xB3QixKtIq+a14ysFgVuIe7RKIw=qdTwhgO+Nt06qhSLutsDSP9SvyQ=RpSyCAx9g6DrUTcJcSOPMQ6xrZ131IRCQBDCWu91hHrBq3yckdkKZIGIvB87XpAx n2ZQILMdIoSpx9/fE6E6tmBmQmQ4VoTGYniHfcSJ2d9X2tR4neE3h7WX7BMy8Pdk 6KC+nwn6qQJ2xLiaPc56YQAsqX1ha67PXDzMRyAr7Ho=MIIE6TCCA9GgAwIBAgIDBhnvMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxFDASBgNVBAUTC05y IHdwaXN1OiAxMQswCQYDVQQGEwJQTDEiMCAGA1UECgwZVW5pemV0byBUZWNobm9s b2dpZXMgUy5BLjETMBEGA1UEAwwKQ0VSVFVNIFFDQTAeFw0xMzEyMDkxMDM3NDJa Fw0xNTEyMDkxMDM3NDJaMIH7MTMwMQYDVQQDDCpNYWNpZWogR3JhYm93c2tpOyBN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExDzANBgNVBCoMBk1hY2llajESMBAGA1UE BAwJR3JhYm93c2tpMRowGAYDVQQFExFQRVNFTDo1OTA4MTMwMzI3NjEhMB8GA1UE CgwYTWluaXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMSowKAYDVQQQMCEMDldhd2Vsc2th IDUyLzU0DA8wMC05MjIgV2Fyc3phd2ExETAPBgNVBAcMCFdhcnN6YXdhMRQwEgYD VQQIDAttYXpvd2llY2tpZTELMAkGA1UEBhMCUEwwgZ8wDQYJKoZIhvcNAQEBBQAD gY0AMIGJAoGBAJ69Io1VEQR/Fdg8ee6LCI3qUC5dWT53zbRekKyvVqZUf2VlJ7D5 6Ko2n2cC7apNpt8/ISgnqm2k2AUnoAt90VuVbX0qmO3tWLlhVTODPpNu384zMMef kGjP4vQKQFFTva0I0D7VAbZkaPgDJpx8BoYwfPAWQbrzU1BTj4yJsvl1AgMBAAGj ggGWMIIBkjAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBkAwgfUGA1UdIAEB/wSB6jCB5zCB5AYLKoRo AYb2dwIEAQEwgdQwLQYIKwYBBQUHAgEWIWh0dHA6Ly93d3cuY2VydHVtLnBsL3Jl cG96eXRvcml1bTCBogYIKwYBBQUHAgIwgZUMgZJDZXJ0dW0gUUNBIFByb2Zlc2pv bmFsbnkgLSBrd2FsaWZpa293YW55IGNlcnR5ZmlrYXQgd3lkYW55IHByemV6IFVu aXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4gemdvZG5pZSB6IHd5bWFnYW5pYW1pIFVz dGF3eSBvIHBvZHBpc2llIGVsZWt0cm9uaWN6bnltLjAMBgNVHRMBAf8EAjAAMC8G A1UdHwQoMCYwJKAioCCGHmh0dHA6Ly9jcmwuY2VydHVtLnBsL3FjYTExLmNybDAo BggrBgEFBQcBAwQcMBowCAYGBACORgEBMA4GCSqEaAFlAwEBAgoBBDAfBgNVHSME GDAWgBTyTl5reRDOhMckfhIqTI/PyDAH2TANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEAYyGA ZW//zyNfyX/9ZT90r2ynisSC3bZcO91Sa38lxzBmNRBGEAg+162OPyxKNpUes0sI 3vT7naZwCQIPsb8dJbMa9nHwHS5Kjq+IEV6SlnE2gcxcNdVA9dUDTUw/zCFeuxQ9 UkkP/Hd1HgKz39q+0bAOa0NFLBMISCCawlfRojPl9qzi28Tu/hOiuzlQ+woFhEAw 4Xje0tm4GUmHrP8SKYbJupAkigSjzIxF3PDmfty3SMp14mnBn0lst7bdUmIEr+rR InwjTpQUvJsk3Lyr6AnNghXQPqhv/3ZgJC9rAG5WH31yB2huYSKmUAtFppVq6QL8 c18tcUtq3ETOTSLIXg==2014-12-15T16:39:10ISRansgLqMHcM1E2+trGr0KnAOI=CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL,serialNumber=Nr wpisu: 1399855MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarz. MŚ ws zadań ochronnych dla PN Gór Stołowych - załącznik.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIawYJKoZIhvcNAQcCoIIIXDCCCFgCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHUBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBxASBwTCBvgIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBSR 7OqY+emNDC2ow47/TgexkB9spwIFALNnVPcYDzIwMTQxMjE1MTYzOTE1WjADAgEB AgkA2VCs2VPwT2SgYaRfMF0xFDASBgNVBAUTC05yIHdwaXN1OiAyMQswCQYDVQQG EwJQTDEiMCAGA1UECgwZVW5pemV0byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLjEUMBIGA1UE AwwLQ0VSVFVNIFFUU0GgggSZMIIElTCCA32gAwIBAgIUEUZ8FfBVL0MFGSrtMtmI KeVZfXwwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1p bmlzdGVyIHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5h cm9kb3dlIENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpMB4XDTE0MDQwNzA3 MjQyOVoXDTE5MDQwNzIzNTk1OVowXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJ BgNVBAYTAlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQw EgYDVQQDDAtDRVJUVU0gUVRTQTCCASIwDQYJKoZIhvcNAQEBBQADggEPADCCAQoC ggEBAK/O3m9Jgx1VxRIa1hJ+NXL1jSKcIgb6LhTKPsTXfHLI0odKdIZl4bkRGKEz VGOqTh1BUVwhgkeWk3N6jeucw7qp8n2/rotRzUexjn3sD+MtDhupE88rGgwpTT3E d11F587kfjk384ZsFzIu4z4DxSyNkALnN3p/Me80QZ+Xy0muqVtxYoVz/pWmHMSN F3vEgnxgvnZe+YAP8BapQCChn1PF9/STugDoWSRzCEKLK33kd2JPxOnAQZNSaag9 IduWDn9Ks/uwVBGLzQSqVjhqGMfiqRXJc0tKEHw+SMRwdS/qtA0nUFacu8pkStOz riVnAM9fofNERGpqkoC9AD8HH7kCAwEAAaOCATowggE2MBYGA1UdJQEB/wQMMAoG CCsGAQUFBwMIMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwgasGA1UdIwSBozCBoIAUWTQM+33nRQFv yXCWwk4G+A+BQ/ahcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3Rl ciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93 ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KYIUYqcNBMMkuNQnVsw/gWvy 6zLvBxkwMQYDVR0gAQH/BCcwJTAjBgRVHSAAMBswGQYIKwYBBQUHAgEWDXd3dy5u Y2NlcnQucGwwDgYDVR0PAQH/BAQDAgbAMB0GA1UdDgQWBBS/3W87IIxTkFc/0uBY sUGuQ/gxkzANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEA05AH12EqPR0EcjIq3Yyo5PbA6qkR cIfFFJsPBUJEz6rhc61Vu2LrlK8iOYpjo6RH7GhdXLmw90sj77OnuFtSmTEvozbF hsqZcB9WkEk7aJrW77zSCXOqiQ+lKwhawvQaKmHSDvjNJX5kG+aRkvVqDbU0lzyZ RmqLAh3bYWIPRGzZ7r3GCNHZ4prwcBPvnteWE9VzQ1zy+IeROq35zSlo7yzkTCjT HrgGmcp6GziR+Gwjyzx4NV4dQqZ5lOZhEcSAijIiWQ7w1/5CeKqVqwfG3tC377D6 tfLxuEdBqULn1/C6SOC3/ATXDC0Hrax7zEybek2fpr3rcaCLYyI8R5CgnTGCAtAw ggLMAgEBMIGGMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3RlciB3bGFz Y2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93ZSBDZW50 cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUEUZ8FfBVL0MFGSrtMtmIKeVZfXww CQYFKw4DAhoFAKCCAR4wGgYJKoZIhvcNAQkDMQ0GCyqGSIb3DQEJEAEEMBwGCSqG SIb3DQEJBTEPFw0xNDEyMTUxNjM5MTVaMCMGCSqGSIb3DQEJBDEWBBTQXOJsiCEb gyVBzcU2bq3CO7P/RDCBvAYLKoZIhvcNAQkQAgwxgawwgakwgaYwgaMEFC6WCuTp 0Ea/4MnKYwomB2pHvvfoMIGKMHKkcDBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwl TWluaXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwm TmFyb2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkCFBFGfBXwVS9D BRkq7TLZiCnlWX18MA0GCSqGSIb3DQEBBQUABIIBAJGyHhASLMBcV9xvS/d1LLst i/StIRWxMDZTWhOWGabg8V+ay8aQrEsXO6xh02l950KxjUtaK5McO3jAL36wr1vX zstg2GKkH/yEQJ7SlHkEVgmqZAU1MvqSWjazaWFVZuZazvNw1w7xDNv3zHnuiEgc 8Ux6FTPY6Ut6PcMEnen5uYNnDOl+wbLZ9B9h73Ep6FJq/dXKqPhnWbUWzZaj7oT9 I7uhVBOS/K8px/WcMI8RJ3k6/7FukAwRxg+Q77y4gJXoWSosSXpl9IY32r8nvsR6 SjFsmGZ4pN0QwxO5t992RoQp7Hn2fDfa3TWM/7PSl2u49lN5WZr2TLZql6MWMSs=Załączniki do zarządzeniaMinistra Środowiskaz dnia .................... 2014 r. (poz. …)Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ WSKAZANIE SPOSOBÓW ELIMINACJILUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zamieranie sztucznych drzewostanów będących monokulturami świerka (Picea abies (L.) H.Karst) niedostosowanymi do siedliska, a stanowiącymi w Parku około 83% powierzchni drzewostanów1. Usuwanie drzew chorych i obumierających, jeżeli zagrażają one trwałości drzewostanów, z pozostawieniem niezbędnej liczby drzew ze względu na ochronę różnorodności biologicznej. 2. Zachowanie właściwego stanu zdrowotnego drzewostanów przez:1) wyznaczanie i eliminowanie oraz korowanie drzew opanowanych przez grzyby, głównie z rodzaju opieńka (Armillaria spp.), i owady, głównie kornika drukarza (Ips typographus), zagrażające trwałości drzewostanów,2) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności monitoring zagrożenia drzewostanów przez:a) jesienne poszukiwania larw owadów z rodzaju zasnuja (Cephalcia spp.),b) wystawianie pułapek feromonowych na brudnicę mniszkę (Lymantria monacha),c) wykładanie pułapek klasycznych i feromonowych na kornika drukarza (Ips typographus), z uwzględnieniem wymogów ochrony siedlisk i gatunków określonych w załącznikach do dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, zwanej dalej „dyrektywą siedliskową” oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, zwanej dalej „dyrektywą ptasią”2Niszczenie ekosystemów naskalnych1. Ograniczanie penetracji ludzkiej. 2. Udostępnianie wybranych fragmentów Parku do wspinaczki3Antropogenna erozja gleb na stokach1. Ograniczanie penetracji ludzkiej. 2. Zabudowa przeciwerozyjna istniejących szlaków4Niekontrolowana penetracja ludzka całego obszaru Parku – piesza i przy użyciu pojazdów mechanicznych (motocykle, quady) powodująca niszczenie roślinności w pobliżu szlaków turystycznych i ścieżek rowerowych, niszczenie runa leśnego i ekosystemów nieleśnych1. Ukierunkowanie ruchu turystycznego przez budowę i konserwację infrastruktury turystycznej. 2. Konserwacja szlaków turystycznych (według potrzeb) – wymiana słupów i drogowskazów na węzłach komunikacyjnych.3. Konserwacja szlaków rowerowych, ścieżek dydaktycznych oraz wykonanie kolejnych ścieżek. 4. Konserwacja wyposażenia miejsc odpoczynku, a także koszenie trawy w miejscach odpoczynku. 5. Ustawianie tablic informacyjnych z regulaminem Parku i piktogramów. 6. Konserwacja oznakowania granic Parku. 7. Kanalizacja ruchu turystycznego i ograniczanie nadmiernej liczby turystów w najbardziej eksploatowanych miejscach Parku przez pobieranie opłat za udostępnienie wybranych obszarów Parku. 8. Zapobieganie penetracji ludzkiej poza szlakami turystycznymi poprzez odsłanianie form skalnych zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie szlaków. 9. Kontrola właściwego sposobu zbioru jagód i grzybów10. Kontrola przestrzegania zasad korzystania z terenu Parku (Służby Parku, wolontariusze).11. Stosowanie naturalnych przeszkód uniemożliwiających nielegalne wjazdy pojazdami mechanicznymi51. Niezgodność składu gatunkowego z siedliskiem.2. Niewłaściwa struktura przestrzenna i wiekowa drzewostanów1. Regulowanie składu gatunkowego drzewostanów z uwzględnieniem fazy rozwojowej drzewostanu, typu siedliska oraz typu zbiorowiska roślinnego i możliwych wariantów składu gatunkowego, z uwzględnieniem wymogów ochrony siedlisk i gatunków określonych w załącznikach do dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej.2. Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w drzewostanach objętych programem przebudowy i renaturalizacji polegających na:1) stosowaniu różnych rodzajów cięć dla potrzeb przebudowy składu gatunkowego drzewostanów,2) odnawianiu drzewostanu rosnącego pod koronami drzew, w lukach, na gniazdach oraz w poprawkach i uzupełnieniach,3) usuwaniu gałęzi z odnowień,4) wykaszaniu roślinności zielnej w odnowieniach,5) pracach szkółkarskich,6) zbiorze nasion i szyszek6Uszkadzanie odnowień i młodników oraz łąk przez zwierzynę płowąZabezpieczanie drzewostanów przed nadmiernymi uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta roślinożerne, przez:1) regulację liczebności populacji zwierząt roślinożernych do poziomu odpowiadającego pojemności wyżywieniowej siedliska,2) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew (grodzenie upraw siatką leśną, smarowanie drzew środkiem odstraszającym),3) naprawy bieżące i remonty generalne istniejących ogrodzeń,4) demontaż starych ogrodzeń7Zarastanie ekosystemów trawiastych na skutek sukcesji 1. Koszenie łąk i pastwisk z usuwaniem biomasy lub wypas zwierząt. 2. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów z ekosystemów trawiastych8Zanikanie starych odmian drzew owocowych oraz zamieranie populacji owadów zapylających1. Wegetatywne rozmnażanie drzew i krzewów owocowych z egzemplarzy rosnących na obszarze Parku. 2. Pielęgnowanie sadów oraz drzew przydomowych.3. Odtworzenie zbliżonego do naturalnego zespołu owadów zapylających poprzez reaktywowanie bartnictwa9Wypieranie przez inwazyjne gatunki roślin gatunków rodzimych1. Monitoring w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin, takich jak:1) rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica),2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis),3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemica),3) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi),4) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazzianum),5) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza obszar Parku,4) zniszczenie10Zamieranie osobników lub kłopoty z naturalnym odbudowaniem populacji gatunków rzadkich i chronionych:1) sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica), 2) goryczuszki czeskiej (Gentianella bohemica), 3) bagna zwyczajnego (Ledum palustre),4) mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus),5) storczycy kulistej (Trausteinera globosa)1. Zbiór nasion i owoców. 2. Rozmnażanie wegetatywne. 3. Hodowla sadzonek. 4. Wprowadzanie wyhodowanych sadzonek na wybrane stanowiska. 5. Monitoring11Zanieczyszczenie powierzchni ziemiZbiórka, segregacja i wywóz odpadów 12Degradacja infrastruktury drogowej przez czynniki abiotyczne i antropogeniczne, utrudniająca dojazd do powstałych zagrożeń, w szczególności pożarów, turystów, którzy ulegli wypadkowiUtrzymanie przejezdności dróg będących w użytkowaniu wieczystym Parku przez naprawę zniszczonych odcinków131. Zmiana stosunków wodnych i szaty roślinnej oraz zubożenie siedlisk wilgotnych spowodowane odwodnieniem ekosystemów starymi rowami melioracyjnymi. 2. Zarastanie wysychających mokradeł młodym pokoleniem świerka (Picea abies (L.) H.Karst) pochodzącym z sukcesji naturalnej.3. Nadmierny odpływ wody1. Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku poprzez ograniczenie nadmiernego odpływu wody. 2. Ograniczenie spływu po zboczach oraz usuwanie nalotów świerka (Picea abies (L.) H.Karst)14Presja zabudowy prywatnych nieruchomości na obszarze ParkuWykup gruntówII. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Nadmierny ruch pojazdów na drodze do Błędnych Skał, skutkujący napływem dużej liczby turystówOgraniczanie ruchu pojazdów drogą do Błędnych Skał poprzez zagospodarowanie edukacyjno-turystyczne obszaru Błędnych Skał i Polany YMCA oraz obiektów powojskowych w rejonie Błędnych Skał2Koncentracja ruchu turystycznego na Szczelińcu Wielkim i Błędnych SkałachKanalizacja ruchu turystycznego w rejonie Szczelińca Wielkiego i Błędnych Skał przez budowę infrastruktury turystycznej3Zagrożenie życia i zdrowia turystów z powodu stojących martwych drzew i zbliżania się do urwisk i przepaści1. Systematyczne usuwanie obumarłych drzew w pobliżu szlaków turystycznych. 2. Zabezpieczanie terenów w pobliżu urwisk i przepaści na szlakach turystycznych i punktach widokowych 4Naturalne masowe ruchy skał, stanowiące zagrożenie dla ruchu turystycznego 1. Monitorowanie masowych ruchów skał – odczyty szczelinomierzy. 2. Wykonywanie działań zabezpieczających w rejonie szlaków turystycznychIII. Zagrożenia zewnętrzne istniejace1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutkówNegatywny stosunek społeczności lokalnych wobec Parku Podejmowanie działań służących ochronie przyrody w Parku i przynoszących korzyści społeczności lokalnej, w szczególności w zakresie obsługi ruchu turystycznego Prowadzenie działań edukacyjnych skierowanych do społeczności lokalnych. Organizacja kampanii i zajęć edukacyjnych promujących przyrodę Parku. Monitorowanie postaw społeczności lokalnych w zakresie stosunku wobec dla Parku i zaangażowania w ochronę przyrodyNiezadawalający poziom świadomości ekologicznej turystów i społeczności lokalnych Realizacja programów edukacyjnych skierowanych do dzieci i młodzieży szkolnej. Prowadzenie działalności edukacyjnej w oparciu o przestrzenny system edukacyjno-informacyjny, w szczególności dotyczącej potrzeb ochrony zasobów przyrody Parku. Doskonalenie oferty edukacyjnej dla wszystkich grup odbiorców. Publikacja materiałów na temat Parku, jego środowiska przyrodniczego i kulturowego oraz problemów ochrony przyrody. Współpraca ze społecznościami lokalnymiPrzerywanie powiązania przyrodniczego obszaru Parku z otoczeniem poprzez rozwój inwestycji w otulinie Parku Zachowanie ciągłości korytarzy ekologicznych łączących Park z innymi obszarami chronionymi przez udział w tworzeniu dokumentów związanych z zagospodarowaniem przestrzennym okolicznych gmin. Opiniowanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenuZanieczyszczenie powietrza, gleby, wód oraz hałas występujące wzdłuż szlaków komunikacyjnych przecinających Park Propagowanie rozwiązań mających na celu ograniczenie ruchu kołowego przez Park, wspieranie rozwoju transportu zbiorowego i alternatywnego w obszarze Parku (przedsięwzięcia prowadzone we współpracy z samorządami gmin, powiatu i województwa). Ograniczenie ruchu samochodowego na drodze Polana YMCA – Błędne Skały poprzez dążenie do wprowadzenia transportu alternatywnego i zbiorowego. Modernizacja odcinków dróg newralgicznych z punktu widzenia przeciwdziałania zagrożeniom na terenie Parku, w szczególności ze względów pożarowych imożliwości pomocy turystom poszkodowanym w wypadkachZanieczyszczenie powietrza, gleb, wód na skutek funkcjonowania w bezpośrednim sąsiedztwie Parku zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej oraz ośrodków wypoczynkowych Propagowanie idei modernizacji systemów ogrzewania oraz urządzeń związanych z gospodarką wodno-ściekową. Przeciwdziałanie przekształcaniu łąk na grunty orne, ograniczenie stosowania nawozów mineralnych i środków chemicznych ochrony roślin w pobliżu rzek i potoków. Dążenie do wprowadzenia odpowiednich rozwiązań w zagospodarowaniu przestrzennym w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin i miejscowych planachzagospodarowania przestrzennego. Dążenie do likwidacji nielegalnych składowisk odpadów w sąsiedztwie Parku. Edukacja ekologiczna społeczności lokalnychPowstawanie chaotycznego i zunifikowanego krajobrazu kulturowego, na skutek wprowadzania dysharmonijnych form architektury (głównie w Karłowie i na przedpolu Parku) Propagowanie regionalnych wzorów architektury sudeckiej. Dążenie do wprowadzenia w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego odpowiednich rozwiązań w zagospodarowaniu przestrzennym dotyczących kształtowania nowej i przekształceń dawnej architektury oraz nadzór nad wdrażaniem tych ustaleńWystępowanie gatunków roślin inwazyjnych w bezpośrednim sąsiedztwie ParkuWspółpraca z samorządami lokalnymi w celu eliminacji gatunków inwazyjnychNaruszanie granic Parku Regulacja stanu granic. Monitoring granic ParkuIV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutkówZmniejszanie się wartości krajobrazu kulturowego na skutek wprowadzania obiektów budowlanych niezharmonizowanych z kulturowym i przyrodniczym otoczeniem Dążenie do wprowadzenia odpowiednich rozwiązania w zagospodarowaniu przestrzennym otoczenia Parku dotyczących kształtowania nowej i przekształceń dawnej architektury oraz nadzór nad wdrażaniem tych ustaleń. Prowadzenie działań edukacyjnych promujących miejscowe tradycje oraz kształtujących potrzeby estetyczne dotyczące krajobrazuZanikanie lokalnych tradycjiProwadzenie działań edukacyjnych promujących tradycyjne budownictwo, sadownictwo, bartnictwo, pasterstwo oraz lokalne zwyczaje1) Zagrożenia uszeregowano od najistotniejszego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW, Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃI. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony ścisłejLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków i urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej w szczególności oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych, remont lub wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach oraz miejscach odpoczynku, remont lub wymiana szlakowskazów,2) konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych,3) usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z obiektów infrastruktury turystycznej i skał,4) naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych piaskowcem,5) odnowienie oznakowania szlaków rowerowych,6) odnowienie oznakowania szlaków pieszych.2. Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego, przez:1) udrożnianie szlaków przez usuwanie drzew tarasujących szlaki i ścieżki edukacyjne,2) usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach i ścieżkach edukacyjnych,3) oznaczenie szlaków narciarskich. 3. Bieżące naprawy i konserwacje kładki edukacyjnej „Niknąca Łąka”.4. Bieżące naprawy i konserwacje stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby” Razem do 60 sztukDo 109 km Według potrzebDo 7 kmSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze ParkuDo 53 kmDo 50 kmSzlaki rowerowe i piesze na obszarze ParkuWedług potrzebDo 109 km, według potrzeb35 kmSzlaki turystyczne, narciarskie i ścieżki edukacyjne zlokalizowane na obszarze ParkuWedług potrzebOddział 57b, przebieg po żółtym szlaku turystycznymŁącznie 14 stanowiskOddziały – 15, 16, 2, przebieg po żółtym szlaku turystycznym2Usuwanie odpadów z obszaru ParkuWedług potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze Parku3Oznakowanie granic obszarów objętych ochroną ścisłąDo 10 kmObszar Parku w miejscach występowania41. Monitoring w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin, takich jak:1) rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica),2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis),3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemica),4) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi),5) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazzianum),6) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza granice Parku,4) zniszczenieWedług potrzebObszar Parku w miejscach występowania II. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony czynnejA. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Regulowanie składu gatunkowego drzewostanów z uwzględnieniem fazy rozwojowej drzewostanu, typu siedliska oraz typu zbiorowiska roślinnego i możliwych wariantów składu gatunkowego (czyszczenia wczesne, późne) Do 33 haOddziały – 16j, 22i, 28a, 43y, 69d, 72c, 75k, 83t,m,x,cx,fx, 100b, 102a, 108h, 114b, 124h, 130n2Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w drzewostanach objętych programem przebudowy i renaturalizacji, po uwzględnieniu odnowień naturalnych, polegających na:1) stosowaniu różnych rodzajów cięć dla potrzeb przebudowy składu gatunkowego drzewostanów,2) przygotowaniu powierzchni do odnawiania drzewostanu, odnawianie drzewostanu poprzez sadzenie drzew pod osłoną, w lukach, na gniazdach oraz w ramach poprawek i uzupełnień oraz poprzez siew,3) ochronie odnowień poprzez składanie gałęzi,4) wykaszaniu roślinności zielnej w odnowieniach,5) pracach szkółkarskich,6) zbiorze nasion buku (Fagus sylvatica L.), lipy drobnolistnej (Tilia cordata Mill.), wiązu górskiego (Ulmus glabra Huds.), jarzęba pospolitego (Sorbus aucuparia L.), klonu jaworu (Acer pseudoplatanus L.), szyszek jodły (Abies alba Mill.) oraz nasion drzew i krzewów biocenotycznych (głóg (Crataegus monogyna Jacq.), tarnina (Prunus spinosa L.), itp.) Do 71 haDo 30 haWedług potrzebDo 40 ha 1,38 haDo 1000 kgOddziały – 1d, 30i,o, 50g, 72b, 74a, 107a,c, 108g, 122o,pObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaOddziały – 10h, 15b, 25l, 43o, 51h, 80h, 143g, 144bObszar Parku3Opóźnienie rozpadu monokultur świerkowych (Picea abies (L.) H.Karst) przez cięcia sanitarne - usuwanie powalonych, złamanych oraz zasiedlonych przez owady drzew z pozostawieniem części drzew niezagrażających zdrowotności drzewostanów (według potrzeb i stopnia zagrożenia przez owady)Do 3000 ha Obwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina4Zachowanie właściwego stanu zdrowotnego drzewostanów, przez:1) korowanie części drzew, pozostawionych w ekosystemach do rozpadu, a zasiedlonych przez owady w drzewostanach zagrożonych masowym występowaniem kornika drukarza (Ips typographus) i gatunków towarzyszących (według potrzeb i stopnia rozwoju owadów),2) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów – jesienne poszukiwania larw owadów z rodzaju zasnuja (Cephalcia spp.),3) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów przez wystawianie pułapek feromonowych na brudnicę mniszkę (Lymantria monacha),4) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów – wykładanie pułapek klasycznych, feromonowych na kornika drukarza (Ips typographus)Do 3000 ha 58 próbDo 30 sztukWedług potrzeb5Zabezpieczanie drzewostanów przed nadmiernym uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta roślinożerne przez:Jeleń (Cervus elaphus) – do 50 sztukDo 4500 mDo 150 haWedług potrzebDo 5500 mObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina1) regulację liczebności populacji zwierząt roślinożernych w celu ograniczenia szkód powstałych w wyniku zgryzania jodły (Abies alba Mill.) i buka (Fagus sylvatica L.) w odnowieniach sztucznych wprowadzanych jako przebudowa drzewostanów,2) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew – grodzenie upraw siatką leśną,3) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew – smarowanie drzew środkiem odstraszającym,4) naprawy bieżące i remonty generalne istniejących ogrodzeń,5) demontaż starych ogrodzeń61. Monitoring występowania inwazyjnych gatunków roślin, takich jak:1) rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica),2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis),3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemica),4) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi),5) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazzianum),6) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza obszar Parku,4) zniszczenieWedług potrzebObszar Parku w miejscach występowania7Restytucja populacji owadów zapylającychWedług potrzebOddziały – 18, 22, 99, 1378Waloryzacja i zachowanie starych odmian drzew owocowych przez pielęgnowanie starych sadów i przydomowych drzewWedług potrzebOddziały – 18, 21, 22, 24, 26, 83, 999Pielęgnacja drzew owocowych wprowadzanych jako wzbogacenie bazy żerowej dla zwierzątWedług potrzebObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaB. W ekosystemach wodnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Konserwacja urządzeń hydrotechnicznych i przeciwpożarowych:1) wykaszanie roślinności na powierzchni grobli,2) naprawa tablic informacyjnych i urządzeń0,024 haWedług potrzebOddziały - 19l, r, 78c21. Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku. 2. Ograniczenie nadmiernego odpływu wody przez zatykanie rumoszem drzewnym starych rowów melioracyjnych, spowolnienie spływu po zboczach. 3. Usuwanie młodego pokolenia świerka (Picea abies (L.) H. Karst) pochodzącego z sukcesji naturalnej ocieniających mokradła. 4. Wykaszanie.5. Naprawa tablic informacyjnychWedług potrzebTorfowiska i zabagnienia na obszarze całego ParkuC. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków i urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych, 2) budowa wiat turystycznych,3) remont lub wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach oraz miejscach odpoczynku,4) remont lub wymiana znaków na szlakach, 5) konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych,6) remont i wymiana ogrodzeń przy parkingach i miejscach wypoczynku,7) budowa kładek i pomostów na szlakach turystycznych.2. Usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z obiektów infrastruktury turystycznej i skał.3. Naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych (piaskowiec radkowski).4. Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego (udrożnianie szlaków i ścieżek edukacyjnych przez usuwanie drzew tarasujących szlaki). 5. Usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach turystycznych i ścieżkach edukacyjnych. 6. Remonty wyposażenia tras turystycznych na Szczelińcu Wielkim i w Błędnych Skałach:1) wymiana balustrad przy schodach na Szczelińcu, 2) wymiana kładek,3) remont nawierzchni szlaku, 4) remont drobnej infrastruktury turystycznej. 8. Remont szlaku turystycznego i wyposażenie go w infrastrukturę turystyczną.9. Bieżące naprawy nawierzchni szlaków rowerowych na terenie Parku.10. Odnowienie oznakowania szlaków rowerowych.11. Bieżące naprawy i konserwacje ścieżki edukacyjnej „Ochrona Ekosystemów w Parku Narodowym Gór Stołowych”.12. Bieżące naprawy i konserwacja stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby”. 60 sztuk4 sztukiWedług potrzeb Łącznie do 223 sztukDo 109 kmWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzebDo 7 km Szlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych, miejscach wypoczynku i parkingach na obszarze ParkuWedług potrzebWedług potrzebSzlaki turystyczne, narciarskie i ścieżki edukacyjne zlokalizowane na obszarze ParkuWedług potrzebOddziały – 116, 121, 41 900 m Szlak zielony – Bukowina – Błędne SkałyWedług potrzeb – do 5 kmDo 10 kmSzlaki rowerowe na obszarze ParkuŁącznie 12 stanowiskOddziały – 115, 116, 117, 118, 120, 121 Łącznie 14 stanowiskOddziały – 2, 4, 19, 42, 41, przebieg po żółtym szlaku turystycznym13. Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Radkowskie Baszty”. 14. Bieżące naprawy i konserwacje stanowisk edukacyjnych „Wisząca Skała, Podmorskie Kanały, Białe Ściany”. 15. Bieżące naprawy i konserwacje kładki edukacyjnej „Niknąca Łąka”Według potrzebPododdział 29aOddziały – 106d, 97fOddział 57a, przebieg po żółtym szlaku turystycznym2Ograniczanie niekontrolowanej penetracji ludzkiej obszaru Parku, przez:1) przygotowanie, oznakowanie i utrzymanie zimowych szlaków narciarstwa biegowego,2) odsłanianie form skalnych oraz punktów widokowych –podkrzesywanie i przycinanie gałęzi drzew na „Skalnych Grzybach", „Szczelińcu Wielkim" i „Błędnych Skałach”Do 35 kmZimowe szlaki narciarstwa biegowego na obszarze ParkuWedług potrzebOddziały – 46, 47, 41, 1163Usuwanie odpadów z obszaru Parku Według potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze Parku4Oznakowanie granic Parku:1) ustawienie tablic przy wejściach do Parku,2) koszenie trawy przy tablicach 30 sztuk 218 m2Obwody ochronne - Szczeliniec, Bukowina, Czerwona Woda5Utrzymanie dróg we właściwym stanie technicznymDo 50 kmObszar Parku III. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach ochrony krajobrazowejW nieleśnych ekosystemach lądowych Lp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych przez: 1) koszenie łąk, muraw i pastwisk z usuwaniem biomasy lub ekstensywny wypas zwierząt,2) usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów – ochrona siedlisk górskich i niżowych muraw bliźniczkowych (Nardion – płaty bogate florystycznie), niżowych i górskich świeżych łąk użytkowanych ekstensywnie (Arrhenaterion elatioris), górskich łąk konietlicowych użytkowanych ekstensywnie (Polygono-Trisetion)Do 345 haOddziały – 1a,b, 5a,b,d,f, 6j, 7x,z, 8b,c,d,f,g,m, 9a, 17c,d, i, k, m, n, o, s, y, z, bx, cx, fx, 18i,n, 19d, 20l,m,n,o,p,s,t,w,x,y,ax,dx,bx,hx,kx,lx, 21a,m,p, 26a, 43n,w, 44b,d,g,h,i,l,o, 49d, 51g, 52i, 61g,i,k, 62m, 67j,o, 70a, 72h,i,m, 78h,i,k,l,o, 79i, 80g, 81a, 100bx,cx, 107d,i,j,m,o,p,r,s, 108c,i, 109f, 112l, 113f,g,p, 121p,s,t, 128w,x,y,ax, 130o,p,r, 131a,b,c, 132i,j, 137d,f, 138b, 139g,j, 141bx,cx,gx,hx, 143d, 146j,r, 151w2Waloryzacja i zachowanie starych odmian drzew owocowych –pielęgnowanie starych sadów oraz przydomowych drzewWedług potrzebOddziały – 18, 19, 21, 83, 137, 1523Restytucja populacji owadów zapylającychWedług potrzebOddziały – 137, 15241. Monitoring w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin, takich jak:1) rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica),2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis),3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemica),4) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi),5) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazzianum),6) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera).2. W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza obszar Parku,4) zniszczenieWedług potrzebObszar Parku w miejscach występowania5Pielęgnacja drzew owocowych wprowadzanych jako wzbogacenie bazy żerowej dla zwierzątWedług potrzebObwody ochronne – Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaB. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków oraz urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych, 2) wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach i miejscach odpoczynku, 3) konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych, 4) konserwacja wyposażenia miejsc odpoczynku oraz koszenie trawy w miejscach odpoczynku, 5) budowa kładek i pomostów na szlakach turystycznych,6) usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z obiektów infrastruktury turystycznej i skał,7) naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych (piaskowiec radkowski)2. Przygotowanie szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych do sezonu turystycznego, poprzez:1) usuwanie tarasujących je drzew, 2) usuwanie martwych drzew zagrażających turystom.3. Odnowienie oznakowania szlaków rowerowych.4. Koszenie trawy na parkingach i miejscach odpoczynku (Kształtna Łąka, YMCA, Wodospady Pośny, Batorówek, Droga nad Urwiskiem, pod Szczelińcem). 5. Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Łąki Pasterskie”. 6. Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Czerwona Skała”.7. Bieżące naprawy i konserwacja stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby”8. Bieżąca naprawa wyposażenia ścieżki edukacyjnej „Płazy”.9. Wykaszanie roślinności na grobli Według potrzebŁącznie do 10 sztukDo 109 kmWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzeb Do 7 kmSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych, miejscach wypoczynku i parkingach, na obszarze ParkuDo 37 km, według potrzebSzlaki turystyczne zlokalizowane na obszarze ParkuDo 109 km, według potrzebSzlaki rowerowe na obszarze ParkuOkoło 2 haOddziały – 50f, 133f, g, 35f, 62, 31c, 42gWedług potrzebOddział 44 dOddział 148 cŁącznie 14 stanowiskOddziały – 17, 17A, 20A, 157A, 41A –przebieg po żółtym szlaku turystycznym7 stanowisk oraz ławki, mostki i wiata0,10 haOddział 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cx2Ograniczanie nadmiernej penetracji ludzkiej obszaru Parku – przygotowanie, oznakowanie i utrzymanie zimowych szlaków narciarstwa biegowegoDo 35kmZimowe szlaki narciarstwa biegowego na obszarze Parku3Usuwanie odpadów z obszaru Parku Według potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku przy szlakach1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000 według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW CZYNNEJ OCHRONY GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTSposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony ścisłejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Skalnica zwodnicza (Saxifraga rosacea)Ocena stanu populacji wrejonie Rogowej Kopy, napowierzchni 0,5 ha (jedynestanowisko w kraju)Coroczny monitoringliczebności i strukturypopulacji2Sosna drzewokosa (Pinus x rhaetica)1. Ocena stanu populacji.2. Działania zmierzające do zachowania zasobów genowych populacji z Gór Stołowych1. Monitoring.2. Zbiór zrazów do szczepień z około 20 osobników.3. Zbiór igieł do badań genetycznych (po 4 sztuki z osobnika)3Bagno zwyczajne (Ledumpalustre)Ocena stanu populacjiMonitoring liczebności i struktury populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1 Sokół wędrowny (Falco peregrinus). Puchacz (Bubo bubo). Sóweczka (Glaucidium passerinum). Włochatka (Aegolius funereus). Bocian czarny (Ciconia nigra). Żuraw (Grus grus)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania, liczebności i parametrów rozrodczych poszczególnych gatunków – stałe obserwacje i zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub w ich bezpośrednie sąsiedztwo. 3. Wzmożony dozór terenu w celu ograniczenia płoszenia zwierząt. 4. Obrączkowanie2Gatunki owadożernych ssaków i gryzoniProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni w celu aktualizacja listy gatunków zwierząt występujących w Parku1. Inwentaryzacja składu gatunkowego – prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Dokumentacja fotograficzna.3. W przypadku karczowników – pobranie włosów do analiz genetycznych3Popielicowate (Gliridae)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania. 2. Inwentaryzacja poprzez prowadzenie odłowów. 3. Pobranie włosów do analiz genetycznych4Nietoperze (Chiroptera)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania – zarówno schronień zimowych i letnich (w tym miejsc rozrodu)1. Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub w ich bezpośrednim sąsiedztwieSposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony czynnejA. Ochrona czynna gatunków roślin Lp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Bagno zwyczajne (Ledumpalustre)1. Monitoring populacji.2. Działania zmierzające do powiększenia liczebności populacji i stanowiskZbiór (w ilości do 10 torebek nasiennych z jednego osobnika) i wysiew nasion z 2 osobników 2Sosna drzewokosa (Pinus xrhaetica)1. Działanie zmierzające do powiększenia liczebności populacji i stanowisk.2. Inwentaryzacja sosny (Pinus x rhaetica) w Obwodzie Ochronnym Bukowina.3. Zachowanie zasobów genowych populacji z Gór Stołowych1. Hodowla sadzonek.2. Zbiór igieł do badań genetycznych (po 4 sztuki z osobnika).3. Bieżące utrzymanie plantacji sosny drzewokosej (Pinus xrhaetica) poprzez:1) pielęgnację terenu plantacji – usuwanie roślin zielnych i naturalnego odnowienia drzew zagłuszających jej szczepy,2) bieżące naprawy ogrodzenia plantacji,3) ochronę jej szczepów przed śniegiem3 Zanokcica zielona (Asplenium viride). Zanokcica północna (Asplenium septentrionalne). Podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant). Paprotnik kolczysty (Polystichum aculeatum). Dzwonek szerokolistny (Campanula latifolia). Gruszycznik jednokwiatowy (Moneses uniflora). Gnieźnik leśny (Neotia nidus--avis). Przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis). Śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum). Lilia złotogłów (Lilium martagon). Bażyna czarna (Empetrum nigrum) Uaktualnienie miejsc występowania, w celu objęcia stanowisk szczególną ochroną1. Monitoring miejscwystępowania i liczebnościstanowisk.2. Wzmożony dozór terenu w celu zabezpieczeniaistniejących populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1 Puchacz (Bubo Bubo). Sóweczka (Glaucidium passerinum). Włochatka (Aegolius funereus). Bocian czarny (Ciconia nigra). Sokół wędrowny (Falco peregrinus).6. Żuraw (Grus grus)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania, liczebności i parametrów rozrodczych poszczególnych gatunków – stałe obserwacje i zastosowanie specjalistycznego sprzętu elektronicznego.2. Wyznaczanie stref ochronnych wokół stanowisk gatunków lęgowych, ich okresowa kontrola.3. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa. 4. Wzmożony dozór terenu w celu ograniczenia płoszenia zwierząt. 5. Obrączkowanie. 6. Czyszczenie budek lęgowych i demontaż starych.7. Czyszczenie gniazd bociana czarnego i rozwieszanie platform na nowe gniazda2Gatunki ptaków pozostające na zimęDokarmianie ptaków w okresie ostrej zimyWyłożenie karmy dla ptaków przy osadach Parku3Gatunki owadożernych ssaków i gryzoniProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni w celu aktualizacja listy gatunków zwierząt występujących w Parku1. Inwentaryzacja składu gatunkowego poprzez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Dokumentacja fotograficzna.3. W przypadku karczowników – pobranie włosów do analiz genetycznych4Popielicowate (Gliridae)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania, kontrole i czyszczenie budek, demontaż starych budek.2. Inwentaryzacja poprzez prowadzenie odłowów.3. Pobranie włosów do analiz genetycznych5Nietoperze (Chiroptera)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania, zarówno schronień zimowych i letnich (w tym miejsc rozrodu)1. Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub w ich bezpośrednie sąsiedztwo.3. Wieszanie sztucznych schronień, ich kontrole i czyszczenie, demontaż starych6Sowy (Strigiformes) popielicowate (Gliridae), dzięcioły (Picinae), nietoperze (Chiroptera)Ochrona biotopów oraz miejsc stałego występowania i rozrodu zwierząt wykorzystujących dziuplePozostawianie w drzewostanach i zadrzewieniach drzew z dziuplami oraz drzew obumierających i martwychSposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach ochrony krajobrazowejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Goryczuszka czeska(Gentianella bohemica)1. Monitoring populacji.2. Działania zmierzające dopowiększenia liczebnościW okresie dojrzewania nasion ręczne wzruszanieniewielkich fragmentów gleby populacji w pobliżu osobników gatunku, w celu zwiększenia możliwości rozprzestrzeniania2Mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus)1. Monitoring populacji.2. Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situ1. Zbiór nasion. 2. Hodowla sadzonek do zasilenia populacji macierzystych.3. Monitoring3Storczyca kulista (Trausteinera globosa)1. Monitoring populacji.2. Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situ 1. Zbiór nasion. 2. Hodowla sadzonek do zasilenia populacji macierzystych.3. Monitoring4 Zerwa kulista (Phyteuma orbiculare). Pełnik europejski (Trollius europaeus). Orlik pospolity (Aquliegia vulgaris). Koniczyna kasztanowata (Trifolium spadiceum). Śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum). Lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum). Podkolan biały (Platanthera bifolia). Podkolan zielonawy Platanthera chlorantha Storczyk męski (Orchis mascula). Nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum)Uaktualnienie miejsc występowania, w celu objęcia stanowisk szczególną ochroną1. Monitoring miejscwystępowania i liczebnościstanowisk.2. Wzmożony dozór obszaru Parku w celu zabezpieczeniaistniejących populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Zwierzęta owadożerne i gryzonieProwadzenie rozpoznania w zakresie występowania drobnych ssaków owadożernych i gryzoni w celu aktualizacja listy gatunków zwierząt występujących w Parku1. Inwentaryzacja składu gatunkowego poprzez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Dokumentacja fotograficzna.3. W przypadku karczowników – pobranie włosów do analiz genetycznych2Derkacz (Crex crex)1. Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu.2. Utrzymanie terenów otwartych1. Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub ich bezpośredniego sąsiedztwa.3. Wykaszanie trawiastych terenów nieleśnych, usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej3 Myszołów (Buteo buteo). Trzmielojad (Pernis apivorus). Jastrząb (Accipiter gentilis). Pustułka (Falco tinnunculus)Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych stanowiących rzeczywiste lub potencjalne areały łowieckie ptaków szponiastychKoszenie łąk, muraw i pastwisk z usuwaniem biomasy lub ekstensywny wypas zwierząt, usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów4Gatunki bezkręgowców chronionych (Lepidoptera)Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych stanowiących rzeczywiste lub potencjalne siedliska rzadkich gatunków zwierzątKoszenia zapobiegające zarastaniu stanowisk bytowania motyli, w szczególności modraszków Phengaris teleius oraz Phengaris nausithousZałącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ I KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisła1i, j, m, 2a-h, j, l, m, 7l-o, r, 15a, d, f, 16a-c, f-i, k, l, 17a, b, j, l, p, t, 18g, 19b, 20fx, gx, ix, 23a-c, m-o, z, ax, cx, 25f-j, 26g-i, 27a-d, 28d, 33b-f, h, 34a-h, j, 35a-d, g-w, 37a-k, 38d, f, 42h, 44n, p, r-t, 45d, 46c, 47d, f, 57b, c, 76a-n, 83a-d, g, bx, 88c, g-k, m-o, 103a-c, g, h, 111a, b, 112a, 132d-h, k, m, n, 133j, 134d, g, i-n, 135a-l, 136b, 137a-c, g, 138d, g , 139a, b, f, k, l, 140a-c 771,002Ochrona czynna1c-h,k,l, 2i,k, 3a-h, 4a-p, 5c, 6a-i,k.l 7a-k,p,s-w,y 8a,h-l,n, 9b-i, 10a-i, 11a-j, 12a-o, 13a-p, 14b-h, 15b,c, 16j,m, 17f,g,h,r,w,x,ax,dx,gx, hx 18a-f,h,j,k-m, 19a,c,f-r, 20a-c,f,j,k,r,cx,jx 21b-l,n,o, 22a-g,i-k, 23d-i,l,p-t,x,y 24a-c, 25b-d,k,l, 26b-f, 28a-c,f, 29a-j, 30a-f,h,i-m,o 31a,b,d-h, 32a-f,h-l, 34i, 36a-f, 37l-n, 38a-c,g, 39a-i, 40a-d,g-i, 41a-l,n-w, 42a,c,f,g,j,k, 43a-m,o-t,y,z 44a,c,f,k,m 45a-c,f,g, 46a,b, d-h, 47a-c,g-m, 48a-h, 49a-c,f-h, 50a,b,d,g-j, 51b-f,h, 52b-h, 53a-h, 54a-g, 55a-f, 56a-f, 57a,d-g, 58a-f, 59a-f, 60a-g, 61a-f, 62a-k, 63a-m, 64a-g, 65a-l, 66a-n, 67a-i,k-n,p, 68a-g, 69a-j, 70c-k, 71a-c, 72a-g,j-l,n-x, 73a-g, 74a-j, 75a-l, 77a-j, 78a,c-h,p-fx, 79a-h, 80a,c,d,h, i,k,m-s, 81b-k,m,n,p, 82a-h, 83h,j,l-o,r-w,x,y,ax,cx,fx,gx, 84a,b,d-k, 85a-l, 86a,c-j, 87a-p,s,w-bx, 88a,b,d,l, 89a-r, 90a-h, 91a-k, 92a-h, 93a-f, 94a-c, 95a-n, 96a-o, 97a-p, 98a-d, 99a-n, 100a-ax, 101a-d, 102a-g, 103d,f, 104a-f, 105a-l, 106a-k, 107a-c,f-h,k,l,n, 108a,b,d-h, 109a-d,g, 110a-h,j-t, 111c-h, 112b-k, 113a-d,i-o,r-t, 114a-d, 115a-d, 116a,c-i,k-o, 117a,c,d,g-dx,gx-ix, 118a-r, 119a-t, 120a-h, 121a-d,g-o, 122a-p, 123a-d, 124a-k, 125a-i, 126a-n, 127a-l, 128a-t, 129a-j, 130a-n,s, 132a,c,l, 133a-f,h,i, 134a,c,f, 136a,c, 137h-j, 138a,c,f, 139c,d,h,i,m, 140d-p, 141ab-ax,dx, 142a-d, 143a,b,c,f,g, 144a-g, 145a-r, 146a-i,k-p,s-z, 147a-g, 148a,b,d-j, 149a-n, 150a-h, 151a-l, 152a-l,n-p, 153a-j 4944,773Ochrona krajobrazowa1a,b,n, 5a,b,d,f, 5Aa-c, 6j, 7x,z, 8b-g,m, 8Aa,b, 9a, 9Aa,b, 14a, 15g, 16d, 17c,d,i,k,m-o,s,y,z,bx,cx,fx, 17Aa-g, 18i,n, 19d, 20d,l,m-p,s-bx,dx,hx,kx,lx, 20Aa-zx,ay-zy, 20Ba-zx,ay-ky, 20Ca-px, 20Da-h, 21a,m,p, 21Aa-c, 22h, 22Aa-r, 23j,k,w,bx,dx, 23Aa-m, 23Ba-s, 25a, 26a, 30g,n, 31c, 32g, 33a,g, 34k,l, 35f, 40f, 41m,x-z, 41Aa, 42b,d, 43n,w,x,ax, 43Aa, 44b,d,g-i,l,o, 44Aa-h, 49d, 50c,f, 51a,g,i, 52a,i, 61g-k, 62l,m, 67j,o, 68h, 70a,b, 72h,i,m, 78b,h-o, 78Aa, 79i,j, 80b,f,g,j,l, 81a,l,o,r, 83f,i,k,p,z,dx,hx, 83Aa-g, 84c, 85l,m, 86b, 87r, 88f, 89Aa, 99o, 100bx,cx, 103i, 106l, 107d,i,j,m,o-s, 108c,i, 109f, 110i, 112l, 112Aa,b, 113f-h,p, 113Aa-hx, 116b,j, 117b,f,fx, 121f,p-w,x, 128w-z,ax, 130o-r, 131a-c, 131Aa-m, 132b,i,j, 133g, 134b,h, 135Aa-n, 136d, 137d,f,k, 138b,h, 139g,j, 139Aa, 141bx-hx, 143d, 146j,r, 148c, 151m-dx, 152m, 154Aa-d, 155Aa, 156Aa, 157Aa-d, 158Aa, 159Aa-g, 160Aa,b, 161Aa-c, 162Aa,b 624,39Razem 6340,161) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15.000, według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15.000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I REKREACYJNYCH ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH JEDNOCZEŚNIE PRZEBYWAĆ W TYCH MIEJSCACHI. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących jednocześnie przebywać w danym miejscu1Ośrodek edukacyjny w siedzibie dyrekcji Parku, oddział 151t40 osób2Ekocentrum, oddział 151t50 osób3Motylarnia, oddział 151t10 osób4Stanowiska edukacyjne „Geoatrakcje Gór Stołowych”, oddziały - 29a, 106d, 97f, 44 d, 148 c20 osób/stanowisko5Stanowiska edukacyjne na ścieżce edukacyjnej „Płazy”, oddziały 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cx5 osób/stanowisko6Miejsce kultu religijnego Krucza Kopa, oddział 145100 osóbII. Miejsca udostępniane w celach turystycznych i rekreacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna ilość osób mogących jednocześnie przebywać w danym miejscu1Błędne Skały, oddział 116500 osób2Szczeliniec Wielki, oddziały – 41, 41A500 osób3Miejsca postoju pojazdów na terenie Parku:1) parking w oddziale 148c, Obwód Ochronny Bukowina (Czerwona Skała),2) parking w oddziale 133g, Obwód Ochronny Bukowina (polana YMCA),3) parking w oddziale 116j, Obwód Ochronny Bukowina (parking przy Błędnych Skałach),4) parking w oddziale 121f, Obwód Ochronny Bukowina (teren byłej jednostki wojskowej),5) parking w oddziale 106I,f 79b, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Parking Lisia Przełęcz I i II),6) parking w oddziale 42g, Obwód Ochronny Szczeliniec – (Parking pod Szczelińcem),7) parking w oddziale 50f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Kształtna Łąka),8) parking w oddziale 31c, Obwód Ochronny Szczeliniec (Parking Droga nad Urwiskiem),9) parking w oddziale 35f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Wodospady Pośny),10) parking w oddziale 62l,m, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Hutniczy Most)1600 osób1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych jest wykonaniem upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami dla parków narodowych, dla których nie sporządzono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem lokalizacji, ich rozmiarem (metry, hektary, kilometry, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. Dla wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej.Wprowadzony podział obszaru Parku na rodzaje ochrony oraz sposoby jego udostępniania dla celów edukacyjnych, kulturowych, turystycznych, rekreacyjnych i sportowych opracowano w formie tabelarycznej. Określono również maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w określonym miejscu udostępnionym dla realizacji wskazanego celu.W związku z występującymi zagrożeniami zabiegi ochronne zostały dostosowane do wymogu utrzymania trwałości ekosystemów, zachowania i odbudowy ich wzajemnych zależności w ramach biotopu, a także należytego wyeksponowania walorów przyrody nieożywionej, która w zasadniczy sposób stanowi o wyjątkowości i unikatowości Parku.Zadania ochronne zaplanowane w ekosystemach leśnych, a zdefiniowane w załącznikach do niniejszego zarządzenia, są oparte wyłącznie na potrzebach hodowlanych (cel - przebudowa i stabilność ekosystemów) i ochronnych (cel - czas potrzebny do przebudowy), gdzie o zakresie zadań nie decydują względy ekonomiczne. Program przebudowy i renaturalizacji drzewostanów Parku realizowany jest od momentu jego powstania tj. od 1993 r. Lite świerczyny stanowiące ok. 78 % drzewostanów Parku, zastępowane są lasami o zróżnicowanym składzie gatunkowym, dostosowanym do warunków siedliskowych.1. W odniesieniu do infrastruktury turystycznej i edukacyjnej (załącznik nr 2, pkt I, lp. 1 oraz pkt II, lit. D i pkt III, lit. B:a) zaplanowano przede wszystkim bieżące remonty oznakowań, drogowskazów, wiat turystycznych, tablic edukacyjnych i informacyjnych, kładek, pomostów, miejsc odpoczynku i ścieżek oraz stanowisk edukacyjnych,b) w miarę posiadanych środków własnych Parku i w przypadku przyznania środków z funduszy zewnętrznych planowane jest zagospodarowanie Polany YMCA na parking z około 100 miejscami parkingowymi,c) zaplanowano remont trasy zielonego szlaku turystycznego relacji Bukowina - Błędne Skały i wyposażenie go w odpowiednią infrastrukturę turystyczną.2. W załączniku nr 2, w pkt II, w lit. A, w tabeli uszczegółowiono:1) w lp. 1 - zabiegi pielęgnacyjno – hodowlane planowane w młodszych klasach wieku drzew, obejmujące tzw. czyszczenia wczesne i późne oraz cięcia w II i III klasie wieku drzew, poprzez rozluźnienie zwarcia, mają na celu poprawę struktury gatunkowej drzew odpowiadającej potencjalnym zbiorowiskom roślinnym, ich stabilizację i zwiększenie odporności na szkody od wiatru i okiści oraz zwiększenie dostępu światła dla gatunków wolniej rosnących w młodości (np. jodła pospolita (Abies alba Mill.), buk zwyczajny (Fagus sylvatica L.). Wycinane są głównie gatunki przedplonowe (modrzew (Larix decidua Mill.), brzoza (Betula pendula Roth.), których udział w drzewostanie na danym siedlisku powinien być mniejszy. Zaplanowano pozyskanie 1215 m3 drewna. Materiał ten (miedzy innymi żerdzie i słupy) wykorzystywany jest w dużej części przez Park do budowy i remontów ogrodzeń;2) w lp. 2 - zabiegi obejmują selektywne usunięcie części drzew: a) w formie gniazd, na zaplanowanych powierzchniach, w celu zainicjowana naturalnych obsiewów wokół istniejących drzew gatunków pożądanych, tj.: buk (Fagus sylvatica L.), jodła (Abies alba Mill.) itd. lub w celu wyprzedzającego podsadzenia tych gatunków w drzewostanach, w których brak szans na obsiew naturalny,b) na całej powierzchni, w celu poprawy warunków wzrostu i rozwoju istniejącego młodego pokolenia. Zaplanowano pozyskanie 6348 m3 drewna, głównie świerkowego i modrzewiowego. Zabiegi te umożliwiają kształtowanie pod okapem drzewostanów warunków świetlnych odpowiednich dla naturalnego odnowienia lub dla wprowadzanych odnowień sztucznych. Ponadto, stosowanie różnych rodzajów cięć dotyczy jedynie tych powierzchni Parku, na których brak jest odnowienia naturalnego, i które to tereny nie rokują, iż bez ingerencji z zewnątrz, nastąpi pożądana poprawa w składzie gatunkowym drzewostanów. Podstawowym kryterium prowadzenia cięć są potrzeby hodowlane związane z długoletnim procesem przebudowy drzewostanów Parku.Pozostałe zabiegi pielęgnacyjno-hodowlane, wymienione w lp. 2, związane są głównie z prowadzeniem przebudowy ekosystemów leśnych i dotyczą:a) zbioru nasion i szyszek lokalnych ekotypów drzew i krzewów w celu zachowania zasobów genetycznych miejscowych populacji drzew i krzewów. Główne kryteria wyboru gatunków i populacji drzew i krzewów do zbioru materiału rozmnożeniowego, to: rodzimość, zachowanie różnorodności genetycznej oraz dobór gatunków właściwych dla potencjalnych zbiorowisk roślinnych,b) prac szkółkarskich na podokapowych szkółkach Parku związanych z hodowlą sadzonek na potrzeby przebudowy drzewostanów Parku, restytucji rzadkich gatunków drzew i krzewów oraz uzupełniania sadu kolekcyjnego drzew owocowych tradycyjnych odmian. Hodowane są jedynie sadzonki z nagim systemem korzeniowym. Szkółki zlokalizowano na różnej wysokości n.p.m., gdzie sadzonki rosną w warunkach jak najbardziej zbliżonych do warunków naturalnych w miejscu późniejszego sadzenia,c) ochrony odnowień poprzez składanie gałęzi pochodzących z cięć poza miejscami, gdzie już występuje odnowienie naturalne lub sztucznie wprowadzone,d) ręcznego wykaszania roślinności zielnej w odnowieniach w celu polepszenia warunków wzrostu sadzonek i ograniczenia konkurencji ze strony roślin zielnych i krzewów.3) w lp. 3 i 4 - w zadaniach rocznych w 2015 r. przyjęto zasadę, że oprócz ochrony ścisłej i ochrony czynnej zachowawczej (13% powierzchni leśnej Parku) zaniechano cięć pozaplanowych (cięć przygodnych) w drzewostanach gdzie prace mogłyby spowodować uszkodzenia w ekosystemach Parku. Mając na uwadze priorytetowy cel funkcjonowania Parku, jakim jest ochrona przyrody oraz w związku z zewnętrznymi i wewnętrznymi uwarunkowaniami, w jakich funkcjonuje Park, wynikającymi z faktu, że: a) 78 % powierzchni Parku stanowią ekosystemy, gdzie gatunkiem dominującym jest świerk (Picea abies (L.) H. Karst),b) średni wiek drzewostanów jest bardzo wysoki,c) znaczny jest udziału drzewostanów porolnych,d) granica Parku w 30 % jest granicą państwa,e) obszar Parku i otuliny jest mocno zurbanizowany (presja społeczna),f) na długich odcinkach granica leśna Parku tworzy wspólne kompleksy z lasami innych właścicieli.Wypracowano sposób postępowania z drzewami opanowanymi przez kornika drukarza (Ips typographus) lub inne owady. W dniu 26 marca 2012 r. w oparciu o szczegółowe rozpoznanie terenowe i doświadczenia z lat poprzednich, ukazało się zarządzenie nr 8/2012 Dyrektora Parku Narodowego Gór Stołowych w sprawie eliminacji zagrożeń dla środowiska przyrodniczego związanych z ograniczaniem populacji kornika drukarza w drzewostanach Parku (Aneks nr 1 z dnia 05.06.2012 r. oraz Aneks nr 2 z dnia 11.06.2013 r.). Oprócz obszarów ochrony ścisłej (771,00 ha) i obszarów objętych ochroną zachowawczą (675,18 ha), gdzie z założenia nie wykonuje się żadnych działań, wytypowano obszary (916,02 ha), gdzie w celu uniknięcia negatywnego wpływu działań, związanych z ograniczaniem populacji kornika na środowisko, wstrzymano całkowicie pozyskanie, korowanie i zrywkę drewna. Miejsca takie są obserwowane i badane, by uzyskać jak najwięcej wiadomości na temat przebiegu gradacji kornika w tym specyficznym terenie. Obserwacji podlegają tam również zjawiska sukcesji i proces naturalnego odtwarzania się drzewostanów. Pozostałe tereny leśne Parku podzielono na:a) obszary (1023,25 ha), gdzie okorowane drewno zasiedlone przez korniki w określonych miejscach pozostaje do mineralizacji w ekosystemie (całkowite lub częściowe wstrzymanie zrywki drewna),b) obszary stanowiące strefę buforową pomiędzy drzewostanami Parku, a lasami okolicznych nadleśnictw gdzie należy ograniczyć populację drukarza i powstrzymać jego rozprzestrzenianie się na drzewostany do tej pory zdrowe. Tam stosowane są pułapki klasyczne, feromonowe i rotacyjne, a drewno zasiedlone jest usuwane z lasu.Największy nacisk w obszarach szczególnie zagrożonych, gdzie dopuszcza się wycinanie drzew, położony zostanie na efektywne wyznaczanie tzw. drzew trocinkowych i zabezpieczenie drewna, w reżimie czasowym gwarantującym ograniczenie gradacji. Drzewa tzw. spóźnione, już obite przez dzięcioły, często częściowo opuszczone przez kornika drukarza (Ips typographus), a nadal zasiedlone przez drapieżców oraz jego parazytoidy i patogeny zwiększające opór środowiska, presję czynników naturalnego hamowania rozwoju gradacji, nie są wycinane. Pozostają one w ekosystemie pozwalając na utrzymanie bioróżnorodności oraz zróżnicowanie biotopu, poprzez stwarzanie wielu nowych mikrosiedlisk;4) w lp. 5 - zaplanowane czynności są niezbędne do zachowania zainicjowanej przebudowy drzewostanów i działań związanych z restytucją miejscowego ekotypu jodły pospolitej (Abies alba Mill.). Dotyczą głównie podokapowych odnowień jodłowych (Abies alba Mill.), bukowych (Fagus sylvatica L.) (głównie sztucznie wprowadzonych, ale także naturalnie powstałych) poprzez:a) zabezpieczanie upraw leśnych przed zgryzaniem i spałowaniem ogrodzeniami z siatki leśnej,b) zabezpieczanie pojedynczych sadzonek i osobników pochodzących z naturalnego odnowienia poprzez osłony indywidualne z siatki,c) zabezpieczanie małych grup sadzonek rzadkich i pożądanych gatunków drzew poprzez niewielkie, 1 lub 2 arowe ogrodzenia z siatki leśnej,d) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew poprzez smarowanie środkami odstraszającymi i zniechęcającymi do zgryzania (repelenty) o działaniu smakowym i mechanicznym, niewpływającymi szkodliwie na środowisko,e) regulację liczebności populacji jelenia (Cervus elaphus) powodującego ogromne szkody w młodym pokoleniu jodły (Abies alba Mill.). Populacja jeleni w Parku jest stale monitorowana a jej wielkość, struktura płciowa i wiekowa określane są podczas corocznych, kilkudniowych obserwacji. Na podstawie wyników tych obserwacji zaplanowano redukcję 50 osobników co nie stwarza zagrożenia dla całej populacji jelenia w Górach Stołowych a jednocześnie umożliwi skuteczne prowadzenie działań z zakresu przebudowy drzewostanów i restytucji jodły pospolitej (Abies alba Mill.).3. W odniesieniu do załącznika nr 2, pkt I, lp. 4, pkt II, lit. A, lp. 6, pkt III, lit. A, lp. 4 – zaplanowano monitoring i ewentualne usuwanie inwazyjnych gatunków roślin wypierających gatunki rodzime,4. W odniesieniu do załącznika nr 2, pkt II, lit. B - zaplanowano ochronę i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku, poprzez ograniczenie nadmiernego odpływu wody, ograniczanie spływu po zboczach, usuwanie nalotów świerkowych i ewentualne wykaszanie roślinności zielnej. Działania te wykonywane będą według potrzeb i służyć będą głównie kontynuacji i utrwaleniu efektów projektów „Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Sudetach Środkowych” oraz „Czynna ochrona mokradeł i mała retencja w Sudetach” realizowanych w latach 2007-2011 razem z Klubem Przyrodników.5. W nieleśnych ekosystemach lądowych (załącznik nr 2, pkt III, lit. A) zaplanowano koszenie łąk i pastwisk z usuwaniem biomasy. Dokładnie określone przez botaników i co roku zmieniane fragmenty łąk pozostawiane są bez koszenia w celu umożliwienia obsiewu cennych gatunków roślin. Część łąk koszona jest ręcznie. Ponadto pielęgnowane będą stary i nowy sad tradycyjnych odmian drzew owocowych oraz zaplanowano działania związane z wprowadzanymi rojami pszczół w ramach powrotu do tradycji bartnictwa.6. W przypadku chronionych gatunków roślin i zwierząt (załącznik nr 3):1) zaplanowano kontynuację projektu badawczego popielicowatych (Gliridae) w ekosystemach Parku – prace będą polegały na monitorowaniu popielic i pobieraniu kilku włosów do badań genetycznych. Badania takie pozwolą na lepsze poznanie i przez to właściwą ochronę tych rzadkich zwierząt, do tej pory słabo zbadanych na terenie Parku (pkt I, lit. B, lp.3 oraz pkt II, lit. B, lp. 4),2) planuje się monitoring i działania ochronne na rzecz nietoperzy (Chiroptera) (pkt I, lit. B, lp. 4 oraz pkt II, lit. B, lp. 5),3) zaplanowano inwentaryzację słabo dotychczas poznanej grupy zwierząt owadożernych i gryzoni (pkt I, lit. B, lp. 2, pkt II, lit. B, lp. 3, pkt III, lit. B, lp. 1),4) zaplanowano podjęcie próby zasilenia nielicznej populacji rzadkiej storczycy kulistej (Traunsteinera globosa (L.) Rchb.) poprzez zbiór nasion i hodowlę młodych osobników (pkt III, lit. A, lp. 3),5) kontynuowane będą działania związane z ochroną czynną rzadkich i chronionych gatunków ptaków poprzez monitoring ich miejsc występowania (także przy użyciu specjalistycznego sprzętu elektronicznego), obrączkowanie, czyszczenie gniazd i budek lęgowych (pkt I, lit. B, lp. 1 oraz pkt II, lit. B, lp. 1, pkt III, lit. B, lp. 2),6) planuje się kontynuację działań związanych z ochroną wymierającej populacji sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica) poprzez jej monitoring, hodowlę i wprowadzanie sadzonek, zbiór igieł do badań genetycznych oraz zbiór zrazów do szczepień i działania związane z bieżącym utrzymaniem plantacji tego gatunku w celu zachowania jak największej puli genetycznej (pkt I, lit. A, lp. 2 oraz pkt II, lit. A, lp. 2),7) rozmnażanie i wprowadzanie wyhodowanych sadzonek bagna zwyczajnego (Ledum palustre L.) pomoże w ochronie, zachowaniu i zwiększeniu liczebności osobników tego rzadkiego w Parku gatunku (pkt I, lit. A, lp. 3 oraz pkt II, lit. A, lp. 1),8) podjęta zostanie próba zasilenia niewielkiej populacji rzadkiego mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus) poprzez zbiór nasion i hodowlę młodych osobników (pkt III, lit. A, lp. 2),9) kontynuowany będzie monitoring i działania zmierzające do powiększenia liczebności populacji goryczuszki czeskiej (Gentianella bohemica) (pkt III, lit. A, lp. 1),10) kontynuowany będzie monitoring jedynego stanowiska w Polsce skalnicy zwodniczej (Saxifraga rosacea) (pkt I, li. A, lp. 1).Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.Prace pielęgnacyjne w drzewostanach Parku prowadzone są z poszanowaniem zasad odnoszących się do ochrony gatunkowej roślin i zwierząt. W przypadku gatunków ptaków, dla których stosowana jest ochrona strefowa miejsc gniazdowania i bytowania, w Parku Narodowym Gór Stołowych, na podstawie Zarządzenia Dyrektora Parku, wyznaczono strefy ochronne wokół gniazd puchacza (Bubo bubo) i sóweczki (Glaucidium passerinum) (gatunki będące przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 Góry Stołowe PLB020006). Wyznaczone strefy ochronne, znacznie przekraczające rozmiarami strefy określone przepisami o ochronie gatunkowej zwierząt, to obszary całkowicie wyłączone ze wszelkich prac. Park na bieżąco monitoruje stan populacji puchacza i sóweczki i w przypadku pojawienia się nowych miejsc gniazdowania natychmiast są one obejmowane ochroną. Działania takie zapewniają właściwą ochronę populacji tych sów.Projekt zadań ochronnych uzyskał pozytywną opinię Rady Naukowej Parku.Zadania ochronne zawarte w zarządzeniu, przyczynią się do zachowania i poprawy kondycji siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony w Specjalnym Obszarze Ochrony Siedlisk Natura 2000 (PLH020004-Góry Stołowe) oraz w Obszarze Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 (PLB020006-Góry Stołowe), których teren pokrywa się częściowo z obszarem Parku.W trakcie uzgodnień wewnętrznych, zgłoszone uwagi zostały uwzględnione.PAGE \* MERGEFORMAT1RSUMINSKPNGS-zad.ochr.2013-12.10.12..docWszyscyZARZĄDZENIE Nrp07172Agata Dąbrowska22014-12-09T09:31:00Z2014-12-15T12:46:00Z2014-12-15T12:46:00Z026889453364Microsoft Office Word0444124falseTytuł1ZARZĄDZENIE Nrfalse62134false7012372605http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Linneusz7012372305http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Linneusz7012372005http://pl.wikipedia.org/wiki/Karol_Linneuszfalse14.0000