tGMs9A49ZX7esMhZVDHxea3s01w=VDqce7zzRtErd0Ee9/mMAqpREF8=bYXFcW8xD8hNukpsNqp3D6ihh1Gya1QjT1366C9dJuvVdjrUS+RBWRVJxPrFbsJg W8AVIIPWMc0j/GwEy6BdM9zVMQ9fjNTpWNxckYfrIkW0vUDvh6ZPIt+WVyhIp3c9 jOq8y00BHm/rqOszrig0IofrgvjInG84j75sCf5kl1M=MIIE6TCCA9GgAwIBAgIDBhnvMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxFDASBgNVBAUTC05y IHdwaXN1OiAxMQswCQYDVQQGEwJQTDEiMCAGA1UECgwZVW5pemV0byBUZWNobm9s b2dpZXMgUy5BLjETMBEGA1UEAwwKQ0VSVFVNIFFDQTAeFw0xMzEyMDkxMDM3NDJa Fw0xNTEyMDkxMDM3NDJaMIH7MTMwMQYDVQQDDCpNYWNpZWogR3JhYm93c2tpOyBN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExDzANBgNVBCoMBk1hY2llajESMBAGA1UE BAwJR3JhYm93c2tpMRowGAYDVQQFExFQRVNFTDo1OTA4MTMwMzI3NjEhMB8GA1UE CgwYTWluaXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMSowKAYDVQQQMCEMDldhd2Vsc2th IDUyLzU0DA8wMC05MjIgV2Fyc3phd2ExETAPBgNVBAcMCFdhcnN6YXdhMRQwEgYD VQQIDAttYXpvd2llY2tpZTELMAkGA1UEBhMCUEwwgZ8wDQYJKoZIhvcNAQEBBQAD gY0AMIGJAoGBAJ69Io1VEQR/Fdg8ee6LCI3qUC5dWT53zbRekKyvVqZUf2VlJ7D5 6Ko2n2cC7apNpt8/ISgnqm2k2AUnoAt90VuVbX0qmO3tWLlhVTODPpNu384zMMef kGjP4vQKQFFTva0I0D7VAbZkaPgDJpx8BoYwfPAWQbrzU1BTj4yJsvl1AgMBAAGj ggGWMIIBkjAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBkAwgfUGA1UdIAEB/wSB6jCB5zCB5AYLKoRo AYb2dwIEAQEwgdQwLQYIKwYBBQUHAgEWIWh0dHA6Ly93d3cuY2VydHVtLnBsL3Jl cG96eXRvcml1bTCBogYIKwYBBQUHAgIwgZUMgZJDZXJ0dW0gUUNBIFByb2Zlc2pv bmFsbnkgLSBrd2FsaWZpa293YW55IGNlcnR5ZmlrYXQgd3lkYW55IHByemV6IFVu aXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4gemdvZG5pZSB6IHd5bWFnYW5pYW1pIFVz dGF3eSBvIHBvZHBpc2llIGVsZWt0cm9uaWN6bnltLjAMBgNVHRMBAf8EAjAAMC8G A1UdHwQoMCYwJKAioCCGHmh0dHA6Ly9jcmwuY2VydHVtLnBsL3FjYTExLmNybDAo BggrBgEFBQcBAwQcMBowCAYGBACORgEBMA4GCSqEaAFlAwEBAgoBBDAfBgNVHSME GDAWgBTyTl5reRDOhMckfhIqTI/PyDAH2TANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEAYyGA ZW//zyNfyX/9ZT90r2ynisSC3bZcO91Sa38lxzBmNRBGEAg+162OPyxKNpUes0sI 3vT7naZwCQIPsb8dJbMa9nHwHS5Kjq+IEV6SlnE2gcxcNdVA9dUDTUw/zCFeuxQ9 UkkP/Hd1HgKz39q+0bAOa0NFLBMISCCawlfRojPl9qzi28Tu/hOiuzlQ+woFhEAw 4Xje0tm4GUmHrP8SKYbJupAkigSjzIxF3PDmfty3SMp14mnBn0lst7bdUmIEr+rR InwjTpQUvJsk3Lyr6AnNghXQPqhv/3ZgJC9rAG5WH31yB2huYSKmUAtFppVq6QL8 c18tcUtq3ETOTSLIXg==2014-01-16T10:12:28ISRansgLqMHcM1E2+trGr0KnAOI=CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL,serialNumber=Nr wpisu: 1399855MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarządzenie MŚ ws zadań ochronnych dla Białowieskiego PN - załączniki.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIagYJKoZIhvcNAQcCoIIIWzCCCFcCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHTBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBwwSBwDCBvQIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBRs juwwwADqpl8c6Rg3zRnIWIOXaAIEflbJiRgPMjAxNDAxMTYxMDEyMzRaMAMCAQEC CQDA3ez89BcdkqBhpF8wXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNVBAYT AlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYDVQQD DAtDRVJUVU0gUVRTQaCCBJkwggSVMIIDfaADAgECAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrd LA0JITANBgkqhkiG9w0BAQUFADBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwlTWlu aXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwmTmFy b2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkwHhcNMDkxMjAxMDkw MzI2WhcNMTQxMjAxMjM1OTU5WjBdMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMjELMAkG A1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xFDAS BgNVBAMMC0NFUlRVTSBRVFNBMIIBIjANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOCAQ8AMIIBCgKC AQEAtWNaxI3za0r43xi4cuP39ATVl/mdxMPT4djsQrYD9RKRBLHr9kIUT/QPSiZz 1GVJBhaozB89YfAhrS8KvY8EJpvI/yiwV8Yr6mKoGb1dEce8mGmXffZZM1jxYhJ+ PvdoQR3OBRgLGpv57YArRolMFlYuC/ToRq3YkZvw7Vnh6VxPdwGMqnGN8pDV5KLN 4KzX54/wrMFjTSGTFoGZi1iCyOxaLlJNP76DgUDGoeB+5C9KonDSY8SlYfyKXtOo nhIavctGI0xLLSDilu335BafNLyNoQHT07h474Epkc2aTB3PFLt9BrLbzcJNK0Dh JeFbNgsmDIV2L6OBf61q3YQlGwIDAQABo4IBOjCCATYwFgYDVR0lAQH/BAwwCgYI KwYBBQUHAwgwDAYDVR0TAQH/BAIwADCBqwYDVR0jBIGjMIGggBRZNAz7fedFAW/J cJbCTgb4D4FD9qFypHAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVy IHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dl IENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpghRipw0EwyS41CdWzD+Ba/Lr Mu8HGTAxBgNVHSABAf8EJzAlMCMGBFUdIAAwGzAZBggrBgEFBQcCARYNd3d3Lm5j Y2VydC5wbDAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBsAwHQYDVR0OBBYEFAKgYwrOzgHy9qcxPf31 zxVhDiwgMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQAE0CxcuGQZzn7tqlsI5XKkXkAk6SZF sfgFcmtlI7F2xyrOEBGy7RRDulF9mY6AqGHDMosdVP/55oqO20vp8Yn0IJOLoIz6 amwvbiG2tkPwYkM8qNQabOVAdcDAPrBABXc5zJucOf2X+TcjhtIE3iEp7WN+KS3a Xua9AA5TJHg1cLVeQz5//qis4i7ox+Vi/VghiHcW1lmle2kt0NW1fhYlJX4bamtf hnINHFcwBD7FJ33o9SibQ6zeLL27/KUgctzyTJoNcRrC1G1zVGPAxxnSsbdtt4el Xw4Kv98IrY+9Qj1Pzc1xWPAF/F/Eill4RnUxGudpBrz/lxbCHx2KBNiJMYIC0DCC AswCAQEwgYYwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVyIHdsYXNj aXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dlIENlbnRy dW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrdLA0JITAJ BgUrDgMCGgUAoIIBHjAaBgkqhkiG9w0BCQMxDQYLKoZIhvcNAQkQAQQwHAYJKoZI hvcNAQkFMQ8XDTE0MDExNjEwMTIzNFowIwYJKoZIhvcNAQkEMRYEFOsYXbTaRGFA +L3hc2pQfAW02sCvMIG8BgsqhkiG9w0BCRACDDGBrDCBqTCBpjCBowQU8tWxfJyz ywHnizQzXNSOEkNvzMswgYowcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVN aW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZO YXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUMZ6U4V37ivoY bp5D0Ika3SwNCSEwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAEggEAnjhGd/YxVkxcLyeWj+6Nl6q+ JlT6fU3oqfXdsbLr6recHACvazwLVLuCmQaEI3prHggNvyV8bgnX5t3rV0eAj7aZ Cx/n8ZOcThUgQ805L454k+HMw37xJzj5o2El+VtulJN5muErKHgPjZpfopV5OkiK Q7kyOFQ2NJmkCB46YKNElyksWj0Dp/an9U/jicpcEM0/v7AueajCo1aQks2vpUOt +ACPWoNQIRw52ykWcnl6N19cpnXSFxH2ZIVI6jU2pOCHP/4eaDKZPzrJ6vo4XHKO bAfZl1ZSNJV0OZORPtxhbqUSmePqS9xXfQACRkTsqAlYDwNhookkEl2FfadkeA==Załączniki do zarządzenia nr ....Ministra Środowiska z dnia .............................. 2014 r.Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ SPOSOBY ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWZagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zagrożenia dotyczące populacji żubra (Bison bonasus): wysoki stopień wsobności populacji,nekrotyczne zapalenie napletka, zmniejszająca się dostępność terenów otwartych,ograniczenia w dostępie do wody, nadmierna koncentracja stad zimą, izolacja przestrzenna niewielkich populacji, wysoki stopień zarażenia pasożytami, kłusownictwoMonitoring parametrów populacji (w tym śmiertelność, rozrodczość, struktura wiekowo-płciowa).Odłowy i przesiedlenia mające na celu tworzenie i wzmacnianie populacji poza Puszczą Białowieską.Eliminacja osobników agresywnych lub wykazujących objawy chorobowe.Monitoring występowania chorób zakaźnych i inwazyjnych u zwierząt eliminowanych i odławianych.Porządkowanie i odkażanie zimowych miejsc dokarmiania oraz wodopojów. Działania lekarsko-weterynaryjne mające na celu zapobieganie i zwalczanie epizoocji i pasożytów. Konserwacja i budowa wodopojów. Utrzymywanie i tworzenie atrakcyjnych miejsc żerowych. Dążenie, w porozumieniu z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, zwanym dalej „PGL LP”, do odtworzenia i poprawy stanu łąk na obszarze do 300 ha, zarządzanym przez PGL LP.Rozpraszanie zimowego dokarmiania w celu zmniejszenia koncentracji stad, w porozumieniu z PGL LP. Inicjowanie i wspieranie działań mających na celu tworzenie korytarzy ekologicznych na zewnątrz Parku (na poziomie lokalnym i ponadlokalnym) oraz przez granicę państwową – na poziomie transgranicznym z częścią puszczy po stronie białoruskiej. Podejmowanie wspólnie z Policją i służbami PGL LP, działań prewencyjnych w otulinie Parku w celu eliminacji kłusownictwa 2Rozprzestrzenianie się gatunków obcych, sprzyjających synantropizacji siedlisk, takich jak:9170 grąd subkontynentalny Tilio–Carpinetum, 91E0 łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe) Monitoring występowania gatunków obcych na terenie Parku i w jego otulinie.Eliminacja gatunków obcych na terenach objętych ochroną czynną lub krajobrazową z użyciem metod mechanicznych.Zapobieganie rozprzestrzenianiu się gatunków obcych.Ograniczanie form antropopresji sprzyjających pojawianiu się gatunków obcych 3Zmiany stosunków wodnych (obniżanie się poziomu wód gruntowych, zanikanie zbiorników wodnych, eutrofizacja) zagrażające w szczególności: 1) siedliskom przyrodniczym: 91DO – bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne),91E0 – łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe); siedliskom gatunków:1014 – poczwarówka zwężona (Vertigo angustior),1016 – poczwarówka jajowata (Vertigo moulinsiana),1060 – czerwończyk nieparek (Lycaena dispar),1065 – przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia),1166 – traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) Monitoring hydrologiczny wód gruntowych i wód w głównych ciekach naturalnych, w tym procesu erozji dna rzeki Narewki,w razie potwierdzonej badaniami hydrogeologicznymi potrzeby poprawy stosunków wodnych oraz podjęcie działań zmierzających do spowolnienia procesu erozji dna rzeki Narewki oraz spowalnianie odpływu wód opadowych i roztopowych za pomocą urządzeń piętrzących.Konserwacja i utrzymanie istniejącej infrastruktury hydrotechnicznej.Monitorowanie populacji bobra (Castor fiber)4Procesy sukcesji naturalnej prowadzące do zarastania i zmniejszania powierzchni półnaturalnych siedlisk ekosystemów nieleśnych (siedlisk przyrodniczych): 6230 – niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie);6410 – zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion);6510 – niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) i związane z nimi gatunkiUsuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów oraz wypasanie zwierząt gospodarskich lub koszenie roślinności zielnej na terenach łąkowych charakteryzujących się wysoką różnorodnością biologiczną lub posiadających duże znaczenie jako miejsca żerowania zwierząt5Zanikanie gatunków i ich ostoi, w szczególności:bocian czarny (Ciconia nigra),orlik krzykliwy (Aquilla pomarina),ryś (Lynx lynx),przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia),rozmiazg kolweński (Phyto kolwensis),leniec bezpodkwiatkowy (Thesium ebracteatum),sasanka otwarta (Pulsatilla patens)Ograniczanie niepokojenia zwierząt, poprzez udostępnianie terenu dostosowane do wymagań ochrony gatunków.Dostosowanie czasu i zakresu wykonywania zabiegów ochrony czynnej do potrzeb gatunków.Pozostawianie martwych drzew.Monitoring liczebności gatunków priorytetowych.Utrzymanie dostępności miejsc zimowania nietoperzy (Chiroptera) w remontowanych obiektach6Drapieżnicza presja zdziczałych psów i kotów na gatunki zwierząt bytujących na obszarze ParkuMonitoring wpływu zdziczałych psów i kotów na populacje zwierząt na obszarze Parku.Wyłapywanie zdziczałych psów i kotów na obszarze objętym ochroną czynną i krajobrazową wraz z dalszym postępowaniem, zgodnym z ustawą z dnia 12 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2013 r. poz. 856)7Ocienienie stanowisk, ustępowanie gatunków światłolubnych i ciepłolubnych, skutkujące regresją stanowisk – zagrożenia dla gatunków:bogatek wspaniały (Buprestis splendens),leniec bezpodkwiatkowy (Thesium ebracteatum),sasanka otwarta (Pulsatilla patens) Utrzymanie lub kształtowanie właściwych warunków siedliskowych w dostosowaniu do biologii gatunków będących przedmiotami ochrony, m.in. przez:utrzymywanie najcenniejszych otwartych powierzchni nieleśnych przez wypas, cykliczne koszenia i usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów z sukcesji naturalnej,odtwarzanie stanowisk gatunków,kształtowanie właściwych warunków siedliskowych sprzyjających utrzymaniu populacji gatunków będących przedmiotem ochrony,przechowywanie nasion w bankach nasion,hodowla gatunków roślin w warunkach ex situ,monitoring gatunków priorytetowych8Intensyfikacja udostępnienia terenu powodująca pogarszanie stanu walorów przyrodniczych ParkuMonitoring liczby osób wchodzących na teren Parku, zwłaszcza w obszarze ochrony ścisłej.Monitoring uszkodzeń roślinności i gleb przy szlakach turystycznych.Utrzymanie ograniczeń w udostępnianiu najcenniejszych obszarów.Rozbudowa infrastruktury zabezpieczającej przedmioty ochrony przed degradacją.Inicjowanie i wspieranie powstawania atrakcji turystycznych i edukacyjnych poza granicami Parku.Wykonywanie ocen oddziaływania w odniesieniu do przedmiotów ochrony w celu ewentualnego korygowania zmian w sposobie udostępnienia obiektów przyrodniczych Parku9Obszar Parku niewystarczający dla ochrony dużych ssaków wymagających większego areału osobniczego i warunków do swobodnej migracji, w szczególności:1) wilk (Canis lupus), 2) ryś (Lynx lynx), 3) żubr (Bison bonasus) Inicjowanie i wspieranie działań mających na celu tworzenie korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym, ponadlokalnym i transgranicznym.Zacieśnianie wzajemnej współpracy międzynarodowej z białoruskim Parkiem Narodowym „Belovezhskaya Pushcha” w celu propagowania i poszukiwania rozwiązań zmierzających do zapewnienia warunków dla migracji dużych ssaków przez granicę państwa (w odniesieniu do populacji żubrów (Bison bonasus) bytujących po obu stronach granicy państwowej – po uprzednim uzyskaniu niezbędnego potwierdzenia naukowego co do zasadności łączenia tych dwóch populacji) 10Pożary – zagrożenia wynikające z III kategorii zagrożenia pożarowegoOpracowanie w porozumieniu z Państwową Strażą Pożarną, zwaną dalej „PSP”, strategii postępowania dla każdego obiektu.Utrzymanie pasów przeciwpożarowych od strony polany białowieskiej.Monitoring zagrożenia pożarowego ekosystemów.Utrzymywanie dyżurów przeciwpożarowych w okresach zwiększonego zagrożenia pożarowego.Edukacja społeczeństwa.Działania profilaktyczne podejmowane we współpracy z PGL LP i PSP.Wspieranie starań o dofinansowywanie i doposażanie jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej na terenie gmin przylegających do Parku11Pogarszanie się stanu obiektów dziedzictwa kulturowegoRewitalizacja Parku Pałacowego.Remonty obiektów zabytkowych.Zabezpieczenie stanowisk archeologicznych przed nieuprawnioną eksploracją.Działania edukacyjne zmierzające do podtrzymania i kształtowania świadomości społeczności lokalnych, poczucia tożsamości i odpowiedzialności za dobra kultury materialnej i niematerialnej.Zachowanie tradycyjnego nazewnictwa obiektów kultury materialnej.Współpraca ze służbami konserwatorskimi, jednostkami samorządu terytorialnego i organizacjami pozarządowymi12Wypłycanie i zarastanie stawów w Parku PałacowymPogłębienie stawów i usunięcie nagromadzonego osadu13Niezgodne z prawem korzystanie z zasobów Parku między innymi w wyniku: kłusownictwa,nielegalnego zbioru chronionych gatunków roślin i zwierząt,nieuprawnionego ruchu pojazdów samochodowychWspółpraca z Policją, PGL LP i Strażą Graniczną w zakresie prewencji.Patrolowanie zagrożonych obszarów i obiektów Parku.Usuwanie urządzeń kłusowniczych.Kontrola osób odławiających zwierzęta oraz zbierających rośliny lub grzyby.Szkolenie pracowników Parku i PGL LP oraz funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej w zakresie umiejętności rozpoznawania gatunków grzybów, flory i fauny objętych ochroną14Niedostateczny zakres poznania zasobów, tworów i składników przyrody, zasobów kulturowych oraz procesów ekologicznychProwadzenie inwentaryzacji przyrodniczej i dóbr kultury materialnej.Rozwijanie badań naukowych i monitoringu środowiska przyrodniczego2. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zagrożenia dotyczące populacji żubra (Bison bonasus):Pogłębienie się stopnia wsobności.Pojawianie się nowych chorób zakaźnych i inwazyjnych.Niekorzystne zmiany w strukturze populacji.Zagrożenie integralności ostoi żubra w wyniku zmian w sposobie zagospodarowania Puszczy BiałowieskiejMonitoring liczebności i stanu zdrowotnego populacji.Minimalizacja kontaktu osobników z osobami postronnymi w okresach zwiększonego zagrożenia epizoocjami.Wymiana osobników pomiędzy populacjami wolnymi i hodowlami zamkniętymi.Usuwanie z populacji osobników chorych, agresywnych, osłabionych.Monitoring występowania chorób zakaźnych i inwazyjnych u zwierząt eliminowanych i odławianych.Podejmowanie działań lekarsko-weterynaryjnych mających na celu profilaktykę oraz zwalczanie epizoocji i pasożytów.Wspieranie działań mających na celu zapewnienie integralności ostoi w Puszczy Białowieskiej.Dopuszczenie większego wpływu czynników naturalnych na kształtowanie liczebności i struktury populacji2Wzrost presji antropogenicznej związanej z udostępnieniem turystycznym obszaru ParkuMonitoring liczby osób korzystających z obiektów Parku.Monitoring wpływu presji antropogenicznej na przedmioty ochrony udostępnianego terenu3Wzrost zagrożenia pożarowegoMonitoring stopnia zagrożenia pożarowego.Utrzymywanie dyżurów i patroli przeciwpożarowych w okresach najwyższego zagrożenia pożarowego.Utrzymanie sprzętu i infrastruktury służącej ochronie przeciwpożarowej4Pogorszenie stanu zachowania dóbr kultury materialnej Ocena stanu zachowania obiektów i stanowisk.Współpraca ze służbami konserwatorskimi i organizacjami pozarządowymi.Zachowanie i przywracanie tradycyjnych nazw miejsc i obiektów3. Zagrożenia zewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Niekontrolowane rozprzestrzenianie się gatunków obcych związane z synantropizacją siedlisk, w szczególności: 9170 – grąd subkontynentalny Tilio–Carpinetum,91E0 – łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe(Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe) Wypracowanie i wdrożenie w porozumieniu z PGL LP, lokalnymi samorządami i innymi instytucjami z obszaru Puszczy Białowieskiej wspólnej strategii postępowania z gatunkami inwazyjnymi.Likwidacja pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych na etapie poprzedzającym ich pojawianie się w granicach Parku.Podejmowanie współpracy z zainteresowanymi stronami odnośnie do edukacji związanej z gatunkami obcymi2Niska liczebność i wysoki stopień homozygotyczności światowej populacji 2647 – żubra (Bison bonasus)Prowadzenie hodowli żubra (Bison bonasus) ex situ.Wspieranie powstawania nowych hodowli zamkniętych i stad wolnych poza Puszczą Białowieską, a także prowadzenie Księgi Rodowodowej Żubrów3Zanikanie tradycyjnego krajobrazu polany białowieskiej, polany masiewskiej, polany pogorzeleckiej oraz agrocenoz, zagrażające w szczególności gatunkom:bocian czarny (Ciconia nigra),orlik krzykliwy (Aquila pomarina),derkacz (Crex crex), jarzębatka (Sylvia nisoria),gąsiorek (Lanius collurio)Współpraca z lokalnymi samorządami w zakresie rewitalizacji i utrzymania punktów i miejsc widokowych na przedpolu Parku.Edukacja społeczności lokalnych na rzecz konieczności zachowania tradycyjnych elementów architektonicznych wsi puszczańskich wraz z dotychczasowym przestrzennym usytuowaniem zabudowy jako cech charakterystycznych krajobrazu kulturowego.Propagowanie tradycyjnych form upraw rolnych i ekstensywnego użytkowania łąk.Postulowanie odpowiednich regulacji do dokumentów planistycznych odnośnie do potrzeby wyłączania z zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej fragmentów polan stanowiących zagrożenie dla walorów przyrodniczych Parku oraz przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000.Podejmowanie działań związanych z wykupem gruntów niestanowiących własności Skarbu Państwa4Sytuacje konfliktowe związane ze szkodami w uprawach i płodach rolnych powodowane przez populację żubra (Bison bonasus) Poprawa warunków żerowania wewnątrz kompleksu leśnego. Edukacja rolników w zakresie postępowania z gatunkiem żubra (Bison bonasus) i zapobiegania szkodom.Kontraktacja łąk i plonów z przeznaczeniem dla gatunku żubra (Bison bonasus).Odstraszanie (płoszenie), odławianie i przesiedlanie osobników uporczywie powodujących szkody.Odławianie, przesiedlanie, eliminacja osobników agresywnych 5Brak łączności przestrzennej pomiędzy siedliskami gatunków bytujących na terenie Parku i ich siedliskami na pozostałym obszarze Puszczy Białowieskiej powodującej pogorszanie się stanu ochrony gatunków: ryś (Lynx lynx),rozmiazg kolweński (Pytho kolwensis)Inicjowanie i wspieranie wyznaczania, we współpracy z PGL LP, korytarzy ekologicznych pomiędzy obszarem Parku a lasami o dużym stopniu naturalności oraz pomiędzy Puszczą Białowieską i innym kompleksami leśnymi, charakteryzujących się mozaikowym zróżnicowaniem struktury siedlisk leśnych typowym dla lasów o charakterze naturalnym (wykroty, złomy, duże zwarcie drzewostanu, obecność polan śródleśnych oraz odnowień naturalnych wraz z zasobami martwego drewna na poziomie powyżej 10% zapasu drzewostanu).Zapobieganie tworzeniu i dążenie do ograniczania wpływu barier migracyjnych (drogi udostępnione do ruchu publicznego, zbyt mała ilość starych, martwych drzew) w sąsiedztwie Parku 6Gospodarka łowiecka na terenach poza otuliną, bezpośrednio przylegających do Parku (polana białowieska, polana masiewska i polana pogorzelecka)Współpraca z PGL LP w procesie tworzenia planów łowieckich dla terenów sąsiadujących z Parkiem 7Zbyt mała ilość martwych i obumierających drzew w otulinie Parku, zagrażająca w szczególności gatunkom: zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinus),ponurek schneidera (Boros schneideri),rozmiazg kolweński (Pytho kolwensis),konarek tajgowy (Phryganophilus ruficollis),zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus),dzięcioł zielonosiwy (Picus canus),dzięcioł średni (Dendrocopos medius),dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos),dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus),muchołówka mała (Ficedula parva),muchołówka białoszyja (Ficedula albicolis)Popieranie prowadzonych przez PGL LP działań dotyczących pozostawianie martwych i obumierających drzew w otulinie Parku8Niszczenie populacji rzadkich gatunków przez kolekcjonerów zagrażające w szczególności gatunkom:bogatek wspaniały (Buprestis splendens),rozmiazg kolweński (Pytho kolwensis),konarek tajgowy (Phryganophilus ruficollis),zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus),przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia),Współpraca ze Strażą Leśną, Policją i Strażą Graniczną w zakresie kontroli osób odławiających owady oraz zbierających rośliny lub grzyby.Organizacja szkoleń dla pracowników Parku oraz funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Leśnej i PGL LP w zakresie rozpoznawania gatunków objętych ochroną prawną (współpraca z PGL LP dotyczy terenu otuliny)9Wypadki komunikacyjne ze zwierzętami zagrażające w szczególności gatunkom: wilk (Canis lupus),ryś (Lynx lynx),żubr (Bison bonasus),traszka grzebieniasta (Triturus cristatus)Ustawianie tablic informacyjnych przy drogach. Wnioskowanie do zarządców dróg o budowę przejść dla płazów przy remontach lub budowach dróg10Zanieczyszczenia powietrzaPropagowanie w regionie niskoemisyjnych źródeł ciepła oraz wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnych.Ograniczanie ruchu pojazdów spalinowych na terenie Parku i wnioskowanie do zarządców terenu o wprowadzenie ograniczenia w jego bezpośrednim sąsiedztwie Parku11Skażenie wód w wyniku migracji zanieczyszczeń chemicznych z odciekami ze składowisk odpadówWspieranie władz samorządowych w zdobyciu środków na likwidację składowisk odpadów i rekultywację terenu.Likwidacja i rekultywacja dawnego nieeksploatowanego składowiska odpadów na uroczysku „Cegielnia”4. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Nadmierny wzrost liczby osób korzystających z obiektów ParkuMonitoring liczby osób korzystających z obiektów Parku.Wprowadzanie okresowych i stałych ograniczeń oraz limitów w dostępie do obiektów poddanych największej presji.Propagowanie i merytoryczne wspieranie tworzenia atrakcji turystycznych i obiektów edukacyjnych poza granicami Parku w celu zminimalizowania i rozłożenia w czasie obciążeń wynikających z nadmiernej presji turystycznej w porozumieniu z zarządcami terenu2Choroby o charakterze epizoocji zagrażające w szczególności populacji żubra (Bison bonasus)Monitoring stanu zdrowotnego populacji żubra (Bison bonasus).Opracowanie i wdrożenie procedur postępowania w przypadku stwierdzenia epizoocji lub zaobserwowania niepokojących objawów chorobowych u zwierząt.W okresach zagrożenia epizoocjami ograniczanie kontaktów osób postronnych ze zwierzętami i miejscami ich bytowania3Przekroczenie pojemności ekologicznej Puszczy dla zwierząt kopytnych zagrażające pogorszeniem się stanu ochrony żubra (Bison bonasus)Odławianie i przesiedlanie żubrów poza obszar Puszczy Białowieskiej.Opiniowanie planów łowieckich nadleśnictw Białowieża i Browsk w szczególności odnośnie potrzeb regulacji pogłowia jelenia (Cervus elaphus) w ramach prowadzonej gospodarki łowieckiej.Zwiększenie bazy pokarmowej przez utrzymywanie łąk jako istotnej bazy pokarmowej populacji żubra (Bison bonasus) żyjących na wolności 4Zmiany składowych bilansu wodnego ekosystemów i zlewni leśnych. Pogarszanie się jakości wód powierzchniowych i podziemnych. Eutrofizacja wódMonitoring stosunków wodnych (rozpoznanie stanu ekosystemów hydrogenicznych, modelowanie hydrologiczne).W razie potrzeby podejmowanie działań mających na celu poprawę stosunków wodnych.Edukacja społeczeństwa oraz wspieranie działań samorządów w zakresie wyposażenia w kanalizację wszystkich jednostek osadniczych.Likwidacja potencjalnych źródeł zanieczyszczeń wód5Rozprzestrzenianie się pożarów z terenów sąsiadujących z ParkiemUtrzymywanie pasów przeciwpożarowych od strony otwartych terenów osadniczych (polan).Dyżury i patrole przeciwpożarowe w okresach zagrożenia.Utrzymanie sprzętu i infrastruktury służącej celom przeciwpożarowym.Szkolenia pracowników w zakresie profilaktyki pożarowej i walki z pożarami6Wzrost liczebności populacji gatunków inwazyjnych zagrażających siedliskom, w szczególności: 9170 – grąd subkontynentalny (Tilio–Carpinetum),91E0 – łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe(Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe) Monitoring liczebności populacji gatunków inwazyjnych.Opracowanie strategii postępowania z gatunkami inwazyjnymi na terenie Puszczy Białowieskiej (przy współudziale jednostek naukowych, PGL LP, lokalnych samorządów i innych organizacji) 7Transgraniczny przepływ zanieczyszczeń rzekami – Narewka i Hwoźna, pochodzących z części zlewni na obszarze BiałorusiMonitoring stanu jakości wód.Współpraca ze stroną białoruską w zakresie zgłaszania ewentualnych awarii.Edukacja samorządów lokalnych o możliwościach występowania tego typu zagrożeń i potrzebie ich zgłaszania.Prowadzenie monitoringu hydrologicznego obejmującego ilość i jakość zasobów wodnych rzeki Narewki i rzeki Hwoźnej w pobliżu granicy państwa wraz z możliwością wykorzystania stawów w Parku Pałacowym jako zbiornika buforowego w sytuacjach awaryjnych dla rzeki Narewki 8Prowadzenie prac o charakterze melioracyjnym na obszarze Parku Narodowego „Belovezhskaja Pushha” stwarzających zagrożenia transgraniczne dla stosunków wodnych obszaru Parku i zachowania trwałości siedlisk hydrogenicznychWspółpraca ze stroną białoruską w zakresie identyfikowania zagrożeń transgranicznych i ograniczania ich skutków9Możliwość krzyżowania się osobników gatunku żubra (Bison bonasus) z osobnikami bizona amerykańskiego (Bison bison) i powstanie ewentualnych mieszańcówPropagowanie i wspieranie hodowli żubra (Bison bonasus) czystej linii białowieskiej na obszarze kraju.Podejmowanie szerokich działań edukacyjnych na rzecz uświadamiania zagrożeń dla rodzimej populacji żubra (Bison bonasus) wynikających z ewentualnego sprowadzania bizona amerykańskiego (Bison bison) jako gatunku obcego dla fauny województwa podlaskiego1) Zagrożenia uszeregowano w kolejności od najbardziej istotnego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW, Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃI. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach objętych ochroną ścisłąA. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja)1Usuwanie wiatrołomów ze szlaków, ścieżek turystycznych i dróg z pozostawieniem biomasy w ekosystemieWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat2Ręczne usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej na obszarze dróg w celu utrzymania właściwego stanu ich nawierzchni, z pozostawieniem pozyskanej biomasy do naturalnego rozkładu na miejscuTryb (droga): 1) Mogiłkowski, 2) Poprzeczny, 3) Budnicki, 4) Pojedynacki, 5) Sierganowski, 6) Zakole, 7) Dyrekcyjny, 8) Niedźwiedziowski, 9) Orłowski, 10) Masiewski, 11) Objazdowy3Ochrona ekosystemów leśnych przed organizmami inwazyjnymi rozprzestrzenianymi z odchodami koni i podawaną im paszą - stosowanie m.in. worków podogonowych na odchody oraz worków na paszęObszar objęty ochroną ścisłą41. Monitoring ekosystemów leśnych, nieleśnych i wodnych.2. Monitorowanie liczebności populacji roślin i zwierzątObręb Ochronny RezerwatB. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Remont generalny mostków na drogach w celu utrzymania przejezdności z zastosowaniem materiałów miejscowego pochodzenia2 sztukiOddziały - 340C, 341B2Utrzymanie obiektów infrastruktury technicznej – kładka, brama wejściowa, wiata (wykaszanie roślinności zielnej, drobne naprawy i remonty, konserwacja elementów infrastruktury) Według potrzebOddziały - 398C, 399C, 226Ac3Remonty dróg leśnych z wykorzystaniem gruntów lokalnego pochodzenia:1) wyrównywanie powierzchni dróg uszkodzonych przez pojazdy konne,2) uzupełnienie nierówności powstałych po opadach atmosferycznych i wyniku buchtowania dzików,3) remont przepustu drogowego (wymiana uszkodzonych elementów),4) remont kładki przez rzekę Hwoźna 5) naprawa nasypu grobli 1,5 kmOddziały - 398B, 398C, 398GWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat1 obiekt1 kładka1 nasyp grobliOddział - 255DOddział 224BaOddział - 192Dg4Utrzymanie tras turystycznych – minimalizacja skutków antropopresji (ograniczenie szerokości ścieżki poprzez wprowadzenie sztucznych barier, wykładanie pomostów, inne metody)Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat5Utrzymanie tras turystycznych: 1) odsłanianie oznakowania, 2) utrzymanie przejezdności (przecinanie złomów i wywrotów z pozostawieniem biomasy do naturalnego rozkładu),3) ściąganie drzew zawieszonych i stwarzających bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi4) wymiana koszy na śmieci5 kmWedług potrzebOddziały - 226A, 226B, 227A, 227B, 192A, 192B, 193C, 193D Obręb Ochronny Rezerwat6Utrzymanie i drobne naprawy dróg do celów przeciwpożarowych i monitoringu stanu ekosystemów: 1) wykaszanie poboczy, 2) usuwanie z poboczy młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej, 3) odśnieżanie,4) mechaniczne lub ręczne równanie, wałowanie, nawożenie żwiru, 5) podkrzesywanie nawisów gałęzi, 6) usuwanie złomów i wywrotów z dróg z pozostawieniem biomasy, 7) odwadnianie kałuż, 8) utrzymanie i bieżące naprawy przepustów drogowych (rozkopanie, wymiana uszkodzonych elementów, uszczelnienie, przysypanie żwirem, faszynowanie skarp, profilowanie nawierzchni),9) zachowanie niezbędnego okresu kwarantanny dla wszelkich materiałów technologicznych obcego pochodzenia (żwir, piasek, itp.), za wyjątkiem prac wykonywanych w oparciu o materiał miejscowego pochodzeniaWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat 7 kmObręb Ochronny Rezerwat Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat 7Przecinanie złomów i wywrotów z pozostawieniem biomasy6,5 kmOddziały - 226A, 226B, 226C, 226D, 227A, 227B, 227C, 227D, 258B8Bieżąca konserwacja tablic i znaków: 1) czyszczenie, konserwacja, drobne naprawy, wymiana na nowe,2) piktogram i znak kierunkowy -czyszczenie i malowanie,3) remont bądź wymiana tablic kierunkowych na szlaku "Wilczy szlak"Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat2 sztukiOddział - 226Ad2 sztuki, według potrzebOddziały - 192Bb, 193Cb9Ustawienie tablic z oznakowaniem strefy ochrony ścisłejDo 10 sztukPółnocna granica strefy ochrony ścisłej, Obręb Ochronny Rezerwat10Odnowienie oznakowania podziału powierzchniowego:1) malowanie słupków podziału powierzchniowego,2) uzupełnienie brakujących słupkówWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat11Naprawa i konserwacja ogrodzeń mogił i krzyżyWedług potrzebOddziały - 399Ac, 370Cg, 369Gg12Utrzymanie i konserwacja urządzeń do monitoringu wody:1) piezometrów2) wodowskazów6 sztuk Oddziały - 260B, 372C, 316D, 319C, 346B, 373B3 sztukiOddziały - 192D, 258B, 191A13Utrzymanie i konserwacja urządzeń do monitoringu ruchu turystycznego2 urządzeniaOddziały -369B, 399C14Ustawianie tablic edukacyjnych33 sztukiObręb Ochronny Rezerwat15Prowadzenie inwentaryzacji gatunków flory i fauny w oparciu o działania własne Parku oraz badania prowadzone przez ośrodki zewnętrzneWedług potrzebObszar ParkuII. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach objętych ochroną czynną A. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Naprawa istniejących grodzeń upraw leśnych: wymiana słupków, wymiana siatki lub żerdzi,usuwanie złomów i wywrotów z pozostawieniem biomasy do naturalnego rozkładuWedług potrzebOddziały - 159Cl, 159Ch,159Cm, 159Cn, 190Aa, 190Ab, 190Ac, 190Df, 189Bi, 134Ag, 133Bd, 108Ac, 163Bb, 161Dh, 160Ai, 160Bj2Ręczne utrzymanie powierzchni pasa przeciwpożarowego typu A wokół miejsca ogniskowego w stanie bez pokrywy roślinnej - usuwanie posuszu, gałęzi martwych drzew0,2 kmOddział - 368Ak, 368Aj, 368An, 368Al, 368An3Mechaniczne i ręczne utrzymanie mineralizowanie pasów przeciwpożarowych3,5 kmOddziały - 400C, 400D, 401C,401D, 401F, 339D4Monitorowanie rozwoju populacji kornika drukarza (Ips typographus) poprzez wykładanie pułapek feromonowych - zakup 2 serii feromonów, wymiana zużytych elementów pułapek, obsługa (kontynuacja z lat poprzednich).Monitorowanie rozwoju populacji kornika drukarza (Ips typographus) (zadanie ciągłe)60 pułapek feromonowychOddziały - 158A, 158B, 189A, 313B, 313C, 105B, 106B, 106C, 107D, 108A, 133B, 133C, 164B, 195D, 111C, 136C, 136D, 196C, 197CWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat5Likwidacja stanowisk (ognisk) obcych gatunków roślin (kontynuacja zadania z lat poprzednich): 1) klon jesionolistny (Acer negundo) - jednorazowe wycięcie drzew oraz usuwanie ich odnowienia w miesiącach od maja do września,2) klon jawor (Acer pseudoplatanus) -jednorazowe, ręczne i mechaniczne wycięcie drzew w terminie od maja do września,3) winobluszcz (Partenocissus inserta) - sukcesywne ręczne i mechaniczne wycinanie i karczowanie, w terminie od maja do września,4) turzyca drżączkowata (Carex bryzoides) - przykrycie runa na okres minimum dwóch lat czarną folią ogrodniczą w miejscu występowania turzycy łącznie z usuwaniem podrostów i nalotów w miejscu zwalczania,5) dąb czerwony (Quercus rubra),6) niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora) - ręczne wykaszanie i usuwanie roślin przed lub w trakcie kwitnienia roślin ,7) nawłocie (Solidago gigantea, S. canadensis)Według potrzebOddziały - 159Db, 159Dh, 190Ba, 221Ea, 253Da, 282Ba, 398Gs0,50 haOddziały - 110Ac, 110Ad, 110Ah0,1 haOddział - 111Ad0,15 haOddziały - 136Ca, 196Da, 197Cd, 401Dj5,00 haOddziały - 111Am, 111Cb, 111Ch, 111CiWedług potrzeb2 haOddział - 161Af, 161AdOddział - 368AWedług potrzebOddziały - 402Aa, 402Ab, 402Ac, 402Ad, 403a, 403b 403c, 403d, 403f6Monitoring i usuwanie obcych gatunków roślin (ręczne i mechaniczne usuwanie pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych), w szczególności: 1) dąb czerwony (Quercus rubra), 2) dziki bez koralowy (Sambucus racemosa), 3) klon jawor (Acer pseudoplatanus), 4) klon jesionolistny (Acer negundo), 5) niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora), 6) świdośliwa Lamarcka (Amelanchier lamarckii), 7) turzyca drżączkowata (Carex brizoides), 8) winobluszcz zaroślowy (Partenocissus inserta), 9) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera), 10) ligustr (Ligustrum vulgare), 11) łubin trwały (Lupinus polyphyllos), 12) czeremcha amerykańska (Padus serotina), 13) rdestowiec (Reynourtia spp.), 14) róża pomarszczona (Rosa rugosa), 15) nawłocie (Solidago gigantea, S. canadensis), 16) tawuła nibywierzbolistna (Spiraea × pseudosalicifolia), 17) żywotnik olbrzymi (Thuja plicata)Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat - obszar objęty ochroną czynną7Utrzymanie właściwego stanu technicznego miejsc czerpania wody do celów przeciwpożarowych (konserwacja podjazdów, oczyszczanie brzegu z roślinności zielnej)3 sztukiOddziały - 130Ch, 160Dg, 189Cc81. Naprawy, utrzymanie sprawności dróg dojazdowych dla celów przeciwpożarowych, monitoringu i ochrony zasobów Parku: 1) wykaszanie poboczy, 2) usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej,3) odśnieżanie, 4) mechaniczne lub ręczne równanie, wałowanie, nawożenie żwiru,5) podkrzesywanie nawisów gałęzi, 6) usuwanie złomów i wywrotów z możliwością częściowego zagospodarowania biomasy, odwadnianie kałuż,7) bieżące utrzymanie przepustów.2. Remont przepustów:1) rozkopanie, wymiana uszkodzonych elementów, uszczelnienie, przysypanie żwirem, faszynowanie skarp, profilowanie nawierzchni,2) zachowanie niezbędnego okresu kwarantanny dla wszelkich materiałów technologicznych obcego pochodzenia (żwir, piasek, itp.), za wyjątkiem prac wykonywanych w oparciu o materiał miejscowego pochodzeniaDo 63 kmDrogi dojazdowe w Obrębie Ochronnym Rezerwat Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat9Utrzymanie polany na Uroczysku Głuszec - usunięcie obumarłych drzew owocowych, wykaszanie0,39 haOddział - 164Bg10Demontaż ogrodzenia na granicy obszaru ochrony czynnej i polany BiałowieskiejWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat11Utrzymanie i konserwacja urządzeń do monitoringu wody:1) piezometrówwodowskazów3) wykonanie nowych piezometrów9 sztukOddziały - 313C, 253C, 221A, 158A, 106A, 161A, 134B, 196C, 166D2 sztukiOddziały – 190D, 160A6 sztukOddziały - 159A, 159B, 160A, 160B12Utrzymanie i konserwacja urządzeń do monitoringu ruchu turystycznego10 sztukOddziały – 221Ac, 159Ah, 158B/159A, 130Ch (2szt.), 105B/106A, 110Ac (2 szt.), 110Ba, 111Ba B. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Zachowanie różnorodnych pod względem gatunków zbiorowisk łąkowych:1) jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z zebraniem i wywiezieniem biomasy lub złożeniem w bróg na miejscu: a) koszenie mechaniczne lub ręczne, b) przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe,c) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie),d) pozostawienie niedokosów na minimum 10% powierzchni,2) jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy: a) koszenie mechaniczne lub ręczne, b) przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe, c) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie)Do 4,40 haOddziały - 159Dh, 190Ba, 253Ba, 339Bk, 253Da, 130Ag, 130CdDo 8,20 haOddziały - 130Ag, 130Cd, 253Da2Kształtowanie bogatych gatunkowo zbiorowisk: 6510 - łąk świeżych (Arrhenatherion elatioris), 6230-4 - muraw bliźniczkowych z rzędu Nardetalia: 1) koszenie mechaniczne łąki raz w roku lub raz na dwa lata, w terminie od czerwca do sierpnia, 2) zebranie i wywiezienie biomasy lub złożenie w bróg na miejscu, w przypadku muraw bliźniczkowych z częściowym zebraniem biomasy,3) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie),4) pozostawienie 10-20% niedokosówDo 14,98 ha Oddziały - 398Gl, 398Gr, 399Da, 399Dc, 399Dd, 399Dh, 399Di, 399Dj, 399Dl, 400Cc, 400Cg, 400Ck, 400Co, 400Db, 400Dd, 400Dg, 401Cb, 401Ci, 401Ck104Aa3Utrzymanie ekosystemów nieleśnych stanowiących bazę żerową dużych roślinożerców, ptaków i owadów, poprzez jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z usunięciem pozyskanej biomasy lub złożeniem w brogi:1) koszenie mechaniczne lub ręczne,2) przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe,3) ewentualne lokalne równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie), 4) pozostawieniem niedokosów na 10-20% powierzchniDo 32,9 ha Oddziały - 398Gg, 398Gl, 398Gr, 399Da, 399Dc, 399Dd, 399Dg, 399Dh, 399Di, 399Dj, 399Dl, 400Cc, 400Cf, 400Cg, 400Ch, 400Ci, 400Cj, 400Ck, 400Cl, 400Cn, 400Co, 400Db. 400Dd, 400Dg, 401Cb, 401Ci, 401Ck, 401Cl, 401Cm4Utrzymanie ekosystemów nieleśnych stanowiących bazę żerową dużych roślinożerców, ptaków i owadów:1) jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z usunięciem biomasy lub złożeniem w brogi: a) koszenie mechaniczne lub ręczne, b) przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe, c) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie),d) pozostawienie niedokosów na minimum 10% powierzchni,2) jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy: a) koszenie mechaniczne lub ręczne, b) przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe, c) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie),3) wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia dwukrotnie w ciągu roku z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy: a) koszenie mechaniczne lub ręczne, b) suszenie, przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe,c) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie),d) mechaniczne lub ręczne usuwanie podrostu i nalotu roślinności drzewiastej oraz nawisów gałęzi wzdłuż granicy łąki z pozostawieniem biomasy w ekosystemie,4) jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy: a) koszenie mechaniczne lub ręczne, b) przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe, c) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie),d) mechaniczne lub ręczne usuwanie podrostu i nalotu roślinności drzewiastej oraz nawisów gałęzi wzdłuż granicy łąki z pozostawieniem biomasy w ekosystemie,5) jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z usunięciem biomasy lub złożeniem w brogi: a) koszenie mechaniczne lub ręczne, b) przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe, c) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie),d) pozostawienie niedokosów na minimum 10% powierzchni,d) mechaniczne lub ręczne usuwanie podrostu i nalotu roślinności drzewiastej oraz nawisów gałęzi wzdłuż granicy łąki z pozostawieniem biomasy w ekosystemie 1,75 haOddziały - 282Da, 339DdDo 4,4 haOddziały - 339Db, 104Bg, 160Af0,43 haOddział - 193Bh0,79 haOddział - 221Af0,19 haOddział – 134Bg5Zachowanie stanowisk światłożądnych gatunków roślin na dawnych składnicach drewna:1) koszenie mechaniczne w terminie od czerwca do sierpnia, z wywiezieniem pozyskanej biomasy - jednorazowo   ciągu roku, jednak nie rzadziej niż raz na dwa lata, koszenie mechaniczne lub ręczne, 2) suszenie, przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe, 3) lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie),4) redukcja linii ekotonu, wokół składnicy – usuniecie podrostu, gałęzi drzew oraz młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnejDo 6,52 haOddziały - 106Ba, 107Af, 130Dh, 131Cg, 132Dk, 133Ci, 134Dl, 135Cdx, 135Dk, 136Ci, 158Ba, 159Ai, 160Ba, 161Ag, 162Ba, 163Ad, 164Ba, 165Af, 165Ba, 166Ac, 166Bi, 189Ac, 189Ci, 282Ch, 313Ad6Zachowanie stanowisk światłożądnych gatunków roślin na dawnych składnicach drewna:1) wykaszanie mechaniczne w terminie od czerwca do sierpnia, z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy, jednorazowo w ciągu roku, jednak nie rzadziej niż raz na dwa lata, koszenie mechaniczne lub ręczne, 2) przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe, 3) lokalne równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne włókowanie)Do 1,17 ha Oddziały - 221Ad, 313Cg7Remont dróg dojazdowych do łąk kośnychremont przepustu,usypanie dojazdu na łąkę,wykonanie przepustu drogowego, utrzymanie i bieżące naprawy przepustów drogowych0,2 km1 obiekt25 m1 obiektWedług potrzebOddziały - 130Cg, 130ChOddział - 130AgOddział - 160AfOddział - 130CdObręb Ochronny RezerwatC. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja 1)11. Usuwanie wiatrołomów ze szlaków turystycznych i dróg z częściowym zagospodarowaniem biomasy wyłącznie z powierzchni szlaku lub pasa drogowego.2. Ściąganie drzew zawieszonych i stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat21. Konserwacja tablic i znaków.2. Remont (wymiana) tablic na szlaku "Wilczy szlak"Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat2 sztukiOddział - 161Ag, 193Aa3Utrzymanie obiektów i urządzeń infrastruktury turystycznej: 1) platformy obserwacyjne, wiaty, kładki, ławki, tablice, żywopłoty, miejsca ogniskowe, miejsca parkingowe i inne,2) obsługa obiektu turystycznego Filipówka,3) obsługa obiektu turystycznego ZamoszeWedług potrzeb1 obiekt1 obiektObręb Ochronny Rezerwat Oddział - 368AlOddział - 110Ak4Utrzymanie linii podziału powierzchniowego i słupków: 1) usunięcie złomów i wywrotów z możliwością częściowego zagospodarowania biomasy, 2) usuwanie podrostów i nalotów, 3) podkrzesywanie drzew, 4) odnowienie oznakowania 15,9 kmOddziały - 221CD, 313AB, 368A, 368Af, 368E, 134AC, 164AC, 163AB, 164AB, 165AC166ABC, 107AC, 132AC, 162ABC, 161AB, 105ABWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat5Konserwacja tablic, znaków i rogatek Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat 6Remont obiektów turystycznych w tym:wykonanie łącznika (nasypu) na szlaku do ostoi żubrów,budowa wieży widokowej,wymiana pokrycia dachów wiat i platform turystycznych, remont ogrodzenia cmentarza Ewangelickiego,remont obiektu turystycznego Filipówkakonserwacja i remont ekspozycji kolejki wąskotorowej,wymiana koszy na śmieci wykonanie nowego ogrodzenia wokół głazu narzutowegowymiana ławek na szlakach turystycznych7 m1 obiekt2 sztuki175 m 1 obiekt1 obiekt15 sztuk1 ogrodzenie10 sztukOddział - 130ChOddział - 159Bj Oddziały - 161Ag, 130CdOddział - 111C Oddział - 368AlOddział - 135CdxObręb Ochronny Rezerwat Oddział - 164DlObręb Ochronny Rezerwat 7Likwidacja stanowisk obcych gatunków roślin, termin zabiegów od czerwca do września:1) utrzymanie osady „Dziedzinka”: a) wykaszanie, wycinanie drzew gatunków obcych oraz usuwanie ich odnowień, b) wycinanie i karczowanie krzewów gatunków obcych, c) ręczne wykaszanie i  karczowanie bylin gatunków obcych, d) wywiezienie pozyskanej biomasy,e) zachowanie zagrożonych gatunków roślin poprzez uprawę ex situ,2) utrzymanie oczek wodnychWedług potrzebOddziały - 402Aa, 402Ab, 402Ac, 402Ad, 403a, 403b, 403c, 403d, 403f8Utrzymanie osi widokowych punktu widokowego - wycinanie drzew i odkrzaczanie przedpola wieży widokowej w dolinie rzeki Narewki z usunięciem biomasyDo 1 haOddziały - 159Bf, 159Bj, 159Da, 159Db9Utrzymanie szlaków turystycznych (odnowienie istniejących lub naniesienie nowych oznaczeń, usunięcie nawisów gałęzi przysłaniających oznakowania)Według potrzebObręb Ochronny Rezerwat10Rekultywacja dawnego składowiska odpadów na uroczysku „Cegielnia” Według posiadanej dokumentacji technicznejOddział - 399Di, 339Dh, 339Dm11Prowadzenie monitoringu ekosystemów leśnych, nieleśnych ekosystemów lądowych i wodnych.Monitorowanie liczebności populacji roślin i zwierząt.Prowadzenie rejestru obserwacjiWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat12Konserwacja i utrzymanie 1) baz sprzętu przeciwpożarowego,2) agregatu gaśniczego4 sztuki1 sztukaObręb Ochronny Rezerwat13Inwentaryzacja zwierzynyWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat14Działania ochronne:1) utrzymanie terenu obwodów 2) remont szlabanów drewnianychWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat6 sztukOddziały - 130Ch, 105Bb, 106Bf, 106Ba, 107Aa, 107Bc15Wykonanie i wystawienie lizawek dla zwierzyny10 sztukObręb Ochronny Rezerwat16Utrzymanie i porządkowanie terenu. Utrzymanie i konserwacja sprzętu technicznego służącego do wykonywania zadań ochronnych. Budowa wiaty na maszyny oraz sprzęt rolniczy.Remont budynku gospodarczegoWedług potrzebObręb Ochronny RezerwatWedług potrzeb1 sztuka1 budynek17Prowadzenie inwentaryzacji gatunków flory i fauny w oparciu o działania własne Parku oraz badania prowadzone przez ośrodki zewnętrzneWedług potrzebObszar ParkuIII. Sposoby ochrony czynnej ekosystemów na obszarach objętych ochroną krajobrazowąRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Utrzymanie ekosystemów nieleśnych ekstensywnie użytkowanych gruntów rolnych stanowiących bazę żerową dużych roślinożerców, ptaków i owadów:1) jednokrotne lub dwukrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia, z usunięciem biomasy lub złożeniem w brogi,2) koszenie mechaniczne lub ręczne,3) przewracanie, prasowanie, zbiór i wywóz siana oraz czynności transportowe,4) ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne włókowanie), 5) podsiew traw na użytkowanych łąkach (po stwierdzeniu w materiale siewnym braku obcych gatunków roślin)Do 7,02 haOddziały - 111Ai, 111Aj, 111AlA. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Utrzymanie pasa państwowej drogi granicznej Rzeczpospolitej Polskiej w granicach Parku (z częściowym zagospodarowaniem biomasy):1) przycinanie gałęzi drzew, 2) usuwanie:a) drzew i krzewów, ich podrostu oraz roślinności zielnej,b) młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej, c) drzew połamanych i wywróconych, d) drzew ograniczających widoczność, e) drzew suchych w bezpośrednim położeniu pasa państwowej drogi granicznej grążących przewróceniem 9,5 kmOddziały - 111Ah, 111Ca, 136Ba, 136Da, 166Ba, 166Da, 197Ba, 197Da, 229Ba, 229Da, 260Ba, 260Da, 261Ba, 290Ba, 320Ba, 320Da, 346Ba, 346Da, 375Ba8 sztuk229Ba, 229Da, 261Ba60 sztuk111Ah, 111Ca, 136Ba, 136Da, 166Da, 197Ba, 229Ba, 229Da, 260Ba, 260Da, 261Ba2Usuwanie połamanych drzew ze szlaków turystycznych i dróg z częściowym zagospodarowaniem biomasy. Odnowienie szlaków turystycznych i konserwacja obiektów infrastruktury turystycznejWedług potrzebObręb Ochronny Rezerwat3Prowadzenie prac rewitalizacyjnych na terenie Parku Pałacowego po uzyskaniu zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zgodnie z wytycznymi i opracowaniami ekspertów Instytutu Dziedzictwa Narodowego: 1) cykliczne wykaszanie łąk z usunięciem pozyskanej biomasy,2) pielęgnacja kęp zadrzewień poprzez usuwanie posuszu, złomów i wywrotów a także usuwanie spontanicznie pojawiających się odnowień drzew i krzewów, 4) zabezpieczanie przed niszczeniem i remonty obiektów zabytkowych,5) utrzymanie trawników poprzez wykaszanie,6) remont płotów drewnianych (Park Pałacowy),7) naprawa grobli pomiędzy rzeką Narewka a stawami,8) zimowe utrzymanie dróg (odśnieżanie, posypywanie piaskiem)Według potrzebDo 12,65 haWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzeb70 mWedług potrzebPark PałacowyOddział - 398a, g, h, j, k, o, pOddziały - 398abOddziały - 398a, h, j, p, o Oddział - 398g, h, i, kOddział - 398a, g, h, j, k, o, pOddział - 398hOddział - 398 pOddział - 3984Likwidacja stanowisk obcych gatunków roślin, w terminie zabiegów od czerwca do września:1) ręczne wykaszanie,2) karczowanie bylin gatunków obcych, 3) wywiezienie pozyskanej biomasyWedług potrzebOddział - 403d, f5Utrzymanie osady „Dziedzinka” - bieżące wykaszanie roślinności zielnejWedług potrzebOddział - 403d, f6Zachowanie obiektu pamięci narodowej, miejsca straceń poprzez:1) usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów oraz drzew zamierających, 2) naprawa ogrodzenia oraz pomnika0,27 haOddział - 402Ax7Modernizacja Rezerwatu Pokazowego Żubrów1 obiekt1. Rezerwat nr 3, oddział - 425C, 2. Rezerwat nr 4, oddziały - 425D, 450B8Likwidacja stanowisk obcego gatunku niecierpka drobnokwiatowego (Impatiens parviflora) - ręczne lub mechaniczne wykaszanie i usuwanie roślin przed lub w trakcie ich kwitnienia Do 3 haOddziały - 420Cb, 420Cc, 421Aj, 421Ak9Monitoring i usuwanie obcych gatunków roślin (ręczne lub mechaniczne usuwanie pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych), takich jak: 1) dąb czerwony (Quercus rubra),2) dziki bez koralowy (Sambucus racemosa), 3) klon jawor (Acer pseudoplatanus), 4) klon jesionolistny (Acer negundo), 5) niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora), 6) świdośliwa Lamarcka (Amelanchier lamarckii), 7) turzyca drżączkowata (Carex brizoides), 8) winobluszcz zaroślowy (Partenocissus inserta), 9) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera), 10) ligustr (Ligustrum vulgare), 11) łubin trwały (Lupinus polyphyllos), 12) czeremcha amerykańska (Padus serotina), 13) rdestowiec (Reynourtia spp.), 14) róża pomarszczona (Rosa rugosa), 15) nawłocie (Solidago gigantea, S. canadensis), 16) tawuła nibywierzbolistna (Spiraea ×pseudosalicifolia), 17) żywotnik olbrzymi (Thuja plicata)Według potrzebObszar objęty ochroną krajobrazową10Formowanie żywopłotów80 mOddział - 110Aa, 110Ak11Remonty ogrodzenia wokół budynków służbowych i gospodarczych100 mObręb Ochronny Rezerwat12Naprawa i konserwacja tablic, znaków i ławekWedług potrzebPark Pałacowy13Utrzymanie i konserwacja sprzętu stanowiącego wyposażenie Obrębu Ochronnego RezerwatWedług potrzebPark Pałacowy14Pogłębienie studni i doprowadzenie wody do stróżówki 1 sztukaOddział 421Aj15Budowa wiaty na maszyny rolnicze oraz pojazdy elektryczne 1 sztukaOddział 420B16Wykonanie remontu w budynkach administracyjnych ParkuWedług potrzebOddziały – 421A, 420C17Prowadzenie inwentaryzacji gatunków flory i fauny w oparciu o działania własne Parku oraz badania prowadzone przez ośrodki zewnętrzneWedług potrzebObszar ParkuZałącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTSposoby ochrony czynnej gatunków roślin i zwierząt na obszarach objętych ochroną czynną i krajobrazowąA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadańochronnychOpis sposobów ochrony1)1Lilia złotogłów (Lilium martagon)Usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.Wykaszanie roślinności zielnej.Usuwanie nadmiaru biomasyUsunięcie krzewów, drzew i paproci pogarszających warunki świetlne stanowiska (zabieg na powierzchni 0,1 ha)2Sasanka otwarta (Pulsatilla patens)Usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.Usuwanie nadmiaru biomasy. Prześwietlenie drzewostanuRęczne usunięcie krzewów i roślin zielnych pogarszających warunki świetlne stanowisk. Punktowe prześwietlenie drzewostanu poprzez usunięcie - do 10 drzew (sosna (Pinus sylvestris), świerk (Picea abies), grab (Carpinus betulus))3Storczyki(Orchidaceae), w szczególności:1) kruszczyk rdzawoczerwony (Epipactis atrorubens),2) buławnik czerwony (Cephalantera rubra),3) kukułka krwista (Dactylorhiza incarnata),4) kukułka Fuchsa (Dactylorhiza fuschii)1.Usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.2.Wykaszanie.3.Usuwanie nadmiaru biomasyRęczne usunięcie krzewów i roślin zielnych pogarszających warunki świetlne stanowisk – zabieg wykonywany nasypie kolejki wąskotorowej (łącznie 9,0 km)4Kosaciec syberyjski(Iris sibirica)Wykaszanie oraz usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej. Usuwanie nadmiaru biomasyRęczne usunięcie krzewów i roślin zielnych pogarszających warunki świetlne stanowisk gatunku B. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony)1Żubr (Bison bonasus)Zarządzanie (gospodarowanie) wolno żyjącą populacją żubrów (Bison bonasus) na terenie Puszczy Białowieskiej wraz z jej przedpolami: 1) utrzymanie i poprawa bazy żerowej, 2) utrzymanie miejsc zimowego dokarmiania,3) prowadzenie hodowli restytucyjnej żubrów (Bison bonasus) zgodnie z rocznym planem hodowlanym opartym o wskazania genetyczne i dane rodowodowe zwierząt1. Monitoring liczebności i stanu zdrowia wolnego stada.2. Dokarmianie stada wolnego żubrów (Bison bonasus) w zimie, porządkowanie pozostałości po niezjedzonym sianie, wywóz nadmiaru odchodów w oddziałach - 111A, 130AC, 160A, 162C, 163C, 193B, 194A, 159D, 190B, 221A, 253BD, 282C, 313A, 339BD, 421B, 211, 251, 334, 390, 391, 419, 422, 446, 448, 697.3. Wykładanie soli w lizawkach.4. Bieżące remonty infrastruktury na terenie hodowli wolnej (brogi, paśniki, odłownie, drogi) w oddziałach - 111A, 130, 160,162, 193, 194, 211, 251, 334, 390, 391, 419, 422, 446, 448, 697.5. Bieżące remonty infrastruktury rezerwatów w tym utrzymanie dróg dojazdowych i remonty przepustów na ciekach wodnych w oddziałach - 421AB, 420BC, 425C, 425D, 450B, 420Cr.6. Równanie, wałowanie, bronowanie polan karmowych, podsiew traw, nawożenie, koszenie, grabienie, belowanie, transport zabieg wykonywany na powierzchni do 34 ha, w oddziałach - 421Aafm; 421Bf, g, i, l, p, y 420Bc, h, k, l, 420Cf, g, k, 425Ci, j, k, o, s, t, z, dx, 425Dd, 450Bf.7. Obsługa rezerwatów zamkniętych (karmienie i pojenie zwierząt, prace porządkowe).8. Obsługa stada wolnego (dowóz karmy, prace porządkowe) na całym terenie wykorzystywanym przez populację żubra (Bison bonasus) w Puszczy Białowieskiej.9. Profilaktyka, obsługa weterynaryjna (leczenie zwierząt, odrobaczanie, odkażanie miejsc dokarmiania) w oddziałach - 421Ai, k, 421Bp, t, w, 420Bk, l, 420Cb, f, g, 425Cg, h, p, r, a, d, f, l, n, t, ax, bx, dx, fx, 450Bb, c, d, 130, 160, 162, 193, 194, 211, 251, 334, 390, 391, 419, 422, 446, 448, 697.10. Usuwanie drzew martwych (stojących i leżących) oraz drzew zamierających z terenu Ośrodka Hodowli Żubrów (OHŻ) (około 300 m3 w oddziałach – 420BC, 421AB, 425CD, 450B).11. Wykaszanie i odkrzaczanie terenu na powierzchni 1,18 ha, oddział – 420Cx.12. Eliminacje osobników chorych i agresywnych oraz odłowy na całym terenie wykorzystywanym przez gatunek żubra (Bison bonasus) w Puszczy Białowieskiej.13. Kontynuacja zadań ochronnych przewidzianych w „Programie Żubr” po uzyskaniu środków i wymaganych uzgodnień.14. Płoszenie osobników gatunku żubra (Bison bonasus) wychodzących na tereny rolnicze na całym terenie wykorzystywanym przez żubry (Bison bonasus) z Puszczy Białowieskiej21. Jeleń (Cervus elaphus).2. Dzik (Sus scrofa)Regulacja liczebnościOdłów (wraz ze sprzedażą lub przekazaniem do innych hodowli) lub eliminacja do 10 sztuk jelenia (Cervus elaphus) i dzika (Sus scrofa) w oddziale 425CD, 450B 3Ssaki (Mammalia)Prowadzenie Ośrodka Rehabilitacji Zwierząt Według potrzeb, w oddziałach – 425CD, 450B4Przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia)Ochrona miejsc bytowania i rozroduUsunięcie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej oraz ewentualne wykaszanie powierzchni na stanowiskach występowania gatunku5Zwierzęta w Rezerwacie Pokazowym ŻubrówPoprawa warunków bytowania zwierząt i lepsze spełnianie funkcji edukacyjnych Modernizacja Rezerwatu Pokazowego Żubrów wraz z terenami przyległymi w administracji PGL LP w zakresie organizacji ruchu turystycznego6Gady (Reptilia)Poprawa warunków bytowania gadówRęczne oczyszczenie z roślin ruin leśniczówki Głuszec w oddziale 164BgZałącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ CZYNNĄ I KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisłaOddziały - 135A, 135B, 135Ca-cx, 135Da-j, 136Aa-g,l,n, 160C, 191A, 191B, 191C, 192, 193C, 193D, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229A, 229Bb-l, 229C, 229Db-n, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260A, 260Bb-o, 260C, 260Db-h, 261A, 261Bb-m, 283, 284, 285, 286, 287, 288, 289, 290A, 290Bb-j, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 320A, 320Bb-i, 320C, 320Db-j, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 346A, 346Bb-h, 346C, 346Db-k, 369, 370, 371, 372, 373, 374, 375A, 375Bb-n, 398A, 398B, 398C, 398D, 398F, 398Ga-f,j,x,y, 398H, 399A, 399B, 399Ca-c, 400A, 400B, 401A, 401B, 402Af-t, 402Az-ax6059,272Ochrona czynna1. Oddziały - 104A, 104B, 105, 106, 107, 108, 109A, 109B, 110Ab,c,g,h,m-t, 110B, 111Aa-d,k,m,n, 111B, 111Cb-l, 130, 131, 132, 133, 134, 135Cdx, 135Dk, 136Ah-k,m,o-s, 136Bb-m, 136C, 136Db-k, 158, 159, 160A, 160B, 160D, 161, 162, 163, 164, 165, 166A, 166Bb-o, 166C, 166Db-g, 189, 190, 193A, 193B, 194, 195, 196, 197A, 197Bb-h, 197C, 197Db-h, 221, 253, 282, 313, 339B, 339C, 339D, 368A, 368B, 368E, 398Gg-i,k-w,z,ax, 399Cd,f, 399D, 400C, 400D, 401C, 401D, 401F, 402Aa-d, 402Aw,y, 403a-c.2. Rzeki w granicach Parku - Braszcza, Łutownia, Narewka 4104,633Ochrona krajobrazowa1. Oddziały - 110Aa,d,f,i-l, 111Af-j,l, 111Ca, 136Ba, 136Da, 166Ba, 166Da, 197Ba, 197Da, 229Ba, 229Da, 260Ba, 260Da, 261Ba, 290Ba, 320 Ba, 320Da, 346Ba, 346Da, 375Ba, 398, 403d,f, 420B, 420C, 421A, 421B, 425C, 425D, 450B, 402Ax.2. Działki nr 726, 732, 742, obręb ewidencyjny Budy353,37Razem10 517,27Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I REKREACYJNYCH ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ JEDNOCZEŚNIE W TYCH MIEJSCACHI. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsca udostępniane)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Wystawy w Muzeum Przyrodniczo-Leśnym, Park Pałacowy (oddział 398i)1. 200 osób na wystawie stałej.2. Inne wystawy- 100 osób2Sala audiowizualna, Park Pałacowy (oddział 398i)200 3Ośrodek Edukacji Przyrodniczej, Park Pałacowy (oddział 398h) 120 4Ośrodek Edukacji Przyrodniczej, edukacyjny plac zabaw, Park Pałacowy (oddział 398h)60 5Budynek dawnych Stajni Kozackich, Park Pałacowy (oddział 398h)1506Park Pałacowy (oddział 398)Bez ograniczeń7Rezerwat Pokazowy Żubrów (oddział 425C)1508Stanowisko edukacyjne kolejki wąskotorowej „Uroczysko Głuszec” (oddział 135Cdx)2009Obszar Parku objęty ochroną czynną 20010Obszar Parku objęty ochroną ścisłą200II. Miejsca udostępniane w celach turystycznychLp.Miejsca udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Wystawy w Muzeum Przyrodniczo-Leśnym, Park Pałacowy (oddział 398i)1. 200 osób na wystawie stałej.2. Inne wystawy - 100 osób2Ośrodek Edukacji Przyrodniczej, Park Pałacowy (oddział 398h)1003Parkingi (oddziały - 110Aa, 111Ad)1004Parking (oddział 158Ba)1505Punkt Informacji Turystycznej w Parku Pałacowym (oddział 398k)106Park Pałacowy (oddział 398) Bez ograniczeń7Osada Zwierzyniec (oddział 420Cx)1508Rezerwat Pokazowy Żubrów (oddział 425C, 425D, 450B)Bez ograniczeńIII. Miejsca udostępniane w celach rekreacyjnychLp.Miejsca udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Park Pałacowy (oddział 398)1000 2Ośrodek Edukacji Przyrodniczej, plac zabaw dla dzieci, Park Pałacowy (oddział 398h)1003Obiekt turystyczny „Filipówka” (oddział 368Al) 1004Obiekt turystyczny „Zamosze” (oddział 110Ak)505Pokoje gościnne Centrum Edukacyjno-Muzealnego, Park Pałacowy (oddział 398i)1076Stawy w Parku Pałacowym (oddział 398l)20UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Białowieskiego Parku Narodowego jest wykonaniem delegacji ustawowej zawartej w art. 22 ust. 2 pkt l i ust. 3 oraz w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842). Zgodnie z tymi przepisami zadania ochronne dla parku narodowego ustanawia minister właściwy do spraw środowiska w drodze zarządzenia. W zadaniach ochronnych parku narodowego ustala się miejsca, które mają być udostępniane, oraz maksymalną liczbę osób mogących przebywać w tych miejscach.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem ich lokalizacji, rozmiaru (metry, hektary, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane.W związku z występującymi zagrożeniami przyrody Parku zabiegi wykonywane w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej dostosowane zostały do wymogu utrzymania ekosystemów. Poprzez częściowe usuwanie biomasy w strefie ochrony czynnej i krajobrazowej rozumie się m.in. przecinanie drzew leżących na szlakach turystycznych oraz na drogach służących do celów przeciw pożarowych i pozyskanie jedynie tej ich części, która leży bezpośrednio na linii szlaku turystycznego lub w pasie drogowym, a także tych części drzew, które mogą się znajdować na pasie granicznym (jest on objęty ochroną krajobrazową). Części drzew położone poza bezpośrednim pasem dróg lub szlaków, na obszarze ochrony czynnej bądź ścisłej nie będą usuwane. Wśród zabiegów bezpośrednio ingerujących w ekosystemy leśne zaprojektowano:1) monitorowanie rozwoju kornika drukarza poprzez wykładanie pułapek feromonowych. Celem zabiegu będzie prowadzenie monitoringu populacji kornika drukarza i gatunków mu towarzyszących (kornik - zrosłozębny, czterooczak świerkowiec, drukarczyk, rytownik pospolity). Monitoring będzie polegać na odławianiu owadów w pułapki feromonowe w celu obserwacji dynamiki liczebności populacji i określenia stanów ilościowych. Ponadto prowadzona będzie rejestracja drzew opanowanych przez kornika, bez ich wycinania,2) usuwanie gatunków obcych – jest to kontynuacja zabiegów z lat ubiegłych oraz usuwanie gatunków obcych, które pojawiają się na nowych stanowiskach:klon jesionolistny (Acer negundo), klon jawor (Acer pseudoplatanus), dąb czerwony (Quercus rubra) - zabieg będzie polegał na usunięciu, przy pomocy piły ręcznej lub mechanicznej, egzemplarzy klonu jesionolistnego, klonu jawora i dębu czerwonego, gatunków obcych florze drzewiastej Puszczy Białowieskiej. Wykonywany będzie na terenie Obrębu Ochronnego Hwoźna, głównie w dolinie rzeki Narewki. W ostatnich latach obserwowana jest ekspansja tych gatunków wzdłuż cieku wodnego, która jest wynikiem rozprzestrzeniania się nasion przez wodę. Może to spowodować w przyszłości zawleczenie ich na obszary objęte ochroną ścisłą, szczególnie w Obrębu Ochronnego Orłówka. Zabieg będzie wykonywany od sierpnia do września, po dokonaniu uprzedniej szczegółowej inwentaryzacji stanowisk,niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora) – zabieg będzie polegał na ręcznym wykaszaniu roślin przed bądź w trakcie kwitnienia,turzyca drżączkowata (Carex brizoides) – zabieg będzie polegał na przykryciu runa na okres min. 2 lat czarną folią ogrodniczą w miejscu występowania turzycy,winobluszcz (Partenocissus inserta) - ręczne i mechaniczne wycinanie i karczowanie; jednokrotnie w miesiącach maj-wrzesień.Wśród zabiegów bezpośrednio ingerujących w ekosystemy nieleśne zaprojektowano jedno- i dwukrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni ekosystemów nieleśnych z częściowym usunięciem biomasy. Zabieg będzie polegał na mechanicznym wykoszeniu fragmentów łąk, miejscowym ręcznym lub mechanicznym równaniu powierzchni łąk. Wykaszanie zostanie przeprowadzone również na dawnych składnicach przy kolejkach wąskotorowych. Głównym celem będzie przeciwdziałanie zanikowi zbiorowisk nieleśnych (aktualnie około 2% powierzchni Parku) na skutek sukcesji wtórnej oraz ubożenia składu gatunkowego. Ekosystemy nieleśne są też miejscem występowania wielu cennych i rzadkich gatunków roślin, a także miejscem żerowania gatunków zwierząt związanych z terenami otwartymi (m.in. orlik krzykliwy, żubr). Zabieg będzie wykonywany od czerwca (w czerwcu poza miejscami występowania derkacza) do września, z częściowym usunięciem biomasy (zbiór siana). Dla wybranych gatunków roślin i zwierząt określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej.Zaplanowana w zarządzeniu rekultywacja nieczynnego wysypiska śmieci „Cegielnia” będzie służyła osiągnięciu następujących podstawowych celów:1) ograniczeniu oddziaływania wysypiska na wody podziemne i powierzchniowe, glebę i powietrze,2) eliminacji rozprzestrzeniania się gatunków obcych i inwazyjnych,3) utworzeniu nowych miejsc rozrodu i zimowania płazów.Wśród zabiegów bezpośrednio ingerujących w ekosystemy związane z ochroną gatunków roślin i zwierząt, zaprojektowano:1) ochronę miejsca bytowania i rozrodu motyla przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia). Przeplatka aurinia jest rzadkim gatunkiem motyla z listy Natura 2000, mającym swoje stanowisko na terenie Parku. Zabieg będzie polegał na usuwaniu młodego pokolenia drzew i krzewów z sukcesji naturalnej, ewentualnie częściowym wykoszeniu stanowiska występowania motyla. Zarastanie stanowisk krzewami i wysokimi gatunkami traw powoduje zanikanie gatunku żywicielskiego przeplatki - czarcikęsa łąkowego (Succisa pratensis). Usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów ze stanowiska będzie wykonywane w miesiącach zimowych, przy występującej pokrywie śnieżnej, minimalizującej uszkodzenia kokonów zimowych,2) Usuwanie drzew i krzewów, wykaszanie roślinności zielnej na powierzchni, usuwanie nadmiaru biomasy, częściowe prześwietlenie drzewostanu w miejscu występowania takich gatunków roślin, jak: lilia złotogłów (Lilium martagon), sasanka otwarta (Pulsatilla patens), storczyk (Orchidacea), kosaciec syberyjski (Iris sibirica). Zabiegi będą polegać na ręcznym usunięciu krzewów i roślin zielnych pogarszających warunki wzrostu na stanowiskach występowania wymienionych gatunków. W przypadku niezwykle rzadkiej sasanki (jedyne stanowisko w Parku) wykonane zostanie prześwietlenie drzewostanu. Zabieg poprawi warunki świetlne stanowisk i będzie przeciwdziałać konkurencji roślin, prowadzącej do zaniku gatunków. Zabiegi będą wykonywane od czerwca do października,3) usuwanie zagrażających drzew z terenu Ośrodka Hodowli Żubrów (OHŻ) (usuwanie drzew martwych (stojących i leżących) oraz zamierających). Zabieg ten prowadzony będzie na terenie zagród hodowlanych w celu zabezpieczenia przebywających tam zwierząt przed wszelkiego rodzaju urazami oraz w celu zapewnienia zwierzętom lepszych warunków do korzystania z terenu. W okresie ostatnich lat, w wyniku zamierania drzew doszło do dużego nagromadzenia martwych, leżących pni, co skutkuje licznymi utrudnieniami w poruszaniu się żubrów na obszarze zagród. Planowana do usunięcia masa drzew – około 300 m3, stanowi zaledwie około 8 % masy martwych drzew, jaka znajduje się na terenie OHŻ. Usunięcie drzew jest także konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa pracowników OHŻ oraz zapewnienia właściwego stanu i infrastruktury technicznej (w szczególności płotów). Przed planowanym usuwaniem drzew zostanie przeprowadzone rozpoznanie entomologiczne wybranych drzew na obecność, potencjalnie z nimi związanych, gatunków chronionych,4) regulację liczebności jeleni i dzików wyłącznie na terenie Rezerwatu Pokazowego Żubrów. Celem dokonywanego zabiegu jest utrzymanie dobrej kondycji stad tych zwierząt, które są tam eksponowane.Wprowadzony podział Parku na rodzaje ochrony oraz sposoby udostępniania obszaru Parku dla celów edukacyjnych, turystycznych i rekreacyjnych opracowano w formie tabelarycznej. Określono również maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu, udostępnionego dla realizacji wskazanego celu.Realizacja zadań ochronnych określonych w załącznikach do rozporządzenia może być dostosowana do konieczności usuwania negatywnych skutków zjawisk żywiołowych w parku narodowym.Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikających elementów rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.Przewidziane do wykonania zadania ochronne przyczynią się do poprawy i zachowania stanu siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotami ochrony w integralnym z Parkiem obszarze Natura 2000. Wykonywane działania nie będą posiadały negatywnego wpływu na wyszczególnione w zarządzeniu Ministra Środowiska przedmioty ochrony dla powyższego obszaru Natura 2000. PAGE \* MERGEFORMAT11) Podział na oddziały oznaczone liczbą i dużą literą, pododdziały oznaczone małą literą podano zgodnie z mapą ewidencyjną Białowieskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, skala 1:10 000, według stanu na dzień 01.01.2001. Mapa znajduje się w siedzibie Dyrekcji Białowieskiego Parku Narodowego w miejscowości Białowieża.) Lokalizacja według numeracji oddziałów, podział na oddziały oznaczono liczbą, pododdział na pododdziały oznaczono liczbą i dużą literą, wydzielenia oznaczono małą literą, podano zgodnie z mapą ewidencyjną Białowieskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, skala 1:10 000, według stanu na dzień 01.01.2001. Mapa znajduje się w siedzibie Dyrekcji Białowieskiego Parku Narodowego w miejscowości Białowieża.) Lokalizacja według numeracji oddziałów, podział na oddziały oznaczono liczbą, pododdział na pododdziały oznaczono liczbą i dużą literą, wydzielenia oznaczono małą literą, podano zgodnie z mapą ewidencyjną Białowieskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, skala 1:10 000, według stanu na dzień 1 stycznia 2001. Mapa znajduje się w siedzibie Dyrekcji Białowieskiego Parku Narodowego w miejscowości Białowieża.) Lokalizacja według numeracji oddziałów, podział na oddziały oznaczono liczbą, pododdział na pododdziały oznaczono liczbą i dużą literą, wydzielenia oznaczono małą literą, podano zgodnie z mapą ewidencyjną Białowieskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, skala 1:10 000, według stanu na dzień 01.01.2001. Mapa znajduje się w siedzibie Dyrekcji Białowieskiego Parku Narodowego w miejscowości Białowieża.PAGE \* MERGEFORMAT1Mirek SobesiukAgata Dąbrowska22014-01-14T11:16:00Z2014-01-15T10:03:00Z2014-01-15T10:03:00Z030969858192Microsoft Office Word0484135falseTytuł1Microsoftfalse67755falsefalse14.0000