BeEWOLtpfLYnp2kUWavPYbG/Xw0=7X3OoEZ5uRzz3v/WCRvDrFyTknE=AcTcyCH5wNJHLf9Xhb+u5y094+ebOt4Z8cQ9UCPHtzO1ebBbPvUbf5lLbQLuJi7o OdXY2bClaQB9qMCar/6LIZIXULffdD/W+H4gCBHjMlX8L/i08XZ3RLIF0d2NrRBX IYOYFqNfRZvtNqr7W8KyZw9Iz+PNxnZO2oWAEPgmBXw=MIIE6TCCA9GgAwIBAgIDBhnvMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxFDASBgNVBAUTC05y IHdwaXN1OiAxMQswCQYDVQQGEwJQTDEiMCAGA1UECgwZVW5pemV0byBUZWNobm9s b2dpZXMgUy5BLjETMBEGA1UEAwwKQ0VSVFVNIFFDQTAeFw0xMzEyMDkxMDM3NDJa Fw0xNTEyMDkxMDM3NDJaMIH7MTMwMQYDVQQDDCpNYWNpZWogR3JhYm93c2tpOyBN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExDzANBgNVBCoMBk1hY2llajESMBAGA1UE BAwJR3JhYm93c2tpMRowGAYDVQQFExFQRVNFTDo1OTA4MTMwMzI3NjEhMB8GA1UE CgwYTWluaXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMSowKAYDVQQQMCEMDldhd2Vsc2th IDUyLzU0DA8wMC05MjIgV2Fyc3phd2ExETAPBgNVBAcMCFdhcnN6YXdhMRQwEgYD VQQIDAttYXpvd2llY2tpZTELMAkGA1UEBhMCUEwwgZ8wDQYJKoZIhvcNAQEBBQAD gY0AMIGJAoGBAJ69Io1VEQR/Fdg8ee6LCI3qUC5dWT53zbRekKyvVqZUf2VlJ7D5 6Ko2n2cC7apNpt8/ISgnqm2k2AUnoAt90VuVbX0qmO3tWLlhVTODPpNu384zMMef kGjP4vQKQFFTva0I0D7VAbZkaPgDJpx8BoYwfPAWQbrzU1BTj4yJsvl1AgMBAAGj ggGWMIIBkjAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBkAwgfUGA1UdIAEB/wSB6jCB5zCB5AYLKoRo AYb2dwIEAQEwgdQwLQYIKwYBBQUHAgEWIWh0dHA6Ly93d3cuY2VydHVtLnBsL3Jl cG96eXRvcml1bTCBogYIKwYBBQUHAgIwgZUMgZJDZXJ0dW0gUUNBIFByb2Zlc2pv bmFsbnkgLSBrd2FsaWZpa293YW55IGNlcnR5ZmlrYXQgd3lkYW55IHByemV6IFVu aXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4gemdvZG5pZSB6IHd5bWFnYW5pYW1pIFVz dGF3eSBvIHBvZHBpc2llIGVsZWt0cm9uaWN6bnltLjAMBgNVHRMBAf8EAjAAMC8G A1UdHwQoMCYwJKAioCCGHmh0dHA6Ly9jcmwuY2VydHVtLnBsL3FjYTExLmNybDAo BggrBgEFBQcBAwQcMBowCAYGBACORgEBMA4GCSqEaAFlAwEBAgoBBDAfBgNVHSME GDAWgBTyTl5reRDOhMckfhIqTI/PyDAH2TANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEAYyGA ZW//zyNfyX/9ZT90r2ynisSC3bZcO91Sa38lxzBmNRBGEAg+162OPyxKNpUes0sI 3vT7naZwCQIPsb8dJbMa9nHwHS5Kjq+IEV6SlnE2gcxcNdVA9dUDTUw/zCFeuxQ9 UkkP/Hd1HgKz39q+0bAOa0NFLBMISCCawlfRojPl9qzi28Tu/hOiuzlQ+woFhEAw 4Xje0tm4GUmHrP8SKYbJupAkigSjzIxF3PDmfty3SMp14mnBn0lst7bdUmIEr+rR InwjTpQUvJsk3Lyr6AnNghXQPqhv/3ZgJC9rAG5WH31yB2huYSKmUAtFppVq6QL8 c18tcUtq3ETOTSLIXg==2015-10-05T12:26:34ZISRansgLqMHcM1E2+trGr0KnAOI=CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL,serialNumber=Nr wpisu: 1399855MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarz. MŚ ws zadań ochronnych dla Świętokrzyskiego PN.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIaAYJKoZIhvcNAQcCoIIIWTCCCFUCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHRBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBwQSBvjCBuwIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBQu hSbrVrtkzmgadzCjS8rM4TJXYgIDJ6AhGA8yMDE1MTAwNTEyMjYzN1owAwIBAQII EjICnN3p4kSgYaRfMF0xFDASBgNVBAUTC05yIHdwaXN1OiAyMQswCQYDVQQGEwJQ TDEiMCAGA1UECgwZVW5pemV0byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLjEUMBIGA1UEAwwL Q0VSVFVNIFFUU0GgggSZMIIElTCCA32gAwIBAgIUEUZ8FfBVL0MFGSrtMtmIKeVZ fXwwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlz dGVyIHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9k b3dlIENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpMB4XDTE0MDQwNzA3MjQy OVoXDTE5MDQwNzIzNTk1OVowXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNV BAYTAlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYD VQQDDAtDRVJUVU0gUVRTQTCCASIwDQYJKoZIhvcNAQEBBQADggEPADCCAQoCggEB AK/O3m9Jgx1VxRIa1hJ+NXL1jSKcIgb6LhTKPsTXfHLI0odKdIZl4bkRGKEzVGOq Th1BUVwhgkeWk3N6jeucw7qp8n2/rotRzUexjn3sD+MtDhupE88rGgwpTT3Ed11F 587kfjk384ZsFzIu4z4DxSyNkALnN3p/Me80QZ+Xy0muqVtxYoVz/pWmHMSNF3vE gnxgvnZe+YAP8BapQCChn1PF9/STugDoWSRzCEKLK33kd2JPxOnAQZNSaag9IduW Dn9Ks/uwVBGLzQSqVjhqGMfiqRXJc0tKEHw+SMRwdS/qtA0nUFacu8pkStOzriVn AM9fofNERGpqkoC9AD8HH7kCAwEAAaOCATowggE2MBYGA1UdJQEB/wQMMAoGCCsG AQUFBwMIMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwgasGA1UdIwSBozCBoIAUWTQM+33nRQFvyXCW wk4G+A+BQ/ahcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3RlciB3 bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93ZSBD ZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KYIUYqcNBMMkuNQnVsw/gWvy6zLv BxkwMQYDVR0gAQH/BCcwJTAjBgRVHSAAMBswGQYIKwYBBQUHAgEWDXd3dy5uY2Nl cnQucGwwDgYDVR0PAQH/BAQDAgbAMB0GA1UdDgQWBBS/3W87IIxTkFc/0uBYsUGu Q/gxkzANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEA05AH12EqPR0EcjIq3Yyo5PbA6qkRcIfF FJsPBUJEz6rhc61Vu2LrlK8iOYpjo6RH7GhdXLmw90sj77OnuFtSmTEvozbFhsqZ cB9WkEk7aJrW77zSCXOqiQ+lKwhawvQaKmHSDvjNJX5kG+aRkvVqDbU0lzyZRmqL Ah3bYWIPRGzZ7r3GCNHZ4prwcBPvnteWE9VzQ1zy+IeROq35zSlo7yzkTCjTHrgG mcp6GziR+Gwjyzx4NV4dQqZ5lOZhEcSAijIiWQ7w1/5CeKqVqwfG3tC377D6tfLx uEdBqULn1/C6SOC3/ATXDC0Hrax7zEybek2fpr3rcaCLYyI8R5CgnTGCAtAwggLM AgEBMIGGMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3RlciB3bGFzY2l3 eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93ZSBDZW50cnVt IENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUEUZ8FfBVL0MFGSrtMtmIKeVZfXwwCQYF Kw4DAhoFAKCCAR4wGgYJKoZIhvcNAQkDMQ0GCyqGSIb3DQEJEAEEMBwGCSqGSIb3 DQEJBTEPFw0xNTEwMDUxMjI2MzdaMCMGCSqGSIb3DQEJBDEWBBRIbviucTe/d77t nuYjOenVXmiKODCBvAYLKoZIhvcNAQkQAgwxgawwgakwgaYwgaMEFC6WCuTp0Ea/ 4MnKYwomB2pHvvfoMIGKMHKkcDBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwlTWlu aXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwmTmFy b2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkCFBFGfBXwVS9DBRkq 7TLZiCnlWX18MA0GCSqGSIb3DQEBBQUABIIBAJXG0nofLv7lVMqMdUVh4BztYTzf pxgH0grj5MSPbeXz0Dy1LjYgp/1RYnyYcJwx8oEmCdz4+puXEtz+7EATwcL0h/Wj wWGncb7OTanpz0OMEMu9yklctVwxUxShCneGDqHTRTYfKwhSbaxHCxPHug3dNJOQ tMlVKqK5NzXcZu09xe44KS010AJ9g9MsL0nIOjj8fddN4bzExjbuTIEvVOcYpj2L +HK5ET+9L0+ADVi3uoAGBCKxsiQ6nqQTGZN82HJTad+0EIv3YDwkwb9mCJQquJSq FR0qVS4jgRC8HGJECIPmfEdX7MDu4FDSVf/M4+ADDSHS2NBy23BGF5B/iJ8=ZARZĄDZENIeMINISTRA ŚRODOWISKA)z dnia ........................................ z 2015 r.w sprawie zadań ochronnych dla Świętokrzyskiego Parku NarodowegoNa podstawie art. 22 ust. 2 pkt l i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.)) zarządza się, co następuje:§ 1. Ustanawia się zadania ochronne dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, na lata 2016–2017.§ 2. Zadania ochronne, o których mowa w § 1, obejmują:1)identyfikację i ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz wskazanie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków, stanowiące załącznik nr 1 do zarządzenia;2)opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów z podaniem rodzaju, rozmiaru i lokalizacji poszczególnych zadań, stanowiący załącznik nr 2 do zarządzenia;3)opis sposobów czynnej ochrony gatunków roślin i zwierząt, stanowiący załącznik nr 3 do zarządzenia;4)wskazanie obszarów objętych ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową, stanowiące załącznik nr 4 do zarządzenia;5)ustalenie miejsc udostępnionych w celach edukacyjnych, turystycznych i zarobkowych oraz maksymalnej liczby osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach, stanowiące załącznik nr 5 do zarządzenia.§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.MINISTER ŚRODOWISKAZałączniki do zarządzenia Ministra Środowiskaz dnia ………… (poz. …)Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ WSKAZANIE SPOSOBÓW ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejąceLp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Ubożenie biocenozy leśnej, w szczególności w zakresie bogactwa gatunkowego grzybów i bezkręgowców, wynikające z obniżonego udziału w drzewostanach starych drzew Pozostawienie w drzewostanach wszystkich drzew gatunków rodzimych oraz wszystkich drzew w wieku powyżej 100 lat do naturalnego zestarzenia się i obumarcia, za wyjątkiem części drzew przeznaczonych do usunięcia w ramach działań wynikających z ochrony czynnej 2Znaczny niedobór oraz niepełne spektrum zróżnicowania pod względem rozmiarów, formy i stopnia rozkładu martwych drzew w ekosystemach leśnychPozostawianie w ekosystemach leśnych wszystkich drzew złamanych, wywróconych, obumierających i martwych, o ile nie zagraża to założonym celom ochrony, bezpieczeństwu osób i mienia, a także nie powoduje utrudnień komunikacyjnych na drogach publicznych i wewnętrznych3Ograniczanie naturalnej różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych i nieleśnych oraz blokowanie lub spowalnianie procesów renaturalizacyjnych w drzewostanach, wywołane obecnością gatunków obcych 1. Usuwanie z drzewostanów obcych gatunków drzew, w szczególności posiadających skłonności inwazyjne, z pozostawianiem wszystkich drzew martwych. 2. Usuwanie z warstw runa i podszytu w ekosystemach leśnych obcych gatunków roślin zielnych i krzewów, w szczególności gatunków inwazyjnych.3. Usuwanie w ekosystemach nieleśnych obcych gatunków roślin zielnych, krzewów i drzew (w tym siewek), w szczególności wykazujących skłonności inwazyjne4Spadek różnorodności biologicznej charakterystycznej dla półnaturalnych widnych lasów liściastych i mieszanych z udziałem modrzewia polskiego (Larix decidua ssp. polonica) w drzewostanie na Chełmowej Górze, kształtowanych w przeszłości czynnikami antropogenicznymi (wypas, ekstensywne użytkowanie przerębowe)1. Usuwanie z drzewostanu drzew wywołujących silne ocienienie dna lasu, w szczególności buka (Fagus L.), z wyłączeniem drzew w wieku powyżej 100 lat i drzew martwych, obumierających oraz z wykształconymi dziuplami-próchnowiskami. 2. Usuwanie młodego pokolenia drzew lub krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej i podrostu drzew z gatunków wywołujących silne ocienienie, w szczególności buka (Fagus L.) – wykaszanie, wyrywanie z korzeniami lub wypas5Utrata charakterystycznej fizjonomii półnaturalnych lasów jodłowych, w tym siedliska przyrodniczego wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)Podejmowanie działań z zakresu ochrony czynnej mających na celu utrzymanie lub odtworzenie struktury piętrowej i wiekowej typowej dla półnaturalnych świętokrzyskich lasów jodłowych (w tym ograniczanie nadmiernego rozwoju buka (Fagus L.)) w niektórych fragmentach jedlin6Sukcesja drzew i krzewów w cennych przyrodniczo lądowych ekosystemach nieleśnych zbiorowiskach naskalnych i kserotermicznych oraz cennych stanowiskach florystycznych1. Usuwanie drzew i krzewów zagrażających celom ochrony oraz koszenie i wypas zwierząt w ekosystemach łąkowych, murawowych, zaroślowych i niektórych leśnych, w celu powstrzymania sukcesji niepożądanych drzew i krzewów oraz wywóz skoszonej biomasy, z pozostawianiem jej nieznacznej ilości jako miejsca rozwoju, schronienia i zimowania niektórych bezkręgowców i drobnych kręgowców.2. Usuwanie zbiorowisk naskalnych, w tym kserotermicznych, drzew i krzewów zagrażających celom ochrony roślin zielnych. 3. Pielęgnowanie cennych stanowisk florystycznych podlegających procesowi zarastania7Zmiany w ekosystemach nieleśnych w wyniku eutrofizacji1. Wywóz skoszonej biomasy.2. Prowadzenie kontrolowanego wypasu, w szczególności w siedliskach, w których wypas jest wskazany 8Przesuszanie siedlisk i obniżanie się poziomu wód podziemnych w wyniku różnych czynników naturalnych i antropogenicznych1. Wykonywanie przegród z naturalnych materiałów miejscowych na ciekach wodnych.2. Likwidacja historycznych rowów odwadniających i innych antropogenicznych przekształceń powierzchni gruntu przyspieszających spływ wód powierzchniowych9Wydeptywanie pokrywy glebowej przez turystów1. Konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych.2. Wdrożenie Parkowego Systemu Informacji przez: 1) budowę i remont urządzeń turystycznych,2) wykonanie zabezpieczeń technicznych,3) ustawienie tablic informujących o zasadach poruszania się na szlakach10Erozja gleby wzdłuż szlaków turystycznych, komunikacyjnych i dawnych szlaków zrywkowych1. Uzupełnianie poerozyjnych ubytków gruntu.2. Kierowanie spływającej wody do wnętrza lasu.3. Zabudowa przeciwerozyjna spowalniająca spływ powierzchniowy wód opadowych z dróg, ścieżek i szlaków turystycznych oraz eliminująca wydeptywanie inicjujące erozję.4. Korzystanie z minimalnej sieci możliwie najwęższych szlaków zrywkowych i dróg transportu drewna i skoszonej biomasy, pochodzących ze zrealizowanych działań ochronnych i przeznaczonych do usunięcia, oraz wyrównywanie kolein po zakończeniu prac.5. Stosowanie zrywki konnej i konnego transportu.6. Likwidacja dawnych szlaków zrywkowych i zbędnych dróg leśnych11Zanieczyszczenie wódBudowa wysokosprawnych oczyszczalni ścieków albo modernizacja istniejących, celem objęcia ich zasięgiem wszystkich obiektów na terenie Parku oraz podłączenie tych obiektów do sieci kanalizacyjnej w miarę rozbudowy tej sieci12Zanieczyszczenie powietrzaOgraniczenie niskiej emisji zanieczyszczeń emitowanych przez instalacje kominowe budynków Parku, w szczególności przez wykorzystanie energii słonecznej do celów grzewczych 13Zaburzenie (spowolnienie, blokowanie) procesów spontanicznej renaturalizacji ekosystemów leśnych w zakresie struktury gatunkowej, wiekowej i warstwowej drzewostanów sztucznego pochodzeniaUsuwanie drzew przeszkadzających spontanicznej renaturalizacji ekosystemów 14Niszczenie (wydeptywanie) roślin przez turystów i okoliczną ludność1. Likwidacja nielegalnych zejść ze szlaków przez: 1) wykonywanie ogrodzeń i barier, 2) obsadzanie rodzimymi gatunkami krzewów leśnych.2. Prowadzenie działalności edukacyjnej i prewencyjnejII. Zagrożenia wewnętrzne potencjalneLp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zagrożenie osób i mienia oraz utrudnienia komunikacyjne na drogach publicznych i wewnętrznych, w szczególności na szlakach turystycznych i innych miejscach udostępnionych, spowodowane przez powalające się drzewaUsuwanie zagrażających drzew lub ich obalanie i pozostawienie do rozpadu (w szczególnie uzasadnionych przypadkach także drzew martwych i zamierających, zasiedlonych przez organizmy saproksyliczne) – tylko w przypadku stwierdzenia ryzyka upadku drzewa na szlak, drogę lub miejsce udostępnione2Prowadzenie gospodarki rolnej i leśnej oraz innej działalności gospodarczej, a także wpływ zabudowy mieszkalnej i gospodarczej zlokalizowanej na gruntach niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku1. Wykup gruntów prywatnych położonych w granicach Parku.2. Prowadzenie edukacji wśród społeczności lokalnej w zakresie sposobów eliminacji lub ograniczenia występujących zagrożeń.3. Egzekwowanie obowiązku zgłaszania Służbie Parku konieczności przejazdu drogami wewnętrznymi Parku nieudostępnionymi do publicznego użytku oraz kontrola prawidłowego korzystania z takich dróg3Zarastanie historycznych cmentarzy i miejsc pamięci narodowej przez roślinnośćWykaszanie roślinności oraz pielęgnacja zadrzewień i zakrzewień w tych miejscach4Niszczenie zabytkowych kapliczekBieżące przeglądy stanu kapliczek i ich remonty5Wzmożone obumieranie drzew i drzewostanów w wyniku masowego pojawiania się owadów i grzybów pasożytniczychMonitorowanie liczebności kambiofagicznych, foliofagicznych owadów oraz innych organizmów patogenicznych i prognozowanie ich wzmożonego pojawiania się przez: 1) wykładanie pułapek feromonowych i analizę odłowionego materiału (w tym fauny towarzyszącej),2) jesienne poszukiwania foliofagów sosny (Pinus L.) w ściółce,3) ocenę zasiedlenia pędów jodłowych przez zwójki zieloneczki (Tortrix viridiana) metodą prób fotoeklektorowych,4) ocenę tempa i przyczyn wydzielania się drzew z drzewostanówIII. Zagrożenia zewnętrzne istniejąceLp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Szkodnictwo leśne: 1) zakłócanie przebiegu naturalnych procesów w ekosystemach oraz nielegalne pozyskiwanie drewna (drzew żywych i martwych, stojących i powalonych), obłamanych konarów i gałęzi (chrustu), świeżych gałęzi jodłowych (stroiszu), runa leśnego, 2) kłusownictwo,3) podpalenia lasu i łąk1. Wykonanie nowych i konserwacja istniejących rowów granicznych.2. Przekopywanie miejsc nielegalnych wjazdów.3. Systematyczne patrolowanie terenu.4. Monitorowanie kamerami rejestrującymi i alarmującymi za pośrednictwem sieci GSM (fotopułapkami) miejsc szczególnie narażonych na szkodnictwo.5. Montaż szlabanów uniemożliwiających wjazd do lasu.6. Wzmożenie dokonywanych przez Służbę Parku kontroli w potencjalnych miejscach kradzieży drewna (w tym złomów, wywrotów i martwych drzew stojących). 7. Umieszczanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych w miejscach szczególnie narażonych na kradzieże drewna (w tym złomów, wywrotów i martwych drzew stojących) oraz tablic informujących o zakazie wstępu i zagrożeniach bezpieczeństwa osób przebywających poza miejscami udostępnionymi w celach turystycznych.8. Prowadzenie edukacji wśród społeczności lokalnej na temat celów ochrony w parku narodowym i roli martwych drzew w prawidłowym funkcjonowaniu ekosystemów leśnych2Zakłócanie naturalnych zachowań behawioralnych zwierząt przez światło, antropogeniczne dźwięki i zapachy, a także obecność zwierząt domowych w pobliżu obiektów budowlanych różnego przeznaczenia zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie granic Parku oraz dróg położonych w jego bezpośrednim sąsiedztwie1. Prowadzenie kontroli miejsc szczególnie narażonych na nielegalną penetrację ludzką przez Służbę Parku.2. Umieszczanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych w miejscach szczególnie narażonych na nielegalną penetrację ludzką oraz tablic informujących o zakazie wstępu i zagrożeniach bezpieczeństwa osób przebywających poza miejscami udostępnionymi w celach turystycznych.3. Prowadzenie przez Służbę Parku (w szczególności terenową) edukacji społeczności lokalnej na temat celów ochrony w parku narodowym oraz w zakresie sposobów eliminacji lub ograniczenia zagrożeń generowanych przez przylegające do Parku tereny zabudowane i zamieszkałe3Niszczenie siedlisk roślin, zwierząt i grzybów, będące skutkiem zanieczyszczeń (powietrza, gleby i wód gruntowych) emitowanych przez obiekty budowlane różnego przeznaczenia zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie granic Parku oraz drogi położone w jego bezpośrednim sąsiedztwieProwadzenie przez Służbę Parku edukacji społeczności lokalnej na temat celów ochrony w parku narodowym oraz w zakresie sposobów eliminacji lub ograniczenia zagrożeń generowanych przez przylegające do Parku tereny zabudowane i zamieszkałe4Ryzyko rozprzestrzeniania się roślin synantropijnych i obcego pochodzenia na teren Parku, wynikające z obecności użytkowanych gospodarczo gruntów niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku, zlokalizowanych w jego bezpośrednim sąsiedztwie 1. Prowadzenie przez Służbę Parku edukacji społeczności lokalnej na temat celów ochrony w parku narodowym oraz w zakresie sposobów eliminacji lub ograniczenia zagrożeń ze strony roślin synantropijnych i obcego pochodzenia, w szczególności inwazyjnych, generowanych przez przylegające do Parku tereny zabudowane i zamieszkałe.2. Podejmowanie działań w zakresie wprowadzenia możliwości obligowania mieszkańców terenów przyległych do Parku, do likwidowania na swych gruntach gatunków obcego pochodzenia o cechach inwazyjnych5Zanieczyszczenie gleby1. Prowadzenie przez Służbę Parku kontroli miejsc szczególnie narażonych na zanieczyszczanie odpadami i egzekwowanie przestrzegania zakazów obowiązujących w tym zakresie.2. Likwidacja nielegalnych składowisk odpadów6Zanieczyszczenie powietrzaProwadzenie przez Służbę Parku edukacji wśród społeczności lokalnej na temat zagrożeń związanych z zanieczyszczeniem powietrza oraz w zakresie sposobów eliminacji lub ograniczenia tych zagrożeń generowanych przez przylegające do Parku tereny zabudowane i zamieszkałe7Mała świadomość dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego w społecznościach lokalnych1. Edukacja społeczeństwa w zakresie podnoszenia świadomości dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego.2. Utrzymanie terenów ćwiczeń edukacyjnych i ścieżek poznawczych.3. Utrzymanie i tworzenie nowych ścieżek przyrodniczo-edukacyjnych.4. Utrzymanie Muzeum Przyrodniczego na Łysej Górze i innych obiektów służących edukacji przyrodniczej8Niszczenie form skałkowych, źródeł i stanowisk geologicznych przez turystów i okoliczną ludność1. Likwidacja nielegalnych zejść ze szlaków.2. Konserwacja nawierzchni istniejących szlaków turystycznych.3. Wykonanie barier lub ogrodzeń chroniących formy skalne i stanowiska geologiczne.4. Prowadzenie przez Służbę Parku kontroli miejsc szczególnie narażonych na niszczenie i egzekwowanie przestrzegania zakazów obowiązujących w tym zakresieIV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalneLp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Presja urbanizacyjna w pobliżu granic Parku zagrażająca:1) zwiększeniem zanieczyszczania gleby, wód powierzchniowych i gruntowych oraz powietrza, 2) zwiększeniem zagrożenia wkraczaniem na tereny chronione Parku antropofitów i organizmów obcych o cechach gatunków inwazyjnych,3) zakłócaniem naturalnych zachowań behawioralnych zwierząt przez światło, antropogeniczne dźwięki i zapachy oraz wzmożoną penetrację ludzką i zwierząt domowych, w szczególności psów i kotówProwadzenie działań na rzecz utrzymania w otulinie Parku, wzdłuż granic, stref wolnych od zabudowy mieszkalnej, gospodarczej, przemysłowej i innej niesłużącej bezpośrednio ochronie przyrody oraz dróg utwardzonych (z zachowaniem dotychczasowych sposobów użytkowania). W przypadkach przewidywanego, negatywnego wpływu na przyrodę Parku poszczególnych zamierzeń inwestycyjnych, w szczególności zamierzeń przewidywanych w dokumentach planistycznych, wydawanie postanowień odmawiających uzgodnienia studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu2Przerwanie istniejących korytarzy ekologicznych łączących teren Parku z obszarami przyległymi lub pogłębianie się ich dysfunkcyjnościProwadzenie działań na rzecz utrzymania w otulinie Parku, wzdłuż granic, stref wolnych od zabudowy mieszkalnej, gospodarczej, przemysłowej i innej niesłużącej bezpośrednio ochronie przyrody oraz dróg utwardzonych (z zachowaniem dotychczasowych sposobów użytkowania). Wprzypadkach przewidywanego, negatywnego wpływu na przyrodę Parku poszczególnych zamierzeń inwestycyjnych, w szczególności zamierzeń przewidywanych w dokumentach planistycznych, wydawanie postanowień odmawiających uzgodnienia studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu3Zagrożenieekosystemów leśnych i łąkowych przez pożary1. Prowadzenie systematycznej edukacji mieszkańców otuliny Parku. 2. Utrzymanie przejezdności dróg wewnętrznych służących utrzymaniu bezpieczeństwa przeciwpożarowego. 3. Utrzymanie sieci łączności GSM oraz magazynów sprzętu przeciwpożarowego.4. Utrzymywanie w stałej gotowości bojowej, w okresach zwiększonego zagrożenia pożarowego (okres wiosennego nielegalnego wypalania traw, długotrwałe susze), pojazdu z agregatem gaśniczym 4Dewastacja krajobrazu pasm górskich (głównie Łysogórskiego i Klonowskiego) oraz dolin miedzy tymi pasmami przez zabudowę terenów rolniczych przyległych do granic ParkuProwadzenie działań na rzecz utrzymania w otulinie Parku, wzdłuż granic, stref wolnych od zabudowy mieszkalnej, gospodarczej, przemysłowej i innej niesłużącej bezpośrednio ochronie przyrody oraz dróg utwardzonych (z zachowaniem dotychczasowych sposobów użytkowania). W przypadkach przewidywanego, negatywnego wpływu na przyrodę Parku poszczególnych zamierzeń inwestycyjnych, w szczególności zamierzeń przewidywanych w dokumentach planistycznych, wydawanie postanowień odmawiających uzgodnienia studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenuZałącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW, Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃI. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony ścisłejW ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Na szlakach turystycznych:profilowanie szlaków,uzupełnianie ubytków poerozyjnych, naprawa rowów odpływowych i przepustów,wykonanie rowków odpływowych kierujących wodę do wnętrza lasu na ich stromych odcinkach, wykonywanie, utrzymanie i naprawa ograniczników rozdeptywania szlaków i progów przeciwerozyjnychŁącznie na długości 7 kmOddziały – 146b, c, f, C-2b, c, d, j, p, 172a, b, 171a, 170a, C-1d, 169a, 168a, 141d, g, 167a, 140c, d, 166a, 165a, b, c, 139f, 138b, 164a, B1a, b, 118h, 117k, 116g, 201a, 200a, b, d, h, g, i, j, 199d2Na szlakach turystycznych:1) wdrożenie Parkowego Systemu Informacji przez:budowę i remont urządzeń turystycznych,ustawienie tablic informacyjnych i edukacyjnych,2) urządzanie miejsc odpoczynku i obserwacji przyrodyŁącznie na długości 7 kmOddziały – 146b, c, f, C-2b, c, d, j, p, 172a, b, 171a, 170a, C-1d, 169a, 168a, 141d, g, 167a, 140c, d, 166a, 165a, b, c, 139f, 138b, 164a, B1a, b, 118h, 117k, 116g, 201a, 200a, b, d, h, g, i, j, 199d3Zapewnienie bezpieczeństwa osób na szlakach turystycznych przez: 1) usuwanie drzew złamanych i przewróconych tarasujących szlaki – przesuwanie ich poza szlak,2) obalanie zagrażających bezpieczeństwu drzew obumierających, martwych i uszkodzonych, położonych w odległości nie większej niż 1,5 wysokości danego drzewa lub jego stojącego fragmentu od szlaku, z pozostawieniem na miejscu całości niefragmentowanej sztucznie biomasy Łącznie na długości 7 kmOddziały – 146b, c, f, C-2b, c, d, j, p, 172a, b, 171a, 170a, C-1d, 169a, 168a, 141d, g, 167a, 140c, d, 166a, 165a, b, c, 139f, 138b, 164a, B1a, b, 118h, 117k, 116g, 201a, 200a, b, d, h, g, i, j, 199d41. Inwentaryzacja miejsc występowania wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów.2. Monitoring liczebności i stanu ochrony wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów. 3. Prowadzenie rejestru obserwacji i gromadzenie materiałów dokumentacyjnychWedług potrzeb, z zakresem prac ograniczonym do niezbędnego minimumObszary ochrony ścisłej 51. Monitorowanie kierunków i dynamiki procesów przyrodniczych zachodzących w zoocenozie bezkręgowców metodą niewabiących pułapek i innymi niskoinwazyjnymi metodami przyjętymi dla poszczególnych grup organizmów. 2. Prowadzenie rejestru obserwacji i gromadzenie materiałów dokumentacyjnych według ustalonej metodykiW obrębie 18 stałych powierzchni kołowych (każda o powierzchni 0,05 ha) i w ich otoczeniu (łącznie na powierzchni do 1,5 ha)Obszary ochrony ścisłej 61. Systematyczne patrolowanie terenu pod kątem szkodnictwa.2. Monitorowanie kamerami rejestrującymi i alarmującymi za pośrednictwem sieci GSM (fotopułapkami) miejsc szczególnie narażonych na szkodnictwo.3. Wzmożenie przez Służbę Parku kontroli dokonywanych w potencjalnych miejscach kradzieży drewna, w szczególności złomów, wywrotów i posuszu stojącego.4. Umieszczanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych Według potrzebObszary ochrony ścisłej II. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony czynnejA. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Ochrona naturalnej dynamiki rodzimej flory leśnej, przez inwentaryzowanie, a następnie usuwanie obcych geograficznie gatunków roślin ich siewek i odrośli, krzewów oraz roślin zielnych inwazyjnych, w szczególności dębu czerwonego (Quercus rubra L.), jesionu pensylwańskiego (Fraxinus pennsylvanica), czeremchy późnej (Padus serotina) i innych gatunków drzew (w tym ich siewek i odrośli), występujących i spontanicznie pojawiających się w ekosystemach ParkuWedług potrzeb wynikających z prowadzonej na bieżąco inwentaryzacjiObszar ochrony czynnej2Ochrona naturalnej dynamiki rodzimej flory leśnej przez usuwanie odrośli, młodego pokolenia pochodzącego z sukcesji naturalnej i podrostu dębu czerwonego (Quercus rubra L.), na powierzchniach drzewostanu, z którego został on wcześniej usunięty 1,44 ha Oddziały – 23j, 24b3Wspomaganie naturalnych procesów renaturalizacyjnych zachodzących w drzewostanach przez usuwanie drzew lokalnie obcych, wprowadzonych w wyniku sadzenia głównie sosny (Pinus sylvestris), hamującej tempo tych procesów54,07 haOddziały – 7a, c, d, f, 211a, 247b, d, g, h 4Kształtowanie siedliska modrzewia (Larix decidua), w szczególności podgatunku modrzewia polskiego (Larix decidua ssp. polonica), a także wspomaganie naturalnych odnowień tego gatunku42,33 ha Oddziały – A1d, A1h, A1i, , A2h, A3a, A3c, A3d, A5a, A5b, A5c, A5d, A5l5Kształtowanie widnego lasu (grądu, dąbrowy lub boru mieszanego o luźnej więźbie drzewostanu) o charakterze pastwiskowym, ze znacznym udziałem drzew starych –usuwanie części drzew w wieku do 100 lat oraz krzewów podszytowych i w miarę możliwości wprowadzenie kontrolowanego wypasu30,57 haOddziały – A3g, A3k, A3l, A4c6 Usuwanie drzew obumierających, martwych i uszkodzonych (w sposób zagrażający ich stabilności), położonych w odległości do 1,5 wysokości danego drzewa lub jego stojącego fragmentu od szlaku, drogi lub innego miejsca udostępnionego lub obiektu budowlanego, a także drzew złamanych i przewróconych, tarasujących szlaki i drogi, celem zapewnienia bezpieczeństwa osób i mienia oraz bezpieczeństwa pożarowego, z pozostawieniem takich drzew do naturalnego rozkładu w miejscu przeprowadzenia zabieguWedług potrzeb Obszar ochrony czynnej7Monitorowanie liczebności wybranych gatunków kambio- i foliofagów posiadających skłonność do masowego pojawiania się (kornik drukarz (Ips typographus), kornik modrzewiowiec (Ips cembrae), jodłowiec krzywozębny (Pityokteines curvidens), zwójka zieloneczka (Tortrix viridiana) i krobik modrzewiowiec (Coleophora laricella )), przez wykładanie pułapek zapachowych (feromonowych) i analiza odłowionego materiału oraz fauny towarzyszącej59 sztukOddziały – A-1b, f, j, A-3c, h, i, 2c, 8c, 17f, 23i, 24d,f, 26b, 30b, 35b, 39i, 49b, 54a, 67a, 72c, 76b, c, 79b, 81d, 88a, 91d, 94ax, 96b, 99a, 112a, 147h, 171f, 176b, 179a, 183b, 185b, 188a, 189f, 191b, 194b, 202c, 203c, 209b, 238c, 239d, 241a, 249a, 251f, 256c, 257b, 258a, 262b, 266b8Monitorowanie we współpracy z Zespołem Ochrony Lasu w Radomiu nasilenia występowania foliofagów sosny (Pinus sylvestris) przez kontrolne poszukiwania owadów w ściółce leśnej 7 próbOddziały – 5c, 12a, 46c, 62g, 211a, 247b, 267a9Monitorowanie (prognozowanie) nasilenia występowania zwójek (Tortricidae) związanych z jodłą (Abies alba), przez wypłaszanie larw i postaci dojrzałych w fotoeklektorach, z pobranych prób gałęzi jodłowych 15 prób obejmujących 3-5 gałęzi każda Oddziały – 67a, 91d, 98a, 105b, 164b, 172d, 177a, 184b, 194b, 202b, c, f, 204a, 208b, 209b10Zbiór nasion buka (Fagus L.) i jodły (Abies alba) w drzewostanach zarejestrowanych jako nasienneWedług potrzebOddziały – 38f, 65c, 94y, 163c, 224a, 233a, 233b, 232a11Naprawa uszkodzonych rowów granicznych Według potrzebObwody ochronne – Święty Krzyż, Dębno, Dąbrowa, Podgórze, Jastrzębi Dół, Święta Katarzyna, Klonów, Góra Chełmowa12Likwidacja zbędnych wjazdów do lasu przez wykopanie rowów poprzecznych290 mObwody ochronne – Święty Krzyż, Dębno, Dąbrowa, Podgórze, Jastrzębi Dół, Święta Katarzyna, Klonów, Góra Chełmowa13Na szlakach turystycznych:1)profilowanie szlaków,2)uzupełnianie ubytków poerozyjnych, 3)naprawa rowów odpływowych i przepustów, 4) wykonanie rowków odpływowych kierujących wodę do wnętrza lasu na ich stromych odcinkach,5) wykonywanie, utrzymanie i naprawa ograniczników rozdeptywania szlaków i progów przeciwerozyjnychŁącznie na długości 35 kmOddziały – 173c, d, 147a, b, c, d, f, g, j, C-2h, i, 170b, 167b, 164b, 163c, 188b, d, g, 182f, g, h, j, 181b, f, 180d, 179c, d, f, 178a, b, c, 177d, 176c, 175b, c, d, 119f, g, h, i, l, 204a, b, 203a, b, c, d, f, g, 202k, n, o, 148k, m, n, s, t, 111b, g, j, 110f, g, h, i, j, k, l, 109a, b, c, f, g, 73i, 72c, d, k, 59a, c, j, p, 44j, 43a, c, d, h, 25a, b, 15a, c, 10d, f, 9a, b, d, f, 8a, 197a, b, c, d, f, g, 112c, 75c, f, 196s, 229a, 228a, b, 219a, 218a, 225a, 224a, 216b, c, 215a, b, c, 214a, c, 213i, k, l, m, n, 212b, c, 211d, f, 227a, b, 226a, b, A-3a, f, i, k, A-1a, b, d, f, h, i, 116f1, g1, 199a, 200a1, b1, c, d114Na szlakach turystycznych:1) wdrożenie Parkowego Systemu Informacji przez:a) budowę i remont urządzeń turystycznych,b) ustawienie tablic informacyjnych i edukacyjnych,2) urządzanie miejsc odpoczynku i obserwacji przyrodyŁącznie na długości 35 kmOddziały – 173c, d, 147a, b, c, d, f, g, j, C-2h, i, 170b, 167b, 164b, 163c, 188b, d, g, 182f, g, h, j, 181b, f, 180d, 179c, d, f, 178a, b, c, 177d, 176c, 175b, c, d, 119f, g, h, i, l, 204a, b, 203a, b, c, d, f, g, 202k, n, o, 148k, m, n, s, t, 111b, g, j, 110f, g, h, i, j, k, l, 109a, b, c, f, g, 73i, 72c, d, k, 59a, c, j, p, 44j, 43a, c, d, h, 25a, b, 15a, c, 10d, f, 9a, b, d, f, 8a, 197a, b, c, d, f, g, 112c, 75c, f, 196s, 229a, 228a, b, 219a, 218a, 225a, 224a, 216b, c, 215a, b, c, 214a, c, 213i, k, l, m, n, 212b, c, 211d, f, 227a, b, 226a, b, A-3a, f, i, k, A-1a, b, d, f, h, i, 116f1, g1, 199a, 200a1, b1, c, d115W miejscach pamięci narodowej (mogiły i pomniki):ręczne wykaszanie roślinności;pielęgnacja zadrzewień i zakrzewień;usuwane zagrożeń i utrzymanie porządku;bieżące naprawy i konserwacje15 obiektówObwody ochronne – Święty Krzyż, Święta Katarzyna, Klonów, Dębno, Dąbrowa161. Inwentaryzacja niskoinwazyjnymi metodami występowania gatunków roślin, zwierząt i grzybów.2. Monitoring niskoinwazyjnymi metodami liczebności i stanu ochrony wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów. 3. Prowadzenie rejestru obserwacji i gromadzenie materiałów dokumentacyjnychWedług potrzeb Obszar ochrony czynnej 171. Monitorowanie kierunków i dynamiki procesów przyrodniczych zachodzących w zoocenozie bezkręgowców metodą niewabiących pułapek oraz innymi niskoinwazyjnymi metodami przyjętymi dla poszczególnych grup organizmów. 2. Prowadzenie rejestru obserwacji i gromadzenie materiałów dokumentacyjnych według ustalonej metodykiW obrębie 47 stałych powierzchni kołowych(0,05 ha każda) i w ich otoczeniu – łącznie na powierzchni do 5 haObszar ochrony czynnej181. Systematyczne patrolowanie terenu – prewencja szkodnictwa.2. Monitorowanie kamerami rejestrującymi i alarmującymi za pośrednictwem sieci GSM (fotopułapkami) miejsc szczególnie narażonych na szkodnictwo.3. Montaż szlabanów uniemożliwiających wjazd do lasu.4. Wzmożenie przez Służbę Parku kontroli dokonywanych w potencjalnych miejscach kradzieży drewna, w szczególności złomów, wywrotów i posuszu stojącego.5. Umieszczanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych Według potrzebObszar ochrony czynnej19Utrzymanie dróg dojazdowych do budynków administracyjno-mieszkalnych Parku oraz dróg wykorzystywanych przy realizacji ochrony zasobów Parku Według potrzebObszar ochrony czynnej20Kształtowanie okrajka między lasem a terenem otwartym przy budynkach administracyjno-mieszkalnych Parku przez usuwanie drzew i wysokich krzewów w pasie do 25 m od ścian budynków 3,86 haOddziały – 19g, 26d, 189hB. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Koszenie łąk śródleśnych wraz z wywozem ściętej biomasy19,74 haOddziały – 11k, 22h, i, 40h, 44c, i, j, k, 45b, f, h, i, 54d, 55c, 56j, 61c, 62a, 115j, 248g, 249b, 256b, 257j 2Ochrona bogatych florystycznie niżowych muraw bliźniczkowych, siedlisk zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych i przeplatki aurinii (Euphydryas aurinia) przez wykonanie koszenia z usuwaniem biomasy oraz usuwanie (wycinka, karczowanie) drzew i krzewów zmieniających charakter siedliskWedług potrzebOddziały – 74a, 23l, 26c, 42a, b, 23g, 59d, 58a, 14h, 38g, 60d, 251b, 64s31. Inwentaryzacja metodami niskoinwazyjnymi występowania wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów.2. Monitoring metodami niskoinwazyjnymi liczebności i stanu ochrony wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów.3. Prowadzenie rejestru obserwacji i gromadzenie materiałów dokumentacyjnych Według potrzebObszar ochrony czynnej 41. Systematyczne patrolowanie terenu – prewencja szkodnictwa.2. Monitorowanie miejsc szczególnie narażonych na szkodnictwo kamerami rejestrującymi i alarmującymi za pośrednictwem sieci GSM (fotopułapkami).3. Montaż szlabanów uniemożliwiających wjazd.4. Umieszczanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych Według potrzebObszar ochrony czynnej 5Pielęgnacja Skarpy Zapusty przez usuwanie drzew i krzewów zmieniających kserotermiczny charakter siedliska0,7 ha2j, oC. W ekosystemach wodnychRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Cykliczne, badanie poziomu i przepływu wód powierzchniowych 2 punkty pomiarowe Rzeka Czarna Woda - oddz. 39d oraz źródło Św. Franciszka - oddz. 147dIII. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony krajobrazowejA. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wykaszanie łąk śródleśnych wraz z wywozem ściętej biomasy6,50 haOddziały – 11h, 54h, 239a, c, f, g, 248d, f, g, h, i, l, 2Ph2Utrzymanie terenów ćwiczeń edukacyjnych 8,37 haOddział 8A3Na szlakach turystycznych:1)profilowanie szlaków,2)uzupełnianie ubytków poerozyjnych, 3)naprawa rowów odpływowych i przepustów,4) wykonanie rowków odpływowych kierujących wodę do wnętrza lasu na ich stromych odcinkachŁącznie na długości 2 kmOddziały – 148r, 115ax, bx, cx, 115P4Na szlakach turystycznych:1) wdrożenie Parkowego Systemu Informacji przez:a) budowę i remont urządzeń turystycznych,b) wykonanie zabezpieczeń technicznych - ograniczników zapobiegających rozdeptywaniu szlaków oraz progów spowalniających erozję na szlakach,c) ustawienie tablic informacyjnych i edukacyjnych,2) urządzanie miejsc odpoczynku i obserwacji przyrodyŁącznie na długości 2 kmOddziały – 148r, 115ax, bx, cx, 115P5Kształtowanie okrajka między lasem a terenem otwartym przy budynkach administracyjno-mieszkalnych Parku poprzez usuwanie drzew i wysokich krzewów w pasie do25 m od ścian budynków Według potrzebOddziały – 19 c, h, i, 26 g, j, k, 148 o, p, r, 181 g, h, 189 g, i, k, 203 j, k, l, m6Wycinanie drzew rosnących przy budynkach administracyjno-mieszkalnych Parku, zagrażających bezpieczeństwu ludzi i mieniaWedług potrzebOddziały – A-4d, j, 8A, 11a, b, 12j, k, l, 19c, h, i, l, 26f, g, j, k, 54h, o, 63s, t, 64h, i, 80d, f, g, 115 l, n, ax, bx, cx, 148o, p, r, 181g, 185f, j, k, 189g, i, 195 l, m, 196f, h, l, 196j, k, 203j, l, 213a, b, c, d, 229h, i, j, k, 230a, b, c, 238h, iB. W ekosystemach wodnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Cykliczne badanie poziomu wód gruntowych 5 punktów pomiarowychOddziały – 19i, 54o, 148p, 115ax, 181g2Utrzymanie miejsc rozrodu płazów 3 miejsca Oddziały –8An, 19j, c, 115m (Staw Bielnik)1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą gospodarczą Świętokrzyskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Warszawie w skali 1:5000, według stanu na dzień 1.01.1997 r., arkusze numer 1-19. Podział na obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Świętokrzyskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Warszawie w skali 1:25 000, według stanu na dzień 1.01.1997 r. Mapy znajdują się w siedzibie Świętokrzyskiego Parku Narodowego w miejscowości Bodzentyn. Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW CZYNNEJ OCHRONY GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT1. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony czynnejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnych Opis sposobu ochrony1Cis pospolity (Taxus baccata) Ochrona stanowisk i osobników 1. Usuwanie drzew i krzewów zakłócających wzrost.2. Ręczne odchwaszczenie gleby w miejscach pielęgnacji 2Pełnik europejski (Trollius europaeus)Ochrona stanowisk Zapobieganie pojawianiu się niepożądanych gatunków roślin przez ich wykaszanie na stanowiskach i wokół stanowisk roślin chronionych, z usunięciem skoszonej biomasy 3Rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia)Ochrona stanowisk Zapobieganie pojawianiu się niepożądanych gatunków roślin przez ich wykaszanie na stanowiskach i wokół stanowisk rosiczki okrągłolistnej, z usunięciem skoszonej biomasy4Lilia złotogłów (Lilium martagon)Ochrona stanowisk 1. Usuwanie drzew pochodzących z sukcesji naturalnej i podrostu drzew, w szczególności buka (Fagus L.), a także krzewów podszytowych, pogarszających warunki termiczne na stanowiskach lilii złotogłów (Lilium martagon) i w ich pobliżu.2. Poprawiane warunków termicznych stanowisk przez usuwanie pojedynczych buków (Fagus L.) w wieku do 100 lat, rosnących w pobliżu stanowisk i silnie je ocieniającychB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobu ochrony1Przeplatka aurinia (Euphydras aurinia).Czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) Ochrona stanowisk 1. Zapobieganie pojawianiu się niepożądanych gatunków drzew i krzewów przez ręczne wykaszanie łąk, z usunięciem skoszonej biomasy oraz usuwanie z nich zakrzaczeń w nieregularnych płatach z wyłączeniem płatów z dużym udziałem czarcikęsu łąkowego (Succisa pratensis). 2. Zapobieganie przesuszeniu łąk przez tworzenie zatamowań z miejscowego materiału naturalnego na dawnych rowach odwadniających występujących na niektórych stanowiskach2Poczwarówka zwężona (Vertigo angustior)Ochrona stanowiska 1. Usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej w miejscu występowania gatunku.2. Ręczne wykaszanie powierzchni (w nieregularnych płatach), z usunięciem biomasy 3Występujące na terenie Parku gatunki zwierząt z załącznika II dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory oraz gatunki ptaków z załącznika I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w prawie ochrony dzikiego ptactwaObejmowanie właściwą ochroną rozpoznawanych miejsc występowania i rozrodu poszczególnych gatunków1. Prowadzenie metodami niskoinwazyjnymi inwentaryzacji miejsc występowania i monitoringu liczebności poszczególnych gatunków oraz gromadzenie materiałów dokumentacyjnych.2. Wprowadzanie właściwych sposobów ochrony miejsc występowania i rozrodu poszczególnych gatunków.3. Ograniczanie dostępu i wzmożony dozór w miejscach występowania gatunków w celu eliminacji lub ograniczania płoszenia lub pozyskiwania2. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony krajobrazowejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnych Opis sposobu ochrony1Cis pospolity (Taxus baccata) Ochrona stanowisk i osobników 1. Usuwanie drzew i krzewów zakłócających wzrost.2. Ręczne odchwaszczenie gleby w miejscach pielęgnacji 2Pełnik europejski (Trollius europaeus)Ochrona stanowisk Zapobieganie pojawianiu się niepożądanych gatunków roślin przez ich wykaszanie na stanowiskach i wokół stanowisk, z usunięciem skoszonej biomasyB. Ochrona czynna gatunków zwierzątNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobu ochronyPrzeplatka aurinia (Euphydras aurinia).Czerwończyk nieparek (Lycaena dispar)Ochrona stanowisk 1. Zapobieganie pojawianiu się niepożądanych gatunków drzew i krzewów przez ręczne wykaszanie łąk, z usunięciem skoszonej biomasy i usuwanie z nich zakrzaczeń w nieregularnych płatach z wyłączeniem płatów z dużym udziałem czarcikęsu łąkowego (Succisa pratensis) rośliny żywicielskiej przeplatki aurinii (Euphydras aurinia).2. Zapobieganie przesuszeniu łąk przez tworzenie zatamowań z miejscowego materiału naturalnego na dawnych rowach odwadniających występujących na niektórych stanowiskach Załącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ I KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisłaOddziały – A-2i, j, A-4a, B-1, B-2, C-1, C-2, 30h-l, 42m, p-ax, 63a-c, 66a, 67a, 83f, 84b, c, 85k, 86l, 87c, 88b, 89j, 90d, 91d, 92c, 93c, f, 94ax, 95b-d, 96b, c, 97b, 98b, c, 99b, c, 100c-f, 101g, h, 102-109, 110j, m, 112a, b, d, f, 113, 114, 115a-i, p-z, 116a-g, 117, 118, 119a, b, 120a, b, 121a, b, 122a-c, 123-146, 149-162, 163a, 164a, 165a-i, 166a-d, 167-172, 179a, 180a, 186a, 187a, 188a, 199-201, 205, 206, 248d-g, 249, 250, 251a-g, 252-254, 258-263, 265a-g, i, j, 266 2913,092Ochrona czynnaOddziały – A-1, A-2a-h, A-3, A-4b, c, f, h, A-5a-d, g, l, 1-10, 11i-p, 12a, c-f, 13, 14a, b, i-n, 15-18, 19f, g, m, n, p-y, 20-25, 26a-d, h, i, I-o, 27-29, 30a-g, 31-37, 38a-f, 39-41, 42a-l, n, o, 43-53, 54a-g, i, k, n, 55-61, 62a-c, g-o, 63d, f, o, 64a-c, f, g, p, 65, 68-79, 80a-c, 81-82, 83a-d, 84a, 85j, 86d, k, 87a, b, 88a, 89a-i, 90a-c, 91a, c, 92a, b, 93a, b, d, 94d, i, j, r-y, 95a, 96a, 97a, 98a, 99a, 100a, 101a-f, 110a-i, k, l, 112c, 115j, o, 119c-k, 120c, d, 121c, 122d, f, 147, 148f, k-n, s-w, 163b, c, 164b-f, 165j, k, 166f, 173a-g, 174, 175a-d, 176-178, 179b-f, 180b-d, 181a-f, 182-184, 185a-d, o, r-t, 186b-g, 187b-g, 188b-g, 189a-f, h, j, 190-194, 195a-j, 196s-w, 197, 198, 202, 203a-h, 204, 207-212, 213h-p, 214-228, 229a-d, 230h, l-n, 231-235, 236a-f, i-k, 237-247, 248a-c, h-s, 251h, 255-257, 264, 265h, k, 267, 2684390,523Ochrona krajobrazowa1. Oddziały – A-4d, g, i, j, A-5f, h-k, m-x, 8A, 11a-h, 12b, g-l, 14c-h, 19a-d, h-l, o, 26f, g, j, k, 38g, 54h, j, l, m, o, 62d, f, 63g-n, p-w, 64d, h-o, r-ax, 80d-n, 85a-i, 86a-c, f-j, 91b, 94a-c, f-h, k-p, 115k-n, ax-cx, 119l, 148a-d, g-j, o-r, 173h, 175f-m, 181g-m, 185f-n, p, 189g, i, k-m, 195k-fx, 196a-r, 203i-m, 213a-g, 229f-l, 230a-g, i-k, 236g, h, 2P, 11P, 12P, 13P, 14P, 20P, 23P, 24P, 26P, 30P, 39P, 40P, 41P, 42P, 43P, 44P, 45P, 56P, 57P, 59P, 60P, 61P, 62P, 64P, 71P, 72P, 73P, 115P, 148P, 189P, 198P, 202P, 239P, 240P, 246P, 248P, 251P, A8S, 230S, 240S, 115S, A5S, 181S, 196S.2. Działki o numerach 506, 509, 4037, 4038, 505, 427, 4014, 508, 4024, 4152, 4246, 176, 4302, 507, 503, 175, 4030/2, 202/2, 4029, 4255, 171322,84Razem7626,451) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą gospodarczą Świętokrzyskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, Oddział w Warszawie w skali 1:5000, według stanu na dzień 1.01.1997 r., arkusze numer 1-19. Mapa znajduje się w siedzibie Świętokrzyskiego Parku Narodowego w miejscowości Bodzentyn. Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I ZAROBKOWYCH ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ JEDNOCZEŚNIE W TYCH MIEJSCACHI. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Tereny ćwiczeń edukacyjnych w oddziale 8A 2002Teren wystawy na Łysej Górze w oddziale 115ax1503Galeria widokowa na gołoborzu na Świętym Krzyżu w oddziale 116f200II. Miejsca udostępniane w celach turystycznychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Parking, oddział 196 j 50 Podczas imprez gminnych – bez ograniczeń 2Kompleks „leśniczówka Nowa Słupia” położony w miejscowości Nowa Słupia przy ul. Świętokrzyskiej, działki ewidencyjne o numerach – 1193/1, 1194/1, 1195/1, 1206/1, 1207/1, 1208/1, 1213/320003Teren schroniska Polskiego Towarzystwa Turystyczno – Krajoznawczego „Jodełka”, oddział 148P3004Plac przed budynkiem Muzeum Przyrodniczego na Świętym Krzyżu, oddziały – 115 ax, bx, cx, 115P50005Teren zabytkowego zespołu klasztornego na Łysej Górze w oddziałach – 113g, 115P, 115l, n, ax, bx, cx, 5000Podczas uroczystości religijnych - bez ograniczeń6Teren pomnika „Krzyże Katyńskie” w Hucie Szklanej w oddziale 119 l50III. Miejsca udostępnione w celach zarobkowych Lp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Teren przy budynku Muzeum Przyrodniczego na Świętym Krzyżu, w oddziale 115ax, bx1002Teren parkingu w miejscowości Nowa Słupia, w oddziale 196j1003Teren w miejscowości Huta Szklana, w oddziale 119 l1004Teren przy ul. Szermentowskiego w mieście Bodzentyn,w oddziale 8Ar51) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą gospodarczą Świętokrzyskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, Oddział w Warszawie w skali 1:5000, według stanu na dzień 1.01.1997 r., arkusze numer 1-19. Mapa znajduje się w siedzibie Świętokrzyskiego Parku Narodowego w miejscowości Bodzentyn.UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Świętokrzyskiego Parku Narodowego jest wykonaniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 22 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 oraz art. 12 ust. 2 z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami dla parków narodowych, dla których nie sporządzono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem lokalizacji, rozmiaru (metry, hektary, sztuki, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. Dla wybranych gatunków roślin i zwierząt określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej. I. Uzasadnienie szczegółowe dla zabiegów ochronnych wyszczególnionych w załączniku nr 21. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony ścisłej w ekosystemach leśnych1) lp. 1. - celem planowanych prac jest zapewnienie bezpieczeństwa turystom i pielgrzymom korzystającym ze szlaków turystycznych. Prace polegać będą na: profilowaniu szlaków, uzupełnianiu ubytków poerozyjnych materiałem miejscowym, naprawie i konserwacji istniejących rowów odpływowych na krawędziach szlaku i istniejących przepustów oraz wykonaniu i systematycznym odnawianiu rowków odpływowych poprzecznych w stosunku do przebiegu szlaku, naprawie ograniczników i progów przeciwerozyjnych celem zapobiegania szkodom w postaci wymywania nawierzchni, powstającym w wyniku erozji wodnej. Prace będą wykonywane w okresie wiosna-lato-jesień, w miarę stwierdzanych na bieżąco potrzeb wynikających z aktualnego stanu nawierzchni szlaków,2) lp. 2. - celem wskazanych działań jest utrzymanie istniejących urządzeń turystycznych (tablice informacyjne i edukacyjne, drogowskazy, bariery, kładki, ławki, stoły, kosze na śmieci) na szlakach turystycznych Święta Katarzyna–Łysica-Kakonin, Huta Szklana-Święty Krzyż oraz Trzcianka-Święty Krzyż, na odcinkach prowadzących przez strefę ochrony ścisłej w stanie technicznym zwiększającym bezpieczeństwo ruchu turystycznego i pielgrzymkowego, zapewniającym turystom i pielgrzymom odpowiednią informację na temat zasad zachowania się w Parku oraz możliwość odpoczynku w wyznaczonych miejscach odpoczynku i obserwacji przyrody. Wszystkie urządzenia turystyczne wchodzące w skład tzw. Parkowego Systemu Informacji wykonywane są zgodnie z jednolitymi dla całego terenu Parku projektami nawiązującymi do tradycji miejscowego budownictwa wiejskiego. Prace polegać będą na systematycznej konserwacji i naprawach urządzeń turystycznych oraz ich wymianie na nowe w razie zużycia lub zdewastowania. Na szlakach wykonane zostaną zabezpieczenia techniczne: ograniczniki i progi, w celu ograniczenia rozdeptywania szlaków. Prace wykonywane będą głównie w okresie wiosna-lato-jesień oraz w miarę stwierdzanych na bieżąco potrzeb wynikających z aktualnego stanu urządzeń,3) lp. 3. - w razie złamania lub przewrócenia się drzewa na szlak turystyczny niezbędne jest przywrócenie drożności szlaku przez odciągnięcie przewróconego drzewa lub jego złamanej części poza szlak, a w niektórych przypadkach przez obalenie drzewa zamierającego, martwego lub z naderwanym (uszkodzonym) systemem korzeniowym, grożącego przewróceniem się na szlak, a także usunięcie obumarłych konarów zwisających nad szlakiem i pozostawienie biomasy w całości na miejscu. Zagrożenie to będzie usuwane niezwłocznie po jego stwierdzeniu i określeniu na miejscu sposobu wykonania prac (ze zwróceniem szczególnej uwagi na zminimalizowanie ewentualnych szkód przyrodniczych, jakie powstać mogą w wyniku tych prac). Wizualne skutki przeprowadzonych zabiegów będą maskowane,4) lp. 4. - celem planowanych prac jest inwentaryzacja miejsc występowania na terenie Parku wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz monitoring liczebności i stanu ochrony wybranych, gatunków, w szczególności cennych przyrodniczo (zagrożonych i ginących, będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 „Łysogóry”, itp.). Prowadzone będą obserwacje terenowe i gromadzenie materiałów dokumentacyjnych (fotograficznych, zielnikowych, itp.). Dane uzyskane w trakcie obserwacji wprowadzane będą do baz danych i wykorzystywane przy ocenie stanu ochrony gatunków i określaniu sposobów utrzymania dobrego lub poprawiania niewłaściwego stanu ich ochrony. Ze względu na prowadzenie prac w obszarach ochrony ścisłej, ich zakres i intensywność ograniczone będą do niezbędnego minimum,5) lp. 5 - celem planowanych prac jest realizacja monitoringu przyrodniczego na stałych powierzchniach kołowych. W ramach tego monitoringu na 5% powierzchni (65 spośród 1300) prowadzony jest cykliczny monitoring entomologiczny metodą odłowu owadów do niewabiących pułapek (na każdej powierzchni zlokalizowane są - 1 zmodyfikowana pułapka IBL-2bis bez feromonu, dwie pułapki typu „Netocia”, 2 pułapki Moerickego (żółte miski) oraz 5 pułapek Barbera) i innymi niskoinwazyjnymi metodami przyjętymi dla poszczególnych grup organizmów. Materiał z pułapek zbierany jest cyklicznie, co 2 tygodnie od kwietnia do listopada i poddawany analizie oraz zabezpieczeniu. Zebrane materiały poddawane są szczegółowej analizie oraz wprowadzane do baz danych i wykorzystywane w formułowaniu wniosków z monitoringu (przewiduje się cykliczne publikowanie wyników tej części monitoringu),6) lp. 6. - działania związane z patrolowaniem, monitoringiem kamerami rejestrującymi i umieszczaniem tablic ostrzegawczych i informacyjnych związane jest z zagrożeniem ze strony szkodnictwa leśnego – kradzież drewna, kłusownictwo, zbiór runa leśnego, a także z zakazem wstępu i zagrożeniach bezpieczeństwa osób przebywających na teren parku poza miejscami udostępnionymi do zwiedzania.Powyższe działania wykonane zostaną tak, aby nie miały negatywnego wpływu na siedliska przyrodnicze i gatunki będące przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 „Łysogóry” PLH260002.2. Na obszarach objętych ochroną czynną1) W ekosystemach leśnycha) lp. 1 - celem zaplanowanych cięć jest eliminacja z ekosystemów obcych gatunków inwazyjnych. Cięcia te obejmować będą zinwentaryzowane osobniki obcych geograficznie, inwazyjnych gatunków drzew – w szczególności dębu czerwonego (Quercus rubra), jesionu pensylwańskiego (Fraxinus pennsylvanica) i czeremchy późnej (Prunus serotina), które pojawiły bądź pojawiają się spontanicznie w ekosystemach leśnych i zadrzewieniach Parku, lub w przeszłości były sztucznie wprowadzone. Usunięciu będą podlegały zarówno osobniki dojrzałe jak i siewki, podrost oraz odrośla z pniaków po osobnikach wcześniej usuniętych. Planuje się również bieżącą inwentaryzacje i w miarę potrzeb usuwanie obcych gatunków roślin zielnych przez wyrywanie z korzeniami, wykaszanie lub wykaszanie przed kwitnieniem. Celem planowanych cięć będzie usuwanie gatunków drzew, krzewów oraz roślin zielnych, które poprzez swą inwazyjność zagrażają naturalnym procesom i różnorodności biologicznej ekosystemów Parku. W przypadku występowania trudności technicznych związanych z usunięciem wyeliminowanych drzew, lub gdy prace takie mogłyby spowodować istotne szkody w środowisku przyrodniczym, drzewa te po ścięciu pozostawione będą na miejscu do naturalnego rozkładu. Pozyskany w ramach prowadzonych zabiegów surowiec drzewny przeznaczony będzie do obrotu lub na potrzeby Parku,b) lp. 2 - zaplanowane zabiegi obejmować będą miejsca, w których w latach poprzednich wykonano zabiegi usuwania dojrzałych osobników dębu czerwonego i licznie występują siewki, podrost oraz odrośla z pniaków, wykazując aktualnie bardzo intensywny wzrost. Zabiegi polegać będą na wyrywaniu w miarę możliwości z korzeniami lub karczowaniu siewek i podrostu, a także obrywaniu odrośli z pniaków. Zabiegi te mają na celu niedopuszczenie do wejścia osobników w wiek wydawania owoców, co byłoby równoznaczne z koniecznością permanentnego wykonywania przez wiele lat zabiegów usuwania tego inwazyjnego w Parku gatunku. Zakłada się, że efektem zabiegów cyklicznie powtarzanych będzie w ciągu kilku najbliższych lat całkowite wyeliminowanie dębu czerwonego z powierzchni, na których w latach międzywojennych był sztucznie wprowadzony. Dzięki czemu zostanie osiągnięty efekt w postaci eliminacji gatunku, który poprzez swą inwazyjność zagraża naturalnym procesom i różnorodności biologicznej ekosystemów Parku. Usunięta biomasa pozostawiona zostanie na miejscu do naturalnego rozkładu, c) lp. 3 - celem zaplanowanego zabiegu jest doprowadzenie do wykształcenia się właściwej struktury gatunkowej i przestrzennej drzewostanów. Poddane zabiegom drzewostany z dominującym udziałem sosny zwyczajnej pochodzą ze sztucznych odnowień lub zalesień gruntów porolnych wykonywanych w okresie międzywojennym - aktualnie osiągają wiek 80-90 lat. Zaplanowane cięcia wspomagające mają na celu przyspieszenie obserwowanego, naturalnego procesu sukcesyjnego, przekształcającego istniejący drzewostan sosnowy o charakterze monokultury w drzewostan potencjalnie właściwy siedlisku (powierzchnie objęte zabiegiem stanowią pod względem roślinności potencjalnej grądy i bory jodłowe). W ramach zabiegu odsłaniane będą grupy dębu (Db), buka (Bk), grabu (Gb) i jodły (Jd) oraz innych gatunków rosnących w dolnym piętrze lub wchodzących do górnej warstwy drzewostanu, przez wykonanie cieć sosny, co wspomagać będzie dający się zaobserwować, spontaniczny proces sukcesyjny. Usunięte zostaną również sosny przygłuszające grupy podrostów gatunków liściastych i innych iglastych. Zabieg ma wspomagać kształtowanie mozaikowego charakter lasu - protegowane będą głównie grupy drzew a w mniejszym stopniu pojedyncze drzewa. Usunięciu podlegać będą tylko żywe osobniki sosny o pierśnicy do 40 cm (w wieku do około 100 lat), z wyłączeniem drzew okazałych a także martwych i obumierających (w tym złomów i wywrotów) oraz drzew z dziuplami. W trakcie wykonywania zabiegu usuwane będą także osobniki dębu czerwonego, jesionu pensylwańskiego oraz innych gatunków drzew obcego pochodzenia. Masa drzew planowanych do wycięcia nie przekroczy 15% całkowitego zapasu według operatu z roku 1997. Ze względu na okres lęgowy ptaków oraz okres godowy większości gatunków zwierząt z innych grup, cięcia wykonane będą w okresie od 1 stycznia do 31 marca oraz od 1 września do 31 grudnia. Pozyskany w ramach prowadzonych zabiegów surowiec drzewny przeznaczony będzie do obrotu lub na potrzeby Parku,d) lp. 4 - celem działań ochronnych jest kształtowanie siedliska modrzewia europejskigo (Larix decidua) (w tym w szczególności podgatunku modrzewia polskiego Larix decidua ssp. polonica). Działania ochronne będą polegały na usuwaniu w miejscach występowania młodego pokolenia modrzewi pochodzących z sukcesji naturalnej, odrośli usuniętych wcześniej drzew (głównie buków) oraz krzewów podszytowych (w tym młodego pokolenia pochodzącego z sukcesji naturalnej i podrostu bukowego, krzewów leszczyny, bzu czarnego i koralowego oraz innych gatunków) hamujących wzrost i zagłuszających naturalne odnowienie modrzewia. Krzewy usuwane będą metodą wyrywania lub karczowania, wycinania lub bądź wykaszania, a pochodząca z nich biomasa usunięta zostanie poza powierzchnie poddane zabiegowi, e) lp. 5 - celem działań ochronnych jest kształtowanie widnego lasu (widnego grądu, dąbrowy i/lub boru mieszanego o luźnej więźbie drzewostanu) o charakterze pastwiskowym, ze znacznym udziałem drzew starych. Według danych historycznych, a także w oparciu o stwierdzenia występowania w kompleksie Chełmowej Góry (aktualnie lub w niedalekiej przeszłości) szeregu gatunków roślin i zwierząt (głównie bezkręgowców) związanych z widnymi lasami, przyjąć należy, że struktura tego lasu była w przeszłości kształtowana przez oddziaływania antropogeniczne o specyficznym charakterze (np. wypas zwierząt gospodarskich, ekstensywne użytkowanie przerębowe, pozyskiwanie gałęzi i chrustu z warstwy podszytu, itp.). Oddziaływania te umożliwiały naturalne odnawianie się światłożądnych gatunków drzew oraz utrzymywanie się cennej przyrodniczo biocenozy ciepłego, widnego lasu dębowego z domieszką sosny i modrzewia w drzewostanie. Działania ochronne będą polegały na częściowym naśladowaniu dawnych form gospodarowania przez usuwanie części drzew oraz krzewów podszytowych, zmieniających pożądany charakter siedliska. Usuwana będzie część drzew (do 20% udziału) z drzewostanu (głównie jego drugiej warstwy), w szczególności wywołujących silne ocienienie dna lasu, a także krzewy podszytowe i część młodych drzew wchodzących w skład tej warstwy (do 30% udziału). Nie będą usuwane drzewa ponad 100-letnie, okazałe, z objawami osłabienia lub zamierania, dziuplaste, z próchnowiskami, itp. Ze względu na okres lęgowy ptaków oraz okres godowy większości gatunków zwierząt z innych grup, zabiegi wycinania drzew będą prowadzone w okresie od 1 stycznia do 31 marca oraz od 1 września do 31 grudnia. Biomasa pochodząca z zabiegu usuwania krzewów podszytowych usunięta zostanie poza powierzchnie poddane zabiegowi. W przypadku występowania trudności technicznych związanych z usunięciem wyeliminowanych drzew, lub gdy prace takie mogłyby spowodować istotne szkody w środowisku przyrodniczym, drzewa te po ścięciu pozostawione będą na miejscu do naturalnego rozkładu. Pozyskany w ramach prowadzonych zabiegów surowiec drzewny przeznaczony będzie do obrotu lub na potrzeby Parku,f) lp. 6 - celem usuwania drzew połamanych oraz wywróconych, a także martwych oraz zamierających (w tym z naderwanym systemem korzeniowym) stojących i leżących (w tym zasiedlonych przez organizmy saproksyliczne) jest:- zapewnienie bezpieczeństwa osób i mienia na szlakach turystycznych, drogach publicznych, oraz innych miejscach udostępnionych i obiektach budowlanych, położonych w Parku lub jego otulinie bezpośrednio przy lesie, przez usuwanie zagrożeń w postaci drzew, obumierających i martwych i uszkodzonych w sposób naruszający ich stabilność, położonych w odległości, co najwyżej 1,5 wysokości danego drzewa lub jego stojącego fragmentu od takich miejsc. Drzewa obumarłe, w szczególności zasiedlone przez organizmy saproksyliczne, będą po ścięciu lub obaleniu pozostawiane na miejscu. Wizualne skutki prac związanych z usunięciem zagrożeń bezpieczeństwa przy szlakach i obiektach turystycznych oraz drogach publicznych będą maskowane,- zapewnienie przejezdności wskazanych dróg wewnątrzzakładowych, w szczególności istotnych ze względów przeciwpożarowych oraz służących transportowi wewnętrznemu Parku i utrzymanie w razie potrzeby przejezdności szlaków zrywkowych (wyłącznie w obrębie powierzchni z wykonywanymi zabiegami) poprzez usuwanie tarasujących je drzew przewróconych lub złamanych.Pozyskany w ramach prowadzonych zabiegów surowiec drzewny, w części będzie przeznaczony do obrotu lub na potrzeby Parku. Pozostała część (m.in. wszystkie drzewa zasiedlone przez organizmy saproksyliczne) zostanie pozostawiona w ekosystemie do naturalnego rozkładu.Ww. czynności będą wykonywane w ciągu całego roku, zależnie od ustalonej w wyniku lustracji na gruncie pilności zabiegu i każdorazowym zatwierdzeniu przez Dyrektora Parku.g) lp. 7 - celem wykładania pułapek zapachowych jest monitorowanie liczebności populacji wybranych gatunków owadów, uznawanych w lasach gospodarczych za szkodliwe oraz ich tendencji do masowego pojawiania się w całym regionie, a także ocena bogactwa gatunkowego fauny towarzyszącej tym owadom i ich dynamiki. Wyniki łowności owadów kambio- i foliofagicznych, na które wykładane będą pułapki zapachowe (feromonowe) udostępnione zostaną nieodpłatnie (podobnie jak w latach poprzednich) Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu (RDLP w Radomiu) i Zespołowi Ochrony Lasu w Radomiu (ZOL w Radomiu). Pułapki będą wywieszane w sposób określony dla poszczególnych gatunków przez producentów feromonów i pułapek. Liczba odłowionych owadów będzie systematycznie kontrolowana 2 razy w miesiącu, a zgromadzony w nich materiał zbierany, konserwowany i poddawany szczegółowej analizie (łącznie z gatunkami towarzyszącymi). Pułapki do odłowu korników i fauny im towarzyszącej wywieszone będą w okresie od marca do listopada, a dyspensery feromonowe umieszczane w nich w terminach podanych przez ich producenta. Pułapki lepowe na motyle foliofagiczne wywieszane będą w terminach podanych przez producenta feromonów,h) lp. 8 - celem kontrolnych poszukiwań w ściółce leśnej foliofagów sosny uznanych w lasach gospodarczych za szkodliwe, jest monitorowanie liczebności ich populacji oraz tendencji gradacyjnych w całym regionie. Działania te prowadzone będą, podobnie jak w latach poprzednich, we współpracy z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Radomiu i Zespołem Ochrony Lasów w Radomiu. Liczba i lokalizacja powierzchni próbnych została uzgodniona z Zespołem Ochrony Lasów w Radomiu. Poszukiwania wykonane zostaną jesienią, po pierwszych przymrozkach,i) lp. 9 - celem wykonywania prób fotoeklektorowych polegających na wypłaszaniu zwójek jodłowych (larw i imagines) z 15 pobranych próbek gałęzi oraz ich liczeniu jest prognozowanie nasilenia występowania zwójek jodłowych w danym roku. Próbki gałęzi zostaną zebrane w lutym, a proces wypłaszania w fotoeklektorach trwać będzie do lipca. Uzyskane wyniki udostępnione zostaną nieodpłatnie (podobnie jak w latach poprzednich) Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu i Zespołowi Ochrony Lasów w Radomiu,j) lp. 10 - zbiór nasion buka i jodły z drzewostanów zaklasyfikowanych jako nasienne ma na celu umożliwienie nabywcom stosowania rodzimego materiału rozmnożeniowego, o dużej wartości genetycznej, z drzewostanów nasiennych Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Zbiór nasion wykonywany będzie wyłącznie w przypadku zadeklarowania przez potencjalnych nabywców gotowości jego zakupu, k) lp.11 - prace będą polegać na naprawie uszkodzonych istniejących rowów granicznych zniszczonych w wyniku zdarzeń losowych – obfite opady deszczu, celowe nielegalne zasypanie, wypłycenie spowodowane nielegalnym przejazdem, itp. Rowy będą naprawiane w miejscach szczególnie narażonych na szkodnictwo leśne. Konserwacja rowów granicznych odbywać się będzie w okresie od wiosny do jesieni, l) lp. 12 - likwidacja zbędnych wjazdów do lasu przez wykopanie lub odnowienie rowów poprzecznych na drogach zbędnych dla funkcjonowania Parku i na zidentyfikowanych miejscach bezprawnego wjazdu. Działanie wykonuje się w celu uniemożliwienia nielegalnych wjazdów pojazdami konnymi i silnikowymi na teren Parku i ograniczenie w ten sposób kradzieży drewna, kłusownictwa i innych form szkodnictwa leśnego, m) lp. 13 - prace polegać będą na profilowaniu szlaków, uzupełnianiu ubytków poerozyjnych materiałem miejscowym, naprawie i konserwacji istniejących rowów odpływowych na krawędziach szlaku i przepustów oraz wykonaniu i systematycznym odnawianiu rowków odpływowych poprzecznych w stosunku do przebiegu szlaku, a także naprawie ograniczników i progów przeciwerozyjnych, celem zapobiegania wymywaniu nawierzchni w wyniku erozji wodnej. Prace będą wykonywane w okresie od wiosny do jesieni, w miarę stwierdzanych na bieżąco potrzeb wynikających z aktualnego stanu nawierzchni szlaków,n) lp. 14 - celem działań jest utrzymanie istniejących urządzeń turystycznych (bramy wejściowe do Parku, tablice informacyjne i edukacyjne, drogowskazy, bariery, ogrodzenia, kładki, ławki, stoły, kosze na śmieci) na szlakach turystycznych w stanie technicznym zwiększającym bezpieczeństwo ruchu turystycznego i pielgrzymkowego, „kanalizujących” ten ruch, zapewniających turystom i pielgrzymom odpowiednią informację na temat zasad zachowania się w Parku oraz dających możliwość odpoczynku w wyznaczonych miejscach odpoczynku i obserwacji przyrody. W wybranych miejscach wykonywane będą nowe urządzenia turystyczne. Wszystkie urządzenia turystyczne wchodzące w skład tzw. Parkowego Systemu Informacji wykonywane są zgodnie z jednolitymi dla całego terenu Parku projektami nawiązującymi do tradycji miejscowego budownictwa wiejskiego. Prace polegać będą na systematycznej konserwacji i naprawach urządzeń turystycznych oraz ich wymianie na nowe w razie zdewastowania oraz uzupełnianiu istniejącego systemu urządzeń turystycznych o nowe elementy. Na szlakach wykonane zostaną zabezpieczenia techniczne - ograniczniki i progi, w celu zapobiegania rozdeptywaniu szlaków. Prace wykonywane będą głównie w okresie wiosna-lato-jesień oraz w miarę stwierdzanych na bieżąco potrzeb wynikających z aktualnego stanu urządzeń,o) lp. 15 - celem wykonywanych zabiegów jest zapewnienie estetyki oraz zahamowanie procesów niszczenia, miejsc i obiektów ważnych ze względów historycznych, kulturowych i społecznych. Prace wykonywane będą systematycznie przez cały rok, w zależności od potrzeb,p) lp. 16 - celem planowanych prac jest inwentaryzacja miejsc występowania na terenie Parku wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz monitoring liczebności i stanu ochrony wybranych, gatunków, w szczególności cennych przyrodniczo (zagrożonych i ginących, będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 „Łysogóry”, itp.). Prowadzone będą obserwacje terenowe i gromadzenie materiałów dokumentacyjnych (fotograficznych, zielnikowych, itp.). Dane uzyskane w trakcie obserwacji wprowadzane będą do baz danych i wykorzystywane przy ocenie stanu ochrony gatunków i określaniu sposobów utrzymania dobrego lub poprawiania niewłaściwego stanu ich ochrony,r) lp. 17 - celem planowanych prac jest realizacja monitoringu przyrodniczego na stałych powierzchniach kołowych. W ramach tego monitoringu na 5% powierzchni (65 spośród 1300) prowadzony jest cykliczny monitoring entomologiczny metodą odłowu owadów do niewabiących pułapek (na każdej powierzchni zlokalizowane są - 1 zmodyfikowana pułapka IBL-2bis bez feromonu, dwie pułapki typu „Netocia”, 2 pułapki Moerickego (żółte miski) oraz 5 pułapek Barbera) i innymi niskoinwazyjnymi metodami przyjętymi dla poszczególnych grup organizmów. Materiał z pułapek zbierany jest cyklicznie co 2 tygodnie od kwietnia do listopada i poddawany analizie oraz zabezpieczeniu. Zebrane materiały poddawane są szczegółowej analizie oraz wprowadzane do baz danych i są wykorzystywane w formułowaniu wniosków z monitoringu (przewiduje się cykliczne publikowanie wyników tej części monitoringu),s) lp. 18 - działania obejmujące patrolowanie, monitoring kamerami rejestrującymi oraz umieszczanie tablic ostrzegawczych i informacyjnych związane jest z zagrożeniem ze strony szkodnictwa leśnego: kradzież drewna, kłusownictwo, pozyskiwanie gałązek jodłowych (stroiszu), zbiór runa leśnego, a także z zakazem wstępu i związanym z tym zagrożeniem bezpieczeństwa osób przebywających na teren Parku poza miejscami udostępnionymi do zwiedzania,t) lp. 19 - utrzymanie i konserwacja dróg prowadzących do budynków administracyjno-mieszkalnych Parku oraz wykorzystywanych przy realizacji ochrony zasobów Parku. Działania będą polegały na utrzymaniu ich drożności, naprawie przepustów, ewentualnych wjazdów, przycinaniu gałęzi i zarastających krzewów, itp.,u) lp. 20 - planowane zabiegi mają na celu stworzenie warunków dla ukształtowania się i utrzymywania środowisk okrajkowych między lasem o terenem otwartym. Środowiska takie, w postaci przylegających do lasu pasów porośniętych krzewami i krzewinkami, w tym głownie maliną i jeżyną stanowią ważne dla wielu gatunków bezkręgowców i niektórych kręgowców ekosystemy półnaturalne, aktualnie występujące w Parku w znacznym niedoborze spowodowanym występowaniem w większości miejsc w Parku ostrej granicy między terenami leśnymi a użytkowanymi rolniczo (niewielkie ich powierzchnie spotkać można tuż poza granicami Parku, w miejscach gdzie zarzucono rolnicze użytkowanie, ale miejsca takie ze względu na ich status własnościowy nie są miejscami gwarantującymi trwałe utrzymanie się tego typu siedlisk). Zarośla okrajkowe z dominującą maliną i jeżyną (tzw. czyżyny) są szczególnie ważne, jako miejsce schronienia, gniazdowania i żerowania licznych gatunków owadów, w tym w szczególności dzikich pszczołowatych. Zlokalizowanie miejsc kształtowania się i czynnej ochrony siedlisk okrajkowych w pobliżu zamieszkałych budynkach pracowników Parku, z jednej strony zabezpiecza ich czynną ochronę poprzez hamowanie sukcesji lasu, a z drugiej zapewnia dzięki temu bezpieczeństwo techniczne budynków Parku (nie dopuszczanie do wyrastania wysokich drzew, zmniejszenie ocienienia ścian i narażenia ich na wilgoć, itp.). Planowane zabiegi ochrony czynnej polegać będą na usuwaniu drzew i ich podrostów w pasach do 25 m od ścian budynków i popieraniu poprzez zabiegi podkaszania, sukcesji jeżyn i malin. Powyższe działania przyczynią się do zachowania lub poprawy stanu ochrony (siedlisk przyrodniczych i gatunków) w obszarze Natura 2000 „Łysogóry” PLH260002, bądź zostaną wykonane w taki sposób, że nie będą miały negatywnego wpływu na siedliska przyrodnicze i gatunki będące przedmiotami ochrony na tym obszarze.2) W nieleśnych ekosystemach lądowycha) lp. 1 - celem wykaszania łąk śródleśnych wraz z wywozem ściętej biomasy jest ochrona różnorodności biologicznej na terenie Parku poprzez zachowanie cennych florystycznie ekosystemów łąkowych oraz ochrona walorów naukowych, dydaktycznych, historyczno-kulturowych, turystycznych i widokowych wybranych łąk. Na łąkach tych występują chronione gatunki roślin, bezkręgowców i kręgowców. Szereg bytujących tam gatunków ma charakter reliktowy lub występuje na granicy swojego zasięgu. Koszenie łąk wykonywane będzie w sposób rotacyjny na części powierzchni tak, aby w obrębie danej łąki pozostało co roku kilka płatów (ok. 20% powierzchni), na których zostaje zachowana roślinność do czasu wytworzenia nasion, poza okresem wegetacyjnym zabezpieczająca miejsca zimowania bezkręgowców. Skoszona roślinność wraz z usuniętym młodym pokoleniem roślin drzewiastych pochodzącym z sukcesji naturalnej zostanie usunięta z terenu poddanego zabiegom. Niewielka część skoszonej runi po przesuszeniu pozostanie na łąkach w kopkach jako ewentualna baza żerowa dla zwierzyny w okresie zimy, miejsce chronienia dla drobnych kręgowców oraz miejsce rozwoju niektórych bezkręgowców. Na łąkach śródleśnych stosowane jest koszenie opóźnione (od sierpnia do października),b) lp. 2 - celem wykaszania łąk śródleśnych wraz z wywozem ściętej biomasy jest ochrona różnorodności biologicznej na terenie Parku przez zachowanie cennych florystycznie ekosystemów łąkowych obejmujących siedliska tzw. „naturowe” (6230 – górskie i niżowe murawy bliźniczkowe, 6410 – zmiennowilgotne łąki trzęślicowe, 6510 – niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie) – wykonanie koszenia z usuwaniem biomasy oraz usuwanie drzew i krzewów, c) lp. 3 - celem planowanych prac jest inwentaryzacja miejsc występowania na terenie Parku wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz monitoring liczebności i stanu ochrony wybranych, gatunków, w szczególności cennych przyrodniczo (zagrożonych i ginących, będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 „Łysogóry”, itp.). Prowadzone będą obserwacje terenowe i gromadzenie materiałów dokumentacyjnych (fotograficznych, zielnikowych, itp.). Dane uzyskane w trakcie obserwacji wprowadzane będą do baz danych i wykorzystywane przy ocenie stanu ochrony gatunków i określaniu sposobów utrzymania dobrego lub poprawiania niewłaściwego stanu ich ochrony,d) lp. 4 - działania obejmujące patrolowanie, monitoring kamerami rejestrującymi oraz umieszczanie tablic ostrzegawczych i informacyjnych związane jest z zagrożeniem ze strony szkodnictwa: kłusownictwo, zbiór rzadkich roślin zielarskich, podpalenia suchych traw, itp., a także z zakazem wstępu związanym z zagrożeniem bezpieczeństwa osób przebywających na terenie Parku poza miejscami udostępnionymi do zwiedzania,e) lp. 5 - celem usuwania drew i krzewów porastających Skarpę Zapusty jest utrzymanie jej silnej insolacji gwarantującej utrzymanie na jej terenie siedliska kserotermicznego z bogatą i specyficzną florą i fauną kserotermofilną. Planowane zabiegi polegać będą na mechanicznym usuwaniu poprzez wyrywanie z korzeniami lub w przypadku braku takiej możliwości wycinanie nisko przy powierzchni gruntu, porastających skarpę młodych drzew i krzewów (pojawiających się tam w wyniku spontanicznej sukcesji), z usunięciem biomasy poza powierzchnię o kserotermicznym charakterze. W przypadku zaistnienia takiej możliwości przewiduje się również wprowadzenie kontrolowanego wypasu (np. kóz lub owiec).Powyższe działania przyczynią się do zachowania lub poprawy stanu siedlisk przyrodniczych: zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych (kod 6410) oraz łąk świeżych użytkowanych ekstensywnie (kod 6510), bogate florystycznie niżowe murawy bliźniczkowe (kod 6230) a także gatunków motyli – przeplatki aurinii (Euphydryas aurinia) (kod 1065) oraz czerwończyka nieparka (Lycaena dispar) (kod 1060) występujących na obszarze Natura 2000 „Łysogóry”, będących tu przedmiotami ochrony. Działania te wykonane zostaną w taki sposób, że nie będą miały negatywnego wpływu na pozostałe przedmioty ochrony i inne gatunki „naturowe” w tym obszarze.3) W ekosystemach wodnych – lp. 1 - celem jest cykliczne badania poziomu i przepływu wód powierzchniowych na rzece Czarna Woda i przy Źródle Św. Franciszka, które w założeniu pozwolą na ocenę zmian stosunków wodnych na terenie Parku. 3. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony krajobrazowej 1) W nieleśnych ekosystemach lądowycha) lp. 1 - uzasadnienie jak w punkcie 2 ust. 2 lit. a,b) lp. 2 - celem utrzymania terenów edukacyjnych na obszarze ok. 8,37 ha w oddziale 8A (przy siedzibie Dyrekcji Parku w Bodzentynie) jest zapewnienie odpowiedniej bazy materialnej do prowadzenia zajęć edukacyjnych, głównie z uczniami szkół podstawowych i gimnazjów położonych w otulinie Parku, z którymi Park ma podpisane porozumienia o współpracy. Tereny edukacyjne stanowią niezbędne dla prawidłowego prowadzenia zajęć uzupełnienie bazy materialnej Ośrodka Edukacji Ekologicznej Parku mieszczącego się w siedzibie Dyrekcji w Bodzentynie. Na tereny edukacyjne składają się fragmenty ekosystemów łąkowych, leśnych i wodnych. Ich utrzymanie polega na systematycznym wykaszaniu trawników i wybranych fragmentów łąki, sadzeniu nowych gatunków drzew i krzewów z zamiarem utworzenia mini-ogrodu dendrologicznego rodzimych drzew i krzewów występujących w Parku, konserwacji istniejących na tym terenie starych zadrzewień, konserwacji istniejącej infrastruktury turystycznej oraz wprowadzaniu nowych elementów infrastruktury turystycznej i edukacyjnej zgodnych z realizowanymi programami edukacyjnymi,c) lp. 3 - uzasadnienie jak w punkcie 2 ust. 1 lit. m,d) lp. 4 - uzasadnienie jak w punkcie 2 ust. 1 lit. n,e) lp. 5 - uzasadnienie jak w punkcie 2 ust. 1 lit. u,f) lp. 6 - celem usuwania drzew rosnących przy budynkach administracyjno-mieszkalnych Parku jest zapewnienie bezpieczeństwa budynków mieszkalnych i gospodarczych, a także bezpieczeństwa zamieszkujących tam osób. Usuwane będą wyłącznie drzewa rosnące w bezpośredniej bliskości budynków, które w przypadku powalenia się (np. wywołanego silnym wiatrem) lub obłamania się konarów, mogłyby uszkodzić lub zniszczyć budynek. W przypadku konieczności usunięcia drzew z próchnowiskami, martwicami, owocnikami grzybów nadrzewnych lub stanowiącymi miejsce rozwoju bądź schronienia saproksylobiontów, drzewa takie zostaną przemieszczone (bez fragmentowania lub z fragmentowaniem możliwie jak najmniejszym) do pobliskich terenów leśnych i tam pozostawione do naturalnego rozkładu. Powyższe działania wykonane zostaną w taki sposób, że nie będą miały negatywnego wpływu na przedmioty ochrony i inne gatunki „naturowe” występujące na obszarze Natura 2000 „Łysogóry”, a niektóre z działań przyczynią się do zachowania lub poprawy stanu siedlisk przyrodniczych: zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych (kod 6410) łąk świeżych użytkowanych ekstensywnie (kod 6510), bogatych florystycznie niżowych muraw bliźniczkowych (kod 6230), a także gatunków motyli – przeplatki aurinii (Euphydryas aurinia) (kod 1065) oraz czerwończyka nieparka (Lycaena dispar) (kod 1060) występujących na tym obszarze. B) W ekosystemach wodnycha) lp. 1 – celem jest cykliczne badanie poziomu wód gruntowych w pięciu punktach pomiarowych zlokalizowanych w studniach w obrębie obiektów parkowych (osada „Gajówka Kąty” - oddz. 19i, osada Dąbrowa - oddz. 54o, osada „Leśniczówka Święta Katarzyna” - oddz. 148p, obiekt ŚPN na Świętym Krzyżu - oddz. 115ax, osada Jastrzębi Dół - oddz. 181g). Obserwacja zmian tego poziomu, pozwoli w założeniu na ocenę zmian stosunków wodnych, a w szczególności zmian poziomu wód gruntowych na terenie Parku, a) lp. 2 – celem zabiegów jest utrzymanie miejsca rozrodu i występowania płazów, w tym w szczególności traszki grzebieniastej (Triturus cristatus). Zabiegi ochrony czynnej miejsc występowania i rozrodu płazów polegać będą na wykaszaniu brzegów oraz trzcinowisk i ewentualnym oczyszczeniu z namułu stawów w oddziałach 8An („Stawy Biskupie”) i 115m („Staw Bielnik”) oraz odtworzeniu oczka wodnego, aktualnie występującego tylko okresowo na skutek wypłycenia związanego z jego zarośnięciem, w oddziale 19j,c w pobliżu osady „Gajówka Kąty” przez pogłębienie. Prace polegające na oczyszczeniu stawów z namułu i pogłębieniu zarośniętego oczka wykonane będą poza okresem wykorzystywania tych zbiorników wodnych przez płazy. Powyższe działania zostaną wykonane w taki sposób, że nie będą miały negatywnego wpływu na siedliska przyrodnicze i gatunki będące przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 „Łysogóry”, a niektóre z nich przyczynią się do zachowania lub poprawy stanu ochrony gatunku „naturowego”. II. Uzasadnienie szczegółowe zabiegów ochronnych wyszczególnionych w załączniku nr 3 – Opis sposobów ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt1. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony czynnej1) ochrona czynna gatunków roślina) lp. 1 - celem ochrony osobników cisa pospolitego (Taxus baccata) reintrodukowanych na teren Parku w latach ubiegłych, jest ich zachowanie w składzie ekosystemów leśnych. Służyć temu ma usunięcie drzew i krzewów zakłócających ich wzrost oraz ręczne odchwaszczenie gleby wokół drzewek. Zabieg zostanie przeprowadzony we wrześniu,b) lp. 2 - celem wykaszania niepożądanych gatunków roślin na stanowiskach pełnika europejskiego (Trollius europaeus) i w jego otoczeniu jest zachowanie istniejących stanowisk tego gatunku, zagrożonych zmianami sukcesyjnymi. Zabieg przeprowadzony będzie we wrześniu. c) lp. 3 - celem wykaszania niepożądanych gatunków roślin wokół i na stanowiskach rosiczki okrągłolistnej (Drosera rotundifolia) jest zachowanie istniejących stanowisk tego gatunku zagrożonych zmianami sukcesyjnymi. Zabieg przeprowadzony będzie we wrześniu,d) lp. 4 - celem usuwania młodego pokolenia drzew pochodzących z sukcesji naturalnej i podrostu drzew, głównie buka, a także krzewów podszytowych, pogarszających warunki termiczne, a także usuwania pojedynczych drzew (buków w wieku do 100 lat) rosnących na stanowiskach lilii złotogłów (Lilium martagon) i w ich pobliżu i silnie je ocieniających jest poprawiane warunków termicznych na stanowiskach tej rośliny, dzięki czemu wzrośnie prawdopodobieństwo utrzymania się tych stanowisk. Zabiegi przeprowadzane będą jesienią, po zakończeniu sezonu wegetacyjnego, a ewentualne usuwanie pojedynczych drzew w zimie, przy występującej pokrywie śnieżnej. 2) ochrona czynna gatunków zwierząt a) lp. 1 - celem zabiegów jest zachowanie stanowisk chronionych gatunków motyli - przeplatki aurini (Euphydryas aurinia) (kod1065) i czerwończyka nieparka (Lycaena dispar) (kod 1060). Polegać one będą na wykaszaniu części łąki i jej odkrzaczaniu na nieregularnych płatach (powstrzymywanie sukcesji drzew i krzewów). Niewykaszane mają pozostawać miejsca występowania czarcikęsu łąkowego (Succisa pratensis) – rośliny żywicielskiej larw przeplatki aurinii. Motyle te występują na tych samych stanowiskach. Pokos zostanie usunięty. Zabiegi zostaną wykonane po 15 września,b) lp. 2 - celem zabiegu jest zachowanie stanowiska występowania chronionego gatunku ślimaka - poczwarówki zwężonej (Vertigo angustior) (kod 1014). Zabieg będzie polegał na usunięciu krzewów i nalotu drzew w miejscu występowania gatunku w okresie od października do lutego oraz ręcznym wykoszeniu powierzchni. Pokos zostanie usunięty z miejsca przeprowadzonego zabiegu, c) lp. 3 - celem prowadzenia inwentaryzacji miejsc występowania i monitoringu liczebności poszczególnych gatunków, niskoinwazyjnymi metodami przyjętymi dla tych gatunków oraz gromadzenia materiałów dokumentacyjnych jest wypracowanie i wdrażanie właściwych sposobów ochrony miejsc występowania i rozrodu poszczególnych gatunków zwierząt z załącznika II dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, w szczególności priorytetowych oraz ptaków z załącznika I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa. W zidentyfikowanych miejscach występowania tych gatunków wprowadzane będzie ograniczanie dostępu i wzmożony dozór w celu eliminacji lub ograniczania płoszenia lub pozyskiwania. Zastosowane też zostaną właściwe poszczególnym gatunkom sposoby ochrony miejsc występowania i rozrodu (zgodne z zaleceniami zawartymi w podręcznikach i poradnikach ochrony i monitoringu tych gatunków).2. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony krajobrazowej1) ochrona czynna gatunków roślina) lp. 1 - uzasadnienie jak w części II ust. 1 pkt 1 lit. a,b) lp. 2 - uzasadnienie jak w części II ust. 1 pkt 1 lit. b,2) ochrona czynna gatunków zwierząt - uzasadnienie jak w punkcie części II ust. 1 pkt 2 lit. a.Planowane do realizacji w latach 2016-2017 zabiegi ochronne są zgodne z zapisami opracowań wykonanych na potrzeby projektu planu ochrony Parku i są elementami wieloletniej strategii ochrony przyrody Parku przyjętej w oparciu o efekty badań naukowych i obserwacji oraz monitoringu realizowanych zabiegów, a także wytyczne członków Rady Naukowej Parku. Wszelkie zabiegi wykonywane w ramach ochrony czynnej na obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej dostosowane zostały do wymogów ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków w ramach obszaru Natura 2000 w granicach Parku. Zostaną one wykonane tak by nie powodować negatywnego wpływu na przedmioty ochrony we wspomnianym obszarze, a ich realizacja służyć będzie w szeregu przypadków utrzymaniu lub poprawieniu stanu ochrony ekosystemów i zachowaniu powiązań między nimi, a także wspieraniu spontanicznie przebiegających procesów renaturalizacyjnych.Wprowadzony podział obszaru Parku Narodowego na sposoby ochrony (załącznik nr 4) opracowano w formie tabelarycznej. W oparciu o opracowaną na potrzeby projektu planu ochrony waloryzacją stanu zasobów przyrodniczych, wskazującą na możliwość rezygnacji z ingerencji w procesy zachodzące na znacznych obszarach ekosystemów leśnych, zmieniono ich status z dotychczasowej ochrony czynnej (zachowawczej) na ochronę ścisłą. Zmiana ta dotyczy powierzchni 1197,86 ha. W odniesieniu do obszarów ochrony krajobrazowej zachowano stan dotychczasowy. Określono również miejsca udostępniane dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych i zarobkowych, ze wskazaniem maksymalnej liczby osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach.Wykonanie zdań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej – środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 listopada 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. poz. 1267).) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 628 i 842, z 2014 r. poz. 805, 850, 926, 1002, 1101 i 1863 oraz z 2015 r. poz. 222, 774 i 1045.mossowskaDĄBROWSKA Agata22015-10-01T13:04:00Z2015-10-05T08:41:00Z2015-10-05T08:41:00Z0301190671437Microsoft Office Word0595166falseTytuł1Świętokrzyski Park Narodowyfalse83177falsefalse15.0000DocumentLibraryFormDocumentLibraryFormDocumentLibraryForm This value indicates the number of saves or revisions. The application is responsible for updating this value after each revision. Wszyscyprojekt zarzadzenia Ministra Środowiskaw sprawie zadań ochronnych ŚPN.docADABROWS