunków roślin i zwierząt, stanowiący załącznik nr 3 do zarządzenia;4)wskazanie obszarów objętych ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową, stanowiące załącznik nr 4 do zarządzenia;5)ustalenie miejsc udostępnianych w celach edukacyjnych, turystycznych i rekreacyjnych, z podaniem maksymalnej liczby osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach, stanowiące załącznik nr 5 do zarządzenia.§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.MINISTER ŚRODOWISKAZałączniki do zarządzeniaMinistra Środowiskaz dnia .............. 2016 r. (poz. ...)Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ WSKAZANIE SPOSOBÓW ELIMINACJILUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zamieranie sztucznych drzewostanów będących monokulturami świerka (Picea abies (L.) H.Karst) niedostosowanymi do siedliska, a stanowiącymi w Parku około 83% powierzchni drzewostanów1. Usuwanie drzew chorych i obumierających, jeżeli zagrażają one trwałości drzewostanów, z pozostawieniem niezbędnej liczby drzew ze względu na ochronę różnorodności biologicznej.2. Zachowanie właściwego stanu zdrowotnego drzewostanów przez:1) wyznaczanie, eliminowanie i korowanie drzew opanowanych przez grzyby, głównie z rodzaju opieńka (Armillaria spp.), i owady, głównie kornika drukarza (Ips typographus), zagrażające trwałości drzewostanów,2) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez:a) jesienne poszukiwania larw owadów z rodzaju zasnuja (Cephalcia spp.),b) wystawianie pułapek feromonowych na brudnicę mniszkę (Lymantria monacha),c) wykładanie pułapek klasycznych i feromonowych na kornika drukarza (Ips typographus), z uwzględnieniem wymogów ochrony siedlisk i gatunków określonych w załącznikach do dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa2Niszczenie ekosystemów naskalnychOgraniczanie antropopresji.Udostępnianie wybranych fragmentów Parku do wspinaczki3Antropogeniczna erozja gleb na stokach1. Ograniczanie antropopresji. 2. Zabudowa przeciwerozyjna istniejących szlaków4Niekontrolowana antropopresja piesza i przy użyciu pojazdów mechanicznych (motocykle, quady), powodująca niszczenie roślinności w pobliżu szlaków turystycznych i ścieżek rowerowych, niszczenie runa leśnego i ekosystemów nieleśnychUkierunkowanie ruchu turystycznego przez budowę i konserwację infrastruktury turystycznej.Konserwacja szlaków (według potrzeb) – wymiana słupów i drogowskazów na węzłach komunikacyjnych.Konserwacja szlaków rowerowych, ścieżek dydaktycznych oraz wykonanie kolejnych ścieżek. Konserwacja wyposażenia miejsc odpoczynku, a także koszenie trawy w miejscach odpoczynku. Ustawianie tablic informacyjnych z regulaminem Parku i piktogramów. Konserwacja oznakowania granic Parku. Kanalizacja ruchu turystycznego i ograniczanie nadmiernej liczby turystów w najbardziej eksploatowanych miejscach Parku.Zapobieganie antropopresji poza szlakami turystycznymi przez odsłanianie form skalnych zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie szlaków.Kontrola właściwego sposobu zbioru jagód i grzybów.Kontrola przestrzegania zasad korzystania z terenu Parku (Służby Parku, wolontariusze).Stosowanie naturalnych przeszkód uniemożliwiających nielegalne wjazdy pojazdami mechanicznymi5Niezgodność składu gatunkowego z siedliskiem.Niewłaściwa struktura przestrzenna i wiekowa drzewostanówRegulowanie składu gatunkowego drzewostanów z uwzględnieniem fazy rozwojowej drzewostanu, typu siedliska oraz typu zbiorowiska roślinnego i możliwych wariantów składu gatunkowego.Wykonywanie działań z uwzględnieniem wymogów ochrony siedlisk i gatunków określonych w załącznikach do dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej.Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w drzewostanach objętych programem przebudowy i renaturalizacji polegających na:1) stosowaniu różnych rodzajów cięć dla potrzeb przebudowy składu gatunkowego drzewostanów,2) odnawianiu drzewostanu pod osłoną, w lukach, na gniazdach oraz w poprawkach i uzupełnieniach,3) ochronie odnowień przez składanie gałęzi,4) wykaszaniu roślinności zielnej w odnowieniach,5) pracach szkółkarskich,6) zbiorze nasion i szyszek6Uszkadzanie odnowień i młodników przez zwierzynę płowąZabezpieczanie drzewostanów przed nadmiernymi uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta roślinożerne:1) regulacja liczebności populacji zwierząt roślinożernych do poziomu odpowiadającego pojemności wyżywieniowej siedliska,2) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew (grodzenie upraw siatką leśną, smarowanie drzew środkiem odstraszającym),3) naprawy bieżące istniejących ogrodzeń,4) demontaż starych ogrodzeń7Zarastanie ekosystemów trawiastych na skutek sukcesji 1. Koszenie łąk i pastwisk z usuwaniem biomasy lub wypas zwierząt.2. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów z ekosystemów trawiastych8Zanikanie starych odmian drzew owocowych oraz zamieranie populacji owadów zapylających1. Wegetatywne rozmnażanie drzew i krzewów owocowych z osobników rosnących na terenie Parku.2. Pielęgnowanie sadu kolekcyjnego i starych sadów oraz drzew przydomowych.3. Kontynuacja działań zmierzających do odtworzenia zbliżonego do naturalnego zespołu owadów zapylających przez reaktywowanie bartnictwa9Wypieranie przez inwazyjne gatunki roślin gatunków rodzimych1. Monitoring w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin, w szczególności:1) rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica),2) rdestowca sachalińskiego (Reynoutria sachalinensis),3) rdestowca pośredniego (Reynoutria x Bohemia),3) barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi),4) barszczu Mantegazziego (Heracleum mantegazianum),5) niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza granice Parku,4) zniszczenie10Zamieranie osobników lub kłopoty z naturalnym odbudowaniem populacji gatunków rzadkich i chronionych:1) sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica), 2) goryczuszki czeskiej (Gentianella bohemica), 3) storczycy kulistej (Traunsteinera globosa),4) mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus)1. Zbiór nasion i owoców.2. Rozmnażanie wegetatywne.3. Hodowla sadzonek.4. Wprowadzanie wyhodowanych sadzonek na wybrane stanowiska.5. Monitoring11Zanieczyszczenie powierzchni ziemiZbiórka, segregacja i wywóz odpadów stałych12Degradacja infrastruktury drogowej przez czynniki abiotyczne i antropogeniczne, utrudniająca dojazd do powstałych zagrożeń, w szczególności pożarów, a także turystów, którzy ulegli wypadkowiUtrzymanie przejezdności dróg będących w użytkowaniu wieczystym Parku przez naprawę zniszczonych odcinków131. Zmiana stosunków wodnych i szaty roślinnej oraz zubożenie siedlisk wilgotnych spowodowane odwodnieniem ekosystemów starymi rowami melioracyjnymi.2. Zarastanie wysychających mokradeł młodym pokoleniem świerka (Picea abies (L.) H.Karst) pochodzącym z sukcesji naturalnej.3. Nadmierny odpływ wody1. Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku przez ograniczenie nadmiernego odpływu wody. 2. Ograniczenie spływu po zboczach oraz usuwanie młodego pokolenia świerka (Picea abies (L.) H.Karst) pochodzącego z sukcesji naturalnej14Presja zabudowy prywatnych nieruchomości na obszarze ParkuWykup gruntówII. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Nadmierny ruch pojazdów na drodze do Błędnych Skał, skutkujący napływem dużej liczby turystówOgraniczanie ruchu pojazdów drogą do Błędnych Skał przez zagospodarowanie edukacyjno-turystyczne obszaru Błędnych Skał i Polany YMCA oraz obiektów powojskowych w rejonie Błędnych Skał2Koncentracja ruchu turystycznego na Szczelińcu Wielkim i Błędnych SkałachKanalizacja ruchu turystycznego w rejonie Szczelińca Wielkiego i Błędnych Skał przez budowę infrastruktury turystycznej3Zagrożenie życia i zdrowia turystów z powodu stojących martwych drzew i lekkomyślnego zbliżania się do urwisk i przepaści1. Systematyczne usuwanie obumarłych drzew w pobliżu szlaków turystycznych.2. Zabezpieczanie szlaków turystycznych i punktów widokowych znajdujących się w pobliżu urwisk i przepaści4Naturalne masowe ruchy skał, stanowiące zagrożenie dla ruchu turystycznego 1. Monitorowanie masowych ruchów skał – odczyty szczelinomierzy. 2. Wykonywanie działań zabezpieczających w rejonie szlaków turystycznychIII. Zagrożenia zewnętrzne istniejace1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Negatywny stosunek społeczności lokalnych wobec ParkuPodejmowanie działań służących ochronie przyrody w Parku i przynoszących korzyści społeczności lokalnej, w szczególności w zakresie obsługi ruchu turystycznego. Prowadzenie działań edukacyjnych skierowanych do społeczności lokalnych.Organizacja kampanii i zajęć edukacyjnych promujących przyrodę Parku.Monitorowanie postaw społeczności lokalnych w zakresie stosunku wobec Parku i zaangażowania w ochronę przyrody2Niezadowalający poziom świadomości ekologicznej turystów i społeczności lokalnych Realizacja programów edukacyjnych skierowanych do dzieci i młodzieży szkolnej.Prowadzenie działalności edukacyjnej w oparciu o przestrzenny system edukacyjno-informacyjny, szczególności dotyczącej potrzeb ochrony zasobów przyrody Parku.Doskonalenie oferty edukacyjnej dla wszystkich grup odbiorców.Publikacja materiałów na temat Parku, jego środowiska przyrodniczego i kulturowego oraz problemów ochrony środowiska.Współpraca ze społecznościami lokalnymi.3Przerywanie powiązania przyrodniczych obszaru Parku z otoczeniem poprzez rozwój inwestycji w otulinie ParkuDziałanie na rzecz zachowania ciągłości korytarzy ekologicznych łączących Park z innymi obszarami chronionymi przez udział w tworzeniu dokumentów związanych z zagospodarowaniem przestrzennym okolicznych gmin.Uzgadnianie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu4Zanieczyszczenie powietrza, gleb, wód i hałas wzdłuż szlaków komunikacyjnych przecinających ParkPropagowanie rozwiązań mających na celu ograniczenie ruchu kołowego przez Park, wspieranie rozwoju transportu zbiorowego i alternatywnego w obszarze Parku (przedsięwzięcia prowadzone we współpracy z samorządami gmin, powiatu i województwa).Ograniczenie ruchu samochodowego na drodze Polana YMCA – Błędne Skały przez dążenie do wprowadzenia transportu alternatywnego i zbiorowego.Modernizacja odcinków dróg newralgicznych z punktu widzenia przeciwdziałania zagrożeniu pożarami na terenie Parku, oraz możliwość pomocy turystom poszkodowanym w wypadkach5Zanieczyszczenie powietrza, gleb, wód na skutek funkcjonowania w bezpośrednim sąsiedztwie Parku zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej oraz ośrodków wypoczynkowychPropagowanie idei modernizacji i przebudowy systemów ogrzewania oraz urządzeń związanych z gospodarką wodno-ściekową.Dążenie do wprowadzania odpowiednich rozwiązań w zagospodarowaniu przestrzennym w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.Dążenie do likwidacji nielegalnych składowisk odpadów w sąsiedztwie Parku.Edukacja ekologiczna społeczności lokalnych6Powstawanie chaotycznego i zunifikowanego krajobrazu kulturowego, na skutek wprowadzania dysharmonijnych form architektury i agresywnych reklam (głównie w Karłowie i na przedpolu Parku)Propagowanie regionalnych wzorów architektury sudeckiej.Działanie na rzecz wprowadzenia w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego odpowiednich rozwiązań w zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących kształtowania nowej i przekształceń dawnej architektury oraz nadzór nad wdrażaniem tych ustaleń7Występowanie gatunków roślin inwazyjnych w bezpośrednim sąsiedztwie ParkuWspółpraca z samorządami lokalnymi w celu eliminacji gatunków inwazyjnych8Naruszanie granic Parku1. Regulacja stanu granic.2. Monitoring granic ParkuIV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zmniejszanie wartości krajobrazu kulturowego na skutek wprowadzania zabudowy niezharmonizowanej z kulturowym i przyrodniczym otoczeniem oraz agresywnych reklam1. Dążenie do wprowadzenia odpowiednich rozwiązań w zagospodarowaniu przestrzennym otoczenia Parku dotyczących kształtowania nowej i przekształceń dawnej architektury oraz nadzór nad wdrażaniem tych ustaleń.2. Prowadzenie działań edukacyjnych promujących miejscowe tradycje oraz kształtujących potrzeby estetyczne dotyczące krajobrazu2Zanikanie lokalnych tradycjiProwadzenie działań edukacyjnych promujących tradycyjne budownictwo, sadownictwo, bartnictwo, pasterstwo oraz lokalne zwyczaje1) Zagrożenia uszeregowano od najistotniejszego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW, Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃI. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony ścisłejLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków i urządzeń turystycznych:naprawa i bieżąca konserwacja lub wymiana infrastruktury turystycznej, w szczególności oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych, tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach oraz w miejscach odpoczynku, remont lub wymiana szlakowskazów,konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych,usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z infrastruktury turystycznej i skał,naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych piaskowcem,odnowienie oznakowania szlaków rowerowych,odnowienie oznakowania szlaków pieszych.Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego, przez:1) udrożnianie szlaków przez usuwanie drzew tarasujących szlaki i ścieżki edukacyjne,usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach i ścieżkach edukacyjnych,oznaczenie szlaków narciarskich. 3. Bieżące naprawy i konserwacje kładki edukacyjnej „Niknąca Łąka”.4. Bieżące naprawy i konserwacje stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby” Do 10 sztukDo 109 kmWedług potrzebDo 7 kmDo 53 kmDo 50 kmSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze ParkuSzlaki rowerowe na obszarze ParkuWedług potrzebWedług potrzeb35 kmSzlaki turystyczne, narciarskie i ścieżki edukacyjne zlokalizowane na obszarze ParkuWedług potrzebOddział 57b, przebieg po żółtym szlaku turystycznymŁącznie 14 stanowiskOddziały – 15, 16, 2, przebieg po żółtym szlaku turystycznym2Usuwanie odpadów z obszaru ParkuWedług potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze Parku3Oznakowanie granic obszarów objętych ochroną ścisłąDo 10 kmObszar Parku w miejscach występowania4Monitoring w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin, w szczególności:rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica),rdestowca sachalińskiego (Reynoutria sachalinensis),rdestowca pośredniego (Reynoutria x Bohemia),barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi),barszczu Mantegazziego (Heracleum mantegazianum),niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera).W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza granice Parku,4) zniszczenieWedług potrzebObszar Parku w miejscach występowania II. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony czynnejA. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Regulowanie składu gatunkowego drzewostanów z uwzględnieniem fazy rozwojowej drzewostanu, typu siedliska oraz typu zbiorowiska roślinnego i możliwych wariantów składu gatunkowego (czyszczenia wczesne, późne, cięcia I, II i III klasy wieku) Do 76 ha Oddziały – 4f, 6f,h,l, 7a,b,f,h, 20c, 48f, 31h, 48f, 49h, 51b, 59b, 62j, 67f, 71b, 108g, 118d, 120b, 122i, 128k, 139d, 145c, 146b,c 2Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w drzewostanach objętych programem przebudowy i renaturalizacji, po uwzględnieniu odnowień naturalnych, polegających na:stosowaniu różnych rodzajów cięć dla potrzeb przebudowy składu gatunkowego drzewostanów (cięcia IV, V i starszej klasy wieku),przygotowaniu powierzchni do odnawiania drzewostanu, odnawianie drzewostanu poprzez sadzenie drzew pod osłoną, w lukach, na gniazdach oraz w ramach poprawek i uzupełnień oraz poprzez siew,ochronie odnowień przez składanie gałęzi,wykaszaniu roślinności zielnej w odnowieniach,pracach szkółkarskich,zbiorze nasion buku (Fagus sylvatica L.), lipy drobnolistnej (Tilia cordata Mill.), wiązu górskiego (Ulmus glabra Huds.), jarzęba pospolitego (Sorbus aucuparia L.), klonu jaworu (Acer pseudoplatanus L.), szyszek jodły (Abies alba Mill.) oraz nasion drzew i krzewów biocenotycznych (głóg (Crataegus monogyna Jacq.), tarnina (Prunus spinosa L.), itp.)Do 90 haDo 35 haWedług potrzebDo 40 ha 1,28 haDo 1000 kgOddziały – 4k, 4m, 6f, 9h, 52g, 60c, 61a, 66a, 66c, 67h, 71b, 80k, 84k.Obwody ochronne –Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaObszar Parku 3Opóźnienie rozpadu monokultur świerkowych (Picea abies (L.) H.Karst) przez cięcia sanitarne – usuwanie powalonych, złamanych oraz zasiedlonych przez owady drzew z pozostawieniem części drzew niezagrażających zdrowotności drzewostanów 3000 ha, według potrzeb i stopnia zagrożenia przez owadyObwody ochronne –Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina4Zachowanie właściwego stanu zdrowotnego drzewostanów, przez:1) korowanie części drzew, pozostawionych w ekosystemach do rozpadu, a zasiedlonych przez owady w drzewostanach zagrożonych masowym występowaniem kornika drukarza (Ips typographus) i gatunków towarzyszących (według potrzeb i stopnia rozwoju owadów),2) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez jesienne poszukiwania larw owadów z rodzaju zasnuja (Cephalcia spp.),3) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez wystawianie pułapek feromonowych na brudnicę mniszkę (Lymantria monacha),4) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez wykładanie pułapek klasycznych, feromonowych na kornika drukarza (Ips typographus)3000 ha według potrzeb i stopnia rozwoju owadów55 próbDo 30 sztukWedług potrzebObwody ochronne –Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina5Zabezpieczanie drzewostanów przed nadmiernym uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta roślinożerne, przez:1) regulację liczebności populacji zwierząt roślinożernych w celu ograniczenia szkód powstałych przez zgryzanie jodły (Abies alba Mill.) i buka (Fagus sylvatica L.) w odnowieniach sztucznych, wprowadzanych jako przebudowa drzewostanów, zgodnie z ustawą z dnia 13 października1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r. poz. 1226)2) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew poprzez grodzenie upraw siatką leśną,3) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew – smarowanie drzew środkiem odstraszającym,4) naprawy bieżące istniejących ogrodzeń,5) demontaż starych ogrodzeńJeleń (Cervus elaphus) - do 50 sztukDo 1400 mDo 100 haWedług potrzebDo 3000 mObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina61. Monitoring w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin, w szczególności:1) rdestowca ostrokończystyego (Reynoutria japonica),2) rdestowca sachalińskiego (Reynoutria sachalinensis),3) rdestowca pośredniego (Reynoutria x Bohemia),4) barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi),5) barszczu Mantegazziego (Heracleum mantegazianum),6) niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza granice Parku,4) zniszczenieWedług potrzebObszar Parku w miejscach występowania7Restytucja populacji owadów zapylającychWedług potrzeb Oddziały – 18, 22, 998Waloryzacja i zachowanie starych odmian drzew owocowych przez pielęgnowanie starych sadów i przydomowych drzewWedług potrzebOddziały – 18, 21, 22, 24, 26, 83, 999Pielęgnacja drzew owocowych wprowadzanych jako wzbogacenie bazy żerowej dla zwierzątWedług potrzebObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaB. W ekosystemach wodnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Konserwacja urządzeń hydrotechnicznych i przeciwpożarowych:1) wykaszanie roślinności na grobli na powierzchni, 2) naprawa tablic informacyjnych i urządzeń0,024 haWedług potrzebOddziały – 19l, r, 78c2Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku.Ograniczenie nadmiernego odpływu wody przez zatykanie rumoszem drzewnym starych rowów melioracyjnych, spowolnienie spływu po zboczach. Usuwanie młodego pokolenia świerka (Picea abies (L.) H. Karst) pochodzącego z sukcesji naturalnej ocieniającego mokradła.Wykaszanie.Naprawa tablic informacyjnychWedług potrzebTorfowiska i zabagnienia na terenie całego Parku 31. Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w siedliskach hydrogenicznych poprzez ręczne koszenie wraz z usuwaniem biomasy. 2. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewówDo 2 haOddziały – 80j, m, n, pC. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Budowa, remonty i utrzymanie szlaków i urządzeń turystycznych:naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych, budowa wiat turystycznych,remont lub wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach oraz miejscach odpoczynku,remont lub wymiana znaków na szlakach, konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych,remont i wymiana ogrodzeń przy parkingach i miejscach wypoczynku,budowa kładek i pomostów na szlakach turystycznych.Usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z infrastruktury turystycznej i skał.Naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych (piaskowiec radkowski).Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego (udrożnianie szlaków i ścieżek edukacyjnych przez usuwanie drzew tarasujących szlaki).Usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach turystycznych i ścieżkach edukacyjnych.Remonty wyposażenia tras turystycznych na Szczelińcu Wielkim i w Błędnych Skałach:wymiana balustrad przy schodach na Szczelińcu, wymiana kładek,remont nawierzchni szlaku, remont drobnej infrastruktury turystycznej. Budowa parkingu wraz z infrastrukturą.Remont szlaku turystycznego i wyposażenie go w infrastrukturę turystyczną.Bieżące naprawy nawierzchni szlaków rowerowych na terenie Parku.Odnowienie oznakowania szlaków rowerowych.Bieżące naprawy i konserwacje ścieżki edukacyjnej „Ochrona Ekosystemów w Parku Narodowym Gór Stołowych”.Bieżące naprawy i konserwacja stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby”.Bieżące naprawy i konserwacje:1) stanowiska edukacyjnego „Radkowskie Baszty” (ścieżka geologiczna),2) stanowisk edukacyjnych „Wisząca Skała, Podmorskie Kanały, Białe Ściany” (ścieżka geologiczna),3) kładki edukacyjnej „Niknąca Łąka”Według potrzeb2 sztukiWedług potrzebŁącznie do 54 sztukDo 109 kmWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzebDo 15 kmSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych, miejscach wypoczynku i parkingach na obszarze ParkuWedług potrzebSzlaki turystyczne, narciarskie i ścieżki edukacyjne zlokalizowane na obszarze ParkuWedług potrzebOddziały – 116, 121, 41 100 miejsc parkingowychPolana YMCA900 mSzlak zielony – Bukowina – Błędne SkałyDo 5 kmSzlaki rowerowe na obszarze ParkuDo 10 kmSzlaki rowerowe na obszarze ParkuŁącznie 12 stanowiskOddziały – 115, 116, 117, 118, 120, 121 Łącznie 14 stanowiskOddziały – 2, 4, 19, 42, 41– przebieg po żółtym szlaku turystycznymWedług potrzebPododdział 29aOddziały – 106d, 97fOddział 57a – przebieg po żółtym szlaku turystycznym2Ograniczanie niekontrolowanej antropopresji:przygotowanie, oznakowanie i utrzymanie zimowych szlaków narciarstwa biegowego,odsłanianie form skalnych oraz punktów widokowych przez podkrzesywanie i przycinanie gałęzi drzew na „Skalnych Grzybach”, „Szczelińcu Wielkim” i „Błędnych Skałach”Do 35 kmZimowe szlaki narciarstwa biegowego na obszarze ParkuWedług potrzebOddziały – 46, 47, 41, 1163Usuwanie odpadów z obszaru Parku Według potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze Parku4Oznakowanie granic Parku:ustawienie tablic przy wejściach do Parku,koszenie trawy przy tablicach30 sztuk218 m2Obwody ochronne –Szczeliniec, Bukowina, Czerwona Woda5Utrzymanie dróg we właściwym stanie technicznym (remonty i modernizacje)Do 50 kmObszar Parku III. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony krajobrazowejA. W nieleśnych ekosystemach lądowych Lp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych, w tym ochrona siedlisk Natura 2000 – górskich łąk Konietlicowych, górskich i niżowych muraw bliźniczkowych, ziołorośli górskich, niżowych i górskich świeżych łąk użytkowanych ekstensywnie, przez: koszenie łąk, muraw i pastwisk wraz z usuwaniem biomasy lub ekstensywny wypas zwierząt, usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewówDo 350 haOddziały – 1a, b, 5a, b, d, f, 6j, 7x, 8b, c, d, f, g, 9a, 17c, d, i, k, m, n, o, s, y, z, bx, cx, fx, 18i, n, 19d, 20l, m, n, o, p, s, t, w, x, y, ax, bx, dx, hx, kx, lx, 21a, m, p, 26a, 43n, w, 44b, d, g, h, i, l, o, 49d, 51g, 52i, 61g, i, k, 62m, 67j, o, 70a, 72h, i, m, 78h, i, k, l, o, 79i, 80g, 81a, 100bx, cx, 107d, i, j, m, o, r, s, 108c, i, 109f, 112l, 113f, g, p, 121p, s, t, 128w, x, y, ax, 130o, p, r, 131a, b, c, 132i, j, 137d, f, 138b, 139g, j, 141bx, cx, gx, hx, 143d, 146j, r, 151w. Działki – 110/3 i 111 gmina Lewin Kłodzki obręb Dańczów, 101 gmina Kudowa Zdrój obręb Jakubowice2Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w siedliskach hydrogenicznych przez ręczne koszenie wraz z usuwaniem biomasy. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewówDo 1,5 haOddział 5b3Waloryzacja i zachowanie starych odmian drzew owocowych – pielęgnowanie sadów oraz przydomowych drzewWedług potrzebOddziały – 18, 19, 21, 83, 137, 1524Restytucja populacji owadów zapylającychWedług potrzeb Oddziały – 137, 1525Monitoring w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin, w szczególności:rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica),rdestowca sachalińskiego (Reynoutria sachalinensis),rdestowca pośredniego (Reynoutria x Bohemia),barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi),barszczu Mantegazziego (Heracleum mantegazianum),niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera).W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:koszenie,wykopywanie,wywiezienie poza granice Parku,zniszczenieWedług potrzebObszar Parku w miejscach występowania6Pielęgnacja drzew owocowych wprowadzanych jako wzbogacenie bazy żerowej dla zwierzątWedług potrzebObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaB. W ekosystemach wodnychRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Remont urządzeń hydrotechnicznych – zbiornik wodny przy ul. Słonecznej Do 0,3 haOddział – 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cxC. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Budowa, remonty i utrzymanie szlaków oraz urządzeń turystycznych:naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych, wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach i miejscach odpoczynku, konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych, konserwacja wyposażenia miejsc odpoczynku oraz koszenie trawy w miejscach odpoczynku, budowa kładek i pomostów na szlakach turystycznych,usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z obiektów infrastruktury turystycznej i skał,naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych (piaskowiec radkowski).Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego, przez:usuwanie tarasujących je drzew,usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach.Odnowienie oznakowania szlaków rowerowych.Remont i zagospodarowanie parkingu YMCA.Bieżące remonty i naprawy wyposażenia i nawierzchni parkingów (Kształtna Łąka, YMCA, Wodospady Pośny, Batorówek, Droga nad Urwiskiem, pod Szczelińcem). Koszenie trawy na parkingach i miejscach odpoczynku (Kształtna Łąka, YMCA, Wodospady Pośny, Batorówek, Droga nad Urwiskiem, pod Szczelińcem). Bieżące konserwacje obiektu Ekocentrum przy Dyrekcji Parku.Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Łąki Pasterskie” (ścieżka geologiczna). Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Czerwona Skała” (ścieżka geologiczna). Bieżące naprawy i konserwacja stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby”.Remont wyposażenia ścieżki edukacyjnej „Płazy”.Wykaszanie roślinności na grobliWedług potrzebŁącznie do 10 sztukDo 109 kmWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzeb Do 15 kmSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy - szlakach turystycznych, polach wypoczynkowych i parkingach, na obszarze ParkuWedług potrzebSzlaki turystyczne i ścieżki edukacyjne zlokalizowane na obszarze ParkuDo 53 km, Szlaki rowerowe na obszarze ParkuWedług potrzebOddział 133gWedług potrzebOddziały – 50f, 133f,g, 35f, 62, 31c, 42gOkoło 2 haOddziały – 50f, 133f,g, 35f, 62, 31c, 42g1 budynekOddział 151 tWedług potrzebOddział 44 dWedług potrzebOddział 148 cŁącznie 14 stanowiskOddziały – 17, 17A, 20A, 157A, 41A –przebieg po żółtym szlaku turystycznym7 stanowisk oraz ławki, mostki, wiata i ciągi piesze0,10 haOddział 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cx2Ograniczanie nadmiernej antropopresji – przygotowanie, oznakowanie i utrzymanie zimowych szlaków narciarstwa biegowegoDo 35 kmZimowe szlaki narciarstwa biegowego na obszarze Parku3Usuwanie odpadów Według potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku przy szlakach4Utrzymanie dróg we właściwym stanie technicznym (remonty i modernizacje)Do 25 kmObszar Parku 5Budowa obiektu magazynowego przy Dyrekcji Parku wraz z wykonaniem remontu nawierzchni1 budynekOddział 151 t1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000 według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW CZYNNEJ OCHRONY GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTSposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony ścisłejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Skalnica zwodnicza (Saxifraga sponhemica)Ocena stanu populacji wrejonie Rogowej Kopy, napowierzchni 0,5 ha (jedynestanowisko w kraju)Coroczny monitoringliczebności i strukturypopulacji2Sosna drzewokosa (Pinus x rhaetica)Ocena stanu populacji.Działania zmierzające do zachowania zasobów genowych populacji z Gór StołowychMonitoring.Zbiór zrazów do szczepień z około 20 osobników.Zbiór igieł do badań genetycznych (po 4 sztuki z osobnika)3Bagno zwyczajne (Ledumpalustre)Ocena stanu populacjiMonitoring miejsc występowania i liczebności populacji4Turzyca skąpokwiatowa (Carex pauciflora)Ocena stanu populacjiMonitoring miejsc występowania i liczebności populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Sokół wędrowny (Falco peregrinus).Puchacz (Bubo bubo).Sóweczka (Glaucidium passerinum).Włochatka (Aegolius funereus). Bocian czarny (Ciconia nigra).Żuraw (Grus grus)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozroduMonitoring miejsc występowania, liczebności i parametrów rozrodczych poszczególnych gatunków - stałe obserwacje i zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego.Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.Wzmożony dozór terenu w celu ograniczenia płoszenia zwierząt. Obrączkowanie2Gatunki owadożernych ssaków i gryzoniProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w ParkuInwentaryzacja składu gatunkowego – prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.Dokumentacja fotograficzna.W przypadku karczowników – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych3Popielicowate (Gliridae)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozroduMonitoring miejsc występowania.Inwentaryzacja przez prowadzenie odłowów.W przypadku popielic – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych4Nietoperze (Chiroptera)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania – zarówno schronień zimowych, jak i letnich (w tym miejsc rozrodu)Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków.Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwaSposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony czynnejA. Ochrona czynna gatunków roślin Lp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Rojownik pospolity (Jovibarba sobolifera)Ocena stanu populacjiCoroczny monitoring miejsc występowania i liczebności stanowisk2Bagno zwyczajne (Ledumpalustre)Ocena stanu populacjiCoroczny monitoring miejsc występowania i liczebności stanowisk3Sosna drzewokosa (Pinus xrhaetica)Zachowanie zasobów genowych populacji z Gór Stołowych.Inwentaryzacja sosny drzewokosej (Pinus xrhaetica) w Obwodzie Ochronnym BukowinaHodowla sadzonek.Zbiór igieł do badań genetycznych (po 4 sztuki z osobnika).Bieżące utrzymanie plantacji drzew zachowawczych sosny drzewokosej (Pinus xrhaetica) przez:1) pielęgnację powierzchni plantacji,2) bieżące naprawy ogrodzenia plantacji4Zanokcica północna (Asplenium septentrionalne).Paprotnik kolczysty (Polystichum aculeatum).Dzwonek szerokolistny (Campanula latifolia).Gnieźnik leśny (Neotia nidus-avis).Bażyna czarna (Empetrum nigrum)Uaktualnienie miejsc występowania, w celu objęcia stanowisk szczególną ochroną.Ocena stanu populacjiMonitoring miejsc występowania i liczebności stanowisk.Wzmożony dozór terenu w celu zabezpieczenia istniejących populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Puchacz (Bubo Bubo).Sóweczka (Glaucidium passerinum).Włochatka (Aegolius funereus).Bocian czarny (Ciconia nigra).Sokół wędrowny (Falco peregrinus).Żuraw (Grus grus)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozroduMonitoring miejsc występowania, liczebności i parametrów rozrodczych poszczególnych gatunków - stałe obserwacje i zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego.Wyznaczanie stref ochronnych wokół stanowisk gatunków lęgowych, ich okresowa kontrola. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.Wzmożony dozór terenu w celu ograniczenia płoszenia zwierząt.Obrączkowanie.Czyszczenie budek lęgowych i demontaż starych.Czyszczenie gniazd bociana czarnego (Ciconia nigra) i rozwieszanie platform na nowe gniazda2Gatunki owadożernych ssaków i gryzoniProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w ParkuInwentaryzacja składu gatunkowego przez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.Dokumentacja fotograficzna.W przypadku karczowników – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych3Popielicowate (Gliridae)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozroduMonitoring miejsc występowania, kontrole i czyszczenie budek, demontaż starych budek.Inwentaryzacja przez prowadzenie odłowów.W przypadku popielic – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych4Nietoperze (Chiroptera)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania, zarówno schronień zimowych jak i letnich (w tym miejsc rozrodu)Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków.Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.Wieszanie sztucznych schronień, ich kontrole i czyszczenie, demontaż starych5Sowy (Strigiformes).Popielicowate (Gliridae).Dzięcioły (Picinae).Nietoperze (Chiroptera)Ochrona biotopów oraz miejsc stałego występowania i rozrodu zwierząt wykorzystujących dziuplePozostawianie w drzewostanach i zadrzewieniach drzew z dziuplami oraz drzew obumierających i martwychSposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony krajobrazowej A. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Goryczuszka czeska(Gentianella bohemica)Ocena stanu populacji.Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situ.Działania zmierzające dopowiększenia liczebnościMonitoring liczebności i struktury populacji.W okresie dojrzewania nasion ręczne wzruszanieniewielkich fragmentów gleby w pobliżu osobników gatunku, w celu zwiększenia możliwości rozprzestrzeniania.Zbiór nasion do zasilenia populacji macierzystej2Mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus)Ocena stanu populacji.Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situZbiór nasion. Hodowla sadzonek do zasilenia populacji macierzystych.Monitoring liczebności i struktury populacji3Storczyca kulista(Traunsteinera globosa)Ocena stanu populacji.Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situZbiór nasion. Hodowla sadzonek do zasilenia populacji macierzystych.Monitoring liczebności i struktury populacji4Lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum).Kukułka bzowa (Dactylorhiza sambucina).Storczyk męski (Orchis mascula).Nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum).Turzyca Davalla (Carex davalliana).Gnidosz rozesłany (Pedicularis sylvatica)Uaktualnienie miejsc występowania, w celu objęcia stanowisk szczególną ochronąOcena stanu populacjiMonitoring miejscwystępowania i liczebnościstanowisk.Wzmożony dozór terenu w celu zabezpieczeniaistniejących populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Zwierzęta owadożerne i gryzonieProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni w celu aktualizacji listy gatunków zwierząt występujących w ParkuInwentaryzacja składu gatunkowego przez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.Dokumentacja fotograficzna.W przypadku karczowników – przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych2Derkacz (Crex crex)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu.Utrzymanie terenów otwartychMonitoring miejsc występowania i liczebności gatunku.Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.Wykaszanie trawiastych terenów nieleśnych, usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej31. Myszołów (Buteo buteo).2. Trzmielojad (Pernis apivorus). 3. Jastrząb (Accipiter gentilis).4. Pustułka (Falco tinnunculus)Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych stanowiących rzeczywiste lub potencjalne areały łowieckie ptaków szponiastychKoszenie łąk, muraw i pastwisk z usuwaniem biomasy lub ekstensywny wypas zwierząt, usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów4Gatunki bezkręgowców chronionych (Lepidoptera)Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych stanowiących rzeczywiste lub potencjalne siedliska rzadkich gatunków zwierzątKoszenia zapobiegające zarastaniu stanowisk bytowania motyli, w szczególności modraszka telejus (Phengaris teleius) i modraszka nausitous (Phengaris nausithous)Załącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ I KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisłaOddziały - 1i, j, m, 2a-h, j, l, m, 7l-o, r, 15a, d, f, 16a-c, f-i, k, l, 17a, b, j, l, p, t, 18g, 19b, 20fx, gx, ix, 23a-c, m-o, z, ax, cx, 25f-j, 26g-i, 27a-d, 28d, 33b-f, h, 34a-h, j, 35a-d, g-w, 37a-k, 38d, f, 42h, 44n, p, r-t, 45d, 46c, 47d, f, 57b, c, 76a-n, 83a-d, g, bx, 88c, g-k, m-o, 103a-c, g, h, 111a, b, 112a, 132d-h, k, m, n, 133j, 134d, g, i-n, 135a-l, 136b, 137a-c, g, 138d, g , 139a, b, f, k, l, 140a-c 771,002Ochrona czynnaOddziały - 1c-h,k,l, 2i,k, 3a-h, 4a-p, 5c, 6a-i,k.l 7a-k,p,s-w,y 8a,h-l,n, 9b-i, 10a-i, 11a-j, 12a-o, 13a-p, 14b-h, 15b,c, 16j,m, 17f,g,h,r,w,x,ax,dx,gx, hx 18a-f,h,j,k-m, 19a,c,f-r, 20a-c,f,j,k,r,cx,jx 21b-l,n,o, 22a-g,i-k, 23d-i,l,p-t,x,y 24a-c, 25b-d,k,l, 26b-f, 28a-c,f, 29a-j, 30a-f,h,i-m,o 31a,b,d-h, 32a-f,h-l, 34i, 36a-f, 37l-n, 38a-c,g, 39a-i, 40a-d,g-i, 41a-l,n-w, 42a,c,f,g,j,k, 43a-m,o-t,y,z 44a,c,f,k,m 45a-c,f,g, 46a,b, d-h, 47a-c,g-m, 48a-h, 49a-c,f-h, 50a,b,d,g-j, 51b-f,h, 52b-h, 53a-h, 54a-g, 55a-f, 56a-f, 57a,d-g, 58a-f, 59a-f, 60a-g, 61a-f, 62a-k, 63a-m, 64a-g, 65a-l, 66a-n, 67a-i,k-n,p, 68a-g, 69a-j, 70c-k, 71a-c, 72a-g,j-l,n-x, 73a-g, 74a-j, 75a-l, 77a-j, 78a,c-h,p-fx, 79a-h, 80a,c,d,h, i,k,m-s, 81b-k,m,n,p, 82a-h, 83h,j,l-o,r-w,x,y,ax,cx,fx,gx, 84a,b,d-k, 85a-l, 86a,c-j, 87a-p,s,w-bx, 88a,b,d,l, 89a-r, 90a-h, 91a-k, 92a-h, 93a-f, 94a-c, 95a-n, 96a-o, 97a-p, 98a-d, 99a-n, 100a-ax, 101a-d, 102a-g, 103d,f, 104a-f, 105a-l, 106a-k, 107a-c,f-h,k,l,n, 108a,b,d-h, 109a-d,g, 110a-h,j-t, 111c-h, 112b-k, 113a-d,i-o,r-t, 114a-d, 115a-d, 116a,c-i,k-o, 117a,c,d,g-dx,gx-ix, 118a-r, 119a-t, 120a-h, 121a-d,g-o, 122a-p, 123a-d, 124a-k, 125a-i, 126a-n, 127a-l, 128a-t, 129a-j, 130a-n,s, 132a,c,l, 133a-f,h,i, 134a,c,f, 136a,c, 137h-j, 138a,c,f, 139c,d,h,i,m, 140d-p, 141ab-ax,dx, 142a-d, 143a,b,c,f,g, 144a-g, 145a-r, 146a-i,k-p,s-z, 147a-g, 148a,b,d-j, 149a-n, 150a-h, 151a-l, 152a-l,n-p, 153a-j 4944,773Ochrona krajobrazowa1. Oddziały - 1a,b,n, 5a,b,d,f, 5Aa-c, 6j, 7x,z, 8b-g,m, 8Aa,b, 9a, 9Aa,b, 14a, 15g, 16d, 17c,d,i,k,m-o,s,y,z,bx,cx,fx, 17Aa-g, 18i,n, 19d, 20d,l,m-p,s-bx,dx,hx,kx,lx, 20Aa-zx,ay-zy, 20Ba-zx,ay-ky, 20Ca-px, 20Da-h, 21a,m,p, 21Aa-c, 22h, 22Aa-r, 23j,k,w,bx,dx, 23Aa-m, 23Ba-s, 25a, 26a, 30g,n, 31c, 32g, 33a,g, 34k,l, 35f, 40f, 41m,x-z, 41Aa, 42b,d, 43n,w,x,ax, 43Aa, 44b,d,g-i,l,o, 44Aa-h, 49d, 50c,f, 51a,g,i, 52a,i, 61g-k, 62l,m, 67j,o, 68h, 70a,b, 72h,i,m, 78b,h-o, 78Aa, 79i,j, 80b,f,g,j,l, 81a,l,o,r, 83f,i,k,p,z,dx,hx, 83Aa-g, 84c, 85l,m, 86b, 87r, 88f, 89Aa, 99o, 100bx,cx, 103i, 106l, 107d,i,j,m,o-s, 108c,i, 109f, 110i, 112l, 112Aa,b, 113f-h,p, 113Aa-hx, 116b,j, 117b,f,fx, 121f,p-w,x, 128w-z,ax, 130o-r, 131a-c, 131Aa-m, 132b,i,j, 133g, 134b,h, 135Aa-n, 136d, 137d,f,k, 138b,h, 139g,j, 139Aa, 141bx-hx, 143d, 146j,r, 148c, 151m-dx, 152m, 154Aa-d, 155Aa, 156Aa, 157Aa-d, 158Aa, 159Aa-g, 160Aa,b, 161Aa-c, 162Aa,b, 2. Działki o numerach - 110/3 i 111 gmina Lewin Kłodzki, obręb Dańczów, 100 i 101 gmina Kudowa Zdrój, obręb Jakubowice.631,94Razem6347,711) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15.000, według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15.000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój. Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I REKREACYJNYCH ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH JEDNOCZEŚNIE PRZEBYWAĆ W TYCH MIEJSCACHI. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Ośrodek edukacyjny w siedzibie dyrekcji Parku, oddział 151t40 osób2Ekocentrum, oddział 151t50 osób3Motylarnia,151 t8 osób4Stanowiska edukacyjne „Geoatrakcje Gór Stołowych”, oddziały – 29a, 106d, 97f, 44 d, 148 c20 osób/stanowisko5Stanowiska edukacyjne na ścieżce edukacyjnej „Płazy”, oddziały – 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cx5 osób/stanowisko6Miejsce kultu religijnego Krucza Kopa, oddział 145100 osóbII. Miejsca udostępniane w celach turystycznych i rekreacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna ilość osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Błędne Skały, oddział 116500 osób2Szczeliniec Wielki, oddziały – 41, 41A500 osób3Miejsca postoju pojazdów na terenie Parku:parking w oddziale 148c, Obwód Ochronny Bukowina (Czerwona Skała),parking w oddziale 133g, Obwód Ochronny Bukowina (polana YMCA),parking w oddziale 116j, Obwód Ochronny Bukowina (parking przy Błędnych Skałach),parking w oddziale 121f, Obwód Ochronny Bukowina (teren byłej jednostki wojskowej),parking w oddziale 106l, f 79b, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Parking Lisia Przełęcz I i II),parking w oddziale 42g, Obwód Ochronny Szczeliniec – (Parking pod Szczelińcem),parking w oddziale 50f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Kształtna Łąka),parking w oddziale 31c, Obwód Ochronny Szczeliniec (Parking Droga nad Urwiskiem),parking w oddziale 35f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Wodospady Pośny),parking w oddziale 62l,m, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Hutniczy Most)1600 osób1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych jest wykonaniem upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 3 czerwca 2013 r. poz. 627 z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami dla parków narodowych, dla których nie sporządzono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem lokalizacji, ich rozmiarem (metry, hektary, kilometry, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. Dla wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej.Wprowadzony podział obszaru Parku na rodzaje ochrony oraz sposoby jego udostępniania dla celów naukowych, edukacyjnych, kulturowych, turystycznych, rekreacyjnych i sportowych opracowano w formie tabelarycznej. Określono również maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w określonym rejonie Parku, udostępnionym dla realizacji wskazanego celu.W związku z występującymi zagrożeniami zabiegi ochronne zostały dostosowane do wymogu utrzymania trwałości ekosystemów, zachowania i odbudowy ich wzajemnych zależności w ramach biotopu, a także należytego wyeksponowania walorów przyrody nieożywionej, która w zasadniczy sposób stanowi o wyjątkowości i unikatowości Parku.Zadania ochronne zaplanowane w ekosystemach leśnych, a zdefiniowane w załącznikach do niniejszego zarządzenia, są oparte wyłącznie na potrzebach hodowlanych (cel - przebudowa i stabilność ekosystemów) i ochronnych (cel - czas potrzebny do przebudowy), gdzie o zakresie zadań nie decydują względy ekonomiczne. Program przebudowy i renaturalizacji drzewostanów Parku realizowany jest od momentu jego powstania tj. od 1993 r. Lite świerczyny stanowiące ok. 78% drzewostanów Parku, zastępowane są lasami o zróżnicowanym składzie gatunkowym, dostosowanym do warunków siedliskowych.Szczegółowe omówienie załącznika nr 2 do zarządzenia.1. W odniesieniu do infrastruktury turystycznej (załącznik nr 2, część I, lp. 1, 2 i 3 oraz część II, lit. C i część III, lit. C:1) zaplanowano przede wszystkim bieżące remonty i naprawy oznakowań, drogowskazów, wiat turystycznych, tablic edukacyjnych i informacyjnych, kładek, pomostów i miejsc odpoczynku oraz pozostałej infrastruktury turystycznej i edukacyjnej,2) w miarę posiadanych środków własnych Parku i w przypadku przyznania środków z funduszy zewnętrznych planowana jest budowa parkingu wraz z infrastrukturą na Polanie YMCA,3) zaplanowano działania zmierzające do ograniczania nadmiernej antropopresji obszaru Parku pprzez stosowanie odpowiedniego oznakowania w terenie,2. W załączniku nr 2, w części II, w lit. A w tabeli uszczegółowiono:1) w lp. 1 - zabiegi pielęgnacyjno-hodowlane planowane w młodszych klasach wieku, obejmujące tzw. czyszczenia wczesne i późne oraz cięcia w I, II i III klasie wieku, poprzez rozluźnienie zwarcia, mają na celu poprawę struktury gatunkowej drzew odpowiadającej potencjalnym zbiorowiskom roślinnym, ich stabilizację i zwiększenie odporności na szkody od wiatru i okiści oraz zwiększenie dostępu światła dla gatunków wolniej rosnących w młodości (np. jodła pospolita (Abies alba Mill.), buk zwyczajny (Fagus sylvatica L.), klon jawor (Acer pseudoplatanus L.), lipa drobnolistna (Tilia cordata Mill.). Wycinane są głównie gatunki przedplonowe (modrzew, świerk, brzoza), których udział w drzewostanie na danym siedlisku powinien być mniejszy. Zaplanowano pozyskanie 1447 m3 drewna. Materiał ten (żerdzie, słupy) wykorzystywany jest w dużej części przez Park do budowy i remontów ogrodzeń;2) w lp. 2 - zabiegi obejmują selektywne usunięcie części drzew:a) w formie gniazd, na zaplanowanych powierzchniach, w celu zainicjowana naturalnych obsiewów wokół istniejących drzew gatunków pożądanych, tj.: buk (Fagus sylvatica L.), jodła (Abies alba Mill.), jawor (Acer pseudoplatanus L.), jesion (Fraxinus excelsior L.), itd. lub w celu wyprzedzającego podsadzenia jodły (Abies alba Mill.) i buka (Fagus sylvatica L.) w drzewostanach, w których brak szans na obsiew naturalny,b) na całej powierzchni, w celu poprawy warunków wzrostu i rozwoju istniejącego młodego pokolenia. Zaplanowano pozyskanie 7866 m3 drewna, głównie świerkowego - 7386 m3 i modrzewiowego – 220 m3. Zabiegi te umożliwiają kształtowanie pod okapem drzewostanów warunków świetlnych odpowiednich dla naturalnego odnowienia lub dla wprowadzanych odnowień sztucznych. Ponadto, stosowanie różnych rodzajów cięć dotyczy jedynie tych powierzchni Parku, na których brak jest odnowienia naturalnego, i które to tereny nie rokują, iż bez ingerencji z zewnątrz, nastąpi pożądana poprawa w składzie gatunkowym drzewostanów. Podstawowym kryterium prowadzenia cięć są potrzeby hodowlane związane z długoletnim procesem przebudowy drzewostanów Parku.Pozostałe zabiegi pielęgnacyjno-hodowlane, wymienione w lp. 2, związane są głównie z prowadzeniem przebudowy ekosystemów leśnych i dotyczą:a) zbioru nasion i szyszek lokalnych ekotypów drzew i krzewów w celu zachowania zasobów genetycznych miejscowych populacji drzew i krzewów. Główne kryteria wyboru gatunków i populacji drzew i krzewów do zbioru materiału rozmnożeniowego, to: rodzimość, zachowanie różnorodności genetycznej oraz dobór gatunków właściwych dla potencjalnych zbiorowisk roślinnych,b) prac szkółkarskich na podokapowych szkółkach Parku związanych z hodowlą sadzonek na potrzeby przebudowy drzewostanów Parku, restytucji rzadkich gatunków drzew i krzewów oraz uzupełniania sadu kolekcyjnego drzew owocowych tradycyjnych odmian. Hodowane są jedynie sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym. Szkółki zlokalizowano na różnej wysokości n.p.m., gdzie sadzonki rosną w warunkach jak najbardziej zbliżonych do warunków naturalnych w miejscu późniejszego sadzenia,c) ochrony odnowień poprzez składanie gałęzi pochodzących z cięć poza miejscami, gdzie już występuje odnowienie naturalne lub sztucznie wprowadzone,d) ręcznego wykaszania roślinności zielnej w odnowieniach w celu polepszenia warunków wzrostu sadzonek i ograniczenia konkurencji ze strony roślin zielnych i krzewów.3) w lp. 3 i 4 - w zadaniach rocznych w 2016 r. przyjęto zasadę, że oprócz ochrony ścisłej i ochrony czynnej zachowawczej (13% powierzchni leśnej Parku) zaniechano cięć pozaplanowych (cięć przygodnych) w drzewostanach gdzie prace mogłyby spowodować uszkodzenia w ekosystemach Parku. Mając na uwadze priorytetowy cel funkcjonowania Parku, jakim jest ochrona przyrody oraz w związku z zewnętrznymi i wewnętrznymi uwarunkowaniami, w jakich funkcjonuje Park, wynikającymi z faktu, że:a) 83% powierzchni Parku stanowią ekosystemy, gdzie gatunkiem dominującym jest świerk (Picea abies (L.) H.Karst) (w większości monokultury),b) średni wiek drzewostanów jest bardzo wysoki,c) znaczny jest udziału drzewostanów porolnych,d) granica Parku w 30 % jest granicą państwa,e) obszar Parku i otuliny jest mocno zurbanizowany (presja społeczna),f) na długich odcinkach granica leśna Parku tworzy wspólne kompleksy z lasami innych właścicieli głównie lasów państwowych.Wypracowano sposób postępowania z drzewami opanowanymi przez kornika drukarza lub inne owady. W dniu 26 marca 2012 r. w oparciu o szczegółowe rozpoznanie terenowe i doświadczenia z lat poprzednich, ukazało się zarządzenie nr 8/2012 Dyrektora Parku Narodowego Gór Stołowych w sprawie eliminacji zagrożeń dla środowiska przyrodniczego związanych z ograniczaniem populacji kornika drukarza w drzewostanach Parku (Aneks nr 1 z dnia 05.06.2012 r. oraz Aneks nr 2 z dnia 11.06.2013 r.). Oprócz obszarów ochrony ścisłej (771,00 ha) i obszarów objętych ochroną zachowawczą (675,18 ha), gdzie z założenia nie wykonuje się żadnych działań, wytypowano obszary (916,02 ha), gdzie w celu uniknięcia negatywnego wpływu działań, związanych z ograniczaniem populacji kornika na środowisko, wstrzymano całkowicie pozyskanie, korowanie i zrywkę drewna. Miejsca takie są obserwowane i badane, by uzyskać jak najwięcej wiadomości na temat przebiegu gradacji kornika w tym specyficznym terenie. Obserwacji podlegają tam również zjawiska sukcesji i proces naturalnego odtwarzania się drzewostanów. Pozostałe tereny leśne Parku podzielono na:a) obszary (1023,25 ha), gdzie okorowane drewno zasiedlone przez korniki w określonych miejscach pozostaje do mineralizacji w ekosystemie (całkowite lub częściowe wstrzymanie zrywki drewna),b) obszary stanowiące strefę buforową pomiędzy drzewostanami Parku, a lasami okolicznych nadleśnictw gdzie należy ograniczyć populację drukarza i powstrzymać jego rozprzestrzenianie się na drzewostany do tej pory zdrowe. Tam stosowane są pułapki klasyczne, feromonowe i rotacyjne, a drewno zasiedlone jest usuwane z lasu.Największy nacisk w obszarach szczególnie zagrożonych, gdzie dopuszcza się wycinanie drzew, położony zostanie na efektywne wyznaczanie tzw. drzew trocinkowych (zasiedlonych przez kornika) i zabezpieczenie drewna, w reżimie czasowym gwarantującym ograniczenie gradacji. Drzewa tzw. spóźnione, już obite przez dzięcioły, często częściowo opuszczone przez korniki, a nadal zasiedlone przez drapieżców, parazytoidy i patogeny kornika drukarza zwiększające opór środowiska, presję czynników naturalnego hamowania rozwoju gradacji, nie są wycinane. Pozostają one w ekosystemie pozwalając na utrzymanie bioróżnorodności oraz zróżnicowanie biotopu, poprzez stwarzanie wielu nowych mikrosiedlisk;4) w lp. 5 - zaplanowane czynności są niezbędne do zachowania zainicjowanej przebudowy drzewostanów i działań związanych z restytucją miejscowego ekotypu jodły pospolitej (Abies alba Mill.). Dotyczą głównie podokapowych odnowień jodłowych, bukowych i jaworowych (głównie sztucznie wprowadzonych, ale także naturalnie powstałych) przez:a) zabezpieczanie upraw leśnych przed zgryzaniem i spałowaniem ogrodzeniami z siatki leśnej,b) zabezpieczanie pojedynczych sadzonek i osobników pochodzących z naturalnego odnowienia poprzez osłony indywidualne z siatki,c) zabezpieczanie małych grup sadzonek rzadkich i pożądanych gatunków drzew poprzez niewielkie, 1 lub 2 arowe ogrodzenia z siatki leśnej,d) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew poprzez smarowanie środkami odstraszającymi i zniechęcającymi do zgryzania (repelenty) o działaniu smakowym i mechanicznym, niewpływającymi szkodliwie na środowisko,e) regulację liczebności populacji zwierząt roślinożernych – jeleń szlachetny (Cervus elaphus).3. W odniesieniu do załącznika nr 2, części I, lp. 4, części II, lit. A, lp. 6, części III, lit. A, lp. 4 – zaplanowano monitoring i ewentualne usuwanie inwazyjnych gatunków roślin wypierających gatunki rodzime.4. W odniesieniu do załącznika nr 2, części II, lit. B - zaplanowano ochronę i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku, poprzez ograniczenie nadmiernego odpływu wody, ograniczanie spływu po zboczach, usuwanie nalotów świerkowych i ewentualne wykaszanie roślinności zielnej. Działania te wykonywane będą według potrzeb i służyć będą głównie kontynuacji i utrwaleniu efektów projektów „Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Sudetach Środkowych” oraz „Czynna ochrona mokradeł i mała retencja w Sudetach” realizowanych w latach 2007-2011 razem z Klubem Przyrodników.W nieleśnych ekosystemach lądowych (załącznik nr 2, część II, lit. B i część III, lit. A) zaplanowano koszenie łąk i pastwisk z usuwaniem biomasy. Dokładnie określone przez botaników i co roku zmieniane fragmenty łąk pozostawiane są bez koszenia w celu umożliwienia obsiewu cennych gatunków roślin. Część łąk, ze względu na ich specyfikę, koszona jest ręcznie. Ponadto pielęgnowane będą stary i nowy sad tradycyjnych odmian drzew owocowych (załącznik nr 2, część II, lit. A, lp. 8 i 9 oraz część III, lit. A, lp. 2, 3 i 5) oraz zaplanowano wprowadzanie rojów pszczół w ramach powrotu do tradycji bartnictwa (załącznik nr 2, część II lit. A, lp. 7 i część III, lit. A, lp. 3).5. W odniesieniu do załącznika nr 2, część II, lit. C, lp. 5 i lit. C, lp. 4 i 5 zaplanowano prowadzenie prac związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa przeciwpożarowego Parku. Polegają one na utrzymywaniu we właściwym stanie technicznym dróg dojazdowych na obszarze Parku oraz budowie pomieszczeń magazynowych przy Dyrekcji Parku.6. W przypadku chronionych gatunków roślin i zwierząt (załącznik nr 3):1) zaplanowano kontynuację projektu badawczego popielicowatych (Gliridae) w ekosystemach Parku – prace będą polegały na monitorowaniu miejsc ich występowania, a w przypadku popielic dodatkowo na przeprowadzeniu badań radiotelemetrycznych. Badania takie pozwolą na lepsze poznanie i przez to właściwą ochronę tych rzadkich zwierząt, (część I, lit. B, lp.3 oraz cześć II, lit. B, lp. 3),2) planuje się monitoring i dalsze działania ochronne na rzecz nietoperzy (Chiroptera) (część I, lit. B, lp. 4 oraz część II, lit. B, lp. 4),3) zaplanowano kontynuację inwentaryzacji zwierząt owadożernych i gryzoni, a ponadto w przypadku karczowników przeprowadzenie badań radiotelemetrycznych (część I, lit. B, lp. 2, część II, lit. B, lp. 2, część III, lit. B, lp. 1),4) kontynuowane będą działania związane z ochroną czynną rzadkich i chronionych gatunków ptaków: sokoła wędrownego (Falco peregrinus), puchacza (Bubo bubo), sóweczki (Glaucidium passerinum), włochatki (Aegolius funereus), bociana czarnego (Ciconia nigra) i żurawia (Grus grus), poprzez monitoring ich miejsc występowania (także przy użyciu specjalistycznego sprzętu elektronicznego), obrączkowanie, czyszczenie gniazd i budek lęgowych, a także rozwieszanie platform na nowe gniazda (część I, lit. B, lp. 1 oraz część II, lit. B, lp. 1, część III, lit. B, lp. 2),5) planuje się kontynuację działań związanych z ochroną wymierającej populacji sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica) poprzez jej monitoring, zbiór szyszek, hodowlę i wprowadzanie sadzonek, zbiór igieł do badań genetycznych oraz zbiór zrazów do szczepień i założenie plantacji tego gatunku w celu zachowania jak największej puli genetycznej (część I, lit. A, lp. 2 oraz część II, lit. A, lp. 3),6) planuje się prowadzenie monitoringu miejsc występowania i liczebności rojownika pospolitego (Jovibarba sobolifera) oraz bagna zwyczajnego (Ledum palustre) (część I, lit. A, lp. 3 oraz część II, lit. A, lp. 1 i 2),7) podjęta zostanie próba zasilenia niewielkiej populacji rzadkiego mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus) poprzez zbiór nasion i hodowlę młodych osobników (część III, lit. A, lp. 2),8) kontynuowany będzie monitoring i działania zmierzające do powiększenia liczebności populacji goryczuszki czeskiej (Gentianella bohemica) część III, lit. A, lp. 1),9) kontynuowany będzie monitoring jedynego stanowiska w Polsce skalnicy zwodniczej (Saxifraga sponhemica) (część I, li. A, lp. 1).Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.Projekt zadań ochronnych uzyskał pozytywną opinię Rady Naukowej Parku.Zadania ochronne zawarte w zarządzeniu, przyczynią się do zachowania i poprawy kondycji siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony w Specjalnym Obszarze Ochrony Siedlisk Natura 2000 (PLH020004-Góry Stołowe) oraz w Obszarze Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 (PLB020006-Góry Stołowe), których teren pokrywa się częściowo z obszarem Parku.) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej – środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz. 1904 i 2095). – PAGE \* MERGEFORMAT 2 –szablon projektu aktu prawnegoschemaAgata DąbrowskaDĄBROWSKA Agata22016-01-11T12:42:00Z2016-01-13T14:46:00Z2016-01-13T14:46:00Z029910854648Microsoft Office Word0455127falseTytuł1szablon projektu aktu prawnegoPNGSfalse63629falsefalse15.0000