7AUxg68WfPHWHl+xRCKmBThmQvk=nkN6h1ISgoM90U9rVnDBk0ejWzQ=kOiPj7qf4hsyoYr2exM7zistK3j4IugS50VUWjy121xeHm6RNylgaMHJeEXAK8It PLtJ/6jDnCv3mg+zwPKJ2a3jeqXSnQzyM9zjAq5KVtX48StdXQ29Fpj9pnQorQ17 Y/4LHECIROzJXQYktl39UL0NPslHGelgMhKlXZBZf9E=MIIE6TCCA9GgAwIBAgIDBhnvMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxFDASBgNVBAUTC05y IHdwaXN1OiAxMQswCQYDVQQGEwJQTDEiMCAGA1UECgwZVW5pemV0byBUZWNobm9s b2dpZXMgUy5BLjETMBEGA1UEAwwKQ0VSVFVNIFFDQTAeFw0xMzEyMDkxMDM3NDJa Fw0xNTEyMDkxMDM3NDJaMIH7MTMwMQYDVQQDDCpNYWNpZWogR3JhYm93c2tpOyBN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExDzANBgNVBCoMBk1hY2llajESMBAGA1UE BAwJR3JhYm93c2tpMRowGAYDVQQFExFQRVNFTDo1OTA4MTMwMzI3NjEhMB8GA1UE CgwYTWluaXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMSowKAYDVQQQMCEMDldhd2Vsc2th IDUyLzU0DA8wMC05MjIgV2Fyc3phd2ExETAPBgNVBAcMCFdhcnN6YXdhMRQwEgYD VQQIDAttYXpvd2llY2tpZTELMAkGA1UEBhMCUEwwgZ8wDQYJKoZIhvcNAQEBBQAD gY0AMIGJAoGBAJ69Io1VEQR/Fdg8ee6LCI3qUC5dWT53zbRekKyvVqZUf2VlJ7D5 6Ko2n2cC7apNpt8/ISgnqm2k2AUnoAt90VuVbX0qmO3tWLlhVTODPpNu384zMMef kGjP4vQKQFFTva0I0D7VAbZkaPgDJpx8BoYwfPAWQbrzU1BTj4yJsvl1AgMBAAGj ggGWMIIBkjAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBkAwgfUGA1UdIAEB/wSB6jCB5zCB5AYLKoRo AYb2dwIEAQEwgdQwLQYIKwYBBQUHAgEWIWh0dHA6Ly93d3cuY2VydHVtLnBsL3Jl cG96eXRvcml1bTCBogYIKwYBBQUHAgIwgZUMgZJDZXJ0dW0gUUNBIFByb2Zlc2pv bmFsbnkgLSBrd2FsaWZpa293YW55IGNlcnR5ZmlrYXQgd3lkYW55IHByemV6IFVu aXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4gemdvZG5pZSB6IHd5bWFnYW5pYW1pIFVz dGF3eSBvIHBvZHBpc2llIGVsZWt0cm9uaWN6bnltLjAMBgNVHRMBAf8EAjAAMC8G A1UdHwQoMCYwJKAioCCGHmh0dHA6Ly9jcmwuY2VydHVtLnBsL3FjYTExLmNybDAo BggrBgEFBQcBAwQcMBowCAYGBACORgEBMA4GCSqEaAFlAwEBAgoBBDAfBgNVHSME GDAWgBTyTl5reRDOhMckfhIqTI/PyDAH2TANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEAYyGA ZW//zyNfyX/9ZT90r2ynisSC3bZcO91Sa38lxzBmNRBGEAg+162OPyxKNpUes0sI 3vT7naZwCQIPsb8dJbMa9nHwHS5Kjq+IEV6SlnE2gcxcNdVA9dUDTUw/zCFeuxQ9 UkkP/Hd1HgKz39q+0bAOa0NFLBMISCCawlfRojPl9qzi28Tu/hOiuzlQ+woFhEAw 4Xje0tm4GUmHrP8SKYbJupAkigSjzIxF3PDmfty3SMp14mnBn0lst7bdUmIEr+rR InwjTpQUvJsk3Lyr6AnNghXQPqhv/3ZgJC9rAG5WH31yB2huYSKmUAtFppVq6QL8 c18tcUtq3ETOTSLIXg==2014-01-09T16:24:53ISRansgLqMHcM1E2+trGr0KnAOI=CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL,serialNumber=Nr wpisu: 1399855MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarz. MŚ ws zadań ochronnych dla Karkonoskiego PN - załączniki.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIagYJKoZIhvcNAQcCoIIIWzCCCFcCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHTBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBwwSBwDCBvQIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBRB 6ah2OOrioWRzPascqpTJj20uTAIFAIlJY9AYDzIwMTQwMTA5MTYyNTAwWjADAgEB AghoVQ7bnit65qBhpF8wXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNVBAYT AlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYDVQQD DAtDRVJUVU0gUVRTQaCCBJkwggSVMIIDfaADAgECAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrd LA0JITANBgkqhkiG9w0BAQUFADBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwlTWlu aXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwmTmFy b2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkwHhcNMDkxMjAxMDkw MzI2WhcNMTQxMjAxMjM1OTU5WjBdMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMjELMAkG A1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xFDAS BgNVBAMMC0NFUlRVTSBRVFNBMIIBIjANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOCAQ8AMIIBCgKC AQEAtWNaxI3za0r43xi4cuP39ATVl/mdxMPT4djsQrYD9RKRBLHr9kIUT/QPSiZz 1GVJBhaozB89YfAhrS8KvY8EJpvI/yiwV8Yr6mKoGb1dEce8mGmXffZZM1jxYhJ+ PvdoQR3OBRgLGpv57YArRolMFlYuC/ToRq3YkZvw7Vnh6VxPdwGMqnGN8pDV5KLN 4KzX54/wrMFjTSGTFoGZi1iCyOxaLlJNP76DgUDGoeB+5C9KonDSY8SlYfyKXtOo nhIavctGI0xLLSDilu335BafNLyNoQHT07h474Epkc2aTB3PFLt9BrLbzcJNK0Dh JeFbNgsmDIV2L6OBf61q3YQlGwIDAQABo4IBOjCCATYwFgYDVR0lAQH/BAwwCgYI KwYBBQUHAwgwDAYDVR0TAQH/BAIwADCBqwYDVR0jBIGjMIGggBRZNAz7fedFAW/J cJbCTgb4D4FD9qFypHAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVy IHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dl IENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpghRipw0EwyS41CdWzD+Ba/Lr Mu8HGTAxBgNVHSABAf8EJzAlMCMGBFUdIAAwGzAZBggrBgEFBQcCARYNd3d3Lm5j Y2VydC5wbDAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBsAwHQYDVR0OBBYEFAKgYwrOzgHy9qcxPf31 zxVhDiwgMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQAE0CxcuGQZzn7tqlsI5XKkXkAk6SZF sfgFcmtlI7F2xyrOEBGy7RRDulF9mY6AqGHDMosdVP/55oqO20vp8Yn0IJOLoIz6 amwvbiG2tkPwYkM8qNQabOVAdcDAPrBABXc5zJucOf2X+TcjhtIE3iEp7WN+KS3a Xua9AA5TJHg1cLVeQz5//qis4i7ox+Vi/VghiHcW1lmle2kt0NW1fhYlJX4bamtf hnINHFcwBD7FJ33o9SibQ6zeLL27/KUgctzyTJoNcRrC1G1zVGPAxxnSsbdtt4el Xw4Kv98IrY+9Qj1Pzc1xWPAF/F/Eill4RnUxGudpBrz/lxbCHx2KBNiJMYIC0DCC AswCAQEwgYYwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVyIHdsYXNj aXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dlIENlbnRy dW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrdLA0JITAJ BgUrDgMCGgUAoIIBHjAaBgkqhkiG9w0BCQMxDQYLKoZIhvcNAQkQAQQwHAYJKoZI hvcNAQkFMQ8XDTE0MDEwOTE2MjUwMFowIwYJKoZIhvcNAQkEMRYEFDoozfbjhpzs bPpNXyODcHHUOQiTMIG8BgsqhkiG9w0BCRACDDGBrDCBqTCBpjCBowQU8tWxfJyz ywHnizQzXNSOEkNvzMswgYowcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVN aW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZO YXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUMZ6U4V37ivoY bp5D0Ika3SwNCSEwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAEggEAYrx2/x6+Av/WDIo4B8D/zm75 AHHQbDJntLwK9iNdUMgWjeUQXuVPH1yEJ9FaCtAZZ2Wxf4EevSJL2oP2kgRTUyw2 OfCXO0HMKZUZwigcg9ERj02JkB3GKu3GLRWHW94eLfKVWS+YtUPGH7uFYlUK0zv5 dau/6ZEzGam/E/ZDXostztMpLXzzpNdrH2SP8up+BQsj2fiPCJiBD5PJXVzHahzG K2oQkl5XNEQGxjStgLACFfksgwRuSBxcDWi41B3EiPyTtiGD9bWf1quYo1a79HMN NjvoE9pgphLfY7cmoqGSdj/caEY9exZEZlhKqh8n9lZtx5rTuMFz5IOX16cW9w==Załączniki do zarządzenia nr …… Ministra Środowiska z dnia ..................................... 2014 r.Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ SPOSOBY ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Erozja gleb1. Utwardzenie nawierzchni szlaków turystycznych oraz dróg wewnętrznych.2. Zabezpieczenie poboczy szlaków turystycznych i dróg wewnętrznych przed wydeptywaniem.3. Zabezpieczenie nartostrad i tras wyciągów przed erozją.4. Zabudowa przeciwerozyjna miejsc, w których erozję spowodowała działalność człowieka2Podatność drzewostanów Parku na uszkodzenia przez czynniki abiotyczne i biotyczne na skutek zniekształcenia ich struktury gatunkowej i przestrzennej 1. Przebudowa gatunkowa i strukturalna drzewostanów. 2. Renaturalizacja ekosystemów leśnych. 3. Restytucja rzadkich i zagrożonych ekotypów drzew i krzewów.4. Kontrola stanu sanitarnego sztucznych monokultur świerkowych3Presja zwierzyny płowej na ekosystemy leśne1. Współpraca z sąsiadującymi nadleśnictwami oraz parkiem po czeskiej stronie w zakresie regulacji liczebności jelenia (Cervus elaphus) na całym obszarze Karkonoszy i Gór Izerskich. 2. Wykonywanie ogrodzeń upraw.3. Zakładanie na drzewka osłon indywidualnych.4. Zabezpieczanie drzewek repelentami.5. Redukcja liczebności jeleni (Cervus elaphus) zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r. poz. 1226)41. Zachwianie równowagi stanu populacji zwierząt. 2. Zanik rzadkich oraz zagrożonych gatunków zwierząt. 3. Ubytek naturalnych ostoi gatunków1. Restytucja i reintrodukcja gatunków.2. Kontrola liczebności i struktury populacji.3. Odłowy lub redukcja przegęszczonych populacji owadów.4. Czasowe wyłączanie wybranych obszarów Parku z udostępnienia turystycznego. 5. Odbudowa biotopów dla zapewnienia optymalnych warunków dla zagrożonych populacji zwierząt 51. Wymieranie gatunków. 2. Zmniejszanie liczebności rzadkich i zagrożonych gatunków roślin. 3. Zanikanie zbiorowisk1. Zachowanie zasobów genowych rzadkich i zagrożonych gatunków roślin.2. Restytucja i reintrodukcja gatunków. 3. Ograniczanie wejść na obszar występowania zagrożonych gatunków6Lokalne i okresowe przekroczenia dopuszczalnej liczby osób mogących przebywać na danym odcinku szlaku turystycznego1. Ograniczanie wejść na zagrożony obszar Parku.2. Limitowanie liczby turystów przewożonych przez koleje linowe. 3. Monitorowanie oddziaływań na zasoby przyrodnicze.7Rozbudowa infrastruktury obsługującej ruch turystyczny 1. Uzgadnianie warunków realizacji inwestycji w ramach wydanych decyzji administracyjnych.2. Nadzorowanie realizacji działań kompensacyjnych. 3. Monitoring oddziaływania inwestycji na środowisko8Zakłócenia walorów krajobrazowych poprzez budynki i budowle 1. Rozbiórka obiektów i rekultywacja obszarów wykorzystywanych na cele gospodarcze i mieszkalne należących do Parku oraz działania na rzecz podjęcia przedmiotowych czynności, w przypadku nieruchomości niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku II. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków11. Zanieczyszczenia:1) powietrza, 2) wód, 3) gleb.2. Naruszenie przepływów wód w potokach i ekosystemach Parku1. Kontrola niskiej emisji ze źródeł lokalnych oraz gospodarki wodno-ściekowej w schroniskach, obiektach administracyjnych. 2. Działania na rzecz odprowadzania ścieków poza obszar Parku.3. Monitorowanie realizacji pozwoleń wodnoprawnych2Presja rozbudowy infrastruktury technicznej obsługującej ruch turystycznyDziałania na rzecz wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego postanowień ograniczających rozbudowę infrastruktury technicznej obsługującej ruch turystyczny3Przekształcanie funkcji istniejących obiektów związanych z obsługą ruchu turystycznego (schroniska) na obiekty o charakterze gastronomiczno-hotelowo-infrastrukturalnym 1. Przejęcie w użytkowanie lub wykup gruntów. 2. Ograniczanie rozbudowy i przekształcania obiektów4Ingerencja przedsięwzięć inwestycyjnych w zasoby przyrodnicze na obszarach Natura 20001. Działania na rzecz ograniczenia ingerencji przedsięwzięć inwestycyjnych w zasoby przyrodnicze na obszarach Natura 2000 poprzez udział w przygotowywaniu ocen oddziaływania na środowisko planów, strategii i zamierzeń inwestycyjnych na obszarach Natura 2000.2. Działania na rzecz ograniczenia ingerencji przedsięwzięć inwestycyjnych w zasoby przyrodnicze na obszarach Natura 2000 na etapie uzgodnień planów, strategii i zamierzeń inwestycyjnych na terenie Parku.3. Występowanie do właścicieli gruntów i zarządców o zaniechanie działań mogących pogorszyć stan zasobów przyrodniczych objętych ochroną obszarową Natura 2000III. Zagrożenia zewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Nadmierny ruch turystyczny1. Czasowe zamykanie szlaków turystycznych.2. Czasowe wyłączanie zagrożonych obszarów z udostępnienia.3. Regulacja natężenia ruchu turystycznego.4. Poprawa stanu nawierzchni szlaków turystycznych. 5. Ustawianie infrastruktury informacyjno-edukacyjnej2Powstawanie barier w migracji zwierząt pomiędzy Parkiem i otoczeniem1. Wyznaczenie korytarzy ekologicznych. 2. Występowanie do organów administracji publicznej z wnioskami o zachowanie wyznaczonych korytarzy w miejscowym planowaniu przestrzennym3Uszkadzanie siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i zwierząt poprzez penetrację osób przebywających lub mieszkających w bezpośrednim sąsiedztwie Parku1. Podejmowanie przez Park działań w kierunku wykupu gruntów przylegających do Parku.2. Działania na rzecz wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego postanowień ograniczających zabudowę na gruntach znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie Parku.3. Edukacja społeczności lokalnych41. Zaśmiecanie.2. Hałas.3. Płoszenie zwierząt. 4. Niszczenie roślin i grzybów. 5. Nielegalna penetracja1. Ustawianie tablic informacyjnych.2. Kontrola i nadzór obszaru Parku przed nielegalnym wstępem i penetracją przez turystów.3. Edukacja przyrodnicza5Uszkodzenia drzewostanów przez zjawiska atmosferyczne (wiatr, opady)1. Usuwanie części drzew powalonych na szlaki turystyczne, ogrodzenia z podsadzeniami podokapowymi, w miejscach planowanych do podsadzenia gatunkami roślin w ramach przebudowy drzewostanów i restytucji gatunków. 2. Zwiększanie odporności drzewostanów w ramach zabiegów pielęgnacyjnych6Synantropizacja roślinności1. Eliminowanie roślinności synantropijnej w najbardziej zagrożonych miejscach Parku.2. Używanie materiałów rodzimego pochodzenia do wykonywania remontów szlaków i dróg IV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposoby eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Przenikanie gatunków obcych i niepożądanych, w tym inwazyjnych1. Regulacja liczebności tych gatunków na terenie Parku.2. Współpraca z lokalnymi społecznościami dla podniesienia świadomości zagrożeń2Utrata walorów krajobrazowych1. Działania na rzecz ograniczania budowy nowych obiektów infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej i sportowej w bezpośrednim sąsiedztwie Parku, w tym na terenie otuliny Parku. 2. Działania na rzecz umieszczania postanowień o ochronie walorów krajobrazowych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, strategiach rozwoju regionalnego 3Zanieczyszczenia:1) powietrza, 2) wód, 3) gleb1. Monitorowanie źródeł i poziomu zanieczyszczeń.2. Podjęcie ewentualnych działań w celu eliminacji lub ograniczania zanieczyszczeń1) Zagrożenia uszeregowano od najistotniejszego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃSposoby ochrony czynnej na obszarach objętych ochroną ścisłąOchrona przyrody nieożywionej i glebRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Remont szlaków turystycznychDo 2370 mOddziały – 5, 171, 172, 173, 201W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1Badania szczegółowe małopowierzchniowych zbiorowisk nieleśnych Parku (w tym siedliska przyrodnicze Natura 2000: 4060 Wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum), 6150 Wysokogórskie murawy acydofilne (Juncion trifidi) i bezwapienne wyleżyska śnieżne (Salicion herbaceae), 6430 Ziołorośla górskie i ziołorośla nadrzeczne, 7110 Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe), 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska, 7150 Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion, 8110 Piargi i gołoborza krzemianowe)Cały teren Parku objęty ochronąścisłą- w ramach metodycznie wyznaczonej sieci powierzchni badawczych Obwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica2Monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych w ramach projektu „Ochrona najcenniejszych ekosystemów Karkonoskiego Parku Narodowego etap III”Otoczenie szlaków turystycznych objętych remontami (szlak czerwony na Śnieżkę, szlak niebieski w Kotle Małego Stawu, szlak żółty Jantarowa cesta)3Inwentaryzacja grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes) Parku Cały teren Parku objęty ochronąścisłą4Monitoring porostów w ramach projektu „Odnowa w środowisku - czarny trójkąt nabiera kolorów”Cały teren Parku objęty ochronąścisłą5Przycinanie pędów kosodrzewiny (Pinus mugo) w miejscach zarastania dróg i szlaków turystycznych dla eliminacji wydeptywania nowych ścieżek omijających przeszkodyOdcinki dróg i szlaków turystycznych wymagające odsłonięcia spod pędów kosodrzewiny (Pinus mugo) 6Długoterminowe badania klimatyczne, hydrologiczne i fizykochemiczne w leśnych zlewniach górskich w Parku Zlewnie Kamieńczyka, Wrzosówki i ŁomnicyObwody ochronne-Śnieżka, Przełęcz, Szrenica7Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego według metodyki zatwierdzanej przez Głównego Inspektora Ochrony ŚrodowiskaZlewnia WrzosówkiObwód Ochronny Przełęcz8Porównanie stanu zdrowotnego roślin rosnących w Karkonoskim Banku Genów w Jagniątkowie (KBGJ) i roślin rosnących na stanowiskach naturalnych na terenie KarkonoszyCały teren Parku objęty ochronąścisłąObwody ochronne - Śnieżka, Przełęcz, Szrenica9Badania retrospektywne przemian najcenniejszych subalpejskich i alpejskich zbiorowisk roślinnych KarkonoszyCały teren Parku objęty ochronąścisłą - w ramach metodycznie wyznaczonej sieci powierzchni badawczych10Badania faunistyczne nad biocenozami związanymi z drewnem w lasach Parku – owady saproksyliczne, drapieżne, pasożytnicze oraz skoczogonkiCały teren Parku objęty ochronąścisłą - w ramach metodycznie wyznaczonej sieci powierzchni badawczych11Ocena aktualnego stanu, identyfikacja zagrożeń i propozycje zadań ochronnych dla wybranych grupy owadów ekosystemów wodno-bagiennych Parku: ważki (Odonata), chruściki (Trichoptera),jętki (Ephemeroptera), chrząszcze wodne (Coleoptera), widelnice (Plecoptera) Cały teren Parku objęty ochronąścisłąII. Sposoby ochrony czynnej na obszarach objętych ochroną czynnąOchrona przyrody nieożywionej i glebLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Remont szlaków turystycznychDo 16 030 m1. Oddziały – 3 , 4, 16, 17, 18, 35, 36, 42, 43, 47, 49, 50, 52, 54, 55, 56, 59, 60, 61, 62, 63, 65, 69, 71, 73, 89, 104, 106, 109, 123, 124, 125, 126, 138, 146, 147, 151, 152, 162, 168, 174, 194, 195, 201, 212, 213, 214, 215, 2. Działka nr 354 Gm. Karpacz2Remonty dróg wewnętrznychDo 1 520mOddziały – 37, 38, 105, 113, 117, 118, 119, 120, 122, 135, 143, 144, 145, 146, 14731. Zabezpieczenie szlaków turystycznych i dróg wewnętrznych przed zniszczeniami spowodowanymi przez opady atmosferyczne.2. Usuwanie uszkodzeń nawierzchniW miarę potrzeb stwierdzonych w wyniku inwentaryzacji zagrożeń, szkódObwody ochronne -Przełęcz, Szrenica, Śnieżka 4Zabudowa przeciwerozyjna (zapory z drewna i kamieni spowalniające spływ wód opadowych i zapobiegające erozji gleb)250 m (długość rynny erozyjnej podlegającej zabudowie)Obwody ochronne -Przełęcz, ŚnieżkaB. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Zbiór szyszek, nasion i pędów do szczepień z lokalnych ekotypów drzew i krzewówW miarę potrzeb i urodzaju nasionWydzielone drzewostany, drzewa i krzewy rodzimego pochodzenia2Hodowla sadzonekDo 60 000 sztuk Szkółka leśna, Oddziały - 104, 108, 113, 1183Zbiór ściółki dla zaszczepienia grzybów korzeniowych (mikoryz) na produkowanych sadzonkachDo 80 mObwody ochronne - Śnieżka, Przełęcz, Szrenica4Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w drzewostanach (cięcia rozluźniające)Do 7,57 ha Oddziały – 116c, 122h, 132a, 147a5Usunięcie części drzew w pododdziale w celu poprawy warunków wzrostu dla młodego pokolenia (cięcia na rzecz odnowienia)Do 132, 58 ha Oddziały – 29b, 30d, f, h, 32g, 34d, 38a, 39b, 40c, 41c, 42b, 45d, 46c, d, 48a, b, f 49d, f, 61a, b, c, 61a, b, c, 108c, f, 112d, 113h, 114a, b, 115a, 116c, 117b, c, 119a, b, c, d, f, 120g, f, 121a, 122h, 125a, d, f, 126a, d, g, 127f, i, 128a, b, f, 129a, d, f, g, h, 130a, b, 131d, f, 132b, c, 133d, c, j, k 134b, d, f, 135b, 139a, 139b, 136a 144c, d, 145a, 147a, 179b, c, 181a, 182a, 184a, 185b, c, 186a, b, 6Przebudowa drzewostanów w reglu dolnym - sadzenie drzewek jodły pospolitej (Abies alba), buka zwyczajnego (Fagus sylvatica) rzadkich ekotypów drzew i krzewówDo 200 000 sztuk sadzonek Obwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica7Kształtowanie strefy ekotonu – sadzenie sadzonek krzewów na obrzeżach lasuDo 1 000 sztuk sadzonek 8Wzbogacanie bazy pokarmowej cietrzewia (Tetrao tetrix) poprzez sadzenie sadzonek drzew stanowiących bazę pokarmowąDo 17 000 sztuk sadzonek 9Zabezpieczanie szczepów jodły pospolitej (Abies alba) gałęziami na okres zimowy w archiwach genetycznych, pielęgnacja szczepów, nawożenie mineralneDo 6200 sztuk na rok10Wykaszanie roślin wokół sadzonek drzew na uprawach leśnychDo 20 ha na rok11Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew na uprawach leśnych i młodnikach (czyszczenia wczesne, czyszczenia późne)Do 45 ha na rok12Poprawa warunków bytowania populacji cietrzewia (Tetrao tetrix), poprzez zmniejszenie zagęszczenia drzew w młodnikach w reglu górnym Do 34 ha (w okresie 2 lat)13Kontrolne poszukiwania owadów zasnui świerkowej (Cephalia abietis)Do 12 jednostek kontrolnych na rokObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica14Wykładanie oraz korowanie drzew pułapkowych na kornika drukarza (Ips typographus)Do 130 sztuk pułapek na rok15Wykładanie pułapek zapachowych (feromonowych) na:1) kornika drukarza (Ips typographus), 2) rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus), 3) drwalnika paskowanego (Trypodendron lineatum), 4) brudnicę mniszkę (Lymantria monacha), 5) wskaźnicę modrzewianeczkę (Zeiraphera griseana)Do 500 sztuk pułapek na rok16Korowanie drewna zasiedlonego przez kornika drukarza (Ips typographus) i gatunki jemu towarzyszące1300 ha, w miarę potrzeb i stopnia rozwoju owadów, z pozostawieniem większości drewna okorowanego do mineralizacji17Cięcia sanitarne:1) usuwanie drzew powalonych na szlaki turystyczne, ogrodzenia z podsadzeniami podokapowymi, miejsca planowane do podsadzenia gatunkami roślin w ramach przebudowy drzewostanów i restytucji gatunków, 2) usuwanie drzew zasiedlonych przez kornika drukarza (Ips typographus) i gatunki jemu towarzyszące dla ograniczenia masowego rozwoju owadów zagrażających zdrowotności drzewostanów1300 ha, w miarę potrzeb i stopnia zagrożenia przez owady18Zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus), poprzez ogrodzenia upraw podokapowych Do 5500 m (w okresie 2 lat)19Naprawy istniejących ogrodzeń upraw leśnych dla zabezpieczenia przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) W miarę potrzeb (stwierdzanych uszkodzeń ogrodzeń przez śnieg, złamane drzewa, konary drzew, niszczenie przez osoby trzecie)20Kompleksowe naprawy ogrodzeń powierzchniowych (obejmujące wymianę słupków oraz częściową wymianę siatki ogrodzeniowej)Do 4500 m (w okresie 2 lat)21Demontaż ogrodzeń upraw leśnych Do 2500 m długości siatki ogrodzeniowej w obszarach niewymagających dalszej ochrony przed zgryzaniem przez zwierzynę z uwagi na wielkość drzewek22Zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) - stosowanie indywidualnych osłon z siatki Do 3000 sztuk przestawionych lub naprawionych osłon (w okresie 2 lat)Obwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica23Zabezpieczanie spiralami drzewek przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) - zakładanie na pędy szczytowe osłonek winidurowych Do 275 000 sztuk (w okresie 2 lat)24Zabezpieczanie drzewek przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) - stosowanie na pędy szczytowe środków zapachowych (repelentów) Do 585 000 sztuk (w okresie 2 lat)25Zabezpieczanie mechaniczne drzew przed spałowaniem przez jelenia (Cervus elaphus) - za pomocą osłon indywidualnych i środków zapachowych (repelentów) Do 1650 sztuk (w okresie 2 lat)26Ochrona odnowień przed zwierzyną, poprzez redukcję liczebności jelenia (Cervus elaphus) zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckieOdstrzał redukcyjny jelenia (Cervus elaphus) na poziomie nieprzekraczającym 30% szacowanej liczebności populacji, po zrealizowanym  przyroście – do 34 sztuk na rok27Długoterminowe badania klimatyczne, hydrologiczne i fizykochemiczne w leśnych zlewniach górskich w Parku Zlewnie Kamieńczyka, Wrzosówki i ŁomnicyObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica28Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego według metodyki zatwierdzanej przez Głównego Inspektora Ochrony ŚrodowiskaZlewnia WrzosówkiObwód Ochronny Przełęcz29Badania faunistyczne nad biocenozami związanymi z drewnem w lasach Parku – owady saproksyliczne, drapieżne, pasożytnicze oraz skoczogonkiCały teren ekosystemów leśnych objętych ochroną czynną - w ramach metodycznie wyznaczonej sieci powierzchni badawczychObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica30Porównanie stanu zdrowotnego roślin rosnących w KBGJ i roślin rosnących na stanowiskach naturalnych na terenie KarkonoszyCały teren ekosystemów leśnych objętych ochroną czynną31Monitoring porostów w ramach projektu „Odnowa w środowisku - czarny trójkąt nabiera kolorów”Cały teren ekosystemów leśnych objętych ochroną czynnąC. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1Wykaszanie ekosystemów łąkowych wraz z usunięciem biomasy w tym w ramach ochrony siedlisk przyrodniczych Natura 2000: 1) 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris), 2) 6520 Górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion), 3) 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska,4) 6230 Bogate florystycznie górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie)Do 35 ha na rokObwody ochronne - Śnieżka, Przełęcz, działka 168 AM3 Obręb Sobieszów2Wycinanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej w ekosystemach łąkowych w tym na siedliskach przyrodniczych Natura 2000:1) 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris), 2) 6520 Górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion), 3) 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiskaDo 2 ha na rok3Nawożenie organiczne ekosystemów łąkowych w tym siedliska przyrodnicze Natura 2000: 1) 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris), 2) 6520 Górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion)Do 3,0 ha na rokObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz4Usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej w murawach naskalnych na Górze Chojnik (siedlisko przyrodnicze Natura 2000 8230 Pionierskie murawy na skałach krzemianowych (Arabidopsidion thalianae))Do 0,02haObwód Ochronny Przełęcz5Usuwanie owocostanów szczawiu alpejskiego (Rumex alpinus) na Hali pod Łabskim Szczytem, na Hali SzrenickiejDo 2,5 ha na rokObwód Ochronny Szrenica6Prowadzenie Ogrodu Karkonoskich Ziół i Krzewów przy Centrum Informacyjnym w Karpaczu, w tym:1) zbiór nasion i roślin z terenu Parku, w celu uzupełnienia kolekcji roślin o właściwościach leczniczych i gatunków rzadkich, do prezentacji edukacyjnych,2) utrzymanie zebranych roślin w uprawie0,3 haObwód OchronnyŚnieżka7Założenie i prowadzenie ogrodu roślin karkonoskich w KBGJ, w tym:1) zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin, do prezentacji edukacyjnych,2) utrzymanie zebranych roślin w uprawie0,5 haObwód OchronnyPrzełęcz8Prowadzenie pokazowego torfowiska w KBGJ, w tym:1) zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin, do prezentacji edukacyjnych,2) utrzymanie zebranych roślin w uprawie0,2 ha9Inwentaryzacja grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes) Parku Ekosystemy nieleśne objęte ochroną czynnąObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz,Szrenica10Badania szczegółowe małopowierzchniowych zbiorowisk nieleśnych Parku (w tym siedliska przyrodnicze Natura 2000 - 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska)Cały teren ekosystemów nieleśnych Parku objęty ochronączynną- w ramach metodycznie wyznaczonej sieci powierzchni badawczych11Monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych w ramach projektu „Ochrona najcenniejszych ekosystemów Karkonoskiego Parku Narodowego etap III”Otoczenie szlaków turystycznych objętych remontami (szlaki czerwony i zielony na Chojnik, szlak czarny przy Wodospadzie Szklarki)12Monitoring porostów w ramach projektu „Odnowa w środowisku - czarny trójkąt nabiera kolorów”Teren Parku objęty ochroną czynną13Długoterminowe badania klimatyczne, hydrologiczne i fizykochemiczne w leśnych zlewniach górskich w Parku Zlewnie Kamieńczyka, Wrzosówki i Łomnicy14Zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego według metodyki zatwierdzanej przez Głównego Inspektora Ochrony ŚrodowiskaZlewnia WrzosówkiObwód Ochronny Przełęcz15Porównanie stanu zdrowotnego roślin rosnących w KBGJ i roślin rosnących na stanowiskach naturalnych na terenie KarkonoszyEkosystemy nieleśne objęte ochroną czynnąObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą przeglądową drzewostanów Karkonoskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu w skali 1: 25 000, według stanu na dzień 1.01.2002 r. Mapa znajdują się w siedzibie Karkonoskiego Parku Narodowego w miejscowości Jelenia Góra.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTI. Sposoby ochrony czynnej gatunków roślin na obszarach objętych ochroną czynnąLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Bażyna czarna (Empetrum nigrum)Zachowanie in situ i ex situ1. Zbiór nasion lub części roślin ze stanowisk naturalnych.2. Hodowla sadzonek w KBGJ.3. Przechowywanie nasion w Leśnym Banku Genów Kostrzyca (LBGK)4. Utrzymanie roślin w hodowli w Ogrodzie Karkonoskich Ziół i Krzewów w Karpaczu, w ogrodzie lub na pokazowym torfowisku przy KBGJ.5. Zachowanie gatunku w terenie Parku in situ2Bażyna obupłciowa (Empetrum hermaphroditum)3Borówka bagienna (Vacinium uliginosum)4Czosnek siatkowaty (Alium victorialis)5Dziewięciornik błotny (Parnassia palustris)6Dzwonek karkonoski (Campanula bohemica)7Gnidosz sudecki (Pedicularis sudetica)8Goryczuszka polna (Gentianella campestris)9Irga pospolita (Cotoneaster integerrimus)10Kalina koralowa (Viburnum opulus)11Kuklik górski (Geum montanum)12Malina moroszka (Rubus chamaemorus)13Modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifonia)14Przetacznik alpejski (Veronica alpina)15Rozrzutka alpejska (Woodsia alpina)16Rzeżucha gorzka Opiza (Cardamine amara subsp. opizii)17Rzeżucha rezedolistna (Cardamine resedifolia)18Skalnicanaprzeciwlistna (Saxifraga oppositifolia)19Szarota drobna (Gnaphalium supinum)20Świetlik maleńki (Euphrasia minima)21Wełnianeczka alpejska (Baeothryon alpinum)22Wierzba lapońska (Salix lapponum)23Wierzba zielna (Salix herbacea)24Źurawina błotna (Oxycoccus palustris)25Źurawina drobnolistkowa (Oxycoccus microcarpus)26Biedrzeniec mniejszy (Pimpinella saxifraga subsp. rupestris)Zachowanie in situ i ex situ1. Utrzymanie roślin w hodowli w KBGJ.2. Utrzymanie roślin w hodowli w Ogrodzie Karkonoskich Ziół i Krzewów w Karpaczu, w ogrodzie lub na pokazowym torfowisku przy KBGJ.3. Przechowywanie nasion w LBGK.4. Zachowanie gatunku na terenie Parku in situ27Czeremcha skalna (Padus petraea)28Czosnek syberyjski (Alium sibiricum)29Gęsiówka alpejska (Arabis alpina)30Jałowiec pospolity halny (Juniperus communis subsp. alpina)31Porzeczka skalna (Ribes petraeum)32Przytulia sudecka (Galium sudeticum)33Rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia)34Różeniec górski (Rhodiola rosea)35Skalnica bazaltowa (Saxifraga moschata subsp. basaltica)36Skalnica mchowata (Saxifraga bryoides)37Skalnica śnieżna (Saxifraga nivalis)38Turzyca patagońska (Carex magellanicum)39Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum)40Zmienka górska (Cryptogramma crispa)41Źebrowiec górski(Pleurospermumaustriacum)42Arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica)Zachowanie in situ i ex situ1. Zbiór nasion lub części roślin z naturalnych stanowisk.2. Hodowla sadzonek oraz utrzymanie roślin w hodowli w KBGJ.3. Utrzymanie roślin w hodowli w Ogrodzie Karkonoskich Ziół i Krzewów w Karpaczu, w ogrodzie lub na pokazowym torfowisku przy KBGJ.4. Zachowanie gatunku na terenie Parku in situ43Arnika górska (Arnica montana)44Brzoza omszona karpacka (Betula pubescens ssp. carpatica)45Jarząb pospolity (Sorbus aucuparia)46Krokus wiosenny (Crocus heufelianus)47Kruszyna pospolita(Frangula alnus)48Prosiecznik jednogłówkowy (Hypochoeris uniflora)49Trzmielina pospolita (Euonyus europaeus)50Wszewłoga górska (Meum athamanticum)51Sosna kosodrzewina (Pinus mugo)Zachowanie in situ i ex situ1.Utrzymanie roślin w hodowli w KBGJ. 2. Utrzymanie roślin w hodowli w Ogrodzie Karkonoskich Ziół i Krzewów w Karpaczu, w ogrodzie lub na pokazowym torfowisku przy KBGJ.3. Zachowanie gatunku na terenie Parku in situ52Rozchodnik olbrzymi (Sedum maximum)53Róża alpejska (Rosa pendulina)54Wełnianka pochwowata (Eriophorum vaginatum)55Wełnianka wąskolistna (Eriophorum angustifolium)56Widlicz alpejski (Diphasiastrum alpinum)57Borówka brusznica (Vacinium vitis-idaea)Hodowla ex situ1. Zbiór nasion lub części roślin ze stanowisk naturalnych.2. Hodowla sadzonek w KBGJ.3. Utrzymanie roślin w hodowli w Ogrodzie Karkonoskich Ziół i Krzewów w Karpaczu, w ogrodzie lub na pokazowym torfowisku przy KBGJ58Borówka czernica (Vacinum myrtillus)59Ciemiężyca zielona(Veratrum lobelianum)60Czosnaczek pospolity (Alliaria petiolata)61Czworolist pospolity (Paris quadrifolia)62Dzwonek szerokolistny (Campanula latifolia)63Fiołek błotny (Viola palustris)64Fiołek dwukwiatowy (Viola biflora)65Głóg jednoszyjkowy (Crategus monogyna)66Głóg dwuszyjkowy (Crategus laevigata) 67Goryczka tojeściowa (Gentiana asclepiadea)68Jaskier platanolistny (Ranunculus platanoides)69Miłosna górska (Adenostyles alliariae)70Modrzyk górski (Cicerbita alpina)71Niebielistka trwała (Swertia perennis)72Oset łopianowaty (Carduus presonata)73Pierwiosnka maleńka (Primula minima)74Przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis)75Przytulia wonna (Galium odoratum)76Rodzaj Torfowce(Sphangnum sp)77Rozchodnik alpeski (Sedum alpestre)78Róża dzika (Rosa canina)79Sasanka alpejska (Pulsatilla alba)80Sit cienki (Juncus filiformis)81Sit skucina (Juncus trifidus)82Tojad sudecki (Aconitum plicatum)83Turzyca bagienna (Carex limosa)84Turzyca dzióbkowata (Carex rostrata)85Turzyca pospolita (Carex nigra)86Turzyca skąpokwiatowa (Carex pauciflora)87Turzyca tęga (Carex bigelowii ssp. rigida)88Wełnianeczka darniowa (Baeothryon caespitosum)89Wietlica alpejska (Athyrium distentifolium)90Wrzos zwyczajny (Calluna vulgaris)91Zawilec narcyzowy (Anemone narcissiflora)II. Sposoby ochrony czynnej gatunków zwierząt na obszarach objętych ochrona czynnąLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Gatunki ptaków (Aves)Inwentaryzacja i monitoring przyrodniczy1. Inwentaryzacja znanych stanowisk wybranych gatunków i poszukiwanie miejsc ich występowania.2. Monitorowanie stanu populacji.3. Badanie sukcesu lęgowego w znanych miejscach gniazdowaniaInwentaryzacja i kontrola skrzynek lęgowych1. Kontrola zasiedlenia skrzynek lęgowych.2. Czyszczenie skrzynek lęgowych.3. Uzupełnienie bazy danych o rozmieszczeniu skrzynek lęgowych2Jeleniowate (Cervidae)Monitoring jelenia z użyciem telemetrii satelitarnej, badania weterynaryjne gatunku1. Badania migracji i przestrzennych wymagań jelenia (Cervus elaphus) w Karkonoszach, odłów w celu założenia nadajników GPS.2. Badania genetyczne i badania występowania pasożytów3 Nietoperze (Chiroptera) Inwentaryzacja i kontrola sztucznych schronień (skrzynek dla nietoperzy (Chiroptera))1. Kontrola zasiedlenia skrzynek.2. Czyszczenie skrzynek.3. Uzupełnienie bazy danych o rozmieszczeniu i zasiedleniu skrzynek w terenieProwadzenie badań składu gatunkowego i preferencji siedliskowych nietoperzy (Chiroptera) z użyciem detekcji ultradźwiękowej.1. Badania z użyciem detekcji ultradźwiękowej, prowadzenie nasłuchów, odłowy w sieci i oznaczanie gatunków.2. Poszukiwania schronień letnich i zimowych4Pilchowate (Gliridae)Inwentaryzacja i kontrola skrzynek dla pilchowatych (Gliridae)1. Kontrola zasiedlenia skrzynek.2. Czyszczenie skrzynek.3. Uzupełnienie bazy danych o rozmieszczeniu i zasiedleniu skrzynek lęgowych.5Kuraki leśne- cietrzew (Tetrao tetrix)Ograniczenie presji drapieżników będących na liście gatunków łownych na populację cietrzewia (Tetrao tetrix)Ograniczenie liczebności drapieżników zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie, w ilości: 1) lis (Vulpes vulpes) – do 20 sztuk,2) jenot (Nyctereutes procyonoides) – w przypadku stwierdzenia na terenie Parku Oczyszczanie tokowisk Powstrzymywanie sukcesji drzew i krzewów, zarastających tokowiska cietrzewia (Tetrao tetrix) Monitoring z użyciem telemetrii satelitarnejBadania karkonoskiej populacji cietrzewia (Tetrao tetrix) (odłów 4 osobników, założenie nadajnika GPS)6Bezkręgowce (Invertebrata)Motyle (Lepidoptera) - Niepylak apollo (Parnassius apollo)1. Tworzenie warunków do reintrodukcji gatunku poprzez hodowlę rośliny żywicielskiej (Sedum maximum) w KBGJ oraz jej wysiewanie na potencjalnych siedliskach.2. Transport gatunku z hodowli w Sycowie do KBGJ. 3. Hodowla i reintrodukcja gatunku.Motyle (Lepidoptera) - hodowla w motylarni Hodowla motyli (Lepidoptera) w motylarni hodowlano-pokazowej w KBGJMotyle (Lepidoptera) dzienne - badanie rozmieszczenia oraz wielkości populacji poszczególnych gatunków 1. Inwentaryzacja występowania.2. Hodowla w warunkach kontrolowanych.3. Odłów gatunków motyli w ramach prowadzonych badań naukowychBezkręgowce (Invertebrata) rozwijające się w drewnie1. Pobieranie wycinków pni dla hodowli w warunkach kontrolowanych bezkręgowców (Invertebrata) saproksylicznych, drapieżnych i pasożytniczych.2. Stosowanie pułapek Barbera, izolatorów do łapania owadów (Insecta) w celu rozpoznania składu entomofauny na wyznaczonych powierzchniach badawczych w ramach tematu „Badania nad biocenozami związanymi z drewnem w lasach Parku - owady saproksyliczne, drapieżne i pasożytnicze”.3. Przetrzymywanie, oznaczanie, preparowanie bezkręgowców (Invertebrata) w ramach wykonywania prac badawczychBezkręgowce środowisk wodnych:1) ważki (Odonata),2) chruściki (Trichoptera),3) jętki (Ephemeroptera),4) widelnice (Plecoptera), 5) chrząszcze wodne (Coleoptera)Odławianie larw oraz postaci dorosłych bezkręgowców wodnych za pomocą sit bentosowych, chwytaczy dennych i siatek entomologicznych oraz fotopułapek (owady dorosłe) w ramach badań naukowych Załącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ ORAZ KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisłaOddziały - 5, 8d, f, 9f, g, 10d, f, 19, 20, 21, 22a, c, 23i, h, m, 24, 25, 67j, k, l, m, n, 67g, j, k, l, m, p, 68f, 69l, m, n, o, 71l, n, o, 73 n, o, 74j, k, l, m, 75h, i, j, k, 76k, l, 77k, 81t, w, 82j, 83k, l, m, n, 84f, g, h, i, j, k, l, 85f, h, i, k, l, 87-97, 98b, d, f, g, h, 99, 100-103, 160i, 163l, 164f, g, 165i, 166j, l, 169-173, 175c, f, 196b, c, 197, 198b, c, 201d, 202-208, 209b, d, g, h, i, k, l, m, o, 210, 2112075,85292Ochrona czynna1. Oddziały -1- 4, 6, 7, 8a, b, c, 9a, b, c, d, 10a, b, c, 11-18, 22b, 23a, b, c, d, f, g, j, k, l, 26 - 29, 30a, b, c, d, f, g, h, j 31a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, o 32, 33, 34a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, n 35a, b, c, d, f, g, h, i, j, 36 - 66, 67a, b, c, d, f, h, i, n, o, 68a, b, c, d, g, h, 69a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, 70, 71a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, m, 72, 73A, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, 74a, b, c, d, f, g, h, i, 75a, b, c, d, f, g, 76a, b, c, d, f, g, h, i, j, 77a, b, c, d, f, g, h, i, j, 78, 79, 80, 81a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r., s, x, 82a, b, c, d, f, g, h, i, k, l, 83a, b, c, d, f, g, h, i, j, o, 84a, b, c, d, 85a, b, c, d, g, j, 86, 98a, c, 104, 105a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m 106 - 113, 114a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, 115, 116, 117, 118a, b, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, r., s, t, y, 119, 120a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, 121 –152, 153a, b, c, d, 159, 160a, b, c, d, f, g, h, 161, 162, 163a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, m, 164a, b, c, d, 165a, b, c, d, f, g, h, 166a, b, c, d, f, g, h, i, k, 167, 168, 174, 175a, b, d, 176 -195, 196a, 198a, d, - 200, 201a, b, c, f, g, h, 209a, c, j, f, n, 212a, b, c, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, w, x, y, z, ax, bx, cx, dx, fx, gx, hx, ix, 213a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, r, s, t, w, x, ax, bx, fx, gx, hx, ix, jx, kx, lx, 214a, b, c, d, f, g, h, i, 215a, b, c, d, f, g.2. Działka numer 168 AM 3, Obręb Sobieszów3486,02603Ochrona krajobrazowa1. Oddziały - 30i, k, 31n, p, 34o, p, 35k, 43i, j, 105n, o, 114l, m, n, 118c, d, p, w, x, 120l, 212d, 213y, z, cx, dx, mx, nx, 214j, k, 215h, i, j, k, l, m, n, o.2. Działki o numerach - 399, 457/2, 457/2, 240, 324, 332, 357, 342, 355, 369, 352, 356, 128, 292, 307, 308/1, 372, 469, 470, 471, 472, 473, 474, 532/122,1620Razem 5584,04091) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą przeglądową drzewostanów Karkonoskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu w skali 1: 25 000, według stanu na dzień 1.01.2002 r. Mapa znajdują się w siedzibie Karkonoskiego Parku Narodowego w miejscowości Jelenia Góra.Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH, REKREACYJNYCH I SPORTOWYCH, Z PODANIEM MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ JEDNOCZEŚNIE W TYCH MIEJSCACHI. Miejsca udostępniane w celach naukowychMiejsce udostępnianeMaksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuCały teren Parku 50 II. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane 1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej w Szklarskiej Porębie, oddział 2151002Ośrodek Muzealno - Edukacyjny w Jeleniej Górze503Centrum Informacyjne Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu – dwa obiekty, oddziały - 31, 71804Kaplica Św. Wawrzyńca, działka nr 128, Obręb Karpacz 3, Gmina Karpacz100III. Miejsca udostępniane w celach turystycznychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Wąwóz i Wodospad Kamieńczyka, oddział 184502Miejsce odpoczynku - Tabaczana Ścieżka, oddział 6b 303Miejsce odpoczynku - Sowia Przełęcz, oddział 18d 404Miejsce odpoczynku - Droga Urszuli, oddziały - 29a, 29b (2 miejsca odpoczynku) 405Miejsce odpoczynku - przy Schronisk nad Łomniczką, oddział 48b 306Miejsce odpoczynku - przy Śląskiej Drodze, oddział 52k 307Miejsce odpoczynku - oddziały - 52g, 63b, (2 miejsca odpoczynku) 408Miejsce odpoczynku - Spalona Strażnica, oddział 92f 409Miejsce odpoczynku - Słonecznik, oddział 96 2510Miejsce odpoczynku koło Orlinka, oddział 45a 4011Miejsce odpoczynku - Strażnica Karkonoskiego Parku Narodowego „Domek Myśliwski”, oddział 71m 4012Miejsce odpoczynku - Polana, oddział 56a, 56b, 56d (3 miejsca odpoczynku) 6013Miejsce odpoczynku - przy Drodze B. Czecha, oddział 35d 2514Miejsce odpoczynku - enklawa Chojnik, oddział 213i, 213s 3015Miejsce odpoczynku - Petrówka, oddziały - 104d, 123h (2 miejsca odpoczynku) 2516Miejsce odpoczynku - Koralowa Ścieżka, oddział 119a 3017Miejsce odpoczynku - Koralowa Ścieżka przy III Drodze, oddział 146a 4018Miejsce odpoczynku - Śnieżne Kotły, oddział 171r 5019Miejsce odpoczynku - Wodospad Kamieńczyka, oddział 184j 5020Miejsce odpoczynku - przy szlaku czerwonym na Halę Szrenicką, oddział 190g 4021Miejsce odpoczynku - oddziały - 180b, 181a (2 miejsca odpoczynku) 2522Miejsce odpoczynku - Kukułcze Skały, oddział 168g 4023Miejsce odpoczynku - Wodospad Szklarki, oddział 215a 5024„Schronisko Nad Łomniczką”, Gmina Karpacz, Obręb Karpacz 4, działka nr 473 3025„Schronisko Górskie Dom Śląski”, Gmina Karpacz, Obręb Karpacz 4, działka nr 471 8026„Restauracja na Śnieżce”, Gmina Karpacz, Obręb Karpacz 3, działka nr 128 12027 Schronisko „Strzecha Akademicka”, Gmina Karpacz, Obręb Karpacz 4, działka nr 470 18028Schronisko „Samotnia”, Gmina Karpacz, Obręb Karpacz 4, działka nr 469 10029Schronisko „Odrodzenie”, Gmina Podgórzyn, Obręb Przesieka, działka nr 456 12730Schronisko „Pod Łabskim Szczytem” (2 budynki), Gmina Szklarska Poręba, Obręb Szklarska Poręba 8, działka nr 369 8031Schronisko „Szrenica”, Gmina Szklarska Poręba, Obręb Szklarska Poręba 8, działka nr 356 10032Schronisko „Na Hali Szrenickiej”, Gmina Szklarska Poręba, Obręb Szklarska Poręba 8, działka nr 352 20033Schronisko „Kochanówka”, Gmina Piechowice, Obręb Michałowice, działka nr 240 3034Schronisko „Na Zamku Chojnik”, Gmina Jelenia Góra, Obręb Sobieszów 1, działka nr 399 5635Bufet w budynku górnej stacji kolei linowej na Kopę, Gmina Karpacz, Obręb Karpacz 4, działka nr 472 50IV. Miejsca udostępniane w celach rekreacyjnychMiejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuStrefa wypoczynkowa, Chojnik, oddziały - 212, 213, działka nr 168 Arkusz Mapy nr 3 Obręb Sobieszów50V. Miejsca udostępniane w celach sportowychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Obszary w Kotle Małego Stawu (od Szerokiego żlebu do żlebu Wrota Przemytników), oddziały - 93, 94122Obszary w Wielkim Śnieżnym Kotle (od żlebu Mokrego do Rynny Świętego Elma), oddział - 171123Startowisko dla paralotni na zboczach Kopy51) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą przeglądową drzewostanów Karkonoskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu w skali 1: 25 000, według stanu na dzień 1.01.2002 r. Mapa znajdują się w siedzibie Karkonoskiego Parku Narodowego w miejscowości Jelenia Góra.UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Parku jest wykonaniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2013 r. poz. 627, 628 i 842). Zgodnie z tym przepisem dla parków narodowych, dla których nie sporządzono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres planowanych zabiegów ochronnych w ramach ochrony ścisłej i czynnej, z podaniem lokalizacji, i ich rozmiaru (metry, hektary, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. Dla wybranych gatunków roślin i zwierząt określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej. Karkonoski Park Narodowy chroni zasoby przyrodnicze w regionie, w którym działalność człowieka odcisnęła głębokie piętno na przyrodzie, ich geneza sięga nawet kilka stuleci wstecz. Spowodowała ona obniżenie różnorodności biologicznej, przekształcenie siedlisk i zmianę składu gatunkowego organizmów je zasiedlających, zaburzenia naturalnych procesów zachodzących w przyrodzie. Jednocześnie siła oddziaływania niekorzystnych czynników antropogenicznych, szybkość zmian środowiskowych zaczęła przekraczać zdolności adaptacyjne wielu rzadkich gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Park podlega silnym oddziaływaniom wywieranym przez intensywny ruch turystyczny, odbywający się po sieci szlaków wytyczanych na przełomie XIX i XX wieku. Istniejąca sieć szlaków przecina i fragmentuje obszary ochrony ścisłej ograniczając obszary, na których procesy przyrodnicze mogą zachodzić bez oddziaływań antropogenicznych. Szacowana intensywność ruchu turystycznego na terenie Parku wynosi 2,5 do 3 mln odwiedzających, osiągając okresowe i miejscowe kulminacje na terenach o najważniejszym znaczeniu dla różnorodności biologicznej obszaru, stanowiących ostoje gatunków chronionych i reliktowych.Planowane sposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony ścisłej mają za zadanie zmniejszenie oddziaływania ruchu turystycznego na siedliska, ograniczenie erozji gleb w pasie terenu wzdłuż szlaków turystycznych. Mają za zadanie dostarczyć informacji o stanie i zmianach zasobów przyrodniczych w strefie ochrony ścisłej Parku. Zaplanowano następujące zabiegi na lata 2014-2015:remont szlaków turystycznych, badania szczegółowe małopowierzchniowych zbiorowisk nieleśnych Parku,monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych w ramach projektu: „Ochrona najcenniejszych ekosystemów Karkonoskiego Parku Narodowego etap III”,inwentaryzację grzybów wielkoowocnikowych,monitoring porostów, przycinanie pędów kosodrzewiny w miejscach zarastania dróg i szlaków turystycznych, długoterminowe badania klimatyczne, hydrologiczne i fizykochemiczne w leśnych zlewniach górskich w Parku, prowadzenie obserwacji w ramach Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego wg metodyki zatwierdzonej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, porównanie stanu zdrowotnego roślin rosnących w Karkonoskim Banku Genów w Jagniątkowie i roślin rosnących na stanowiskach naturalnych na terenie Karkonoszy,badania retrospektywne przemian najcenniejszych subalpejskich i alpejskich zbiorowisk roślinnych Karkonoszy,badania faunistyczne nad biocenozami związanymi z drewnem w lasach Parku – owady saproksyliczne, drapieżne, pasożytnicze oraz skoczogonki,badania wybranych grupy owadów (ważki (Odonata), chruściki (Trichoptera), jętki (Ephemeroptera), chrząszcze wodne (Coleoptera), widelnice (Plecoptera) ekosystemów wodno-bagiennych Parku.W ramach remontów szlaków turystycznych planowany do wykonania jest remont nawierzchni z wykorzystaniem kamienia łamanego, rodzimych kruszyw, budowa kładek drewnianych dla zmniejszenia wydeptywania roślin, regeneracji zbiorowisk torfowiskowych i podmokłych; wykonywanie barier w celu kanalizacji ruchu turystycznego. Planowane do remontu odcinki szlaków (szlak niebieski na odcinku z Przełęczy Okraj na Czoło, szlak niebieski od granicy Parku do przełęczy pod Śmielcem, szlak niebieski Czeska Ścieżka, Szlak zielony od granicy parku do Hali Szrenickiej, szlak niebieski powyżej Rozdroża pod Wielkim Szyszakiem) stanowią uzupełnienie sieci wyremontowanych szlaków w latach 2004-2013. Środki na realizację remontów pozyskano z funduszy unijnych, budżetu państwa oraz z opłat za wstęp i udostępnianie Parku. W otoczeniu szlaków turystycznych, na których prowadzono prace remontowe w latach 2012-2013 planowany jest w 2014r. monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych oceniający regenerację roślinności, przemiany szaty roślinnej w wyniku prowadzonych remontów. W 2014 roku przewiduje się kontynuację obserwacji występowania grzybów wielkoowocnikowych w ramach badań naukowych zlecanych przez Park. Planowane jest przeprowadzenie badań szczegółowych małopowierzchniowych zbiorowisk nieleśnych Parku na sieci stałych powierzchni obserwacyjnych. W strefie ochrony ścisłej planujemy przycięcie pędów sosny kosodrzewiny w miejscach zasłaniania przez jej pędy fragmentów szlaków turystycznych i dróg wewnętrznych. Zabieg będzie wykonywany na niewielkich obszarach. Ponadto na lata 2014-2015 planowane jest prowadzenie nowych obserwacji- badań naukowych dla oceny stanu środowiska przyrodniczego i bogactwa gatunkowego, obserwacji przemian w obrębie zbiorowisk, oceny efektów hodowli ex situ gatunków roślin.W strefie ochrony czynnej dla ochrony przyrody nieożywionej i gleb, zmniejszenia wydeptywania roślinności planowane są remonty szlaków turystycznych: szlak czerwony i czarny w eksklawie Góry Chojnik, fragment szlaku żółtego pomiędzy grupą skalną Pielgrzymy a Polaną Bronka Czecha, szlak czarny na odcinku od granicy Parku do Sowiej Przełęczy, fragment szlaku niebieskiego „Koralowej Ścieżki” pomiędzy II drogą poziomicową a grupą skalną „Paciorki”, fragment szlaku niebieskiego od Rozdroża pod Wielkim Szyszakiem a granicą Parku, fragment szlaku niebieskiego od Przełęczy Okraj na Czoło, szlak niebieski Czeska Ścieżka, szlak zielony pomiędzy Halą Szrenicką a granicą Parku w kierunku Jakuszyc. Poprawa stanu nawierzchni szlaków skutkować będzie zawężeniem terenu zajętego pod komunikację. Technologia remontu nawierzchni szlaków turystycznych dostosowana jest do potrzeb ochrony zbiorowisk roślinnych obejmując brukowanie nawierzchni miejscowym kamieniem granitowym, zabudowę przeciwerozyjną otoczenia szlaku, budowę kładek drewnianych, wykonywanie przepustów powierzchniowych umożliwiających przepływ wody pomiędzy terenami położonymi po obu stronach szlaku turystycznego. W 2014 r. planowane jest wykonanie drobnych remontów dróg wewnętrznych poprzez uzupełnienie ubytków nawierzchni, odbudowę uszkodzonych przepustów, rowów. Zabezpieczenie szlaków turystycznych i dróg wewnętrznych od zniszczeń spowodowanych przez opady atmosferyczne; usuwanie uszkodzeń nawierzchni – w ramach planowanych prac wykonywane będzie udrażnianie przepustów, rowów, doraźne zabezpieczanie zniszczonych odcinków szlaków, dróg przed dalszą erozją po wystąpieniu szkód. Pozwoli to ograniczyć skalę uszkodzeń i koszt późniejszych napraw. Planujemy dla ograniczenia erozji gleb wykonanie zabudowy niewielkich fragmentów ciągów komunikacyjnych wykorzystywanych do przemieszczania drewna - zakres 250 m długości takich ciągów. Wykonane zostaną zapory z drewna i kamieni spowalniających spływ powierzchniowy wód opadowychW zależności od stopnia przekształcenia, stabilności, stanu uszkodzenia i zagrożenia ekosystemów leśnych dopasowuje się szczegółowe formy ochrony. Do określonej formy ochrony przypisane są strategie postępowania i zalecane sposoby działania dla zachowania lub odbudowy właściwej różnorodności biologicznej, zapewnienia trwałości ekosystemu. Celem ochrony ścisłej ekosystemów leśnych jest zachowanie naturalnych procesów ekologicznych oraz bogactwa gatunkowego organizmów w nich występujących. Ścisłej ochronie podlega 7,5% powierzchni leśnej Parku. Lasy objęte ochroną ścisłą charakteryzują się naturalnym pochodzeniem, położone są głównie w reglu górnym, ich struktura przestrzenna stanowi mozaikę różnych faz rozwojowych, posiadają wysokie zdolności buforowe i regeneracyjne. Zachowane są tam specyficzne ekotypy gatunków roślin i zwierząt, a naturalne procesy nie są zakłócane bezpośrednią ingerencją człowieka. Przyroda rządzi się swoimi prawami. W drzewostanach zachodzą zmiany, które są systematycznie monitorowane w ramach realizowanego w Parku monitoringu przyrodniczego, a uzyskiwane dane są pomocne w opracowaniu strategii i doboru działań ochronnych na innych terenach, przekształconych przez człowieka. Na obszarze objętym ochroną czynną prowadzony jest monitoring stanu zachowania zbiorowisk roślinnych i populacji zwierząt, w wyniku, którego określono stopień odkształcenia zbiorowisk aktualnie występujących od roślinności potencjalnej, tendencje przemian szaty roślinnej, ustalono zróżnicowanie podejścia ochronnego w zależności od stopnia naturalności zbiorowisk i obserwowanych kierunków rozwoju. W wyniku tak zróżnicowanego podejścia ochronnego w strefie ochrony czynnej, wyodrębniono obszary objęte ochroną czynną zachowawczą, ochroną czynną renaturalizacyjną, ochroną czynną przebudowy.Ochrona czynna zachowawcza ma na celu pozostawienie ekosystemów naturalnemu rozwojowi z ograniczoną ingerencją człowieka, która dąży wyłącznie do zapewnienia trwałości formacji leśnej i jest związana z ograniczaniem liczebności kornikowatych, służąc wydłużeniu okresu zamierania drzewostanów świerkowych antropogenicznego pochodzenia, umożliwiając naturalne rozmnażanie się drzew i zapobiegając zubożeniu lokalnej różnorodności genetycznej. Wykonywane są wyłącznie zabiegi o charakterze ratunkowym, dążąc do niezakłócania naturalnych zmian i rozwoju ekosystemów. Ochroną czynną zachowawczą objęte jest 32,6% powierzchni leśnej Parku. W obszarze tym znalazły się siedliska będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty Europejskiej górskie bory świerkowe kod 9410, kwaśne buczyny- kod 9110 dla których nie planuje się w latach 2014-2015 zabiegów ochronnych. Ich stan podlegać będzie weryfikacji w oparciu o wyniki monitoringu ekosystemów leśnych oraz bieżące obserwacje służb Parku.Ochrona czynna renaturalizacyjna dąży do zainicjowania procesów regeneracji uszkodzonych drzewostanów, stymuluje się procesy naturalnego odnowienia lasu, przywraca się utracone składniki fauny i flory, eliminuje się gatunki obce dla flory Karkonoszy. Ta forma ochrony stosowana jest w długiej perspektywie czasowej i opiera się na wykorzystaniu naturalnych procesów ekologicznych, wykorzystując zabiegi zapewniające zachowanie dynamicznego stanu równowagi w ekosystemie. Obejmuje ona swoim zasięgiem 54,2% powierzchni leśnej Parku.Ochrona czynna przebudowy ma na celu stopniową zmianę składu gatunkowego zniekształconych drzewostanów antropogenicznego pochodzenia, głównie monokultur świerkowych występujących na siedliskach kwaśnej buczyny górskiej oraz borów jodłowo-świerkowych pozbawionych ważnego komponentu – jodły pospolitej. Drzewostany zaliczone do tej kategorii podlegają zmianom składu gatunkowego, form zmieszania, struktury wiekowej. Ochrona czynna przebudowy stanowi 5,7% powierzchni leśnej Parku.Zadania składające się na czynną ochronę ekosystemów leśnych podlegają procedurom doboru w zależności od warunków przyrodniczych, założonych celów i planowanych do osiągnięcia efektów ekologicznych. Podejmowane zabiegi ochronne oparte są na wcześniejszych badaniach i monitoringu przyrodniczym obejmującym rozpoznanie stanu zagrożenia chronionego obiektu i opracowaniu sposobów eliminacji oddziaływania niekorzystnego czynnika lub tendencji. Planowane zabiegi poprzedzone zostały analizą przestrzenną ich usytuowania i objęcia określoną formą ochrony (ścisła, czynna, w tym zachowawcza, renaturalizacji i przebudowy), z czym jest związany dopuszczalny zakres ingerencji. Kolejnym etapem w działalności służb Parku jest monitoring efektów realizowanych zabiegów ochronnych, który daje ocenę skuteczności prowadzonych działań. Tak skonfigurowany system zarządzania zasobami żywej przyrody w Parku daje możliwość przywrócenia naturalnego charakteru zniekształconym częściom układów przyrodniczych oraz w dłuższej perspektywie czasowej ograniczania ingerencji do niezbędnego minimum, przy założeniu prowadzenia stałego monitoringu całego obszaru Parku. W ekosystemach leśnych objętych ochroną czynną planowane są następujące zabiegi ochronne:1) zbiór szyszek, nasion i pędów do szczepień z lokalnych ekotypów drzew i krzewów-celem zadania jest zachowanie zasobów genetycznych lokalnych populacji drzew i krzewów, zabezpieczenie materiału rozmnożeniowego do produkcji sadzonek dla planowanych zabiegów przebudowy drzewostanów regla dolnego. Głównym założeniem przy wyborze drzew i krzewów do zbioru nasion jest kryterium rodzimości pochodzenia oraz zachowanie zróżnicowania genowego populacji. Zapewnia to odpowiednio prowadzony zbiór nasion z jak największej ilości osobników z drzewostanów naturalnego pochodzenia, wytypowanych w wyniku badań naukowych,2) hodowla sadzonek - zabezpiecza materiał roślinny dla wykonywania nasadzeń drzew i krzewów w ramach przebudowy drzewostanów, restytucji rzadkich i zagrożonych, lokalnych populacji drzew. Wyprodukowane sadzonki nie podlegają selekcji jakościowej, jedynym kryterium oceny jest ich przeżywalność. Zebrane nasiona w odpowiednich terminach są wysiewane w namiotach, gdzie w zależności od gatunku rosną od 1 do 2 lat. Następnie sadzonki są wyciągane z namiotów i szkółkowane do doniczek w systemie Kosterkiewicza. Planowane jest wyprodukowanie do 60 tys. sztuk sadzonek jodły pospolitej, sosny kosodrzewiny, sadzonek gatunków liściastych w okresie 2-ch lat,3) zbiór ściółki dla zaszczepienia grzybów korzeniowych (mikoryz) na produkowanych sadzonkach - substrat do doniczek składa się z torfu, kompostu i ścioły. Substrat ten ma zapewnić zapas substancji odżywczych i wody na okres wzrostu roślin w doniczkach, do momentu wysadzenia w gruncie, jednocześnie dodatek ściółki leśnej zapewnia obecność grzybów mikoryzowych, wpływających korzystnie na przeżywalność i wzrost sadzonek. Zbiór ściółki dokonywany jest na obrzeżach szlaków i dróg wewnętrznych w ramach udrażniania rowów,4) regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w drzewostanach (cięcia rozluźniające) - planowane cięcia rozluźniające obejmują drzewostany średnich i starszych klas wieku, a ich zadaniem jest kształtowanie struktury przestrzennej drzewostanu, dostosowanej do zajmowanego siedliska i wysokości n.p.m. W zależności od lokalnych warunków przyrodniczych planowany zabiegu ma na celu: wzmocnienie odporności drzew na szkody od wiatru, okiści, poprzez dopuszczenie światła do wnętrza lasu umożliwiającego utrzymanie żywych koron,stworzenie warunków świetlnych do rozwoju roślinności runa, gatunków biocenotycznych, przyspieszania procesów rozkładu materii organicznej we fragmentach objętych przebudową drzewostanów, stworzenie warunków dla rozrostu koron przygotowując drzewa do owocowania. Właściwa struktura przestrzenna zapewnia trwałość drzewostanu i odporność na szkodotwórcze czynniki biotyczne i abiotyczne. W trakcie cięć pozyskiwane jest drewno świerka pospolitego i modrzewia europejskiego, w obszarze ochrony czynnej renaturyzacji i przebudowy. Planowany zakres do 7,57 ha w okresie 2-ch lat,5) usunięcie części drzew w pododdziale w celu poprawy warunków wzrostu dla młodego pokolenia (cięcia na rzecz odnowienia) - planowane do wykonania cięcia na rzecz odnowienia mają na celu zwiększanie ilości światła docierającego do zainicjowanych odnowień naturalnych lub wprowadzonych odnowień sztucznych, warunkując ich dalszy wzrost w kolejnych latach. Jedynym kryterium podjęcia cięć są potrzeby hodowlane wymienionych w załączniku nr 2 fragmentów drzewostanów, wynikające z kontynuacji procesu przebudowy składu gatunkowego. W trakcie cięć pozyskiwane jest drewno świerka pospolitego i modrzewia europejskiego. Na powierzchniach objętych cięciami pozostawiana jest część drzew z górnego piętra dla zróżnicowania struktury przestrzennej i wiekowej, w przypadku zagrożenia znacznym uszkodzeniem młodych podrostów modyfikowany jest sposób dopuszczania większej ilości światła do dna lasu tj. dopuszcza się światło boczne z pozostawieniem fragmentów osłony górnej starych drzew. Planowany zakres w latach 2014-2015 do 132,58 ha powierzchni manipulacyjnej, na której wykonywany będzie zabieg poprzez indywidualne wyznaczanie drzew wskazywanych do usunięcia,6) przebudowa drzewostanów w reglu dolnym sadzenie drzewek jodły pospolitej (Abies alba), buka zwyczajnego( Fagus sylvatica), rzadkich ekotypów drzew i krzewów - lokalizacja zabiegu w pierwszym rzędzie dotyczy drzewostanów świerkowych złej zdrowotności o rozluźnionym zwarciu oraz powierzchni pohuraganowych wtórnie opanowanych przez brzozę, świerk i modrzew w fazie młodników. Lokalizacja poszczególnych odnowień ma między innymi na celu tworzenie korytarzy ekologicznych pomiędzy poszczególnymi płatami kwaśnej buczyny górskiej, zachowanej w stanie naturalnym. Zadania Parku obejmują wysadzenie do 200 tysięcy sztuk sadzonek w okresie 2 lat,7) kształtowanie strefy ekotonu – sadzenie sadzonek krzewów na obrzeżach lasu - planowane jest do wysadzenia około 1 tysiąca sztuk sadzonek gatunków liściastych, na obrzeżach otwartych powierzchni (nartostrad, powierzchni powiatrołomowych) dla wzmocnienia odporności na wiatr, efektu bogactwa gatunkowego w strefie styku ekosystemu leśnego z ekosystemami nieleśnymi,8) wzbogacanie bazy pokarmowej cietrzewia (Tetrao tetrix) poprzez sadzenie sadzonek drzew stanowiących bazę pokarmową - na powierzchniach objętych ochroną czynną w reglu górnym planowane jest wysadzenie do 17 tysięcy sztuk jarzęba pospolitego i brzozy omszonej dla wzbogacenia bazy pokarmowej. Prace obejmą powierzchnie wyznaczone, jako potencjalne miejsce rozszerzenia areału lokalnych populacji cietrzewia, obszary w które ptaki migrują w trudnych warunkach zimowych,9) zabezpieczanie szczepów jodły pospolitej gałęziami na okres zimowy w archiwach genetycznych, pielęgnacja szczepów, nawożenie mineralne- w szczepy jodły pospolitej (Abies alba) wymagają pielęgnacji w ramach której na wiosnę poprawia się podwiązanie, usuwa się zimowe zabezpieczenia, usuwa się odrosty z podkładek, w okresie lata na wybranych powierzchniach usuwa się konkurencyjną roślinność zielną wokół szczepów, a jesienią poprawia się podwiązanie szczepów oraz zabezpiecza się je gałęziami świerkowymi przed wyłamywaniem przez okiść śniegową. Dodatkowo cyklicznie wymianie podlegają paliki wspierające szczepy i służące mocowaniu gałęzi osłaniających szczepy przed uszkodzeniem. Dodatkowo dla wzmocnienia wzrostu szczepów planowane jest próbne zastosowania nawożenia mineralnego nawozem z domieszką związków dolomitu. Planowany zakres do 6200 sztuk szczepów,10) wykaszanie roślin wokół sadzonek drzew na uprawach leśnych - to zabieg poprawiający warunki wzrost sadzonek poprzez ograniczenie konkurencji ze strony innych gatunków roślin. Zapobiega zaparzaniu się sadzonek i rozwojowi pleśni śniegowej na obumarłych pędach roślin. Planowany zakres do 20 ha upraw objętych zabiegiem na rok,11) regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew na uprawach leśnych i młodnikach (czyszczenia wczesne, czyszczenia późne) - wykonane w ubiegłych dziesięcioleciach odnowienia na powierzchniach poklęskowych, podsadzenia w drzewostanach o rozluźnionym zwarciu, odnowienia pod osłoną modrzewia, wymagają w trakcie wzrostu wykonania zabiegów pielęgnacyjnych. Mają one na celu zapewnienie dostępu do światła i składników odżywczych dla gatunków wolno rosnących w młodości (jodła pospolita, klon jawor, lipa drobnolistna, buk zwyczajny), wzmocnienie odporności na szkody od wiatru i okiści dzięki zwiększonemu dostępowi światła spowalniającemu proces redukcji aparatu asymilacyjnego. Planowany zakres do 45 ha upraw i młodników objętych zabiegami na rok,12) poprawa warunków bytowania populacji cietrzewia (Tetrao tetrix), poprzez zmniejszenie zagęszczenia drzew w młodnikach w reglu górnym - w ramach zabiegu planowane jest wycinanie części drzew w młodnikach dla utrzymania przerywanego zwarcia, kształtowania biogrup, stwarzając warunki do utrzymywania i rozwoju roślinności zielnej, krzewinek. W ramach cięć popierane będą gatunki liściaste jarząb, brzoza, przez co wzbogacona zostanie baza żerowa i stworzone zostaną optymalne warunki do bytowania populacji cietrzewia. Zabieg planowany jest do wykonania we fragmentach drzewostanów położonych w reglu górnym, na powierzchni do 34 ha w okresie 2-ch lat,13) kontrolne poszukiwania owadów (zasnui świerkowej) - jesienne poszukiwania foliofagów występujących na świerku wykonywane są w celach prognostycznych, dla określenia stopnia zagrożenia drzewostanów świerkowych. Wykonywany zabieg jest elementem monitoringu zagrożeń ze strony owadów wykonywanego na obszarze administrowanym przez Lasy Państwowe i Parki Narodowe, zgodnie z ustawą o lasach, według Instrukcji Ochrony Lasu,14) wykładanie oraz korowanie drzew pułapkowych na kornika drukarza - zabieg jest elementem monitoringu wielkości populacji kornika drukarza tj. oceny zagrożenia masowym zasiedlaniem drzew (liczenie ilości otworów wgryzowych na drzewach prognostycznych), badania tempa rozwoju w zależności od warunków klimatycznych, skuteczności naturalnych czynników ograniczających (pasożyty, grzyby, klimat). Jest jednym z elementów ograniczających liczebność szkodników wtórnych poprzez okorowanie drzew pułapkowych wraz ze przesuszeniem lub zniszczeniem korowiny zawierającej larwy kornikowatych. Pierwszą serię drzew wykłada się w kwietniu, wykładanie drugiej serii jest uzależniona od wyników kontroli zasiedlenia wywrotów i złomów i odłowów w pułapki feromonowe. Rocznie jest planowanych jest do wyłożenia około 130 sztuk drzew pułapkowych.15) wykładanie pułapek zapachowych (feromonowych) na kornika drukarza, rytownika pospolitego, drwalnika paskowanego, brudnicę mniszkę, wskaźnicę modrzewianeczkę - celem zabiegu jest dostarczenie informacji o dynamice populacji kambio i foliofagów, jest elementem zmniejszającym liczebność populacji i tempo zasiedlania drzew. Na terenie Parku wykładane są pułapki feromonowe na kornika drukarza i rytownika pospolitego, wyposażane w feromony agregacyjne. W kwietniu wykładana jest pierwsza partia feromonów w pułapkach, która ma określić początek rójki i jest sygnałem do uzbrojenia pozostałych pułapek feromonowych, dzięki czemu feromony są bardziej wydajnie wykorzystywane i skutecznie rozpraszają populacje kornika drukarza w najważniejszej fazie zakładania pierwszej generacji. W sezonie stosuje się dwie partie wykładania feromonów na kornika drukarza (wiosenną i letnią). Monitorowaniu podlega występowanie owadów brudnicy mniszki i wskaźnicy modrzewianeczki za pomocą pułapek feromonowych – w celu określenia stanu zagrożenia drzewostanów świerkowych ze strony foliofagów. Obydwa gatunki mogą się przyczyniać do osłabienia drzewostanów świerkowych, a w następstwie do gradacji szkodników wtórnych. Z uwagi na zmieniającą się strukturę przestrzenną drzewostanów, poprawę stanu zdrowotnego drzewostanów świerkowych zmniejszeniu w porównaniu do lat ubiegłych ulega ilość wykładanych pułapek. Planowany zakres do 500 sztuk pułapek na rok,16) korowanie drewna zasiedlonego przez kornika drukarza i gatunki jemu towarzyszące - zabieg ma na celu zmniejszenie liczebności populacji kambiofagów oraz wydłużenie proces rozpadu monokultur świerkowych pochodzenia antropogenicznego. Wydłużenie okresu rozpadu lokalnych partii lasu umożliwia poszczególnym drzewom udział w rozmnażaniu generatywnym. Wielkość zabiegu uzależniona jest od wyników prowadzonego monitoringu stanu rozwoju i wielkości populacji kornikowatych, poprzez wyszukiwanie drzew opanowanych tzw. „trocinkowych”, kontrolę stopnia zasiedlenia wywrotów i złomów, drzew uszkodzonych przez wiatr. Zasiedlone drzewa są ścinane i korowane, drewno pozostaje na gruncie i podlega mineralizacji,17) cięcia sanitarne: Usuwanie drzew powalonych na: szlaki turystyczne, ogrodzenia z podsadzeniami podokapowymi, miejsca planowane do podsadzenia gatunkami roślin w ramach przebudowy drzewostanów i restytucji gatunków; usuwanie drzew zasiedlonych przez kornika drukarza (Ips typographus) i gatunki jemu towarzyszące dla ograniczenia masowego rozwoju owadów zagrażających zdrowotności drzewostanów - zabieg ma na celu utrzymanie liczebności kornikowatych na takim poziomie, aby nie powodowały zjawisk powierzchniowego zamierania lasów oraz spowalniać tendencje do gradacyjnego rozwoju populacji tych gatunków. Wydłużenie okresu rozpadu antropogenicznych monokultur świerkowych umożliwi przedłużenie realizacji procesu przebudowy drzewostanów, korzystniej różnicując strukturę przestrzenną i wiekową zbiorowisk leśnych. Cięcia dotyczą 1300 ha drzewostanów świerkowych, wytypowanych, jako podatne na szkody od wiatru, podlegających lustracji i wyznaczaniu drzew do wycięcia w miarę potrzeb i stopnia zagrożenia przez owady,18) zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny, poprzez ogrodzenia upraw podokapowych - zabieg ma na celu ochronę restytuowanych gatunków i ekotypów drzew przed zgryzaniem i spałowaniem. Ogrodzeniu podlegać będą powierzchnie wytypowane do podsadzenia jodłą pospolitą. Osłona nowo wysadzanych drzewek decyduje o powodzeniu procesu restytucji. Planowany zakres ogrodzeń do 5500 m w ciągu dwóch lat. Prowadzony proces przebudowy drzewostanów różnicuje przestrzennie i czasowo tworzone centra odnowień. Wpływa to na rozproszenie grodzeń. Prowadzonym zabiegom grodzenia odnowień jodłowych towarzyszą prace nad rozgradzaniem powierzchni, którym zwierzyna już nie zagraża,19) naprawy istniejących ogrodzeń upraw leśnych dla zabezpieczenia przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny (bieżące naprawy i konserwacja) - zabieg ma na celu ochronę odnowień przed nadmierną presją jeleniowatych. Prowadzony proces przebudowy drzewostanów i restytucji jodły wymaga zabiegów wspomagających ze względu na presję ze strony populacji jeleniowatych, wywołaną przegęszczeniem populacji. Zaburzony skład gatunkowy dolnoreglowych drzewostanów, a przez to deficyt odnowień naturalnych gatunków liściastych generuje dużą koncentrację szkód w odnowieniach sztucznych. Dla wprowadzanych nasadzeń jodły i gatunków domieszkowych stosuje się ogrodzenia powierzchniowe. Wielkość powierzchni dostosowana jest do wymagań ekologicznych gatunku, konfiguracji, rzeźby terenu i zwykle nie przekracza 20 arów. Z uwagi na deprecjację stosowanych materiałów (słupki drewniane), uszkodzenia siatki przez powalone przez wiatr drzewa, zniszczenia wykonane czy przez osoby nielegalnie penetrujące obszar Parku, zachodzi potrzeba dokonywania okresowych napraw ogrodzeń, 20) kompleksowe naprawy ogrodzeń powierzchniowych (obejmujące wymianę słupków oraz częściową wymianę siatki ogrodzeniowej) - cel zabiegu analogiczny do opisanego powyżej, połączony z wymianą siatki na nową. Planowany zakres do 4500 m w okresie 2 lat,21) demontaż ogrodzeń upraw leśnych - obszary upraw i młodników niewymagających dalszej ochrony przed zgryzaniem przez zwierzynę z uwagi na wielkość drzewek podlegają systematycznemu demontażowi ogrodzeń z siatki. Planowany zakres do 2500 m ogrodzeń,22) zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny, poprzez stosowanie indywidualnych osłon z siatki - przestawianie lub naprawa osłon istniejących. Wykonywane w latach ubiegłych grodzenia indywidualne wymagają napraw poprzez wymianę słupków podtrzymujących siatkę oraz przestawiania grodzenia w przypadkach wyrośnięcia drzewek do rozmiarów niewymagających ochrony przed zgryzaniem. Planowany zakres do 3000 sztuk osłon indywidualnych do napraw lub przestawienia w okresie 2 lat,23) zabezpieczanie spiralami upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny, poprzez zakładanie na pędy szczytowe osłonek winidurowych - zabezpieczenia mają za zadanie ograniczenie zgryzania pędów przez jeleniowate na powierzchniach wykonanych podsadzeń w ramach przebudowy gatunkowej i inicjowania renaturalizacji drzewostanów. Zabieg ten nie powoduje utrudnień w migracji zwierząt i jest stosowany okresowo do momentu uzyskania przez młode drzewka zdolności do regenerowania zgryzień dokonywanych przez jeleniowate. Zabezpiecza się sadzonki mechanicznie, za pomocą spiral winidurowych. Spiralki zakładane są jesienią, a zdejmowane na wiosnę przed rozwojem nowych pędów. Planowany zakres do 275 000 sztuk sadzonek w okresie 2 lat,24) zabezpieczanie drzewek przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) - stosowanie na pędy szczytowe środków zapachowych (repelentów) - cel zabiegu analogiczny jak w przypadku osłonek winidurowych, zabezpieczeniem są środki zniechęcające do zgryzania o działaniu smakowym i mechanicznym, niewpływające szkodliwie na środowisko i organizmy żywe. Stosowanie dwóch rodzajów zabezpieczeń przemiennie w poszczególnych latach zapobiega zjawisku akceptacji przez jeleniowate stosowanych zabezpieczeń i uszkadzaniu pomimo ich stosowania. Planowany zakres 585000 sztuk sadzonek zabezpieczanych w ciągu dwóch lat na wykonanych podsadzeniach podokapowych,25) zabezpieczanie upraw i młodników leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie poprzez spałowanie za pomocą osłon indywidualnych i środków zapachowych(repelentów) - dla ograniczenia długookresowego stosowania ogrodzeń powierzchniowych, stosowane będą indywidualne opaski owijane na pniach drzew, oraz repelenty dla osłony przed spałowaniem. Zabezpieczaniu podlegać będą jodły i jawory rosnące pojedynczo na powierzchniach podlegających demontażowi ogrodzeń z siatki. Planowany zakres do 1650 sztuk w okresie 2 lat.26) ochrona odnowień przed zwierzyną poprzez odstrzał redukcyjny zwierząt łownych - dane z corocznie prowadzonego monitoringu liczebności i stanu populacji jeleniowatych wykazują silne przegęszczenie populacji, które w konsekwencji prowadzi do niekorzystnych zjawisk wewnątrz populacyjnych, jak również wpływa na zwiększenie presji na wprowadzane gatunki liściaste i jodłę. W celu niwelacji niekorzystnych tendencji planuje się wykonać odstrzały redukcyjne, obniżające liczebności populacji jeleniowatych. Liczebność populacji i poziom planowanej redukcji ustalany jest w porozumieniu z koordynatorem VII rejonu hodowlanego. Planowany zakres redukcji w skali całego Parku: jeleń europejski – do 34 sztuk łań, byków i cielaków zredukowanych na rok. W zakres redukcji liczebności wliczane są stwierdzone upadki zwierzyny niewywołane odstrzałami. W leśnych zlewniach prowadzone będą długoterminowe badania klimatyczne, hydrologiczne i fizykochemiczne oraz rozpoczynany będzie cykl pomiarów w ramach Zintegrowanego Monitoringu środowiska przyrodniczego wg metodyki zatwierdzone przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska,27) długoterminowe badania klimatyczne, hydrologiczne i fizykochemiczne w leśnych zlewniach górskich w Parku - obejmować będą kompleksowe badania dotyczące krążenia wody i związków chemicznych w leśnych zlewniach prowadzone są w oparciu o „Koncepcję ochrony środowiska wodnego na obszarze Parku wraz z jego otuliną” (Marszałek & Rysiukiewicz 2011). Dla celów tego projektu wybrano 3 zlewnie reprezentatywne - Kamieńczyka, Wrzosówki i Łomnicy - zlokalizowane w różnych geograficznie częściach parku. Rok 2014 będzie pierwszym pełnym rokiem pomiarowym i w ramach badań będą prowadzone pomiary ilościowe i jakościowe w zlewniach Wrzosówki i Łomnicy. Większość pomiarów będzie prowadzona przez pracowników Parku, praca i nadzór ekspertów zewnętrznych jest niezbędny w poniższych zadaniach:- pobór prób i wykonanie analiz fizyko-chemicznych w 25 punktach zlewni Wrzosówki i Łomnicy 2 razy w roku,- zaplanowanie i wykonanie badania oceny zdolności infiltracyjnej utworów przypowierzchniowych metodą infiltrometru polowego dwupierścieniowego,- nadzór nad pracą urządzeń w terenie i pomiarami terenowymi obejmujący całoroczną obsługę w terenie, wykonywanie pomiarów kontrolnych, kontrole w trakcie pomiarów prowadzonych przez pracowników Parku, - prace kameralne obejmujące analizę dostępnych danych meteorologicznych, analiza danych z pomiarów terenowych, opracowanie bilansów wodnych, ocenę jakości wód, ocenę wpływu ujęć wodnych na środowisko wodne, uaktualnienie metodyki badań, raport roczny. Raport roczny uwzględnia wyniki badań terenowych prowadzonych w zlewni Kamieńczyka na zlecenie Sudetów Lift, jako elementu monitorowania zmian środowiskowych pod wpływem inwestycji narciarskich,28) zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego wg metodyki zatwierdzone przez Główną Inspekcję Ochrony Środowiska - w latach 2014-2015 na terenie Parku powołana zostanie Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego realizująca program monitoringu wg. obowiązujących metod i standardów. Park w ramach swoich struktur wydzielił zespół osób odpowiedzialnych za wdrażanie programu badań, przeznaczył obiekt na siedzibę stacji, przygotowuje projekt adaptacji pomieszczeń na siedzibę stacji i program działania będący podstawą o ubieganie się o środki finansowe na jej działalność, 29) badania faunistyczne nad biocenozami związanymi z drewnem w lasach Karkonoskiego Parku Narodowego – owady saproksyliczne, drapieżne, pasożytnicze oraz skoczogonki - temat ma na celu poszerzenie wiedzy o różnorodności biologicznej obszarów leśnych Karkonoszy. Jest on kontynuacją tematu realizowanego w 2013 roku. W drugiej części badań (w 2014 r.) będą kontynuowane badania - rozpoznanie entomofauny martwego drewna wraz z określeniem sukcesji w poszczególnych grupach ekologicznych tych zwierząt, związanej ze stopniem rozkładu drewna różnych gatunków drzew w różnych położeniach wysokościowych Parku. Ponadto zostanie rozpoczęte opracowanie charakterystyki rzędu skoczogonków zasiedlających martwe drewno. Będzie to uzupełnienie wiedzy o biocenotycznej roli drewna w lasach Parku,30) porównanie stanu zdrowotnego roślin rosnących w KBGJ i roślin rosnących na stanowiskach naturalnych na terenie Karkonoszy - celem badań będzie porównanie stanu zdrowotnego roślin rosnących w KBG J z roślinami rosnącymi na stanowiskach naturalnych w Karkonoszach. Ta wiedza pozwoli na opracowanie procedur pobierania nasion i innych organów roślinnych niezbędnych do rozmnażania roślin, które zminimalizują ryzyko wystąpienia chorób w szkółce. W trakcie prowadzonych badań zostaną opracowane skale porażenia roślin, dzięki którym osoby pobierające organy roślinne do dalszego rozmnażania będą mogły ocenić ich stan zdrowotny. Wyniki badań pozwolą także na zoptymalizowanie produkcji szkółkarskiej, przechowywania nasion, a także innych organów roślinnych służących do rozmnażania roślin. Prowadzone badania pozwolą także na ocenę zagrożenia roślin rosnących na stanowiskach naturalnych ze strony grzybów patogenicznych. Może bowiem się okazać, że w niektórych siedliskach grzyby patogeniczne będą bardzo negatywnie oddziaływać na populację danego gatunku rośliny,31) monitoring porostów w ramach projektu „Odnowa w środowisku - czarny trójkąt nabiera kolorów” przewiduje weryfikację wcześniejszych obserwacji porostów na wybranych punktach przylegających do wyznaczanych ścieżek edukacyjnych, prezentujących rolę porostów w ekosystemie, możliwości wykorzystania ich do bioindykacji jakości powietrza atmosferycznego, opadów. W ramach jego realizacji zebrane zostaną materiały do publikacji edukacyjnych, wykonane zostaną karty pracy dostosowane do poszczególnych lokalizacji punktów edukacyjnych, umożliwiające samodzielną ocenę stanu środowiska przez uczniów i studentów wspieranych przez pracownika Parku lub nauczyciela.Planowane zabiegi w nieleśnych ekosystemach lądowych:1) wykaszanie łąk wraz z usunięciem biomasy, 2) wycinanie nalotów drzew i krzewów,3) nawożenie organiczne ekosystemów łąkowychŁąki śródleśne w reglu dolnym mają antropogeniczną genezę. Powstały wskutek wykarczowania lasu pod gospodarkę pasterską i rolną. Z czasem ekstensywny sposób ich użytkowania oraz specyficzne warunki glebowe i klimatyczne spowodowały, że łąki stały się ostoją dla wielu rzadkich gatunków roślin zielnych oraz gatunków zwierząt, w szczególności bezkręgowców. W wyniku zaprzestania prowadzenia gospodarki rolnej, zainicjowany został proces sukcesji wtórnej. Łąki zaczęły być opanowywane z powrotem przez gatunki drzew i krzewów, które wypierały mniej konkurencyjne rzadkie gatunki zielne. Od roku 1997 wdrożono program czynnej ochrony łąk śródleśnych oraz monitorowania prowadzonych zabiegów. Planowany zabieg ma na celu utrzymanie łąk, jako kulturowego dziedzictwa gospodarki pasterskiej, a z drugiej strony ma zapewnić utrzymanie unikatowej różnorodności biologicznej łąk i stref ekotonu z otaczającymi je lasami. W ubiegłych latach usunięto naloty drzew i krzewów, a następnie łąki w odpowiednich terminach podlegają wykaszaniu a wytypowane powierzchnie nawożeniu organicznemu. Terminy wykaszania oraz nawroty zabiegów określone zostały w oparciu o prowadzony monitoring efektów zabiegów. Planowany zakres na rok to do 35 ha wykoszonych łąk, do 2 ha wyciętych nalotów drzew i krzewów z degradujących zbiorowisk nieleśnych, do 3 ha łąk nawożonych organicznie, 4) usuwanie nalotów drzew i krzewów w murawach naskalnych na Górze Chojnik - obserwacje terenowe pracowników Parku wskazały na konieczność ograniczenia konkurencji drzew i krzewów wobec roślinności zielnej dla zachowania zbiorowiska Pionierskich muraw na skałach krzemianowych kod 8230 w ramach ochrony siedlisk przyrodniczych Natura 2000. Powierzchnia zabiegu 0,02 ha,5) usuwanie owocostanów szczawiu alpejskiego Rumex alpinus w okolicach Schroniska pod Łabskim Szczytem, Hali Szrenickiej - planowany zabieg ma za zadanie ograniczyć rozprzestrzenianie się gatunku sztucznie wprowadzonego w naturalne zbiorowiska w okresie hodowli bydła na potrzeby schroniska na początku ubiegłym wieku. Od tego czasu obserwowane jest rozszerzanie się zasięgu jego występowania. Dla jego ograniczenia prowadzone będzie zbieranie owocostanów przed wysiewem nasion. Zabieg jest połączony z monitorowaniem zasięgu tego gatunku dla obserwowania w kolejnych latach efektów zabiegu. W latach 2014-2015 weryfikacji podlegać będzie wpływ zabiegu na stanowisko dzwonka karkonoskiego. Planowany zakres do 2,5ha/rok,6) prowadzenie Ogrodu Karkonoskich Ziół i Krzewów przy Centrum Informacyjnym w Karpaczu:a) zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin o właściwościach leczniczych i gatunków rzadkich, do prezentacji edukacyjnych, b) utrzymanie zebranych roślin w uprawie - planowane jest utrzymanie dla celów edukacyjnych ogrodu skupiającego pospolite gatunki roślin o właściwościach leczniczych. Dla zorganizowania kolekcji krzewów i roślin zielnych niezbędne będzie wykonanie prac pielęgnacyjnych tj. przygoto-wanie gleby, utrzymania wytyczonych kwater, przygotowanie podłoży do hodowli poszczególnych gatunków. Zebranie z terenu Parku wybranych gatunków roślin o znanych właściwościach leczniczych oraz ich hodowla. Utworzona kolekcja ma za zadanie popularyzowanie wiedzy o praktycznym zastosowaniu roślin spotykanych w trakcie wędrówek po karkonoskich szlakach oraz o informację o znaczeniu tej dziedziny gospodarki dla rozwoju Karpacza w XVII i XVIII wieku. Planowane działania wzbogacają ofertę edukacyjną Centrum Informacyjnego w Karpaczu. Powierzchnia ogrodu 0,3 ha. Kolekcja roślin ma objąć 100 gatunków: arcydzięgiel litwor, babka lancetowata, barszcz pospolity, barwinek mniejszy, bażyna czarna/obupłciowa, bez czarny, biedrzeniec mniejszy, bluszcz pospolity, bluszczyk kurdybanek, borówka bagienna, borówka brusznica, borówka czernica, brzoza brodawkowata, ciemiężyca zielona, czosnaczek pospolity, czosnek siatkowaty, czosnek syberyjski, czworolist pospolity, czyściec leśny, dąbrówka rozłogowa, dziewanna drobnokwiatowa, dziewięćsił bezłodygowy, gajowiec żółty, głowienka pospolita, głóg jednoszyjkowy/dwuszyjkowy, goryczka trojeściowa, gruszyczka, jałowiec halny, jarząb pospolity, jastrzębiec kosmaczek, kasztanowiec zwyczajny, knieć błotna, kokoryczka wielokwiatowa, komonica zwyczajna/błotna, konwalia majowa, konwalijka dwulistna, kopytnik pospolity, kosodrzewina, kozłek lekarski, kruszyna pospolita, krwawnik pospolity, krwiściąg lekarski, krzyżownica zwyczajna, kuklik górski, kuklik pospolity, lebiodka pospolita, lepiężnik biały, lepiężnik różowy, lipa drobnolistna, lnica pospolita, macierzanka halna, macierzanka zwyczajna, mięta polna, miodunka plamista, mydlnica lekarska, naparstnica purpurowa, naparstnica zwyczajna, nawłoć pospolita, nerecznica samcza, niezapominajka błotna, paprotka zwyczajna, parzydło leśne, pierwiosnek wyniosły, pięciornik kurze ziele, płucnica islandzka, podagrycznik pospolity, podbiał pospolity, pokrzywa zwyczajna, poziomka pospolita, przylaszczka pospolita, przytulia wonna, przywrotnik, rdest wężownik, rojownik pospolity, róża dzika, różeniec górski, rzeżucha łąkowa, sałatnik leśny, sit rozpierzchły, skrzyp leśny, szczaw zwyczajny, szczawik zajęczy, szczyr trwały, śledziennica skrętolistna, świetlik maleńki, tojad sudecki, wełnianka pochwowata, wełnianka wąskolistna, wiązówka błotna, widłak goździsty, widłak jałowcowaty, wieltica alpejska, wroniec widlasty, wrotycz maruna, wrzos zwyczajny, wszewłoga górska, zawilec gajowy, ziarnopłon wiosenny, żywiec cebulkowy, żywokost lekarski,7) założenie i prowadzenie ogrodu roślin karkonoskich w KBGJ:a) zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin, do prezentacji edukacyjnych, b) utrzymanie zebranych roślin w uprawie - planowany zakres obejmuje 88 gatunków roślin: arnika górska, bartsja alpejska, bażyna czarna, bez czarny, bez koralowy, biedrzeniec skalny, bniec czerwony, borówka bagienna, borówka brusznica, borówka czarna, ciemiężyca zielona, czeremcha skalna, czosnek siatkowaty, dąbrówka rozłogowa, dziewięciornik błotny, dzwonek karkonoski, dzwonek szerokolistny, fiołek błotny, fiołek dwukwiatowy, gęsiówka alpejska, gnidosz sudecki, goryczka trojeściowa, goryczuszka polna, irga pospolita, jałowiec halny, jaskier platanolistny, jastrzębiec alpejski, kalina koralowa, konwalia majowa, konwalijka dwulistna, kruszyna pospolita, kuklik górski, leniec alpejski, lepiężnik biały, lepnica rozdęta, liczydło górskie, lilia złotogłów, macierzanka halna, miłosna górska, modrzyk górski, naparstnica zwyczajna, niebielistka trwała, oset łopianowaty, pierwiosnka maleńka, podbiał pospolity, porzeczka skalna, prosienicznik jednogłówkowy, przetacznik alpejski, przytulia sudecka, rdest wężownik, rozchodnik alpejski, rozrzutka alpejska, róża alpejska, różeniec górski, rutewka orlikolistna, rzeżucha gorzka, Opiza, rzeżucha rezedolistna, sasanka alpejska, sit skucina, skalnica bazaltowa, skalnica darniowa, skalnica naprzeciwlistna, skalnica śnieżna, starzec Fuchsa, szarota drobna, szczawik zajęczy, szelężnik wysokogórski, śledziennica skrętolistna, świetlik maleńki, tojad sudecki, trzmielina pospolita, turzyca tęga, wawrzynek wilczełyko, wełnianeczka alpejska, widlicz alpejski, widliczka ostrozębna, wierzba zielna, wierzbówka kiprzyca, wietlica alpejska, wroniec widlasty, wrzos zwyczajny, zawilec gajowy, zawilec narcyzowy, zerwa kłosowa, ziarnopłon wiosenny, złoć żółta, zmienka górska, żebrowiec górski. Gatunki rzadkie, zagrożone i chronione będą pochodziły z upraw zachowawczych prowadzonych we własnym zapleczu ogrodniczym. W oparciu o zgromadzoną kolekcję odwiedzający będą mieli okazję poznać gatunki typowe dla różnych typów zbiorowisk roślinnych. Wyeksponowane zostaną gatunki rzadkie, reliktowe, endemiczne,8) prowadzenie w celach edukacyjnych torfowiska w KBGJ: a) zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin, do prezentacji edukacyjnych. b) utrzymanie zebranych roślin w uprawie - planowany zakres obejmuje 28 gatunków: bażyna obupłciowa, bliźniczka psia trawka, borówka bagienna, fiołek błotny, fiołek dwukwiatowy, gnidosz sudecki, sosna kosodrzewina, malina moroszka, modrzewnica zwyczajna, niebielistka trwała, płonnik pospolity, płonnik właściwy, rodzaj torfowiec, rosiczka okrągłolistna, sit cienki, śmiałek darniowy, tojad sudecki, turzyca bagienna, turzyca dzióbkowata, turzyca patagońska, turzyca pospolita, turzyca skąpokwiatowa, wełnianeczka alpejska, wełnianeczka darniowa, wełnianka pochwowata, wełnianka wąskolistna, żurawina błotna, żurawina drobnoowockowa. Głównym zadaniem obiektu jest utrzymanie roślin w ciągłej hodowli, w stabilnych warunkach wilgotnościowo-termicznych. Zebrana kolekcja roślin służyć będzie do obserwacji przyrodniczych dla dzieci i młodzieży szkolnej. Nauczyciele jak i indywidualni odwiedzający będą mieli okazje w Jeleniej Górze obejrzeć roślinność torfowisk przejściowych, torfowisk wysokich; malownicze kwiatostany wełnianki, reliktową malinę moroszkę, drapieżną rosiczkę. Jako cel stawiamy odbudowanie w świadomości miejscowej społeczności znaczenia przyrody dla człowieka, konieczności zrównoważonego korzystania z jej zasobów,9) inwentaryzacja grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes) Parku - obejmie całosezonową (od kwietnia do listopada) penetrację ekosystemów leśnych i nieleśnych w poszukiwaniu owocników grzybów, jako grupę badaną ujęto grzyby wielkoowocnikowe, w różnych warunkach środowiskowych. Obserwację prowadzone będą przez trzy kolejne sezony wegetacyjne dla wychwycenia zmienności czasowo przestrzennej wytwarzania owocników. Lokalizację rozpoznanych gatunków rzadkich, zagrożonych, chronionych będą wyznaczane za pomocą GPS, wyróżniane w tworzonej bazie danych GIS, lokalizacje gatunków pospolitych będą przypisywane do pododdziałów. Ocenie podlegać będzie roślinność w obszarze występowania poszczególnych taksonów. Zgromadzone informacje pozwolą pogłębić wiedzę o bioróżnorodności królestwa grzybów na terenie Parku, planowane prezentacje wyników badań (szkolenia) dla pracowników Parku pozwolą lepiej planować zabiegi ochronne z uwzględnieniem wymagań ekologicznych tej grupy organizmów, 10) badania szczegółowe małopowierzchniowych zbiorowisk nieleśnych Karkonoskiego Parku Narodowego - w roku 2014 przewidziane są szczegółowe badania, realizowane w skali lokalnej, polegające na obserwowaniu konkretnych, cennych zbiorowisk małopowierzchniowych i jednocześnie związanych z nimi populacji rzadkich i zagrożonych gatunków roślin. Ich celem ma być kontrola stanu zachowania poszczególnych płatów cennych zbiorowisk, rozpoznanie struktury gatunkowej płatów, udziału poszczególnych komponentów flory oraz ustalenie zakresu, kierunku i tempa ewentualnych zmian w strukturze gatunkowej danego zbiorowiska. W przypadku zbiorowisk torfowiskowych celem jest również obserwacja zmian poziomu wód gruntowych oraz ich chemizmu, a w przypadku wyleżysk śnieżnych odnotowywanie długości zalegania pokrywy śnieżnej i jej wpływu na dane zbiorowisko.Ustalono, że badaniom szczegółowym zostaną poddane następujące zbiorowiska roślinne:- ziołorośla paprociowe wietlicy alpejskiej (Athyrietum distentifolii),- ziołorośla modrzyka górskiego (Cicerbitetum alpinie),- traworośla trzcinnika owłosionego (Crepido-Calamagrostietum villosae),- traworośla trzcinnika leśnego (Bupleuro-Calamagrostietum arundinaceae),- zbiorowiska torfowisk subalpejskich ombrotroficznych i reglowych minerotroficznych,- murawy halne,- zbiorowiska wydepczyskowe,- zbiorowiska źródlisk (z klasy Montio-Cardamineteae),- wyleżysko śnieżne płonnika śnieżnego (Polytrichetum sexangularis),- borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum).Dla każdego z wymienionych typów ekosystemów została przygotowana szczegółowa metodyka badań. Obejmuje ona krótki opis przedmiotu badań, ich cel, szczegółową instrukcję wyboru powierzchni badawczych, wskazówki dotyczące wykonania zdjęcia fitosocjologicznego oraz czasu prowadzenia obserwacji.Rezultaty ww. badań nieleśnych układów ekologicznych uzupełnią istotną lukę w dziedzinie badań botanicznych Karkonoszy,11) monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych w ramach projektu: „Ochrona najcenniejszych ekosystemów Karkonoskiego Parku Narodowego etap III” obejmujący w 2014 roku II cykl pomiarów na odcinkach wyremontowanych szlaków: szlaki czerwony i zielony na Chojnik, szlak czarny przy Wodospadzie Szklarki oceniać będzie regenerację roślinności, przemianę szaty roślinnej w efekcie prowadzonych remontów,12) monitoring porostów w ramach projektu „Odnowa w środowisku - czarny trójkąt nabiera kolorów” - przewiduje weryfikację wcześniejszych obserwacji porostów na wybranych punktach przylegających do wyznaczanych ścieżek edukacyjnych, prezentujących rolę porostów w ekosystemie, możliwości wykorzystania ich do bioindykacji jakości powietrza atmosferycznego, opadów. W ramach jego realizacji zebrane zostaną materiały do publikacji edukacyjnych, wykonane zostaną karty pracy dostosowane do poszczególnych lokalizacji punktów edukacyjnych, umożliwiające samodzielną ocenę stanu środowiska przez uczniów i studentów wspieranych przez pracownika Parku lub nauczyciela, 13) długoterminowe badania klimatyczne, hydrologiczne i fizykochemiczne w leśnych zlewniach górskich w Parku - obejmować będą kompleksowe badania dotyczące krążenia wody i związków chemicznych w zlewniach, prowadzone są w oparciu o „Koncepcję ochrony środowiska wodnego na obszarze Parku wraz z jego otuliną” (Marszałek & Rysiukiewicz 2011). Dla celów tego projektu wybrano 3 zlewnie reprezentatywne - Kamieńczyka, Wrzosówki i Łomnicy - zlokalizowane w różnych geograficznie częściach parku. Rok 2014 będzie pierwszym pełnym rokiem pomiarowym i w ramach badań będą prowadzone pomiary ilościowe i jakościowe w zlewniach Wrzosówki i Łomnicy. Większość pomiarów będzie prowadzona przez pracowników Parku, praca i nadzór ekspertów zewnętrznych jest niezbędny w poniższych zadaniach:- pobór prób i wykonanie analiz fizyko-chemicznych w 25 punktach zlewni Wrzosówki i Łomnicy 2 razy w roku,- zaplanowanie i wykonanie badania oceny zdolności infiltracyjnej utworów przypowierzchniowych metodą infiltrometru polowego dwupierścieniowego,- nadzór nad pracą urządzeń w terenie i pomiarami terenowymi obejmujący całoroczną obsługę w terenie, wykonywanie pomiarów kontrolnych, kontrole w trakcie pomiarów prowadzonych przez pracowników Parku, - prace kameralne obejmujące analizę dostępnych danych meteorologicznych, analiza danych z pomiarów terenowych, opracowanie bilansów wodnych, ocenę jakości wód, ocenę wpływu ujęć wodnych na środowisko wodne, uaktualnienie metodyki badań, raport roczny. Raport roczny uwzględnia wyniki badań terenowych prowadzonych w zlewni Kamieńczyka na zlecenie Sudetów Lift jako elementu monitorowania zmian środowiskowych pod wpływem inwestycji narciarskich, 14) zintegrowany Monitoring Środowiska Przyrodniczego wg metodyki zatwierdzone przez Główną Inspekcję Ochrony Środowiska - w latach 2014-2015 na terenie Parku powołana zostanie Stacja Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego realizująca program monitoringu wg. obowiązujących metod i standardów. Park w ramach swoich struktur wydzielił zespół osób odpowiedzialnych za wdrażanie programu badań, przeznaczył obiekt na siedzibę stacji, przygotowuje projekt adaptacji pomieszczeń na siedzibę stacji i program działania będący podstawą o ubieganie się o środki finansowe na jej działalność,15) porównanie stanu zdrowotnego roślin rosnących w KBGJ i roślin rosnących na stanowiskach naturalnych na terenie Karkonoszy -celem badań będzie porównanie stanu zdrowotnego roślin rosnących w KBG J z roślinami rosnącymi na stanowiskach naturalnych w Karkonoszach. Ta wiedza pozwoli na opracowanie procedur pobierania nasion i innych organów roślinnych niezbędnych do rozmnażania roślin, które zminimalizują ryzyko wystąpienia chorób w szkółce. W trakcie prowadzonych badań zostaną opracowane skale porażenia roślin, dzięki którym osoby pobierające organy roślinne do dalszego rozmnażania będą mogły ocenić ich stan zdrowotny. Wyniki badań pozwolą także na zoptymalizowanie produkcji szkółkarskiej, przechowywania nasion, a także innych organów roślinnych służących do rozmnażania roślin. Prowadzone badania pozwolą także na ocenę zagrożenia roślin rosnących na stanowiskach naturalnych ze strony grzybów patogenicznych. Może bowiem się okazać, że w niektórych siedliskach grzyby patogeniczne będą bardzo negatywnie oddziaływać na populację danego gatunku rośliny.Ochrona czynna gatunków roślin -prowadzona inwentaryzacja przyrodnicza zagrożonych gatunków roślin w Parku doprowadziła do wytypowania puli gatunków wymagających pilnych zabiegów ochronnych w celu zachowania ich zasobów genowych ex situ. Zadania ochronne na lata 2014-2015 obejmują prace nad zachowaniem 91 gatunków roślin, z czego działania in situ ograniczone będą do monitorowania populacji i prowadzenia badań naukowych. Działania ex situ wykonywane będą poprzez produkcję roślin w KBGJ oraz przechowywanie zebranych nasion w LBGK. Zbiór nasion i fragmentów roślin do hodowli prowadzony jest z zachowaniem zapisów Konwencji o różnorodności biologicznej, wytycznych ENSCONET i Konwencji Berneńskiej.Czynna ochrona gatunków zwierząt – ptaki - planuje się kontynuowanie obserwacji gatunków będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 Karkonosze tj. cietrzewia, bielika, puchacza, sóweczki, włochatki, podróżniczka w ramach których prowadzona będzie inwentaryzacja znanych stanowisk, poszukiwanie miejsc ich występowania, monitorowanie stanu populacji, badanie sukcesu lęgowego w znanych miejscach gniazdowania. Ponadto realizowana będzie kontrola zasiedlania budek lęgowych przez różne gatunki ptaków, ssaków. W ramach projektu Fauna Karkonoszy prowadzone będą badania zlecane przez park nad rozmieszczeniem ptaków lęgowych poprzez mapowanie, liczenie i obserwacje w siatce kwadratów wyznaczonych na obszarze polskich i czeskich partii Karkonoszy. Czynna ochrona gatunków zwierząt – jeleniowate -w ramach projektu Fauna Karkonoszy w 2014 i 2015 roku realizowany będzie temat: „Badanie migracji i przestrzennych wymagań jelenia europejskiego (Cervus elaphus) w Karkonoszach”, obejmujący śledzenie metodą teledetekcji satelitarnej migracji wybranej liczby jeleni po obydwu stronach Karkonoszy. Planujemy zebranie danych o ich aktywności dobowej, areale występowania, wpływie człowieka na ich zachowanie. Pozyskany materiał w trakcie badań weterynaryjnych zostanie wykorzystany do określenia zróżnicowania genetycznego populacji.Czynna ochrona gatunków zwierząt – wybrane gatunki ssaków - nietoperze. Planujemy za pomocą detekcji ultradźwiękowej rozszerzenie dotychczasowego monitoringu zasiedlania schronień o monitorowanie gatunków nietoperzy w pobliżu miejsc letniego spoczynku i żerowania.Czynna ochrona gatunków zwierząt – pilchowate - kontynuacji podlegać będzie inwentaryzacja zasiedlania sztucznych schronień, miejsc żerowania orzesznicy. Czynna ochrona gatunków zwierząt - kuraki leśne cietrzew - kontynuacji podlegać będą dotychczas podejmowane zabiegi zmierzające do kształtowania korzystnych warunków dla karkonoskiej populacji cietrzewia tj. ograniczenie sukcesji roślinności drzewiastej na tokowiskach, wykonywanie czyszczeń wczesnych i późnych w wysoko położonych młodnikach świerkowych dla utrzymania zróżnicowania przestrzennego tj. mozaiki lasu i otwartej przestrzeni, jako potencjalnych miejsc bytowania. Planujemy rozpoczęcie badań nad przemieszczaniem ptaków w rytmach dobowych, sezonowych, potencjalnym oddziaływaniem obecności człowieka na behawior dzięki wykorzystaniu telemetrii satelitarnej. Przewidujemy w tym celu konieczność odłowu 4 ptaków dla założenia im nadajników GPS. Dla ochrony lęgów kuraków leśnych planowane jest ograniczenie presji drapieżników będących na liście gatunków łownych poprzez odstrzał redukcyjny drapieżników- lisa i jenota. Czynna ochrona gatunków zwierząt – bezkręgowce motyle - kontynuowane będą starania o restytucję niepylaka apollo, poprzez hodowlę roślin żywicielskich oraz wystąpienia o przekazanie egzemplarzy niepylaka do hodowli w KBGJ. Hodowla na terenie Parku będzie poprzedzona uzyskaniem stosownych zezwoleń decyzji administracyjnych. W celach edukacyjnych prowadzony będzie zbiór jaj, stadiów larwalnych pospolitych gatunków motyli celem hodowli w motylarni, towarzyszyć temu będzie hodowla roślin nektarodajnych w ramach otoczenia KBGJ. Podjęte zostaną badania rozmieszczenia oraz wielkości populacji motyli dziennych na terenie Karkonoszy w ramach realizacji projektu „Fauna Karkonoszy”. Obserwacje obejmować będą różne stadia rozwojowe motyli, zakładamy bezinwazyjną formę badań. Dopuszczamy jednak przypadki pozyskiwania pojedynczych egzemplarzy w celach oznaczenia gatunku (dla gatunków chronionych po uzyskaniu stosownych decyzji). Czynna ochrona gatunków zwierząt – bezkręgowce związane z drewnem projektowane zabiegi w ekosystemach objętych ochroną czynną (renaturalizacji i przebudowy) - w 2014 roku planujemy kontynuację tematu badawczego: „Badania nad biocenozami związanymi z drewnem w lasach Parku - owady saproksyliczne, drapieżne i pasożytnicze” dotyczącego sukcesji zasiedlania drewna podlegającego stopniowemu rozkładowi nakierowanego na bezkręgowce, ale także z uwzględnieniem grzybów i roślin występujących na drewnie, jako środowisk życia bezkręgowców. Planujemy kontynuację obserwacji na trzech transektach założonych w 2013r. we wschodniej, środkowej i zachodniej części Parku. Powierzchnie odzwierciedlają zróżnicowanie bazy rozwojowej co do gatunków drewna, warunków klimatycznych zmieniających się wraz z wysokością nad poziomem morza. Przewidujemy nieinwazyjne metody obserwacji jak izolatory, penetracja terenu połączona z dokumentowaniem za pomocą makrofotografii. Z inwazyjnych metod planujemy: pozyskiwanie fragmentów pni do hodowli w warunkach kontrolowanych, przesiewanie próchna, pułapki Moericke’go, pozyskiwanie, przetrzymywanie, preparowanie bezkręgowców dla oznaczenia gatunku i dokumentowania obserwacji. Grupy zwierząt, które będą poddane badaniu to: chrząszcze, muchówki, błonkówki oraz skoczogonki związane pokarmowo z biocenozami martwego drewna.Bezkręgowce środowisk wodnych: ważki (Odonata), chruściki (Trichoptera), jętki (Ephemeropter) a, widelnice (Plecoptera), chrząszcze wodne (Coleoptera) staną się przedmiotem szczegółowych obserwacji w ramach planowanego do realizacji tematu badawczego, ocenie podlegać będzie aktualny stan zgrupowań owadów, identyfikacja zagrożeń i propozycje zadań ochronnych wybranych grup owadów związanych ze zbiorowiskami wodnymi i podmokłymi. W połączeniu z badaniami fizykochemicznymi wód mogą posłużyć do diagnozowania stanu ekosystemów wodnych i wrażliwości grup bezkręgowców na zmiany stanu czystości i poziomu wód.Planowane do realizacji w latach 2014-2015 roku zabiegi ochronne są elementem wieloletniej strategii ochrony przyrody przyjętej zapisami opracowanego w 1996 roku Planu Ochrony Parku, a także wytycznymi członków Rady Naukowej Parku, efektami prowadzonych badań naukowych i monitoringu realizowanych zabiegów. Są zgodne z zapisami opracowań wykonanych na potrzeby projektu planu ochrony Parku, tj. Planu ochrony ekosystemów nieleśnych Parku, Operatu ochrony ekosystemów leśnych, Monitoringu gatunków Natura 2000. Wprowadzony podział obszaru Parku na rodzaje ochrony zaprezentowany w załączniku nr 4 jest zgodny z opracowaną na potrzeby projektu planu ochrony waloryzacją stanu zasobów przyrodniczych, wykazującą w stosunku do lat poprzednich możliwość rezygnacji z ingerencji w procesy zachodzące w świerczynach górnoreglowych, zmianę ich statusu z ochrony czynnej zachowawczej na ochronę ścisłą. Działanie takie zostało zaaprobowane przez Radę Naukową Parku i jest prezentowane w załączniku nr 4 poprzez wzrost udziału powierzchni parku objętej ochroną ścisłą (o 350ha) kosztem powierzchni objętych ochroną czynną i krajobrazową. Ustalenie miejsc udostępnianych w celach naukowych, edukacyjnych, kulturowych, turystycznych, rekreacyjnych i sportowych, opracowano w formie tabelarycznej w postaci załącznika nr 5 określając maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu Parku, udostępnionego dla realizacji wskazanego celu. W przypadku udostępniania obszaru Parku do celów sportowych poprzez wyznaczenie wybranych obszarów w Kotle Małego Stawu i Wielkim Śnieżnym Kotle do szkoleń z zakresu poruszania w trudnych warunkach terenowych, warunkiem ich realizacji w określonych terminach będzie odpowiednio gruba pokrywa śnieżno lodowa, niwelująca oddziaływanie aktywności człowieka na składniki przyrody ożywionej. W przypadku stwierdzenia aktywności zagrożonych gatunków zwierząt w wyznaczonych obszarach, udzielone zezwolenia będą podlegały anulowaniu. Zadania ochronne zawarte w zarządzeniu przyczynią się do zachowania siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony na obszarach Natura 2000 „Karkonosze” PLB020007 i PLH020006 znajdujących się na terenie Parku poprzez objęcie siedlisk będących zainteresowaniem Wspólnoty Europejskiej ochroną ścisłą lub ochroną czynną zachowawczą. Gatunki, populacje zagrożone poddane są monitoringowi liczebności. W stosunku do gatunków roślin przewidujemy kontynuację ich ochrony in situ i ex-situ poprzez gromadzenie nasion i - utrzymanie w uprawie w KBGJ. Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.PAGE \* MERGEFORMAT36PAGE PAGE PAGE \* MERGEFORMAT1UZASADNIENIE1Agata Dąbrowska22014-01-03T15:04:00Z2014-01-08T13:10:00Z2014-01-08T13:10:00Z0361459087544Microsoft Office Word0729203falseTytuł1UZASADNIENIEfalse101931falsefalse14.0000