td/28sldYjzwJenYLROv4D5b824=IycD18wXg7g48QDT44fOT+ATsU0=Fh9kOhAGnqUl9qSqG2ollZ3bwBDQMOMna0qNR9CZo+r1Ou4f62DbXrjpTPKcyPJf 7ma7+0ll/VJuwuvxf7pFZ/GC5EDZsik/beGvGv8WkgUIWLZ8vFAxsUfnC0jn3fCF UptCJUrElG3nTHxR14QlrUfAHqBsWnQZi6k6x673+8U=MIIE5TCCA82gAwIBAgIDBByRMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxCzAJBgNVBAYTAlBM MSIwIAYDVQQKExlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRMwEQYDVQQDEwpD RVJUVU0gUUNBMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTAeFw0xMTEyMDIyMDE5MDda Fw0xMzEyMDEyMDE5MDdaMIH3MTEwLwYDVQQDDChNYXJjaW4gS29yb2xlYzsgTWlu aXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMQ8wDQYDVQQqDAZNYXJjaW4xEDAOBgNVBAQM B0tvcm9sZWMxGjAYBgNVBAUTEVBFU0VMOjY4MTIyNDAwNDkwMSEwHwYDVQQKDBhN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExKjAoBgNVBBAwIQwOV2F3ZWxza2EgNTIv NTQMDzAwLTkyMiBXYXJzemF3YTERMA8GA1UEBwwIV2Fyc3phd2ExFDASBgNVBAgM C21hem93aWVja2llMQswCQYDVQQGEwJQTDCBnzANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOBjQAw gYkCgYEAl8Hc2Vmiz9DxscsI6p8KOpM+1JSU9lKr93Z/uK2tWxuR5hKTirx3b9da LpzssO415C3ZYhesZD5y6+cd4OjTZx1g6a5vpQFJxBBUjmxgZ1ZVw/sJcGJgznd3 luQL9Drlah0JTOE/En7b7b0e1/5+tMlJCQzwf5JiBGdnksDjuNUCAwEAAaOCAZYw ggGSMA4GA1UdDwEB/wQEAwIGQDCB9QYDVR0gAQH/BIHqMIHnMIHkBgsqhGgBhvZ3 AgQBATCB1DAtBggrBgEFBQcCARYhaHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5 dG9yaXVtMIGiBggrBgEFBQcCAjCBlQyBkkNlcnR1bSBRQ0EgUHJvZmVzam9uYWxu eSAtIGt3YWxpZmlrb3dhbnkgY2VydHlmaWthdCB3eWRhbnkgcHJ6ZXogVW5pemV0 byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLiB6Z29kbmllIHogd3ltYWdhbmlhbWkgVXN0YXd5 IG8gcG9kcGlzaWUgZWxla3Ryb25pY3pueW0uMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwLwYDVR0f BCgwJjAkoCKgIIYeaHR0cDovL2NybC5jZXJ0dW0ucGwvcWNhMDkuY3JsMCgGCCsG AQUFBwEDBBwwGjAIBgYEAI5GAQEwDgYJKoRoAWUDAQECCgEEMB8GA1UdIwQYMBaA FE8UzKJXEoLo6Iwwb2Aj3RXgZk6wMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQBX4i03vLHK e/8bD6HQ2K003ExrReUo6VE6xUsVPgy9xMfcp6H4OlakaEnU8U2y865OvWBACPVB 4mrs+nh/d49EffFVnaUUV/OpOovfRfGfSVRPY/1X0DA4HPhfoAKnzg9rrMn2oC1Y GTZOa8IOX59JUijjORdBMaTZwN8PAlCDseWfE6U/wFap2cJ50W3O2ftJ8alenBQC /jCPVA9E4e8Z4PER8Qozr7lsAPVvZG4LwI5wS6yUd4g6zwEj2zUBS29bfIIwtRLh ywYxIjsrBnO7TV7tQkUiH6j6QTiLdlDXrD6Hk/SQKguIuDJeqNDosLOB4A/6zgTJ XoZq1V25RVep2013-04-22T13:17:24nz/eaqkUqA/RZIgNcyslYmo63ps=serialNumber=Nr wpisu: 1,CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL269457MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarządzenie MŚ ws zadań ochronnych dla Biebrzańskiego PN - załączniki.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIagYJKoZIhvcNAQcCoIIIWzCCCFcCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHTBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBwwSBwDCBvQIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBS3 GKd3oG2wZX9wZEyUUEMWFtafAQIFAIaARxQYDzIwMTMwNDIyMTMxNzM1WjADAgEB Aggf7aWifc9KbKBhpF8wXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNVBAYT AlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYDVQQD DAtDRVJUVU0gUVRTQaCCBJkwggSVMIIDfaADAgECAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrd LA0JITANBgkqhkiG9w0BAQUFADBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwlTWlu aXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwmTmFy b2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkwHhcNMDkxMjAxMDkw MzI2WhcNMTQxMjAxMjM1OTU5WjBdMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMjELMAkG A1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xFDAS BgNVBAMMC0NFUlRVTSBRVFNBMIIBIjANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOCAQ8AMIIBCgKC AQEAtWNaxI3za0r43xi4cuP39ATVl/mdxMPT4djsQrYD9RKRBLHr9kIUT/QPSiZz 1GVJBhaozB89YfAhrS8KvY8EJpvI/yiwV8Yr6mKoGb1dEce8mGmXffZZM1jxYhJ+ PvdoQR3OBRgLGpv57YArRolMFlYuC/ToRq3YkZvw7Vnh6VxPdwGMqnGN8pDV5KLN 4KzX54/wrMFjTSGTFoGZi1iCyOxaLlJNP76DgUDGoeB+5C9KonDSY8SlYfyKXtOo nhIavctGI0xLLSDilu335BafNLyNoQHT07h474Epkc2aTB3PFLt9BrLbzcJNK0Dh JeFbNgsmDIV2L6OBf61q3YQlGwIDAQABo4IBOjCCATYwFgYDVR0lAQH/BAwwCgYI KwYBBQUHAwgwDAYDVR0TAQH/BAIwADCBqwYDVR0jBIGjMIGggBRZNAz7fedFAW/J cJbCTgb4D4FD9qFypHAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVy IHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dl IENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpghRipw0EwyS41CdWzD+Ba/Lr Mu8HGTAxBgNVHSABAf8EJzAlMCMGBFUdIAAwGzAZBggrBgEFBQcCARYNd3d3Lm5j Y2VydC5wbDAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBsAwHQYDVR0OBBYEFAKgYwrOzgHy9qcxPf31 zxVhDiwgMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQAE0CxcuGQZzn7tqlsI5XKkXkAk6SZF sfgFcmtlI7F2xyrOEBGy7RRDulF9mY6AqGHDMosdVP/55oqO20vp8Yn0IJOLoIz6 amwvbiG2tkPwYkM8qNQabOVAdcDAPrBABXc5zJucOf2X+TcjhtIE3iEp7WN+KS3a Xua9AA5TJHg1cLVeQz5//qis4i7ox+Vi/VghiHcW1lmle2kt0NW1fhYlJX4bamtf hnINHFcwBD7FJ33o9SibQ6zeLL27/KUgctzyTJoNcRrC1G1zVGPAxxnSsbdtt4el Xw4Kv98IrY+9Qj1Pzc1xWPAF/F/Eill4RnUxGudpBrz/lxbCHx2KBNiJMYIC0DCC AswCAQEwgYYwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVyIHdsYXNj aXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dlIENlbnRy dW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrdLA0JITAJ BgUrDgMCGgUAoIIBHjAaBgkqhkiG9w0BCQMxDQYLKoZIhvcNAQkQAQQwHAYJKoZI hvcNAQkFMQ8XDTEzMDQyMjEzMTczNVowIwYJKoZIhvcNAQkEMRYEFMUM/Lda+FP2 Ear84h/FKfRF/8tXMIG8BgsqhkiG9w0BCRACDDGBrDCBqTCBpjCBowQU8tWxfJyz ywHnizQzXNSOEkNvzMswgYowcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVN aW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZO YXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUMZ6U4V37ivoY bp5D0Ika3SwNCSEwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAEggEAldjb98tukSWezbj+QGCubraD AhhCoVHL5UQqIq5qr18plzGvtzdMrsSbCapR4iXP+ZxAuXQAqLF2EE2Qqy4uvZ8F KsOd6dmVr5Q8/Jjz61dTkyevDB36UxdOUSR7aWJy/qthYmouyuRlFzJDy9HqDQmI 7hABDSmXKzuT2ELw50Iib9wjStPlYuLbWtYCJnt5/KoFx1fok8LBRxoATonLW+uw 9qtei/N8szmpq8C7++OuttiXOrYNU/ivvFbyYhsTtcPjkGBD/m7RPodiApE1OCBe 95ewJPtO3F0C+hG69TrATpkcbJhlEkuvoRntS3H7g9Wr5dMvaR2lEIXB5Kx8fQ== Załączniki do zarządzenia nr … Ministra Środowiska z dnia ...……………….... Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ SPOSOBY ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWZagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Odwodnienie siedlisk bagiennych spowodowane pracami hydrotechnicznymi i melioracjami przeprowadzonymi w XIX i XX w. oraz w ostatnich latach związanymi z utrzymywaniem cieków prowadzące do degradacji torfowisk: 1) mineralizacji torfu, 2) zmniejszenia retencyjności i wzrostu eutrofizacji wód powierzchniowych. Rozdział wód w dolinie Biebrzy niezapewniający optymalnego stanu uwodnienia siedlisk (np. niewłaściwy w czasie i ilości rozdział wód z Jeziora Rajgrodzkiego) Ograniczanie odpływu wód z systemów melioracyjnych na gruntach Skarbu Państwa, poprzez:wykonanie urządzeń hydrotechnicznych umożliwiających regulację odpływu, budowę progów piętrzących, zasypywanie rowów. Odtwarzanie naturalnej sieci hydrograficznej.Ustalenie z zarządcami wód warunków korzystania z wód regionu Biebrzy (np. w zakresie rozdziału wód jeziora Rajgrodzkiego, zarówno ilościowego jak i w czasie) w celu optymalizacji stanu uwodnienia siedlisk.Dążenie do sporządzenia ustaleń w zakresie warunków korzystania z wód zlewni rzeki Biebrzy. Ochrona naturalnych procesów w ciekach - sedymentacji, erozji, zarastania przez roślinność.Monitorowanie stanu wód powierzchniowych i gruntowych (podziemnych I poziomu wodonośnego).Edukacja społeczności lokalnej o potrzebie poprawy uwilgotnienia torfowisk zdegradowanych i związanej z nimi szacie roślinnej. Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie nielegalnego odwadniania siedlisk w granicach Parku2Zarastanie ekosystemów nieleśnych Parku, drzewami, krzewami i trzciną w wyniku naturalnej sukcesji spowodowanej, m.in. zaprzestaniem użytkowania rolniczego skutkujące także obniżeniem różnorodności biologicznej ekosystemów nieleśnych (gatunków i siedlisk) Systematyczne wykaszanie.Usunięcie krzewów, podrostów drzew i następnie systematyczne koszenie.Ekstensywny wypas. Zwiększenie uwilgotnienia siedlisk.Utrzymanie dróg i mostów w celu umożliwienia dojazdu do miejsc wykonywania zabiegów ochronnych.Promowanie programów rolnośrodowiskowych.Monitorowanie stanu ekosystemów nieleśnych Parku.Edukacja społeczności lokalnej o potrzebie ochrony ekosystemów nieleśnych3Rozprzestrzenianie się inwazyjnych gatunków obcych fauny i flory zagrażające rodzimym populacjom gatunków roślin i zwierząt Monitorowanie występowania inwazyjnych gatunków obcych fauny i flory na obszarze Parku. Ograniczanie liczebności populacji gatunków obcych lub ich eliminacja4Nadmierna liczebność populacji ekspansywnych rodzimych gatunków roślin i zwierząt zagrażająca przyrodniczo cennym gatunkom lub siedliskom przyrodniczymMonitorowanie zagrożeń dla cennych przyrodniczo gatunków i siedlisk ze strony ekspansywnych gatunków rodzimych.Ograniczanie liczebności populacji gatunków ekspansywnych:w przypadku roślin, np. poprzez ich wykaszanie, ścinanie, wyrywanie,w przypadku lisów (Vulpes vulpes), poprzez odstrzały redukcyjne5Zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnychWykrywanie i monitorowanie źródeł zanieczyszczeń.Współpraca z Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska w Białymstoku w zakresie zwiększenia punktów monitoringu stanu ekologicznego wód rzeki Biebrzy i jej dopływów w granicach Parku.Utrzymywanie stref buforowych wzdłuż brzegów rzek w postaci pasów roślinności stanowiącej barierę przed zanieczyszczeniami obszarowymi i erozją.Wnioskowanie do właścicieli gruntów prywatnych o pozostawianie trzciny w ujściowych odcinkach rowów jako ważnej bariery biogeochemicznej (biofiltru) zatrzymującej i pochłaniającej zanieczyszczenia.Współpraca z gminami w celu:zapewnienia rozbudowy systemu oczyszczania ścieków, kanalizacji wsi, oczyszczania ścieków burzowych, budowy płyt obornikowych w miejscowościach położonych w granicach Parku, zabezpieczenia studni kopanych przed dopływem zanieczyszczeń,likwidacji nieczynnych studni kopanych. Propagowanie zasad dobrych praktyk rolniczych oraz ograniczania stosowania nawozów mineralnych i środków ochrony roślin w granicach Parku.Dążenie do osiągnięcia bardzo dobrego stanu ekologicznego wód w rzece Biebrzy i jej dopływach.Wykupy gruntów prywatnych w granicach Parku.Zachęcanie rolników gospodarujących w granicach Parku do uczestnictwa w programach rolnośrodowiskowych.Edukacja w zakresie negatywnych skutków zanieczyszczenia wód.Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie ochrony jakości wód powierzchniowych i podziemnych 6Duży udział gruntów prywatnych o małej powierzchni występujących w mozaice z gruntami Skarbu Państwa, utrudniający realizację zadań ochronnychWykupy gruntów prywatnych. Dzierżawienie gruntów prywatnych.Zamiana gruntów z prywatnymi właścicielami7Nielegalne przebywanie i przemieszczanie się ludzi w miejscach występowania cennych przyrodniczo gatunków roślin, grzybów i zwierząt zagrażające trwałości ich występowania w wyniku samowolnego pozyskiwania okazów, niszczenia, wydeptywania, płoszenia lub niepokojenia zwierząt Egzekwowanie zakazu wstępu do stref wyłączonych z turystyki. Budowa i utrzymanie urządzeń służących kanalizowaniu ruchu turystycznego, w tym oznakowań szlaków turystycznych. Ustawianie szlabanów w celu uniemożliwienia wjazdu pojazdów na drogi nieudostępnione. Tworzenie ostoi i stref ochronnych gatunków roślin, grzybów i zwierząt.Monitorowanie miejsc występowania cennych przyrodniczo gatunków roślin, grzybów i zwierząt.Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie naruszania zakazów obowiązujących na obszarze Parku 8Intensyfikacja rolnictwa w Parku powodująca eutrofizację wód powierzchniowych i podziemnych Propagowanie zasad dobrych praktyk rolniczych, rolnictwa ekologicznego i programów rolnośrodowiskowych.Wykup gruntów prywatnych w granicach Parku.Monitorowanie skutków intensywnej działalności rolniczej.Edukacja społeczności lokalnej o ekologicznych skutkach intensyfikacji produkcji rolniczej, w tym eutrofizacji wód9Nadmierna presja związana z wędkowaniem, w tym:zaśmiecanie brzegów rzeki Biebrzy i jej dopływów,płoszenie i niepokojenie ptaków oraz ssaków,wydeptywanie roślinności przybrzeżnejMonitorowanie skutków połowów wędkarskich.Limitowanie udostępniania obszaru Parku do wędkowania.Okresowa kontrola miejsc udostępnianych do wędkowania i sprzątanie pozostawionych przez wędkarzy śmieci. Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie nieprzestrzegania regulaminu udostępniania Biebrzańskiego Parku Narodowego do amatorskiego połowu ryb10Brak odpowiednich miejsc do zakładania gniazd przez bociana czarnego (Ciconia nigra), puchacza (Bubo bubo), orlika grubodziobego (Aquila clanga), orlika krzykliwego (Aquila pomarina) i bielika (Haliaeetus albicilla), powodujący zmniejszanie się ilości par lęgowych oraz potomstwaTworzenie stref ochronnych wokół gniazd i w obszarach stałego przebywania ptaków w okresie lęgowym.Budowa platform gniazdowych.Ograniczanie udostępniania Parku (okresowe zamykanie szlaków turystycznych w sąsiedztwie stref ochronnych)11Drogi, linie kolejowe na obszarze Parku powodujące fragmentację siedlisk, stanowiące bariery w migracji zwierząt, będące przyczyną zwiększonej śmiertelności niektórych gatunków. Zanieczyszczenia oraz hałas, wytwarzane przez pojazdy poruszające się po szlakach komunikacyjnych powodujące pogorszenie stanu siedlisk i siedlisk gatunków w ich sąsiedztwie Współpraca z zarządcami dróg i kolei w zakresie: Stawiania płotków wzdłuż odcinków dróg rozpoznanych jako najważniejsze szlaki migracyjne poszczególnych gatunków i przenoszenie zwierząt - okres godowy płazów i gadów,budowy przejść dla zwierząt pod lub nad drogami w miejscach stwierdzanych zagrożeń,stawiania znaków zakazów zatrzymywania się i postoju oraz ograniczenia prędkości pojazdów poruszających się w miejscach rozpoznanych jako najważniejsze szlaki migracyjne zwierząt12Deficyt rozkładającego się drewna w ekosystemach leśnych stanowiący zagrożenie dla różnorodności biologicznej lasów (np. występowania chrząszczy saproksylicznych, nietoperzy (Chiroptera)) Zmniejszanie deficytu rozkładającego się drewna, poprzez pozostawianie zamierających i martwych drzew13Niezgodny z siedliskiem skład gatunkowy i struktura przestrzenna drzewostanów sztucznego pochodzenia Przywracanie składu gatunkowego i struktury przestrzennej drzewostanów zgodnej z typem ekosystemu naturalnego (i siedliska) poprzez zabiegi towarzyszące prowadzonej przebudowie drzewostanów: 1) cięcia regulujące strukturę przestrzenną, gatunkową i wiekową, 2) dolesienia wybranych luk i poprawki w oparciu o gatunki zgodne z typem siedliska, 3) porządkowanie powierzchni i przygotowanie gleby pod odnowienia, 4) pielęgnację upraw, 5) inicjowanie odnowień naturalnych14Nadmiernie rozmnażające się owady i grzyby Monitoring występowania oraz ograniczanie liczebności nadmiernie rozmnażających się owadów i grzybów, w przypadku stwierdzenia zagrożeń o charakterze masowym i wielkopowierzchniowym, poprzez: 1) prognozowanie występowania owadów, 2) wykładanie pułapek, 3) wyszukiwanie i usuwanie części drzew zasiedlonych, 4) korowanie drewna leżącego 15Uszkodzenia w drzewostanach w wyniku działania czynników abiotycznych wiatru, śniegu i lodu Kształtowanie wewnętrznej struktury lasu w ramach prowadzonej przebudowy monokultur w celu zwiększania stabilności (odporności) drzewostanów na działanie czynników abiotycznych16Nadmierne uszkodzenia w lasach powodowane przez ssaki roślinożerne Zabezpieczanie upraw leśnych przed zgryzaniem i spałowaniem poprzez:grodzenie upraw leśnych,naprawianie już istniejących ogrodzeń upraw leśnych,zabezpieczanie upraw za pomocą osłonek mechanicznych,zabezpieczanie repelentami17Pożary stanowiące zagrożenie dla życia wielu organizmów, w tym życia i zdrowia człowieka, powodujące niekorzystne zmiany roślinności, właściwości fizyczno-chemicznych torfu Odnawianie pasów przeciwpożarowych. Utrzymanie wyznaczonych dróg w stanie przejezdności. Stała kontrola terenu w okresie zagrożenia pożarowego. Zwalczanie pożarów. Oczyszczanie dostępu do punktów czerpania wody. Remont i wymiana tablic informacyjnych o zagrożeniach pożarowych. Edukacja społeczna informująca o skutkach pożarów w celu wyeliminowania przyczyn ich powstawania.Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego18Zanieczyszczenie powietrzaMonitorowanie źródeł zanieczyszczeń.Promowanie ocieplania budynków i modernizacji systemów ogrzewania wykorzystujących źródła energii odnawialnej.Edukacja społeczna o źródłach i skutkach zanieczyszczenia powietrza 19Zanieczyszczenie powierzchni ziemiEdukacja w zakresie prawidłowej gospodarki odpadami.Likwidacja nielegalnych składowisk odpadów w granicach Parku.Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie zanieczyszczania powierzchni ziemi w Parku20Zanieczyszczenie świetlnePromowanie rozwiązań prośrodowiskowych ograniczających nadmierne i niepotrzebne oświetlenie miejscowości, dróg i obiektów.Edukacja w zakresie oddziaływania emisji światła na faunę Parku21Nielegalne pozyskanie zwierząt, grzybów, roślin, kopalin, artefaktów kultury materialnej i militariówKontrola obszaru Parku.Edukacja społeczna w zakresie zakazów obowiązujących na obszarze Parku.Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie naruszania zakazów obowiązujących na obszarze Parku 22Urbanizacja Parku prowadząca do obniżenia jego walorów przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych Wprowadzenie do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i planów zagospodarowania przestrzennego województwa zapisów postulujących ograniczanie zabudowy obszarów Parku, w szczególności położonych poza granicami zwartej zabudowy oraz innych zasad i wytycznych dotyczących zrównoważonego gospodarowania przestrzenią i budownictwa na terenie Parku. Prowadzenie uzgodnień w ramach postępowań w sprawie decyzji o warunkach zabudowy, odnoszących się do terenu Parku, Promowanie tradycyjnych lokalnych cech architektonicznychWykupy gruntów prywatnych znajdujących się na terenie Parku 23Napowietrzne linie energetyczne stanowiące zagrożenie dla awifauny ParkuPostulowanie w uzgadnianych dokumentach planistycznych:zastępowania linii napowietrznych przewodami podziemnymi,umieszczania na liniach napowietrznych elementów odstraszających ptaki w celu obniżenia ich śmiertelności24Niewystarczająca wiedza o zasobach, tworach i składnikach przyrody ParkuProwadzenie inwentaryzacji, rozwój badań naukowych i monitoringu przyrodniczego i sozologicznegoZagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego spowodowane przez:nowe inwestycje drogowe i kolejowe,nową infrastrukturę techniczną Ocena wpływu i opiniowanie przedsięwzięć.Starania o wprowadzenie do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i wojewódzkich planów zagospodarowania przestrzennego, zapisów ograniczających budowę infrastruktury technicznej oraz inwestycje drogowe i kolejowe stwarzających zagrożenia dla walorów przyrodniczych Parku nzagrozagrożenia 2Zanieczyszczenie środowiska spowodowane intensyfikacją rolnictwaPropagowanie „Kodeksu Dobrej Praktyki Rolniczej” i programów rolnośrodowiskowych3Obniżenie poziomu wód gruntowychBudowa, remonty i konserwacja infrastruktury technicznej wspomagającej retencję wód.Monitorowanie stanu wód Zagrożenia zewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1 Odwodnienie siedlisk bagiennych spowodowane pracami hydrotechnicznymi i melioracjami przeprowadzonymi w XIX i XX w. oraz w ostatnich latach związanymi z utrzymywaniem cieków, prowadzące do degradacji torfowisk: 1) mineralizacji torfu, 2) zmniejszenia retencyjności i wzrostu eutrofizacji wód powierzchniowych. Rozdział wód w dolinie Biebrzy niezapewniający optymalnego stanu uwodnienia siedlisk (np. niewłaściwy w czasie i co do ilości rozdział wód z Jeziora Rajgrodzkiego)Odtwarzanie naturalnej sieci hydrograficznej.Ustalenie z zarządcami wód warunków korzystania z wód regionu Biebrzy (np. w zakresie rozdziału wód Jeziora Rajgrodzkiego zarówno ilościowego jak i w czasie) w celu optymalizacji stanu uwodnienia siedlisk. Dążenie do sporządzenia ustaleń w zakresie warunków korzystania z wód zlewni rzeki Biebrzy.Monitorowanie stanów wód powierzchniowych i gruntowych (podziemnych I poziomu wodonośnego).Edukacja społeczności lokalnej o potrzebie poprawy uwilgotnienia torfowisk zdegradowanych2Rozprzestrzenianie się inwazyjnych gatunków obcych fauny i flory zagrażające rodzimym populacjom gatunków roślin i zwierząt w Parku Monitorowanie występowania inwazyjnych obcych gatunków w otulinie Parku.Usuwanie ekspansywnych obcych gatunków roślin.Ograniczanie liczebności obcych gatunków zwierząt stanowiących zagrożenie dla populacji gatunków rodzimych 3Zanieczyszczenie wód powierzchniowych i podziemnych w otulinie ParkuWykrywanie i monitorowanie źródeł zanieczyszczeń.Współpraca z wojewódzkimi inspektoratami ochrony środowiska w zakresie zwiększenia punktów monitoringu stanu ekologicznego wód rzeki Biebrzy i jej dopływów.Utrzymywanie stref buforowych wzdłuż brzegów rzek w postaci pasów roślinności stanowiącej barierę biogeochemiczną.Wnioskowanie do właścicieli gruntów prywatnych o pozostawianie trzciny w ujściowych odcinkach rowów jako bariery biogeochemicznej (biofiltru) zatrzymującej i pochłaniającej zanieczyszczenia.Współpraca z gminami w zakresie:zapewnienia rozbudowy systemu oczyszczania ścieków i kanalizacji wsi, oczyszczania ścieków burzowych, budowy płyt obornikowych w miejscowościach położonych w dolinie Biebrzy i w jej sąsiedztwie, zabezpieczenia studni kopanych przed dopływem zanieczyszczeń,likwidacji nieczynnych studni kopanych.Wpływanie na ograniczanie stosowania nawozów mineralnych i środków ochrony roślin w dolinie Biebrzy i jej sąsiedztwie.Dążenie do osiągnięcia bardzo dobrego stanu ekologicznego wody w rzece Biebrzy i jej dopływach.8. Zachęcanie rolników z doliny Biebrzy do uczestnictwa w programach rolnośrodowiskowych 4Zanieczyszczenie powierzchni ziemiPromowanie selektywnej zbiórki oraz segregacji odpadów i ich wywozu na składowiska5Zanieczyszczenie powietrzaMonitorowanie źródeł zanieczyszczeń.Promowanie ocieplania budynków i modernizacji systemów ogrzewania wykorzystujących źródła energii odnawialnej6Urbanizacja obszarów otuliny Parku mająca wpływ na przyrodę Parku i jego walory krajobrazowe (np. zabudowa panoram widokowych)Dążenie do wprowadzenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zapisów ograniczających zabudowę w wybranych miejscach w sąsiedztwie granic Parku IV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Inwestycje z zakresu energetyki wiatrowej stanowiące zagrożenie dla ptaków migrujących oraz gniazdujących w Parku, w szczególności żerujących poza jego granicami Starania o wprowadzenie do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i wojewódzkich planów zagospodarowania przestrzennego, zapisów ograniczających budowę farm wiatrowych na trasach wędrówek oraz na obszarach żerowania ptaków w otulinie Parku. Uzgadnianie strategii planistycznych, w szczególności studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.Prowadzenie uzgodnień w ramach postępowań w sprawie decyzji o warunkach zabudowy 2Zanieczyszczenie środowiska powodowane przez:nowe inwestycje drogowe i kolejowe,nowe obiekty przemysłowe Starania o wprowadzenie do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i wojewódzkich planów zagospodarowania przestrzennego, zapisów ograniczających w otulinie Parku budowę obiektów przemysłowych, inwestycje drogowe lub kolejowe mogące negatywnie wpływać na stan środowiska wewnątrz Parku ) Zagrożenia uszeregowano od najistotniejszego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃSposoby ochrony na obszarach objętych ochroną ścisłąLp.Rodzaj działań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Remont przepustu z piętrzeniem i modernizacja przepustu bez piętrzenia na przepust z piętrzeniem 2 przepusty Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Łąki Różnych Wsi, działka nr - 26692Usunięcie obcego gatunku inwazyjnego – łubinu trwałego (Lupinus polyphyllus)Corocznie około 2 ha145o, p, r, 153h, o, 160h, 161b, c, d, f, 162a, 173h, k, lSposoby ochrony na obszarach objętych ochroną czynnąW ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wycięcie gniazd w drzewostanie w okresach od 2 stycznia do końca lutego i od 16 sierpnia do końca grudnia. Uprzątnięcie drzew i krzewów. Przygotowanie gleby pod sadzenie gatunków liściastych (przebudowa drzewostanów) 0,50 ha1,27 ha1,27 ha24b20a, 24b20a, 24b2Przygotowanie gleby pod sadzenie gatunków liściastych i iglastych (odnowienia drzewostanów uszkodzonych przez silne wiatry – dolesienia luk) 12,04 ha48a, d, 511a, o, p, obręb ewidencyjny Jagłowo, działka nr 138/23Przygotowanie gleby pod sadzenie gatunków liściastych i iglastych w uprawach leśnych w ramach poprawek 0,83 ha15b, 20a, 48a, d4Pielęgnowanie upraw leśnych przez wykaszanie roślinności zielnej17,78 ha 15b, 20a, 24b, 48a, d, 511a, o, p, obręb ewidencyjny Jagłowo, działka nr 138/25Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w uprawach (czyszczenia wczesne)3,42 ha15b, 39b, 41b, 42d, 50b, 51a, 62f, 63a 6Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w młodnikach (zabieg o charakterze czyszczeń późnych) poprzez usuwanie zbędnych drzew, w okresie od 2 stycznia do końca lutego i od 16 sierpnia do końca grudnia12,68 ha 14g, 23d, 33f, 52g, 60h, 63b, c, g 7Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w drzewostanach w wieku od 21 do 40 lat poprzez usuwanie niektórych drzew występujących w nadmiarze oraz należących do gatunków niezgodnych z siedliskiem, w okresie od 2 stycznia do końca lutego i od 16 sierpnia do końca grudnia20,87 ha47g, 300p, 313b, k, 314c, 320d, j, 329c, 375d, 378j8Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w drzewostanach starszych niż 40 lat poprzez usuwanie drzew zbędnych w tym należących do gatunków niezgodnych z siedliskiem, w okresie od 2 stycznia do końca lutego i od 16 sierpnia do końca grudnia203,06 ha20a, 24b, 33c, 43a, 48d, 60f, 61g, 299b, 300a, d, o, r, 305a, 306b, 312f, 313h, 318g, 331c, 332h, 333a, c, f, 334a, 337b, 338b, 339f, 342f, 343c, d, 344h, 345b, 346h, 347j, 348a, 351g, 363a, d, f, g, h, 372b, 385a 9Zabezpieczanie drzewek repelentami przed zgryzaniem przez jeleniowate (Cervidae)Corocznie 5,92 ha 39b, 41b, 42d, 50b, 51a, b, c, 52a, f, g, 53b, 54h, 61i, 62f, 63c10Zabezpieczenie upraw leśnych za pomocą osłonek mechanicznychCorocznie0,77 ha41b, 51a, 52d, 63a, g11Ogrodzenie upraw leśnych siatką w celu ochrony przed zwierzętami12,04 ha48a, b, 511a, o, p, obręb ewidencyjny Jagłowo, działka nr 138/212Konserwacja istniejących ogrodzeńCorocznie 340 mObwody ochronne - Trzyrzeczki, Tajno13Odsłonięcie lub oznakowanie granic leśnych w okresie od 2 stycznia do końca lutego i od 16 sierpnia do końca grudnia32 150 mObwody ochronne - Trzyrzeczki, Tajno, Kopytkowo14Monitorowanie i prognozowanie występowania owadów poprzez:1) wykładanie pułapek feromonowych na: a) brudnicę mniszkę (Lymantria monacha),b) brudnicę nieparkę (Lymantria dispar),c) kornika drukarza (Ips typographus),d) zwójkę dębową (Archips xylosteana), 2) wykładanie drzew pułapkowych na kornika drukarza (Ips typographus),3) zakładanie opasek lepowych na miernikowce (Geomatridae), 4) jesienne poszukiwania owadów w ściółce na próbnych powierzchniach podokapowychCorocznie 1980 ha116 sztuk 40 sztuk60 sztuk106 prób7c, d, 11a, f, g, h, 12c, d, f, h 13c, 15c, 16a, 17b, 19f, 20h, 21d, 23c,d, 24b, c, 25a, 27a, 33b, c, d, n, 34d, f, h, m, n, 35c, d, f, 39a, b, 40d, 41b, d, 42b, c, d, 43a, b, 44a, d, f, 47f, 48a, d, 49b, 50b, c, 52a, 53a, b, c, 54d, f, g, h, i, 60a, f, g, i, j, 61a, d, f, g, h, 62a, c, d, f, 63a, b, f, g, h, o, 69i, 107m, 116b, f, 125i, 245b, c, d, 246b, 291p, 297a, b, c, d, 298c, d, g, f, 299a, b, c, f, 300a, b, c, d, o, r, 301a, 302a, b, d, k, m, 303a, 304a, 305a, 306a, b, 307a, b, d, g, h, 308c, f, g, i, 309a, b, c, 310a, 311a, b, c, 312a, b, d, f, 313a, b, f, g, h, i, j, k, 314a, b, c, d, f, j, k, p, 315c, 316a, b, c, 317a, d, f, g, h, i, l, m, 318a, b, f, g, h, j, k, l, n, p, r, 319a, b, d, f, g, h, i, j, k, 320a, b, c, d, f, i, j, k, l, p, r, 321b, 322a, b, c, d, f, g, 323a, b, d, f, g, i, 324a, c, f, 325a, b, d, f, h, i, j, l, o, r, t, w, y, bx, cx, 326a, 328b, c, d, h, i, j, k, 329b, c, d, f, g, h, j, 330a, f, i, j, k, 331a, b, c, 332a, b, c, d, f, g, h, 333a, b, c, d, f, g, h, i, 334a, b, c, d, f, g, h, i, 335a, b, c, d, 336a, b, c, d, g, 337a, b, 338a, b, d, f, 339a, c, f, g, h, i, 340b, d, f, g, h, 341a, b, c, d, f, g, 342a, b, c, d, f, 343a, b, c, d, f, g, 344a, b, c, d, f, h, i, j, 345a, b, c, d, f, g, h, 346a, b, f, g, h, i, 347a, b, c, d, g, j, k, l, m, 348a, 349a, b, c, 350a, b, c, d, f, g, 351a, b, c, d, f, g, h, 352a, b, c, d, f, g, h, i, j, 353a, b, c, d, f, g, h, 354a, 356a, d, f, g, h, 357b, 358a, b, 362c, d, 363a, b, f, h, 364b, d, g, 368a, b, c, 369a, b, 370a, b, c, d, f, g, i, j, 372b, 373c, 374a, b, d, f, g, h, k, 375a, b, c, d, f, g, 377d, g, i, j, 378b, c, j, n, r, 379c, 380c, d, g, 381a, c, g, 382b, 385a, 388d, 389j, k, 393b, 394b, c, 395b, c, f, 396a, b, c, g, i, 397a, b, c, 398a, b, d, f, g, n, o, 399c, 405b, c, 406a, b, 407a, c, f, l, 417c, d, 445i, j, 446g, 511c, i, n, o, p, r, s 15Ewentualne przeciwdziałanie szkodom i zagrożeniom powodowanym w drzewostanach przez masowe pojawianie się owadów i grzybów, poprzez: 1) korowanie drewna leżącego, 2) usuwanie z drzewostanów drzew opanowanych przez owady, grzyby lub uszkodzonych w skutek działania niekorzystnych czynników atmosferycznych Według potrzeb, z pozostawieniem minimum 25% drzew opanowanych przez owady, grzyby lub uszkodzonych w skutek działania niekorzystnych czynników atmosferycznych do naturalnego rozkładu na miejscuMiejsca zagrożenia w lasach objętych ochroną czynną16Usuwanie drzew wywróconych lub złamanych przy drogach, szlakach turystycznych, w pobliżu zabudowań, obiektów turystycznych, linii energetycznych stwarzających zagrożenie dla ludzi i mieniaDoraźnie według potrzebObszar całego Parku17Usunięcie obcego gatunku inwazyjnego słonecznika bulwiastego (Helianthus tuberosus) 0,25 haObręb ewidencyjny Budy, działka nr 130/5118Usunięcie obcych gatunków inwazyjnych:niecierpka drobnokwiatowego (Impatiens parviflora),tawuły (Spiraea sp.) 0,1 ha107b, d, k, m, 116b, c, d, f, 331c19Usuwanie innych obcych gatunków inwazyjnych, np.:dębu czerwonego (Quercus rubra),czeremchy amerykańskiej (Padus serotina),klonu jesionolistnego (Acer negundo)Według potrzebW miejscach występowania (lokalizacja, rozmiar oraz częstotliwość zabiegów określona będzie po przeprowadzeniu inwentaryzacji tych gatunków oraz ocenie ich wpływu na lokalne populacje rodzimych gatunków i ich siedliska)W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Ręczne wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów a następnie koszenie ręczne z usunięciem biomasy w celu ochrony torfowisk zasadowych (siedliska przyrodniczego 7230) 16 haObręb ewidencyjny Szuszalewo, działki nr - 98/2, 99/1, 99/2, 100/2 2Wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów, ręczne wycinanie odrostów z usunięciem biomasy w celu ochrony torfowisk zasadowych (siedliska przyrodniczego 7230)41,72 haObręb ewidencyjny Jałowo, działki nr - 369/2, 413, 487/1, 490, 494. Obręb ewidencyjny Kropiwno, działki nr - 247, 253, 299, 33. Obręb ewidencyjny Lipsk, działki nr - 367/1, 368/1, 368/3, 413, 490, 1043, 1438, 1413.Obręb ewidencyjny Ostrowie, działki nr - 226/2, 299, 300/1, 301, 390, 393, 397, 401/13Koszenie ręczne lub mechaniczne z usunięciem biomasy w celu ochrony torfowisk zasadowych (siedliska przyrodniczego 7230):1) od dnia 15 lipca do dnia 30 września przy poziomie wody poniżej 15 cm nad poziomem gruntu, bez niszczenia pokrywy roślinnej i glebowej,wysokość koszenia 10 –15 cm nad poziomem gruntu lub do 5 cm powyżej kęp w przypadku ich występowania,koszenie 25-50% powierzchni obszaru/działki w danym roku, przy czym w kolejnych latach na innym fragmencie, w przypadku występowania wody gruntowej ponad 15 cm nad poziomem gruntu dłużej niż 1 miesiąc, w okresie od 15 lipca do 30 września dopuszcza się wydłużenie terminu koszenia do 30 listopada,zebranie ściętej biomasy (np. w stogi, kopy) w terminie do 3 tygodni po skoszeniu, wywiezienie biomasy po zamarzniętym gruncie, w obszarze występowania wodniczki (Acrocephalus paludicola) koszenie po 15 sierpnia, na stanowiskach lipiennika Loesela (Liparis loeselii) i skalnicy torfowiskowej (Saxifraga hirculus) -koszenie po 15 września327 haObręb ewidencyjny Nowa Wieś-Bagno Ławki, działki nr - 451, 466, 467, 472, 479, 491, 492, 530, 532, 577, 578, 580, 589, 592, 594, 601, 602, 607, 608, 611, 616, 618, 619, 620, 626, 630, 631, 632, 633, 634, 635, 639, 642, 643, 646, 647, 648, 652, 655, 656, 673, 699, 700, 739, 743, 747, 749, 751, 833, 837, 840, 841, 843, 844, 845, 848, 852, 853, 858, 867, 870, 875, 878, 879, 880, 881, 882, 884, 885, 886, 887, 888, 889, 890, 891, 892, 896, 901, 902, 903, 904, 905, 906, 908, 909, 910, 913, 921, 922, 923, 927, 935, 941, 1135, 1140, 1155, 1163, 1165, 1175, 1176, 1177, 1178, 1179, 1180, 1181, 1186, 1188, 1189, 1191, 1193, 1194, 1195, 1196, 1208, 1211, 1213, 1216, 1251, 1252, 1253, 1261, 1262, 1265, 1268, 1299, 1300, 1302, 1304, 1305, 1306, 1307, 1316, 1410, 1464, 1553, 1559, 1562, 1563, 1564, 1566, 1567, 1582, 405/1, 412/1, 447/4, 1166/1, 1167/1, 1169/1, 1171/1, 1173/1, 1183/1, 1192/1, 1199/1, 1201/1, 1205/1, 1219/1, 1219/3, 1230/1, 1236/1, 1242/1, 1247/1, 1264/1.Obręb ewidencyjny Szorce, działki nr - 5, 10, 11, 13, 15, 19, 22, 23, 24, 25, 32, 33, 42, 43, 44, 47, 48, 49, 50, 51, 54, 55, 56, 62, 63/1, 67, 97, 98, 100, 103, 105, 106, 107, 112, 113, 116, 130, 131, 132, 133, 135, 136, 137, 140, 141, 144, 145, 147, 148, 153, 155, 157, 161, 162, 163, 166, 167, 168; 384, 389, 390, 391, 392, 395, 396, 401, 402, 403, 404, 405, 406, 407, cz. dz. 408, cz. dz. 409, cz. dz. 410, 411, 4124Koszenie ręczne lub mechaniczne wraz z usunięciem biomasy, poprawa uwilgotnienia siedlisk w celu ochrony zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych (Molinion) (siedliska przyrodniczego 6410), z zachowaniem następujących uwarunkowań: od dnia 15 września do dnia 30 października w sposób nieniszczący pokrywy roślinnej i glebowej, wysokość koszenia 5-15 cm nad poziomem gruntu, koszenia 1/2 powierzchni działki, naprzemiennie w kolejnych latach,ścięta biomasa powinna być zebrana w ciągu 3 tygodni po skoszeniu,biomasa powinna być wywieziona z łąki po zamarzniętym gruncie do końca stycznia28 haObręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Łąki Różnych Wsi, działki nr - 166, 167, 171, 186, 187, 188, 189, 207, 519, 524, 525, 547, 807, 808, 812, 813, 815 oraz części działek nr: 128, 130, 133, 135, 144, 173, 179, 182, 183, 190, 830, 831 5Koszenie ręczne lub mechaniczne wraz z usunięciem biomasy, usuwanie krzewów i podrostów drzew, wypas w celu ochrony siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków z nimi związanych: torfowiska zasadowe o charakterze mechowisk i turzycowisk (Caricion davallianae) (siedlisko przyrodnicze 7230):a) koszenie od dnia 15 lipca do dnia 30 września przy poziomie wody poniżej 15 cm nad poziomem gruntu, w sposób nieniszczący pokrywy roślinnej i glebowej,b) wysokość koszenia 10 –15 cm nad poziomem gruntu lub do 5 cm powyżej kęp w przypadku ich występowania,c) koszenie 25-50% powierzchni obszaru/działki w danym roku, przy czym w kolejnych latach na innym fragmencie, d) w przypadku występowania wody gruntowej ponad 15 cm nad poziomem gruntu dłużej niż 1 miesiąc, w okresie od 15 lipca do 30 września dopuszcza się wydłużenie terminu koszenia do 30 listopada,e) zebranie ściętej biomasy (np. w stogi, kopy) w terminie do 3 tygodni po skoszeniu, f) wywiezienie biomasy po zamarzniętym gruncie, g) w obszarze występowania wodniczki (Acrocephalus paludicola) koszenie po 15 sierpnia, h) na stanowiskach lipiennika Loesela (Liparis loeselii) i skalnicy torfowiskowej (Saxifraga hirculus) koszenie po 15 września,szuwary wielkoturzycowe (Magnocaricion):koszenie ręczne lub mechaniczne od dnia 15 lipca do dnia 30 września, przy poziomie wody poniżej 15 cm nad poziomem gruntu, bez niszczenia pokrywy roślinnej i glebowej, coroczne koszenie 20% powierzchni, przy czym każdego roku innego fragmentu działki,wysokość koszenia 10 -20 cm nad poziomem gruntu lub do 5 cm powyżej kęp w przypadku ich występowania,zebranie biomasy w ciągu 3 tygodni od skoszenia,wywóz biomasy z łąki po zamarzniętym gruncie (do końca stycznia),łąki trzęślicowe (Molinion) i selernicowe (Cnidion dubii):koszenie od dnia 15 września do dnia 30 października w sposób nieniszczący pokrywy roślinnej i glebowej, wysokość koszenia 5-15 cm nad poziomem gruntu, zebranie biomasy w ciągu 3 tygodni i wywiezienie po zamarzniętym gruncie (do końca stycznia),półnaturalne łąki świeże (Arrhenatherion) i wilgotne (Calthion):koszenie od dnia 15 czerwca do dnia 30 września bez niszczenia pokrywy roślinnej i glebowej, nie więcej niż dwa pokosy w roku, wysokość koszenia 5-15 cm, ścięta biomasa powinna być usunięta lub zebrana, np. w stogi w terminie do 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, murawy ciepłolubne (Koelerion glaucae):koszenie ręczne od dnia 15 lipca do dnia 30 września, w sposób nieniszczący pokrywy roślinnej i glebowej, nie więcej niż dwa pokosy w roku; wysokość koszenia do 10 cm, usunięcie ściętej biomasy lub złożenie w stogi w terminie do 2 tygodni od skoszenia, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, pozostawienie 15-20% powierzchni nieskoszonej, przy czym co roku powinno to dotyczyć innego fragmentu działki, murawy bliźniczkowe (Nardetalia) wypas :od dnia 1 maja do dnia 15 października, przy obsadzie zwierząt wynoszącej 0,4-0,6 DJP/ha, na terenach zalewowych nie wcześniej niż w terminie 2 tygodni po ustąpieniu wód3 500 haObręb ewidencyjny Biele Suchowolskie, działki nr - 691, 750, 751, 769, 773, 798, 804, 823, 911, 939, 970, 971, 972, 979, 980, 981, 1002, 1003, 1016, 1017, 1022, 1023, 1024, 1050, 1051, 1052, 1053, 1057, 1070, 1072, 1073, 1074, 1173, 1174, 1175, 1181, 1188, 1189, 1190, 1221, 1222, 1223, 1237, 1238, 1239, 1240, 1248, 1249, 1250, 1261, 1262, 1269, 1270, 1283, 1284, 1301, 1310, 1321, 1326, 1327, 1333, 1335, 1339, 1341, 1344, 1355, 1357, 1373, 1375, 1377, 1381, 1415, 1417, 1528, 1529, 1544, 1545, 1546, 1547, 1548, 1550, 1551, 1556, 1559, 1567, 1591, 1593, 1594, 1602, 1630, 1659, 1662, 1699, 1702, 1710, 1739, 1742, 1748, 2105, 2108, 2109, 2129, 2141, 2161, 2195, 2280, 2797, 2798, 2809, 2810, 2811, 2812, 2871, 2898, 2915, 2946, 2957, 2960, 3054, 3063, 3111, 3116, 3218, 3251, 3031/1, 1167/1, 1168/1, 1169/1.Obręb ewidencyjny Brychy, działka nr – 689.Obręb ewidencyjny Budy, działki nr - 2, 7, 9, 11, 32, 34, 22/9, 131/50, 132/49.Obręb ewidencyjny Budy-Dział Budy, działki nr - 8, 11, 24.Obręb ewidencyjny Budy-Dział Dzieżki, działki nr - 177/1, 186/3.Obręb ewidencyjny Budy-Dział Gugny, działki nr - 4, 20, 27, 28.Obręb ewidencyjny Budy-Dział Jaskra, Dudki, Lewonie, działki nr - 11, 217.Obręb ewidencyjny Budy-Dział Kalinówka Królewska, działki nr - 829, 831, 767/1, 767/2, 775/1, 776/2, 777/1, 783/3, 803/4, 820/2, 821/1.Obręb ewidencyjny Budy-Dział Kołodzież, działki nr - 128, 129, 130, 132/2, 146/2, 146/3, 146/6, 147/1, 147/2, 147/3, 148/2, 148/5, 149/1, 150/1, 150/2, 161/1, 161/3, 172/2, 172/4, 175/10, 175/2, 175/3, 175/5, 175/7, 175/8, 176/1, 176/2. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Potoczyzna, działki nr - 178/1, 197/4, 197/6, 198/3, 198/5, 207/4, 215/3. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Przytulanka-Ciesza, działki nr - 42, 62, 43/1, 43/2, 60/1, 60/2, 331/1, 341/1, 350/1, 350/2, 350/3, 350/4. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Zalesie i Zucielec, działki nr - 158, 164, 183, 186, 188, 97/2, 106/2, 124/2, 126/2, 133/1, 137/1, 137/2, 146/1, 155/2, 162/2, 163/2, 173/1, 184/2, 184/3, 184/4, 185/2. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Zofiówka, działka nr – 371. Obręb ewidencyjny Chilmony, działka nr – 20. Obręb ewidencyjny Ciszewo, działki nr - 367, 399, 392, 394, 395. Obręb ewidencyjny Czarniewo, działki nr - 40/19, 40/24. Obręb ewidencyjny Dawidowizna, działki nr - 333, 348, 368, 319/2, 335/1, 335/2. Obręb ewidencyjny Dębowo, działki nr - 7, 35, 5/5, 6/5, 6/6, 6/17, 6/18, 6/41. Obręb ewidencyjny Dolistowo Nowe, działki nr - 433, 548. Obręb ewidencyjny Downary, działki nr - 1347, 1348, 1367. Obręb ewidencyjny Giełczyn, działki nr - 1, 368, 369, 1654, 1668, 1680, 1682, 1688, 1695, 1705, 1710, 1718. Obręb ewidencyjny Gugny, działki nr - 10, 13, 14, 72, 82 (część), 86, 72/1, 81/1, 81/2, 81/2. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Boguszewo, działki nr - 8, 29, 34, 59, 73, 74, 76, 45/2, 45/4, 65/1, 2/1, 20/2. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Dobarz, działki nr - 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 18, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 30, 31, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 77, 77, 78, 79, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 92, 93, 94, 95, 95, 96, 97, 98, 98, 99, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 109, 111, 112, 120, 128, 130, 139, 140, 141, 141, 142, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 157, 158, 158, 159, 159, 160, 161, 161, 162, 162, 163, 163, 164, 164, 165, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 173, 176, 182, 183, 183, 184, 184, 185, 186, 186, 187, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 194, 195, 195, 196, 196, 197, 197, 198, 198, 198, 199, 199, 199, 200, 200, 201, 201, 202, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 220, 221, 221, 222, 222, 223, 223, 224, 224, 225, 225, 226, 226, 227, 227, 228, 228, 229, 229, 230, 230, 231, 231, 232, 232, 233, 233, 234, 234, 235, 235, 236, 236, 237, 237, 238, 238, 239, 239, 240, 240, 241, 241, 242, 242, 243, 243, 244, 244, 245, 245, 246, 246, 247, 248, 249, 250, 250, 251, 251, 252, 253, 254, 255, 255, 256, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 263, 264, 264, 265, 265, 266, 267, 267, 268, 268, 269, 269, 270, 270, 271, 271, 272, 273, 273, 274, 274, 275, 275, 276, 277, 278, 279, 280, 281, 282, 283, 284, 285, 285, 286, 287, 288, 289, 290, 291, 292, 293, 294, 295, 296, 296, 297, 298, 299, 300, 301, 302, 303, 303, 304, 304, 305, 305, 306, 306, 307, 307, 308, 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 320, 321, 322, 323, 324, 325, 326, 327, 328, 329, 330, 331, 332, 333, 334, 335, 336, 337, 338, 339, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 354, 356, 357, 358, 359, 360, 361, 362, 363, 364, 365, 366, 367, 368, 369, 370, 371, 372, 373, 374, 375, 376, 377, 378, 379, 380, 381, 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 389, 390, 391, 392, 393, 394, 398, 399, 410, 411, 413, 421, 423, 424, 425, 426, 427, 428, 437, 441, 443, 47/1, 109/1, 109/2, 129/1, 135/2, 151/1, 184/1, 191/1, 191/2, 196/3, 197/1, 197/3, 197/4, 200/1, 200/2, 201/1, 235/1, 236/3, 245/2, 270/2, 274/1, 274/4, 278/1, 278/3, 278/4, 279/1, 281/2, 283/2, 291/4, 300/1, 300/2, 303/2, 314/1. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Guzy, Przytulanka, działki nr - 144, 145, 378, 120/2, 125/3, 133/2, 377/1, 381/2, 390/1, 390/2, 398/1, 398/2. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Konopczyn, działki nr - 120, 123, 129, 140, 151, 156, 159, 121/1, 121/2, 136/2, 141/2, 145/1, 145/2, 148/1, 148/2, 158/1, 158/2. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Krypno Kościelne, działki nr - 1570, 1571, 1572, 1574, 1576. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Krypno Wielkie, działki nr - 413, 424, 403/4, 403/8, 414/1, 416/1, 416/2, 418/3, 419/1, 432/2, 492/1, 492/2, 493/1, 495/2, 497/1, 497/2. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Niewiarowo, działki nr - 14, 22, 28, 160. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Zastocze, działki nr - 2, 3, 4, 5, 8, 9, 14, 27, 36, 38, 42, 46, 53, 54, 55, 58, 59, 68, 72, 73, 74, 83, 87, 101, 102, 104, 105, 110, 129, 131, 132, 135, 136, 137, 139, 142, 152, 156, 159, 168, 176, 177, 181, 193, 194, 196, 199, 201, 202, 210, 211, 213, 214, 215, 216, 217, 223, 226, 230, 234, 238, 244, 248, 254, 259, 276, 277, 279, 283, 285, 298, 299, 308, 310, 85/1, 171/1, 187/1. Obręb ewidencyjny Jagłowo, działki nr - 23, 24, 32, 314, 315, 316, 317, 319, 320, 321, 322, 323. Obręb ewidencyjny Jałowo, działki nr - 18, 40, 41, 47, 51, 68, 75, 76, 85, 107, 413, 490. Obręb ewidencyjny Jasionowo Dębowskie, działki nr - 47, 45/9, 50/14. Obręb ewidencyjny Jasionowo koło Krasnegoboru, działki nr - 321/1. Obręb ewidencyjny Jaziewo, działka nr – 466. Obręb ewidencyjny Kapice, działki nr - 236, 243, 260, 308, 315, 316, 323, 618, 619, 622, 624, 625, 630, 631, 637, 648, 650, 663, 666, 674, 675, 695, 698, 699, 703, 704, 706, 708, 711, 712, 717, 721, 722, 725, 728, 731, 733, 744, 636/2. Obręb ewidencyjny Klimaszewnica, działki nr - 818, 880, 881, 882, 917, 922, 883/3, 883/4, 883/5, 896/2, 899/4, 916/1, 916/2. Obręb ewidencyjny Koniuszki, działka nr - 54/7. Obręb ewidencyjny Kopytkowo, działki nr - 1, 7, 10, 13, 15, 16, 17, 33, 34, 42, 85, 92, 107, 135, 136, 139, 139, 140, 141, 148, 49/1, 82/2, 82/3, 90/2. Obręb ewidencyjny Krasnoborki, działki nr - 539, 545, 136/3, 137/4, 180/2, 184/7. Obręb ewidencyjny Krasnybór, działki nr - 575, 576, 577, 578, 579, 612, 652, 658, 670, 686, 688, 692, 695, 696, 697, 698, 699, 700, 701, 702, 703, 704, 705, 706, 707, 708, 709, 710, 711, 712, 713, 714, 715, 716, 717, 718, 719, 720, 721, 722, 723, 724, 725, 726, 727, 728, 729, 730, 731, 732, 733, 734, 735, 736, 737, 738, 739, 740, 741, 742, 743, 744, 745, 746, 747, 748, 749, 750, 751, 752, 753, 754, 755, 756, 757, 758, 759, 775. Obręb ewidencyjny Kropiwno, działki nr - 298, 340, 375, 376, 379, 380, 862, 420/1, 472/1, 497/1, 762/1, 770/1, 774/1, 800/1. Obręb ewidencyjny Kunicha, działki nr - 5, 191, 152/4. Obręb ewidencyjny Lipsk, działki nr - 1081, 1089, 1107, 1111, 1118, 1127, 1130, 1136, 1137, 1139, 1146, 1275, 1292, 1339, 1357, 1371, 1372, 1375, 1413, 1416, 1424, 1438, 351/1, 365/1, 365/2, 368/4. Obręb ewidencyjny Łoje Awissa, działki nr - 171, 173, 174, 176, 177, 205, 222, 605, 606, 617, 623, 624, 625, 633, 641, 648, 654, 659, 677, 697, 708, 713, 715, 716, 733, 734, 742, 743, 761, 762, 763, 764, 767, 768, 769, 770, 771, 772, 773, 774, 775, 776, 777, 778, 779, 780, 781, 782, 783, 784, 785, 787, 788, 789, 795, 796, 797, 798, 799, 800, 801, 802, 803, 804, 805, 806, 807, 808, 809, 814, 815, 816, 817, 818, 819, 820, 821, 822, 823, 824, 825, 826, 827, 828, 829, 838, 840, 842, 843, 844, 845, 851, 852, 853, 854, 855, 856, 857, 858, 859, 860, 861, 862, 863, 864, 865, 866, 905, 912, 913, 914, 915, 916, 917, 918, 919, 920, 963, 964, 965, 1005, 1006, 1007, 1008, 1009, 1010, 1011, 1012, 1013, 1013, 1014, 1016, 1018, 1019, 1020, 1021, 1022, 1023, 1024, 1025, 1026, 1027, 1028, 1029, 1030, 1062, 1063, 1064, 1065, 1101, 1101, 1102, 1102, 1103, 1104, 1105, 1106, 1107, 1108, 1109, 1110, 1111, 1112, 1113, 1114, 1031/1, 695/1, 695/2, 696/1, 696/2, 714/1, 714/2, 740/1, 740/2, 741/1, 741/2, 786/1, 786/2, 839/1, 839/2, 841/1, 841/2. Obręb ewidencyjny Małowista, działki nr - 612, 615, 631, 715, 796, 804, 718/1, 724/1, 729/1. Obręb ewidencyjny Mogilnica, działki nr - 136, 178, 187, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 460, 461, 158/1, 158/2, 158/3, 159/1, 159/2, 159/4, 159/5, 159/6, 169/2, 471/1, 471/2, 472/1, 472/2, 472/3, 473/1, 473/2, 476/1, 476/2, 476/3, 476/4, 476/5, 478/4, 478/5. Obręb ewidencyjny Mścichy Łąki, działka nr - 401. Obręb ewidencyjny Nowa Kamienna, działki nr - 429, 435, 438, 447, 457, 460, 477, 491, 525, 617, 618, 650, 14/1, 17/8, 592/4. Obręb ewidencyjny Nowa Wieś-Bagno Ławki, działki nr - 254, 255, 262, 321, 336, 350, 389, 390, 391, 401, 407, 408, 409, 410, 448, 459, 470, 474, 517, 526, 529, 539, 540, 545, 546, 548, 549, 551, 556, 559, 560, 561, 563, 572, 573, 575, 576, 584, 595, 659, 660, 669, 670, 676, 679, 680, 685, 686, 692, 693, 694, 695, 701, 710, 711, 726, 727, 728, 732, 733, 737, 832, 893, 897, 898, 899, 912, 918, 925, 939, 1028, 1144, 1270, 1272, 1277, 1281, 1283, 1285, 1288, 1289, 1290, 1291, 1292, 1293, 1294, 1296, 1312, 1317, 1318, 1319, 1321, 1326, 1337, 1338, 1342, 1343, 1344, 1345, 1346, 1347, 1348, 1350, 1351, 1356, 1358, 1359, 1369, 1371, 1373, 1379, 1388, 1389, 1396, 1484, 1554, 258/1, 261/1, 404/1, 405/7, 439/1, 439/3, 442/1, 442/2, 442/3, 447/1, 447/2, 503/8, 503/9, 536/1, 565/1, 565/3, 565/7, 1274/1, 1357/1, 1368/1. Obręb ewidencyjny Nowy Rogożyn, działka nr - 293/1. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga Goniądz Las, działka nr – 277. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga Kropiewnica, działki nr - 157, 148/1, 148/2, 165/6, 165/7. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga za Twierdzą, działki nr - 191, 222, 290, 1324/2, 1345/6, 1348/1, 1348/2, 1348/5, 1348/6, 1352/2. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga, działki nr - 405, 554, 705, 706, 804, 824, 832, 833, 901, 1008, 1023, 1047. Obręb ewidencyjny Osowiec, działki nr - 23, 51, 124, 132, 155. Obręb ewidencyjny Ostrowie, działki nr - 293, 337, 351, 355, 363, 383, 384. Obręb ewidencyjny Podhorodnianka, działka nr – 416. Obręb ewidencyjny Polkowo, działki nr - 73/4, 76/6, 79/1, 106/5, 106/7. Obręb ewidencyjny Sośnia, działki nr - 387, 387, 388, 390 (część), 391 (część), 221/2, 222/2, 224/4, 247/2, 386/2, 393/3. Obręb ewidencyjny Stara Kamienna, działki nr - 884, 1028. Obręb ewidencyjny Stary Rogożyn, działki nr - 540, 557, 558. Obręb ewidencyjny Szorce, działki nr - 28, 29, 31, 58, 60, 70, 73, 74, 75, 79, 108, 126, 127, 142, 159, 169, 363, 367, 371, 374, 376, 377, 379, 380, 383, cz. dz. 408, cz. dz. 409, cz. dz. 410, 417, 436, 437, 438, 441, 442, 445, 446, 447, 448, 449, 450, 452, 453, 455, 457, 458, 468, 470, 472, 474, 485, 487, 488, 489, 490, 491, 492, 493, 1259 (część), 1264, 1269/1. Obręb ewidencyjny Sztabin, działka nr – 314. Obręb ewidencyjny Trzyrzeczki, działki nr - 162/154 (część), 163/144 (część). Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Bagno I, działki nr - 12, 17, 20, 42, 48 (część), 50 (część), 54, 73 (część), 82 (część), 89, 108. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Bobrówka I, działki nr - 272, 252/1, 252/2, 287/1 (część), 296/2, 298/1 (część). Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna, działki nr - 110, 111, 112, 135, 267, 464, 492 (część), 500, 508, 509, 517, 518, 526, 551, 554, 560, 602, 614, 633, 635, 636, 637, 638, 639, 640, 641, 657, 696, 698, 706, 714, 736, 771, 904, 905, 914, 915, 918, 927, 928, 937, 954, 133/1, 133/2, 164/2, 273/1. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Jaświły, działki nr - 370, 383, 428, 342/1, 342/4, 343/1, 343/2, 381/3, 393/1, 394/2, 404/1, 404/4, 406/1, 412/2, 412/3. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Kalinówka Królewska, działki nr - 699, 753, 706/1, 716/1. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Klewianka, działki nr - 121/1, 432/1, 432/2, 433/1, 433/2, 454/1, 454/2. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Łąki, koło Wólki Piasecznej działki nr - 3, 5. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Łąki Różnych Wsi, działki nr - 76, 77, 87, 128 (część), 130 (część), 131, 133 (część), 135 (część), 137, 138, 142, 144 (część), 153, 154, 155, 157, 163, 170, 172, 173 (część), 175, 179 (część), 180, 182 (część), 183 (część), 190 (część), 193, 194, 196, 201, 217, 218, 231, 274/2, 275/2, 276/2, 427, 444, 445, 453, 496, 497, 498, 509, 510, 546, 554, 556, 559, 560, 561, 562, 565, 566, 567, 568, 569, 570, 577, 578, 579, 580, 581, 582, 587, 588, 598, 599, 709, 713, 714, 727, 728, 755, 756, 757, 794, 796, 798, 802, 819, 821, 822, 825, 830 (część), 831 (część), 832, 833, 847, 850, 854, 891 (część), 1021, 1080, 1379 (część), 1552 (część), 1620, 1624, 1625, 1626, 1627, 1671, 1673, 1698, 1729, 1734, 1741 (część), 1783, 2041, 2051, 2467, 2524, 2553, 2594 (część), 2598, 2598, 2601, 2601 (część), 2615, 2618, 2618, 2619, 2620, 2621, 2622, 2649, 2650, 2651, 2652, 2653, 2654, 2655, 2656, 2657 (część), 2658 (część), 2659 (część), 2679, 2680, 2683, 2688, 2689, 2690, 2690, 2691, 2691, 2692, 2693, 2694, 2697, 2698, 2699, 2700, 2701, 2702, 2703, 2704, 2705, 2706, 2707, 2708, 2709, 2710, 2711, 2712, 2713, 2714, 2715, 2718 (część), 2719, 2721, 2726, 2729, 2730, 2731, 2732, 2733, 2734, 2735, 2736, 2737, 2738, 2739, 2740, 2741, 2742, 2743, 2744, 2745, 2746, 2747, 2748, 2749, 2750, 2751, 2752 (część), 2756, 2757, 2759, 2772, 2773, 2774, 2777, 2778, 2779, 2780, 2781, 1375/1. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Piwowary, działki nr - 179/2, 188/2, 195/3, 195/4. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Szaciły, działki nr - 27, 40, 74, 151, 32/1, 107/1, 110/1, 118/2. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Szpakowo, działki nr - 293/1, 293/3, 311/1, 316/36Renaturyzacja sieci hydrograficznej w basenie środkowym doliny rzeki Biebrzy poprzez wybudowanie:1) progów piętrzących,2) jazu na Kanale Woźnawiejskim6 sztuk1 sztukaObręb ewidencyjny Wólka Piaseczna–Łąki Różnych Wsi:1) jaz z przepławką - działki nr 160, 152, 151,2) próg Nr 1 - działki nr 2796, 2619,3) próg Nr 2 - działki nr 2643, 2798, 2397/2,4) próg Nr 3 - działki nr 2648, 2797, 2681,5) próg Nr 4 - działki nr 2652, 2797, 2685,6) próg Nr 5 - działki nr 758, 2699,7) próg Nr 6 - działki nr 2752, 2786, 27037Budowa drogi dojazdowej na potrzeby renaturyzacji sieci hydrograficznej basenu środkowego doliny Biebrzy.W ramach prac przy budowie drogi usunięcie:drzew,krzewów 7122 m417 sztuk2,36 haObręb ewidencyjny Wólka Piaseczna–Łąki Różnych Wsi, działki nr - 134, 154, 155, 156, 157, 159, 160, 204, 2128Renaturyzacja koryta rzeki Jegrzni10, 8 kmObręb ewidencyjny Wólka Piaseczna–Łąki Różnych Wsi, działki nr - 134, 2782, 2783.Obręb ewidencyjny Kuligi, działki nr - 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388.Obręb ewidencyjny Woźnawieś, działka nr - 199/29Budowa i remont obiektów małej retencji na tzw. „rowie spod Polkowa” (rozpoczynającym się na zachód od miejscowości Polkowo i łączącym się z Kanałem Woźnawiejskim) w celu poprawy uwilgotnienia siedlisk orlika grubodziobego (Aquila clanga). W ramach realizacji zadania przewiduje się wycięcie drzew 2 przepusty z piętrzeniem,2 zastawki z piętrzeniem, zasypanie kilkumetrowego odcinka rowu w miejscu wododziału,wycięcie do 20 sztuk drzewObręb ewidencyjny Wólka Piaseczna–Łąki Różnych Wsi:przepust z piętrzeniem do 1 m (Nr 1) wraz z groblą - działka nr 2744,zastawka z piętrzeniem do 1 m (Nr 2) wraz z groblą - działka nr 2701,zastawka z piętrzeniem do 1 m (Nr 3) - działka nr 2726,przepust z piętrzeniem do 1 m (Nr 4b) - działka nr 2744,zasypanie kilkumetrowego odcinka rowu w miejscu wododziału (Nr 5) - działka nr 2694101. Likwidacja rowów na Bagnie Ławki w celu spowolnienia odpływu wód pozimowych z obszaru torfowiska. Według potrzebRowy na Bagnie Ławki, obwód ochronny Brzeziny 2. Budowa urządzeń hydrotechnicznych na kanałach: Łęg i Kapickim w celu poprawy uwilgotnienia siedlisk. Według potrzeb, zgodnie z założeniami dokumentacji techniczno-budowlanej przedsięwzięć Kanał Łęg. Kanał Kapicki 3. Ustalenie z zarządcami warunków korzystania z wód dorzecza Jegrzni (rozdziału wód jeziora Rajgrodzkiego zarówno ilościowego jak i w czasie) w celu optymalizacji stanu uwodnienia siedlisk w dolinach Jegrzni i Ełku.Według potrzebRzeka Jegrznia i obiekty melioracyjne w dolinie Jegrzni4. Wykonanie na rowach melioracyjnych urządzeń hydrotechnicznych umożliwiających regulację odpływu wody z torfowisk. Według potrzeb, które będą określone w dokumentacjach techniczno-budowlanych przedsięwzięćObiekty melioracyjne w granicach Parku5. Odtworzenie meandrów rzek: Kosódki, Jaziewianki, Klimaszewnicy w celu spowolnienia odpływu wód z ich dolin i poprawy uwilgotnienia siedlisk Według potrzebRzeki - Kosódka, Klimaszewnica, Jaziewianka w granicach Parku111. Utrzymanie stref buforowych wzdłuż brzegów rzek w postaci pasa roślinności stanowiącej barierę przed zanieczyszczeniami i erozją.Według możliwościWzdłuż brzegów rzek w granicach Parku2. Ograniczanie odpływu wód z rowów drenujących silnie przesuszone torfowiska, z powodu zagrożenia przenikaniem do nich azotanów powstających w wyniku mineralizacji torfu. Według możliwościRowy melioracyjne drenujące przesuszone torfowiska na gruntach Skarbu Państwa w granicach Parku3. Dążenie do uporządkowania gospodarki ściekowej w miejscowościach położonych w granicach Parku w celu poprawy jakości wód powierzchniowych i podziemnych na obszarze Parku poprzez postulowanie:1) konieczności rozbudowy sieci kanalizacyjnej, 2) zwiększenia liczby oczyszczalni ścieków, 3) instalacji III stopnia oczyszczania wód (w celu usunięcia związków biogennych) w oczyszczalniach już funkcjonujących. Według potrzebObszar Parku 4. Postulowanie (m.in. w ramach procesu opiniowania i uzgadniania inwestycji) budowy na istniejących trasach komunikacyjnych zabezpieczeń przed tzw. zagrożeniami nadzwyczajnymi (potencjalne katastrofy i awarie na mostach), konieczności oczyszczania wód deszczowych spływających z powierzchni utwardzanychWedług potrzebObszar Parku12Usuwanie inwazyjnego gatunku obcego wierzby gęstolistnej (Salix cordata)0,02 haObwód ochronny Grzędy13Usuwanie inwazyjnych gatunków obcych derenia rozłogowego (Cornus sericea), kolczurki klapowanej (Echinocystis lobata)Według możliwościObwód ochronny OsowiecSposoby ochrony na obszarach objętych ochroną krajobrazowąW ekosystemach leśnychRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Wykup borów i lasów bagiennych (siedlisko przyrodnicze 91D0) stanowiących własność prywatną lub kompensacje utraconych korzyści wynikających z przyjęcia ograniczeń w ich eksploatacji (pozyskania drewna) 600 haObwód ochronny Trzyrzeczki W ekosystemach nieleśnychLp.Rodzaj działań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wykup gruntów prywatnych lub zawarcie umów cywilnoprawnych z właścicielami tych gruntów pozwalających na realizację ochrony torfowisk zasadowych o charakterze mechowisk i torfowisk przejściowych (siedlisk przyrodniczych 7230 i 7140) poprzez wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów oraz wykoszenie ręczne z usunięciem biomasy 613 haObręb ewidencyjny Jałowo, działki nr - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 402, 403, 404. Obręb ewidencyjny Lipsk, działki nr - 981, 982, 983, 984, 986, 987, 988, 989, 990, 991, 992/1, 992/2, 993/1, 993/2, 994, 995, 996, 997, 998, 999, 1000, 1001, 1002, 1004, 1005, 1044, 1045, 1046, 1047, 1048, 1049, 1050, 1051, 1052, 1053, 1054, 1055, 1056, 1058, 1059, 1060, 1061/1, 1061/2, 1062, 1064, 1065, 1066, 1067, 1068, 1069, 1070, 1072, 1073, 1074, 1075, 1076, 1077, 1078, 1079, 1080, 1082, 1083, 1084, 1085, 1086, 1087, 1088, 1090, 1091, 1092, 1093, 1094, 1095, 1096, 1097, 1098, 1099, 1100, 1101, 1102, 1103, 1104, 1105, 1106, 1108, 1109, 1110, 1112, 1113, 1114, 1115, 1116, 1117, 1119, 1120, 1121, 1122, 1123, 1124, 1125, 1126, 1128, 1129, 1131, 1132, 1133, 1134, 1135, 1138, 1140, 1141, 1144/1, 1142, 1143, 1144, 1145, 1147, 1148, 1149, 1150, 1151, 1153, 1154, 1155, 1156, 1157, 1158, 1159, 1160, 1161, 1162, 1163, 1245, 1246, 1247, 1248, 1249, 1250, 1251, 1253, 1253, 1255, 2314, 2403. Obręb ewidencyjny Ostrowie, działki nr - 220, 298/2, 300/2, 302, 303, 304, 305, 388, 389, 391, 392, 394, 395, 396, 398, 399, 400, 401/2, 402, 403/1, 403/2, 404, 405, 491, 492.Obręb ewidencyjny Szuszalewo, działki nr - 6, 7, 8, 10/1, 12/1, 13/1, 14/1, 16/1, 18/1, 20, 22/1, 24/1, 26/1, 28/1, 30/1, 32, 33. 34, 35, 36, 37, 43, 45/1, 46, 47, 59, 60, 61, 63, 64, 65, 66, 67, 84/1, 101/1, 103/1, 103/2, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111/1, 112/1, 113, 114, 115/1, 115/3, 115/4, 117.Obręb ewidencyjny Kropiwno, działka nr - 239.Obręb ewidencyjny Kamienna Nowa, działki nr - 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 69/1, 70, 71.Obręb ewidencyjny Kamienna Stara, działki nr - 679, 673, 671, 670, 669, 668, 667, 665/1, 662, 663, 664/1, 664/2, 664/3, 661, 660, 659, 658, 657, 656, 655, 654, 653, 652, 651, 650, 649, 648, 642, 641, 638, 637, 635/1, 634, 643, 644/2, 647, 646, 645, 674, 678, 676, 6752Wykup gruntów prywatnych lub zawarcie umów cywilnoprawnych z właścicielami tych gruntów pozwalających na realizację ochrony torfowisk zasadowych o charakterze mechowisk (siedliska przyrodniczego 7230) poprzez koszenie z usunięciem biomasy150 haObręb ewidencyjny Jałowo, działki nr - 405, 406, 407, 408, 409, 410, 411, 412, 491, 492, 493, 495, 496.Obręb ewidencyjny Szuszalewo, działki nr - 49, 50, 51, 53, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75/1, 75/2, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, cz. dz. 84/1, cz. dz. 86, część działki 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97 3Wykup gruntów prywatnych w celu ochrony łąk trzęślicowych (Molinion)4,87 haObręb ewidencyjny Wólka Piaseczna, działki nr - 238, 239/1, 239/2, 248, 4104Wykup gruntów prywatnych w celu ochrony cennych siedlisk przyrodniczych poprzez: 1) usunięcie krzewów i podrostów drzew, 2) koszenie z usunięciem biomasy, 3) wypas160 haObwody ochronne - Ciszewo, Kapice 5Wykup lub dzierżawienie gruntów w celu ochrony cennych/rzadkich gatunków i siedlisk przyrodniczych200 haW miejscach występowania cennych/rzadkich gatunków i siedlisk przyrodniczych6Usuwanie inwazyjnych obcych gatunków flory i fauny Według potrzeb Obszar Parku w miejscach występowaniaInne zadania wynikające ze specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnych RozmiarLokalizacja1Gospodarowanie liczebnością populacji dzika (Sus scrofa) poprzez jej redukcję. Zmniejszenie szkód w uprawach rolnych i na użytkach zielonych poprzez zakładanie w kompleksach leśnych (np. na dawnych poletkach łowieckich) remiz śródleśnych oraz oszyjków i sadzenia wewnątrz lasu gniazd z dzikimi odmianami drzew owocowych: 1) jabłoni (Malus sylvestris), 2) gruszy pospolitej (Pyrus communis), 3) wiśni (Cerasus avium), 4) tarniny (Prunus spinosa),5) krzewami na obrzeżach: a) różą (Rosa sp.), b) głogiem (Crataegus monogyna), c) tarniną (Prunus spinosa), d) jarzębiną (Sorbus aucuparia) Corocznie do 70 sztuk. 20-30 remiz oraz oszyjków i gniazd śródleśnychOdstrzały redukcyjne w rejonach występowania szkód w uprawach rolnych i na użytkach zielonych. Kompleksy leśne Parku 2Koszenie ręczne roślinności w ciekach z zachowaniem następujących warunków:usuwaniem skoszonej roślinności z cieku, prowadzenia prac poza okresem tarła ryb (najlepiej po 15 sierpnia),podania lokalizacji i zakresu planowanych prac we wniosku na ich przeprowadzenie kierowanym do uzgodnienia przez dyrektora Parku Według potrzebObszar Parku, w miejscach występowania zalewów uniemożliwiających zbiór siana z łąk prywatnych 3Utrzymanie ścieżek edukacyjnych i szlaków turystycznych oraz dróg poprzez usuwanie drzew i krzewów przesłaniających osie widokowe ze szlaków 5 kmDroga Woźnawieś – Leśniczówka Grzędy 7 km Droga Leśniczówka Grzędy – Nowy Świat9 km Szlak konny, obwód ochronny Tajno2,2 km Ścieżka edukacyjna „Wydmy”, obwód ochronny Grzędy3,5 km Szlak żółty nowy Świat – Kopytkowo5,6 km Szlak czerwony Wilcza Góra – węzeł szlaków „Kłycek”4,4 km Szlak zielony Solistowska Góra – węzeł szlaków „Kłycek”9 km Szlak czerwony Barwik – Gugny2,2 km TOE Osowiec ścieżka „Kładka” i „Las” 4 km Szlak czerwony Leśniczówka Kapice – wieś Kapice0,5 km Szlak czarny Sośnia - Marachy 4Usuwanie drzew i ich podrostów w celu odsłonięcia panoram widokowych z platform i wież widokowych 95 ha 8,99 ha 0,18 ha0,02 ha1. Platforma widokowa i wieża widokowa, obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna – Łąki Różnych Wsi, działki nr - 2724, 2725, 2728, 2729, 2733 (części działek). 2. Wieża widokowa „Lisie nory”, obręb ewidencyjny Gugny-Dział Dobarz, działki nr -139, 140, 141, 142. 3. Wieża widokowa „Grobla Honczarowska”, obręb ewidencyjny Nowa Wieś-Bagno Ławki, działka nr – 1213.4. Wieża widokowa, obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna, część działki nr - 26801) Ekosystemy leśne i nieleśne lądowe podzielone są na oddziały oznaczone liczbami i pododdziały oznaczone literami, zgodnie z zarządzeniem nr 20/2002 Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego w sprawie numeracji oddziałów z dnia 2.12.2002 r. i zarządzeniem nr 16/2008 Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego w sprawie zmian w podziale powierzchniowym wydzieleń leśnych z dnia 20.10.2008 r.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ NIEKTÓRYCH GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTI. Obszary objęte ochroną czynnąOchrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Sasanka otwarta (Pulsatilla patens)Usuwanie gatunków konkurencyjnych i zacieniających, odsłanianie gleby 1. Ręczne usuwanie malin (Rubus sp.), jałowców (Juniperus communis) i innych gatunków, wycięcie pojedynczych drzew ocieniających. 2. Odsłanianie gleby na powierzchniach wielkości do 0,5 m2 (od 1 do 20 powierzchni w zależności od stanowiska) pod koniec owocowania sasanki (Pulsatilla patens)2Leniec bezpodkwiatkowy (Thesium ebracteatum)Usuwanie zacieniających gatunków drzew i krzewów, koszenie z usunięciem biomasy 1. Wycinanie krzewów, pojedynczych drzew i ich podrostów zacieniających stanowisko.2. Koszenie ręczne lub mechaniczne późnym latem z usuwaniem biomasy3Lipiennik Loesela (Liparis loesela), skalnica torfowiskowa (Saxifraga hirculus)1. Wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów.2. Koszenie ręczne łąk1. Wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów w terminie od 15 września do końca stycznia, zebranie ich w stosy i wywóz poza obszar torfowiska po zamarzniętym gruncie. Koszenie ręczne odrostów drzew i krzewów przez kolejne 3-4 lata.2. Coroczne koszenie ręczne stanowisk gatunków zarastających ekspansywnymi i konkurencyjnymi gatunkami wysokich bylin - pałką szerokolistną (Typha latifolia) bądź trzciną pospolitą (Phragmites australis), w terminie od 15 września do 30 listopada. Wysokość koszenia 10–15 cm nad poziomem gruntu. Zebranie skoszonej roślinności w stogi bądź w kopy w terminie do 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, lecz niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które pierwotny termin nie został dotrzymany. Wywiezienie stogów bądź kop siana poza obszar torfowiska po zamarzniętym gruncie.3. Koszenie ręczne stanowisk gatunków z wysokimi turzycami (Carex sp.) w runi w terminie od 15 września do 30 listopada. Wysokość koszenia 10–15 cm nad poziomem gruntu lub do 5 cm powyżej kęp, w przypadku ich występowania. Koszenie 25-50% powierzchni danego obszaru/działki w danym roku, przy naprzemiennym koszeniu wybranych fragmentów działki w kolejnych latach i zakończeniu wykaszania całej powierzchni w ciągu 4 lat. Zebranie skoszonej roślinności w kopy bądź w stogi w terminie do 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, lecz niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które pierwotny termin nie został dotrzymany. Wywiezienie stogów bądź kop siana poza obszar torfowiska po zamarzniętym gruncie4Ozorka zielona (Coeloglossum viride)Wypas zwierząt1. Kwaterowy wypas kóz lub krów bądź kontrolowany przez osobę dozorującą w celu zmniejszenia udziału bliźniczki psiej trawki (Nardus stricta) w okresie 1-15 maja, 1-31 sierpnia.2. Koszenie ręczne z usunięciem biomasy w okresie 1 września – 1 listopada 5Niebielistka trwała (Swertia perennis)Usunięcie podrostów drzew oraz wykoszenie roślinności zielnejUsunięcie podrostów brzozy oraz wykoszenie roślinności zielnej wraz z wywozem biomasy na powierzchni 0,08 ha, w okresie 1 października - 30 marca6Goryczuszka gorzkawa (Gentianella amarella) Koszenie ręczne lub mechaniczne roślinności z usunięciem biomasyZabieg wykonywany raz do roku, po zakończeniu bukowiska (okresu godowego łosi) do 1 listopada7Brzoza niska (Betula humilis)Usunięcie drzew brzozy omszonej (Betula pubescens) i brodawkowatej (Betula pendula) i ich podrostów wyższych niż 1,5 m oraz krzewów wierzby szarej (Salix cinerea)Ścięcie drzew brzozy omszonej (Betula pubescens) i brodawkowatej (Betula pendula) na wysokości 1m, z wyjątkiem 0,5 ha powierzchni eksperymentalnej, na której brzozy omszone i brodawkowate powinny być ścięte przy ziemi. Wycięcie podrostów brzozy omszonej i brodawkowatej, wyższych niż 1,5 m, oraz krzewów wierzby szarej (Salix cinerea) na wysokości tuż przy gruncie. Złożenie ściętych drzew i krzewów w stosy, wywóz ściętej biomasy z powierzchni zabiegów po zamarzniętym gruncieB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Błotniak łąkowy (Circus pygargus).Czajka (Vanellus vanellus).Derkacz (Crex crex).Dubelt (Gallinago media).Krwawodziób (Tringa totanus).Kszyk (Gallinago gallinago).Kulik wielki (Numenius arquata).Rycyk (Limosa limosa).Wodniczka (Acrocephalus paludicola)1. Koszenie łąk2. Usunięcie krzewów, drzew i ich podrostów.3. Ochrona kolonii lęgowych.4. Redukcja liczebności norki amerykańskiej1. Koszenie w terminie od dnia 1 sierpnia do dnia 30 września, z wyjątkiem miejsc bukowiska łosi (Alces alces), gdzie koszenie w terminie od 1 października do 30 listopada, wysokość koszenia 10–20 cm nad gruntem lub do 5 cm nad kępami turzyc, pozostawienie 10-25% powierzchni obszaru nieskoszonego, przy czym w każdym roku musi to być inny fragment działki, z zachowaniem uwarunkowań:w przypadku występowania wodniczki (Acrocephalus paludicola) – pozostawienie 50-75% powierzchni obszaru nieskoszonego, przy czym w kolejnych latach na innym fragmencie obszaru tak, aby co najmniej w cyklu 4-letnim cały obszar został wykoszony, koszenie po 15 sierpnia,w przypadku najważniejszych tokowisk dubelta (Gallinago media) (powyżej 5 tokujących samców) koszenie ręczne,w czasie występowania wody gruntowej ponad 15 cm nad poziomem gruntu dopuszcza się tylko koszenie ręczne. W przypadku utrzymywania się takich warunków dłużej niż 1 miesiąc w okresie od 1 sierpnia do 30 września dopuszcza się przedłużenie terminu koszenia do 30 listopada. Przy braku możliwości (w danym roku) wykonania koszenia we wskazanym terminie - dopuszcza się możliwość koszenia w okresie od 1 do 31 grudnia (w przypadku braku pokrywy śnieżnej i po zamarzniętym gruncie), usunięcie ściętej biomasy lub złożenie w stogi, lub zebranie w bele powinno nastąpić w terminie 3 tygodni od skoszenia, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn, ze względu na które pierwotny termin nie został dotrzymany.2. Wycięcie i usunięcie drzew i krzewów w okresie od 1 sierpnia do końca lutego, w przypadku ostoi cietrzewia w okresie od 1 sierpnia do końca listopada, a w przypadku ostoi łosia w okresie od 1 października do końca lutego.3. Utrzymanie na powierzchni obszarów, większych niż 10 ha, enklaw dzikiej przyrody, tj. pojedynczych drzew i krzewów lub ich skupisk.4. Grodzenie pastuchem elektrycznym kolonii lęgowych z jednoczesną jak najmniejszą ingerencją w kolonie.5. Coroczna redukcja metodą odłowu do pułapek żywołownych i usypianie oraz poprzez odstrzał redukcyjny2Cietrzew (Tetrao tetrix) 1. Usunięcie krzewów, drzew i ich podrostów, koszenie.2. Redukcja liczebności lisa (Vulpes vulpes) i jenota (Nyctereutes procyonoides).3. Zasilanie populacji osobnikami wychowanymi w hodowli lub dzikimi po ich odłowieniu1. Wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów, koszenie w październiku i listopadzie wraz z usunięciem biomasy, kształtowanie stref ekotonu.2. Coroczny odstrzał redukcyjny (według możliwości):1) lisa (Vulpes vulpes) do 70 sztuk (łącznie w obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej),2) jenota (Nyctereutes procyonoides) bez ograniczeń (przy czym odstrzał będzie wykonywany głównie na terenie aktualnego występowania cietrzewia, w szczególności w obwodach ochronnych - Kapice, Ciszewo, Grzędy i Kopytkowo). 3. Wypuszczanie osobników wychowanych w hodowli, przystosowanych do życia w warunkach naturalnych oraz osobników dzikich. Dotyczy populacji bliskiej wymarcia w basenie górnym Biebrzy oraz Bieli Suchowolskich. Wyposażanie wypuszczanych osobników w nadajniki telemetryczne w celu ich monitorowania i wnioskowania o efekcie ekologicznym realizacji tego zadania. Realizacja zależy od dostępności osobników kwalifikujących się do wypuszczenia w warunkach naturalnych3Orlik grubodzioby (Aquila clanga).Orlik krzykliwy (Aquila pomarina)Usunięcie krzewów, drzew i ich podrostów, koszenie.2. Budowa i remont obiektów małej retencji. Budowa platform gniazdowych.Zabezpieczanie gniazd przed presją drapieżników.5. Zabezpieczanie gniazd przed niepożądaną obecnością ludzi1. Wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów, koszenie z usunięciem biomasy na żerowiskach gatunku.2. Budowa i remont obiektów małej retencji na tzw. „rowie spod Polkowa” (obwód ochronny Kopytkowo i obwód ochronny Grzędy), w tym: wykonanie przepustu z piętrzeniem,wykonanie zastawki drewnianej,modernizacja istniejącej zastawki,modernizacja 2 przepustów i 1 przepustu z piętrzeniem,zasypanie kilkumetrowego odcinka rowu w miejscu wododziału.3. Budowa platform gniazdowych w wymagających tego przypadkach (np. gdy spadnie gniazdo założone w sposób naturalny). 4. Zabezpieczanie gniazd przed drapieżniczą presją kuny leśnej (Martes martes) poprzez spryskanie środkami odstraszającymi pni drzew w ich sąsiedztwie. 5. Monitoring 2 gniazd corocznie przy pomocy kamery CCTV4Bocian czarny (Ciconia nigra)1. Budowa platform gniazdowych. 2. Zabezpieczanie gniazd przed presją drapieżników 1. Budowa platform gniazdowych w wymagających tego przypadkach, (np. gdy spadnie gniazdo założone w sposób naturalny).2. W przypadku niskiego sukcesu lęgowego bociana czarnego zabezpieczanie gniazd przed drapieżniczą presją kuny leśnej (Martes martes) poprzez spryskanie środkami odstraszającymi pni drzew w ich sąsiedztwie 5Łoś (Alces alces)1. Ograniczanie płoszenia zwierząt w ostojach łosia (Alces alces) w okresie bukowiska (w okresie godowym łosi).2. Wzbogacanie zasobności bazy pokarmowej łosia (Alces alces) zimą1. Ograniczanie niepożądanej obecności ludzi w ostojach łosia (Alces alces) w okresie bukowisk. 2. Opóźnianie terminu rozpoczęcia działań ochronnych w ekosystemach nieleśnych w ostojach łosia do zakończenia bukowiska.3. Prowadzenie części trzebieży zaplanowanych w lasach sosnowych w okresie późnojesiennym i zimowym z pozostawianiem wierzchołków i części gałęzi ściętych drzew na miejscu w celu zwiększenia bazy pokarmowej łosia6Modraszek alkon(Maculinea alcon)Usunięcie krzewów i koszenie na stanowisku gatunkuUsunięcie krzewów i koszenie z usunięciem biomasy w okresie od 1 października lub po zakończeniu bukowiska do 30 listopada7Konik polski Wypas. Gromadzenie paszy na zimę 1. Wypas koni w zagrodzie (184 ha). 2. Koszenie łąk w zagrodzie (32 ha) w celu pozyskania paszy na zimę w ramach hodowli zachowawczej gatunkuII. Obszary objęte ochroną krajobrazowąOchrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Glony: 1) Bulbochaete obligua var. subreticulata, 2) Oedogonium excitans, 3) O. alternans var. brevicellulare, 4) O. vivaticum Wycięcie drzew i krzewów.Usuwanie odrostów drzew 1. Usunięcie drzew i krzewów (do 50% ich aktualnego pokrycia) ze skarpy rowu na długości 4 km (4 ha), obręb ewidencyjny Szorce, działka nr 361. 2. Utrzymywanie zwarcia drzew poprzez usuwanie odrostów w kolejnych latach2Lipiennik Loesela (Liparis loesela).Skalnica torfowiskowa (Saxifraga hirculus)Wykup gruntów lub zawarcie umów cywilnoprawnych z właścicielami gruntów prywatnych pozwalających na realizację ochrony siedlisk tych gatunków poprzez:1) wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów, 2) koszenie ręczne roślinności, 3) budowę zastawek na rowach odwadniających na stanowiskach gatunków lub w ich sąsiedztwie 1. Wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów w terminie od 15 września do końca stycznia, zebranie ich w stosy i wywiezienie poza obszar torfowiska po zamarzniętym gruncie. Ręczne wycinanie odrostów drzew i krzewów przez kolejne 3-4 lata.2. Coroczne koszenie ręczne stanowisk gatunku zarastających ekspansywnymi i konkurencyjnymi gatunkami wysokich bylin - pałką szerokolistną (Typha latifolia) bądź trzciną pospolitą (Phragmites australis), w terminie od 15 września do 30 listopada. Wysokość koszenia 10–15 cm nad poziomem gruntu. Zebranie skoszonej roślinności w stogi bądź w kopy w terminie do 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, lecz niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które pierwotny termin nie mógł być dotrzymany. Wywiezienie stogów bądź kop siana poza obszar torfowiska po zamarzniętym gruncie.3. Koszenie ręczne stanowisk gatunku z wysokimi turzycami (Carex sp.) w runi w terminie od 15 września do 30 listopada. Wysokość koszenia 10–15 cm nad poziomem gruntu lub do 5 cm powyżej kęp, w przypadku ich występowania. Koszenie 25-50% powierzchni danego obszaru/działki w danym roku, przy czym w kolejnych latach na innym fragmencie, tak by w cyklu 4-letnim cały obszar został wykoszony. Zebranie skoszonej roślinności w kopy bądź w stogi w terminie do 2 tygodni po pokosie, a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, lecz niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu, na które pierwotny termin nie mógł być dotrzymany. Wywiezienie stogów bądź kop siana poza obszar torfowiska po zamarzniętym gruncie.4. Budowa zastawek na rowach odwadniających na stanowiskach gatunków bądź w ich sąsiedztwie3Sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis).Sasanka otwarta (Pulsatilla patens)1. Koszenie roślinności zielnej na poboczach Carskiej Drogi.2. Usuwanie gatunków konkurencyjnych i zacieniających.3. Odsłanianie gleby1. Koszenie roślinności zielnej na poboczach Carskiej Drogi przy użyciu sprzętu nieniszczącego struktury gleby. 2. Ręczne usuwanie malin (Rubus sp.), jałowców (Juniperus communis) i innych gatunków, wycięcie pojedynczych drzew ocieniających.Odsłanianie gleby na powierzchniach o wielkości do 0,5m2 (od 1 do 20 powierzchni w zależności od stanowiska), pod koniec owocowania sasanki (Pulsatilla patens)4Niebielistka trwała (Swertia perennis)1. Wycięcie drzew i krzewów. 2. Koszenie. 3. Budowa zastawek na rowie lub zasypanie fragmentu rowu 1. Przerzedzenie drzewostanu brzozowego (około 20%) w okresie 1 października–30 marca.2. Regularne, co 2-3 lata, koszenie ręczne wraz z wywozem biomasy w okresie od 15 września do 30 listopada.3. Budowa zastawek na rowie lub zasypanie początkowego fragmentu rowu na odcinku 10 m5Goryczuszka gorzkawa (Gentianella amarella).Obuwik pospolity (Cypripedium calceolus).Buławnik czerwony (Cephalantera rubra).Kosaciec bezlistny (Iris aphylla)1. Usunięcie krzewów i podrostów drzew2. Koszenie. 3. Odsłonięcie podłoża poprzez usunięcie darni 1. Jednokrotne usunięcie roślinności drzewiastej i krzewiastej z łącznej powierzchni około 6 ha, prześwietlenie koron drzew.2. Coroczne koszenie ręczne na łącznej powierzchni około 2 ha z usunięciem biomasy w okresie 15 września –1 listopada.3. Odsłonięcie podłoża poprzez usunięcie darni w 90 miejscach o łącznej powierzchni około 90 m2 w okresie listopad – marzecOchrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Błotniak łąkowy (Circus pygargus).Czajka (Vanellus vanellus).Derkacz (Crex crex).Dubelt (Gallinago media).Krwawodziób (Tringa totanus).Kszyk (Gallinago gallinago).Kulik wielki (Numenius arquata).Rycyk (Limosa limosa).Wodniczka (Acrocephalus paludicola)1. Wycięcie drzew i krzewów.2. Koszenie.3. Redukcja liczebności norki amerykańskiej (Neovision vison).4. Ochrona kolonii lęgowych.5. Wykup gruntów będących siedliskiem lub stanowiących potencjalne siedliska gatunków1. Wycięcie i usunięcie drzew i krzewów w okresie od 1 sierpnia do końca lutego.2. Koszenie od 1 sierpnia do końca grudnia z usunięciem biomasy, z pozostawianiem od 5 do 50% powierzchni nieskoszonej, przy czym w każdym roku powinno to dotyczyć innej powierzchni, wysokość koszenia 5–15 cm.3. Coroczna redukcja metodą odłowu do pułapek żywołownych i usypianie oraz poprzez odstrzał redukcyjny, nielimitowane.4. Grodzenie pastuchem elektrycznym kolonii lęgowych z jednoczesną jak najmniejszą ingerencją w kolonie.5. Wykup gruntów będących siedliskiem lub stanowiących potencjalne siedliska wymienionych gatunków w celu realizacji zabiegów ochronnych2Cietrzew (Tetrao tetrix)1. Wycięcie drzew i krzewów, koszenie.2. Redukcja liczebności lisa (Vulpes vulpes) i jenota (Nyctereutes procyonoides).3. Zasilanie populacji osobnikami wychowanymi w hodowli lub dzikimi po ich odłowieniu1. Wycięcie drzew i krzewów, koszenie w październiku i listopadzie wraz z usunięciem biomasy, kształtowanie stref ekotonowych. 2. Coroczny odstrzał redukcyjny według możliwości:1) lisa (Vulpes vulpes) do 70 sztuk (łącznie w obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej),2) jenota (Nyctereutes procyonoides) bez ograniczeń liczbowych (przy czym odstrzał ten powinien być wykonywany głównie na terenie aktualnego występowania cietrzewia, w szczególności w Obwodach Ochronnych Kapice, Ciszewo, Grzędy i Kopytkowo oraz Trzyrzeczki).3. Wypuszczanie osobników wychowanych w hodowli, przystosowanych do życia w warunkach naturalnych. Dotyczy populacji bliskiej wymarcia w Górnym Basenie Biebrzy oraz Bieli Suchowolskich. Osobniki wypuszczane powinny być wyposażone w nadajniki telemetryczne w celu ich monitorowania i wnioskowania o efekcie ekologicznym realizacji tego zadania. Realizacja zależy od dostępności osobników kwalifikujących się do wypuszczenia w warunkach naturalnych3Wstęgówka bagienna (Catocala pacta)Utrzymanie krzewów w miejscach występowania gatunkuUzgadnianie z zarządcą drogi utrzymania zakrzewień wierzbowych w pasie drogowym w miejscach występowania gatunkuZałącznik nr 4WSKAZANIE OBSZARÓW OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ ORAZ KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem2)1Ochrona ścisłaOddziały - 8, 9 h - l, 12 a, b, 13 a, b, 14, 18, 19 a - d, 22, 23 a, 26 a, 29 - 32, 36, 37, 45, 46, 55 – 59, 64 – 68, 69 a – d, f, h, j - p, 70 - 93, 94 a - c, 95 – 101, 102 a - d, f - y, 103 a – d, 104, 106, 115 a - d, f - l, m, r, 124, 136, 137, 138 a, b, l – o, 141 - 147, 148 a - d, f - j, 153 a - d, f, i - o, 157 - 163, 170 – 178, 239, 240, 247, 248, 256 - 258, 265 - 267, 274 k, 275 a, b, i, k, m, 276 a - d, h - k, 290 l, m, n, 291 d, r, 293 – 296, 382 d, f, g, 383 f - k, 384 f - j, 389 b - d, f, g, i, l, 391 d, f, 392 g - m, 393 d, f, g, 394 d, g - j, 395 g, 400 c, d, f - n, 401 - 403, 404 a, c, d, f - i, 405 d, f - k, 406 c, d, f, 407 j, 409 a - d, f, 410 - 415, 416 a, b, d, f, g, 449 c, f - l, 450 c, d, f - h, 451 - 460;,461 a, b, g, 462 d, f - h, 463 - 5107 361 ha2Ochrona czynna1. Oddziały - 1 – 7, 9 a - d, f, g, 10, 11, 12 c, d, f - h, 13 c, 15, 16, 17 a - d, f, 19 f, 20, 21, 23 b - d, 24, 25, 26 b, 27 a - d, f, 28, 33, 34 d, f - i, m – o, 35, 38 – 44, 47 – 54, 60 – 63, 69 g, i, 94 d, f, 102 z, 103 f, g, 105, 107 – 114, 115 n – p, 116 a - f, i, k, l, 117 – 123, 125 a, d, h - l, 126 – 135, 138 c, d, f - k, p - u, 139, 140, 148 k - m, 149 - 152, 153 g, h, 154 - 156, 164 - 169, 179 – 230, 231 y, 233 p, t, w, 234 h - m, o, s, t, x, cx, dx, 235 - 238, 241 - 246, 249 - 255, 259 - 264, 268 - 273, 274 a - d, f - j, l, m, 275 c, d, f - h, j, l, 276 f, g, 277 - 289, 290 a - d, f - k, 291 a - c, f - i, k, o, p, 292, 297 – 354, 355 d, j, o - t, w - z, ax, cx, dx, lx – ox, 356 - 377, 378 a - d, f, h, j, m, n, p - z, 379 - 381, 382 b, c, 383 a - d, l, m, 384 a - d, 385 - 388, 389 a, h, j, k, m, n, 390, 391 a - c, 392 a - d, f, 393 a - c, h, 394 a - c, f, 395 a - d, f, 396 - 399, 400 a, b, o, 404 b, 405 a - c, 406 a, 407 a - d, f - i, k - r, 408 a, b, d, f - i, 409 g, 416 c, h, 417, 418 b - d, f, i - l, n, o, 419 – 445, 446 a - d, f - h, k - y, 447, 448, 449 a, b, d, 450 a, b, 461 c, d, f, 462 a – c, 511 a, c, d, f, g, i, k - s, y, z, ax, bx.2. Obręb ewidencyjny Biele Suchowolskie, działki nr - 12, 37, 39, 42, 43, 48, 53, 55, 60, 67, 71, 81, 83, 84, 95, 103, 107, 113, 131, 134, 139, 142, 144, 146, 162, 172, 178, 189, 194, 198, 225, 261, 330, 439, 440, 478, 632, 644, 691, 749, 750, 751, 769, 773, 798, 804, 817, 821, 822, 823, 911, 939, 970, 971, 972, 979, 980, 981, 1002, 1003, 1016, 1017, 1022, 1023, 1024, 1050, 1051, 1052, 1053, 1057, 1070, 1071, 1072, 1073, 1074, 1173, 1174, 1175, 1181, 1188, 1189, 1190, 1204, 1205, 1221, 1222, 1223, 1237, 1238, 1239, 1240, 1248, 1249, 1250, 1261, 1262, 1269, 1270, 1283, 1284, 1301, 1310, 1321, 1326, 1327, 1333, 1335, 1339, 1341, 1344, 1355, 1357, 1373, 1375, 1377, 1381, 1402, 1403, 1415, 1417, 1464, 1465, 1528, 1529, 1544, 1545, 1546, 1547, 1548, 1550, 1551, 1556, 1559, 1567, 1591, 1593, 1594, 1602, 1630, 1659, 1662, 1699, 1702, 1710, 1739, 1742, 1748, 1777, 2105, 2108, 2109, 2129, 2141, 2161, 2195, 2233, 2248, 2280, 2640, 2641, 2686, 2797, 2798, 2809, 2810, 2811, 2812, 2863, 2871, 2898, 2915, 2946, 2957, 2960, 3054, 3063, 3111, 3116, 3218, 3240, 3251, 3031/1, 3363/2, 1167/1, 1168/1, 1169/1, 201/2, 207/1.3. Obręb ewidencyjny Brychy, działki nr - 241, 321, 330, 349, 416, 425, 444, 503, 505, 662, 686, 689, 695, 706, 709.4. Obręb ewidencyjny Budne Żarnowo, działki nr - 269, 271, 277, 278, 279, 285, 286, 288, 33/2, 152/24, 152/37, 182/1, 182/2, 270/1, 280/1.5. Obręb ewidencyjny Budy, działki nr - 22/9, 127/47, 130/51, 131/50, 132/49, 186/2.6. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Budy, działki nr - 8, 11, 24, 28.7. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Dzieżki, działki nr - 161, 196, 151/3, 177/1, 186/3.8. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Gugny, działki nr - 4, 20, 27, 28, 38.9.Obręb ewidencyjny Budy-Dział Jaskra, Dudki, Lewonie, działki nr - 11, 149, 217, 144/5, 147/1, 150/4, 155/1, 155/2, 161/1.10. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Jaskra, działka nr 24/2.11. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Kalinówka Królewska, działki nr - 103, 829, 831, 767/1, 767/2, 775/1, 776/2, 777/1, 783/3, 800/1, 803/4, 803/6, 820/2, 821/1.12. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Kołodzież, działki nr - 128, 129, 130, 132/2, 144/1, 144/2, 146/2, 146/3, 146/6, 147/1, 147/2, 147/3, 148/1, 148/2, 148/3, 148/4, 148/5, 148/6, 149/1, 149/2, 149/3, 150/1, 150/2, 161/1, 161/3, 172/2, 172/4, 175/1, 175/10, 175/2, 175/3, 175/5, 175/6, 175/7, 175/8, 176/1, 176/2.13. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Krasne Małe, działki nr - 53/1, 53/2.14. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Milewskie, działki nr - 671, 675, 691, 694, 696, 698, 699, 722, 724, 728, 738, 745, 755, 758, 771, 79415. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Nowiny Kasjerskie, działki nr - 120, 125, 126, 129, 138, 139, 127/2, 128/1.16. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Potoczyzna, działki nr - 178/1, 197/4, 197/6, 198/3, 198/5, 207/4, 215/3.17. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Przytulanka-Ciesza, działki nr - 42, 62, 360, 41/4, 43/1, 43/2, 60/1, 60/2, 61/3, 331/1, 341/1, 350/1, 350/2, 350/3, 350/4, 361/1, 361/2.18. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Rekle, działki nr - 54, 57, 61.19. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Zalesie i Zucielec, działki nr - 111, 138, 144, 158, 164, 168, 174, 178, 183, 186, 188, 190, 256, 97/2, 106/2, 118/2, 120/3, 124/2, 126/2, 133/1, 137/1, 137/2, 145/2, 146/1, 147/3, 153/2, 155/2, 162/2, 163/2, 169/1, 173/1, 184/2, 184/3, 184/4, 185/1, 185/2.20. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Zofiówka, działki nr - 8, 9, 19, 20, 21, 43, 71, 97, 101, 124, 134, 149, 185, 271, 311, 334, 344, 367, 368, 369, 370, 371, 165/1, 207/1.21. Obręb ewidencyjny Chilmony, działka nr 20.22. Obręb ewidencyjny Chyliny, działka nr 365/2.23. Obręb ewidencyjny Ciszewo, działki nr - 341, 34324. Obręb ewidencyjny Czarniewo, działki nr - 136, 137, 138, 40/24.25. Obręb ewidencyjny Czarny Las, działki nr - 53, 54.26. Obręb ewidencyjny Dawidowizna, działki nr - 333, 348, 368, 1367, 1368, 1369, 1611, 1423/2, 319/2, 335/1, 335/2.27. Obręb ewidencyjny Dębowo, działki nr - 7, 10, 34, 35, 1/6, 5/5, 6/5, 6/6, 6/17, 6/18, 6/41.28. Obręb ewidencyjny Domuraty, działka nr 119.29. Obręb ewidencyjny Dolistowo Nowe, działki nr - 128, 433, 455, 456, 457, 458, 527, 548, 574, 616.30. Obręb ewidencyjny Dolistowo Stare, działki nr - 3, 86, 577, 578, 659, 749, 757, 774, 781, 834, 838, 845, 856, 859, 860, 870, 873, 883, 898, 921, 922, 925, 47/1, 47/4, 21/3, 756/2.31. Obręb ewidencyjny Downary, działki nr - 1342, 1343, 1344, 1345, 1346, 1347, 1350, 1351, 1353, 1354, 1359, 1367, 1370, 19/1, 26/1.32. Obręb ewidencyjny Giełczyn, działki nr - 1, 368, 369, 970, 1193, 1199, 1244, 1302, 1303, 1312, 1344, 1353, 1358, 1436, 1464, 1478, 1500, 1580, 1606, 1641, 1654, 1661, 1664, 1665, 1668, 1680, 1682, 1688, 1692, 1695, 1705, 1710, 1718.33. Obręb ewidencyjny Gugny, działki nr - 10, 32, 58, 59, 68/1, 69/1.34. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Boguszewo, działki nr - 8, 29, 34, 47, 59, 73, 74, 76, 80, 45/2, 45/4, 65/1, 69/1, 2/1, 20/2.35. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Dobarz, ark. 1, działki nr - 437, 438, 440, 441, 442, 443, 445437, 438, 440, 441, 442, 443, 445.36. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Dobarz, ark. 2, działki nr - 102, 103, 109, 111, 112, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 173, 175, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242, 243, 244, 245, 246, 247, 248, 249, 250, 251, 252, 253, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 275, 276, 277, 278, 279, 280, 281, 282, 283, 284, 285, 286, 287, 288, 289, 290, 291, 292, 293, 294, 295, 296, 297, 298, 299, 300, 301, 302, 303, 304, 305, 306, 307, 308, 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 320, 321, 322, 323, 324, 325, 326, 327, 328, 329, 330, 331, 332, 333, 334, 335, 336, 337, 338, 339, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 346, 347, 348, 349, 350, 351, 352, 353, 354, 356, 357, 358, 359, 360, 361, 362, 363, 364, 365, 366, 367, 368, 369, 370, 371, 372, 373, 374, 375, 376, 377, 378, 379, 380, 381, 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 389, 390, 391, 392, 393, 394, 398, 399, 410, 411, 413, 414, 415, 416, 417, 418, 419, 420, 421, 423, 424, 425, 426, 427, 428, 184/1, 314/1.37. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Dobarz, ark. 3, działki nr - 139, 140, 141, 142, 148, 157, 158, 159, 161, 162, 163, 164, 165, 168, 170, 171, 172, 173, 174, 176, 177, 182, 183, 184, 186, 187, 190, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 213, 214, 220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242, 243, 244, 245, 246, 250, 255, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 273, 274, 275, 278, 294, 299, 151/1, 154/1, 167/2, 254/1, 303/1, 303/2.38. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Dobarz, ark. 4, działki nr - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 18, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 29, 30, 31, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 77, 78, 79, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 120, 128, 130, 47/1, 109/1, 109/2, 129/1, 131/1, 135/2, 136/2.39. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Dobarz, ark. 5, działki nr - 198, 199, 251, 256, 266, 267, 285, 296, 303, 304, 305, 306, 307, 191/1, 191/2, 193/2, 196/3, 196/5, 197/1, 197/2, 197/3, 197/4, 200/1, 200/2, 201/1, 235/1, 236/3, 242/1, 245/2, 262/1, 270/1, 270/2, 274/1, 274/4, 277/2, 278/1, 278/3, 278/4, 279/1, 279/3, 281/2, 283/2, 291/4, 300/1, 300/2;40. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Guzy, Przytulanka, działki nr - 144, 145, 378, 120/2, 125/3, 133/2, 377/1, 381/2, 388/1, 388/2, 390/1, 390/2, 398/1, 398/2.41. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Kalinówka Kościelna, działki nr - 165.42. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Konopczyn, działki nr - 120, 123, 129, 134, 140, 143, 151, 156, 159, 121/1, 121/2, 136/2, 141/2, 145/1, 145/2, 148/1, 148/2, 158/1, 158/2.43. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Krypno Wielkie, działki nr - 413, 424, 431, 501, 403/4, 403/8, 414/1, 416/1, 416/2, 418/3, 419/1, 425/1, 425/2, 427/2, 427/4, 428/1, 428/4, 430/5, 432/2, 445/2, 450/1, 464/3, 484/2, 486/1, 486/2, 486/3, 486/4, 486/5, 492/1, 492/2, 493/1, 495/2, 497/1, 497/2.44. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Niewiarowo, działki nr - 7, 8, 14, 22, 26, 28, 160.45. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Zastocze, działki nr - 2, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 12, 14, 27, 35, 36, 38, 42, 46, 53, 54, 55, 58, 59, 68, 73, 74, 79, 83, 87, 102, 104, 105, 110, 125, 126, 129, 130, 131, 132, 135, 136, 137, 139, 142, 147, 151, 152, 156, 159, 168, 169, 176, 177, 178, 180, 181, 193, 194, 195, 196, 199, 201, 202, 210, 211, 213, 214, 215, 216, 217, 223, 226, 230, 234, 238, 248, 251, 254, 259, 267, 276, 277, 279, 282, 283, 285, 287, 290, 298, 299, 308, 310, 85/1, 143/1, 171/1, 187/1, 191/2.46. Obręb ewidencyjny Horodnianka, działki nr - 522, 523, 524, 525, 526, 527, 528, 529/2, 530/1.47. Obręb ewidencyjny Jagłowo, działki nr - 41, 45, 47, 66, 68, 94, 96, 98, 99, 101, 103, 104, 105, 107, 244, 405, 138/2.48. Obręb ewidencyjny Jałowo, działki nr - 18, 40, 41, 47, 51, 68, 75, 76, 85, 107, 413, 490, 494, 369/1, 369/2.49. Obręb ewidencyjny Jasionowo Dębowskie, działki nr - 47, 79, 45/9, 50/14.50. Obręb ewidencyjny Jasionowo koło Krasnegoboru, działki nr - 421, 321/1.51. Obręb ewidencyjny Jaziewo, działki nr - 365, 371, 466, 484, 572, 574, 575, 576, 583, 584, 586, 587, 589, 670, 671, 672.52. Obręb ewidencyjny Kapice, działki nr - 188, 204, 236, 243, 258, 260, 264, 265, 308, 315, 316, 321, 323, 618, 619, 622, 624, 625, 630, 631, 637, 648, 650, 661, 663, 665, 666, 668, 669, 670, 671, 674, 675, 694, 695, 698, 699, 700, 703, 704, 705, 706, 707, 708, 711, 712, 714, 717, 718, 720, 721, 722, 725, 726, 728, 729, 730, 731, 732, 733, 734, 636/2, 645/2.53. Obręb ewidencyjny Karpowicze, działki nr - 29, 1/1.54. Obręb ewidencyjny Klewianka, działki nr - 503, 695, 742, 814.55. Obręb ewidencyjny Klimaszewnica, działki nr - 651, 657, 808, 814, 818, 830, 831, 842, 850, 858, 880, 881, 882, 917, 922, 977, 1007, 1008, 1009, 1010, 1002/2, 664/3, 714/2, 809/2, 840/1, 841/2, 853/1, 853/2, 857/3, 857/4, 883/3, 883/4, 883/5, 896/2, 899/4, 913/2, 916/1, 916/2, 958/1.56. Obręb ewidencyjny Koniuszki, działka nr 54/7.57. Obręb ewidencyjny Kopytkowo, działki nr - 1, 7, 10, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 22, 27, 29, 31, 33, 34, 35, 40, 42, 85, 92, 107, 133, 135, 136, 139, 140, 141, 148, 160, 49/1, 82/2, 82/3, 90/2.58. Obręb ewidencyjny Krasnoborki, działki nr - 493, 539, 545, 136/3, 137/4, 180/2, 184/7.59. Obręb ewidencyjny Krasnybór, działki nr - 575, 576, 577, 578, 579, 580, 612, 629, 645, 652, 658, 670, 686, 688, 689, 690, 692, 695, 696, 697, 698, 699, 700, 701, 702, 703, 704, 705, 706, 707, 708, 709, 710, 711, 712, 713, 714, 715, 716, 717, 718, 719, 720, 721, 722, 723, 724, 725, 726, 727, 728, 729, 730, 731, 732, 733, 734, 735, 736, 737, 738, 739, 740, 741, 742, 743, 744, 745, 746, 747, 748, 749, 750, 751, 752, 753, 754, 755, 756, 757, 758, 759, 775, 796, 797, 799, 800, 801, 802, 803, 804, 805, 806, 807, 809, 810, 813, 815, 822, 823, 825, 826, 827, 828, 829, 830, 831, 832, 833, 834, 835, 836, 837, 435/2.60. Obręb ewidencyjny Kropiwno, działki nr - 247, 298, 299, 339, 340, 375, 376, 379, 380, 862, 872, 420/1, 472/1, 497/1, 762/1, 770/1, 774/1, 800/1.61. Obręb ewidencyjny Kuligi, działki nr - 382, 383, 384, 385, 386, 387, 388, 274/2, 275/2, 276/2.62. Obręb ewidencyjny Kunicha, działki nr - 5, 191, 152/4.63. Obręb ewidencyjny Lipowo, działki nr - 177, 182.64. Obręb ewidencyjny Lipsk, działki nr - 1043, 1057, 1063, 1081, 1089, 1107, 1111, 1118, 1127, 1130, 1136, 1137, 1139, 1146, 1169, 1170, 1275, 1292, 1324, 1339, 1357, 1371, 1372, 1375, 1413, 1416, 1424, 1438, 1326/2, 1584/2, 351/1, 365/2, 368/1, 368/3.65. Obręb ewidencyjny Lipsk Miasto, działka nr 172.66. Obręb ewidencyjny Łąki Wsi Tajno Orzechówka, działki nr - 192, 194, 195, 197, 198, 200, 201.67. Obręb ewidencyjny Łoje Awissa, działki nr - 49, 73, 102, 171, 173, 174, 176, 177, 181, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 205, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 414, 578, 579, 580, 581, 582, 605, 606, 617, 623, 624, 625, 633, 641, 648, 654, 659, 677, 697, 708, 713, 715, 716, 717, 718, 719, 720, 721, 722, 723, 724, 725, 726, 727, 728, 729, 730, 731, 732, 733, 734, 742, 743, 744, 745, 746, 747, 748, 749, 750, 751, 752, 753, 754, 755, 756, 757, 758, 759, 760, 761, 762, 763, 764, 767, 768, 769, 770, 771, 772, 773, 774, 775, 776, 777, 778, 779, 780, 781, 782, 783, 784, 785, 787, 788, 789, 790, 791, 792, 793, 794, 795, 796, 797, 798, 799, 800, 801, 802, 803, 804, 805, 806, 807, 808, 809, 810, 811, 812, 813, 814, 815, 816, 817, 818, 819, 820, 821, 822, 823, 824, 825, 826, 827, 828, 829, 830, 831, 832, 833, 834, 835, 836, 837, 838, 840, 842, 843, 844, 845, 846, 847, 848, 849, 850, 851, 852, 853, 854, 855, 856, 857, 858, 859, 860, 861, 862, 863, 864, 865, 866, 867, 868, 869, 870, 871, 872, 873, 874, 875, 876, 877, 878, 879, 880, 881, 882, 883, 884, 885, 886, 887, 888, 889, 890, 891, 892, 893, 894, 895, 896, 897, 898, 899, 900, 901, 902, 903, 904, 905, 906, 907, 908, 909, 910, 911, 912, 913, 914, 915, 916, 917, 918, 919, 920, 921, 922, 923, 924, 925, 926, 927, 928, 929, 930, 931, 932, 933, 934, 935, 936, 937, 938, 939, 940, 941, 942, 943, 944, 945, 946, 947, 948, 949, 950, 951, 952, 953, 954, 955, 956, 957, 958, 959, 960, 961, 962, 963, 964, 965, 966, 967, 968, 969, 970, 971, 972, 973, 974, 975, 976, 977, 978, 979, 980, 981, 982, 983, 984, 985, 986, 987, 988, 989, 990, 991, 992, 993, 994, 995, 996, 997, 998, 999, 1000, 1001, 1002, 1003, 1004, 1005, 1006, 1007, 1008, 1009, 1010, 1011, 1012, 1013, 1014, 1015, 1016, 1017, 1018, 1019, 1020, 1021, 1022, 1023, 1024, 1025, 1026, 1027, 1028, 1029, 1030, 1032, 1033, 1034, 1035, 1036, 1037, 1038, 1039, 1040, 1041, 1042, 1043, 1044, 1045, 1046, 1047, 1048, 1049, 1050, 1051, 1052, 1053, 1054, 1055, 1056, 1057, 1058, 1059, 1060, 1061, 1062, 1063, 1064, 1065, 1066, 1067, 1068, 1099, 1100, 1101, 1102, 1103, 1104, 1105, 1106, 1107, 1108, 1109, 1110, 1111, 1112, 1113, 1114, 1115, 1117, 1129, 1133, 1135, 1137, 1031/1, 1031/2, 1522/2, 156/2, 203/1, 203/2, 203/3, 206/1, 206/2, 206/3, 206/4, 206/5, 206/6, 695/1, 695/2, 696/1, 696/2, 714/1, 714/2, 740/1, 740/2, 741/1, 741/2, 786/1, 786/2, 839/1, 839/2, 841/1, 841/2.68. Obręb ewidencyjny Małowista, działki nr - 612, 615, 631, 715, 795, 796, 804, 528/3, 718/1, 724/1, 729/1, 797/1.69. Obręb ewidencyjny Miasto Goniądz, działki nr - 21, 22, 36, 53, 61, 86, 143, 145.70. Obręb ewidencyjny Mocarze, działka nr 307.71. Obręb ewidencyjny Mogilnica, działki nr - 136, 178, 187, 214, 215, 218, 219, 220, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 460, 461, 485, 491, 601, 604, 606, 607, 608, 611, 613, 616, 617, 620, 622, 623, 641, 642, 643, 644, 645, 646, 647, 648, 649, 650, 651, 652, 653, 152/3, 152/4, 158/1, 158/2, 158/3, 159/1, 159/2, 159/4, 159/5, 159/6, 169/1, 169/2, 175/1, 175/3, 195/1, 195/3, 195/4, 202/1, 202/2, 203/1, 203/2, 216/2, 226/2, 471/1, 471/2, 472/1, 472/2, 472/3, 473/1, 473/2, 476/1, 476/2, 476/3, 476/4, 476/5, 478/4, 478/5, 509/1, 509/2, 509/3.72. Obręb ewidencyjny Mścichy Łąki, działki nr - 102, 233, 234, 376, 401, 406, 409, 472, 634, 729, 730, 731, 733, 734, 735, 736, 737, 738, 751.73. Obręb ewidencyjny Nowa Kamienna, działki nr - 81, 284, 429, 435, 438, 447, 617, 647, 649, 650, 651, 14/1, 17/8, 590/4, 592/4.74. Obręb ewidencyjny Nowa Wieś-Bagno Ławki, działki nr - 1, 54, 62, 63, 70, 71, 87, 90, 96, 105, 118, 121, 174, 181, 182, 183, 220, 221, 223, 235, 236, 239, 240, 241, 243, 251, 251, 252, 254, 255, 256, 262, 274, 287, 292, 296, 298, 312, 316, 318, 320, 321, 328, 336, 349, 350, 351, 354, 358, 361, 368, 371, 374, 387, 389, 390, 391, 395, 401, 407, 408, 409, 410, 448, 451, 456, 457, 459, 466, 467, 470, 472, 479, 486, 491, 492, 517, 526, 529, 530, 532, 545, 546, 548, 549, 551, 556, 559, 560, 561, 562, 563, 572, 573, 575, 576, 577, 578, 580, 584, 586, 588, 589, 592, 594, 595, 601, 602, 607, 608, 611, 616, 618, 619, 620, 626, 630, 631, 632, 633, 634, 635, 639, 642, 643, 646, 647, 648, 652, 654, 655, 656, 659, 660, 668, 669, 670, 671, 673, 674, 675, 676, 677, 679, 680, 681, 683, 684, 685, 686, 690, 692, 693, 694, 695, 699, 700, 701, 710, 711, 726, 727, 728, 732, 733, 737, 739, 743, 747, 749, 750, 751, 767, 771, 772, 777, 780, 783, 784, 786, 787, 790, 798, 813, 827, 828, 830, 832, 833, 837, 840, 841, 843, 844, 845, 848, 852, 853, 858, 867, 870, 871, 872, 875, 878, 879, 880, 881, 882, 883, 884, 885, 886, 887, 888, 889, 890, 891, 892, 893, 894, 896, 897, 898, 899, 901, 902, 903, 904, 905, 906, 908, 909, 910, 912, 913, 917, 918, 921, 922, 923, 925, 927, 933, 935, 936, 939, 940, 941, 944, 947, 952, 955, 957, 959, 963, 969, 976, 977, 978, 979, 987, 989, 990, 994, 995, 996, 998, 1003, 1005, 1008, 1013, 1014, 1015, 1017, 1018, 1041, 1043, 1046, 1051, 1052, 1090, 1131, 1133, 1140, 1144, 1150, 1154, 1155, 1163, 1165, 1175, 1176, 1177, 1178, 1179, 1180, 1181, 1186, 1188, 1189, 1191, 1193, 1194, 1195, 1196, 1208, 1211, 1213, 1216, 1221, 1223, 1225, 1251, 1252, 1253, 1261, 1262, 1265, 1268, 1270, 1272, 1277, 1281, 1283, 1285, 1287, 1288, 1289, 1290, 1291, 1292, 1293, 1294, 1296, 1299, 1300, 1302, 1304, 1305, 1306, 1307, 1311, 1312, 1316, 1317, 1318, 1319, 1321, 1324, 1326, 1328, 1336, 1337, 1338, 1342, 1343, 1344, 1345, 1346, 1347, 1348, 1350, 1351, 1356, 1358, 1359, 1369, 1371, 1373, 1379, 1388, 1389, 1396, 1410, 1417, 1425, 1435, 1452, 1454, 1459, 1464, 1466, 1484, 1499, 1502, 1503, 1504, 1505, 1517, 1518, 1521, 1522, 1524, 1529, 1531, 1540, 1541, 1547, 1553, 1554, 1559, 1562, 1563, 1564, 1566, 1567, 1582, 88/1, 91/1, 107/1, 1166/1, 1167/1, 1169/1, 1171/1, 1173/1, 1183/1, 1192/1, 1199/1, 120/1, 1201/1, 1205/1, 1219/1, 1219/3, 1230/1, 1236/1, 1242/1, 1247/1, 1264/1, 1274/1, 1357/1, 1368/1, 1469/1, 1473/1, 1477/1, 173/1, 258/1, 261/1, 377/1, 404/1, 405/1, 405/7, 412/1, 439/1, 439/3, 442/1, 442/2, 442/3, 447/1, 447/2, 447/4, 485/1, 485/2, 503/3, 503/8, 503/9, 565/1, 565/3, 565/7, 803/1, 808/1, 815/1, 824/1, 831/1.75. Obręb ewidencyjny Nowy Rogożyn, działki nr - 355, 293/1.76. Obręb ewidencyjny Okrasin, działki nr - 391, 542, 768, 814, 815, 400/4, 400/7, 411/1, 411/2, 453/1, 453/2, 463/1, 464/2, 541/1, 541/2, 558/3, 558/4, 754/2.77. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga Goniądz Las, działki nr - 165, 277.78. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga Kropiewnica, działki nr - 157, 123/1, 123/2, 126/3, 126/6, 139/5, 139/6, 139/7, 139/8, 145/1, 145/2, 145/3, 145/4, 145/5, 145/6, 145/7, 148/1, 148/2, 165/6, 165/7, 179/2, 179/4, 181/1, 181/2.79. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga, działki nr - 9, 14, 25, 34, 41, 68, 84, 85, 93, 94, 97, 104, 118, 123, 132, 137, 140, 162, 168, 174, 188, 204, 215, 217, 223, 235, 239, 243, 251, 255, 259, 282, 285, 291, 292, 299, 302, 339, 341, 370, 371, 393, 405, 406, 438, 471, 472, 497, 523, 543, 544, 552, 554, 557, 567, 572, 575, 595, 596, 601, 610, 658, 669, 670, 681, 699, 700, 705, 706, 719, 720, 721, 804, 810, 832, 901, 938, 942, 976, 1023, 1034, 1046, 1052, 1053, 1075, 1076, 1077, 1094, 1095, 1130, 1141, 1142, 1152, 1153, 1163, 1236, 1268.80. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga za Twierdzą, działki nr - 22, 33, 48, 58, 87, 88, 103, 111, 112, 133, 191, 222, 290, 1376, 1377, 1378, 1324/2, 1324/3, 1345/6, 1345/9, 1348/1, 1348/2, 1348/5, 1348/6, 1352/1, 1352/2.81. Obręb ewidencyjny Osowiec, działki nr - 23, 26, 51, 52, 108, 123, 124, 132, 133, 155, 173, 197, 278, 279, 280, 284, 285, 290, 312, 313, 392, 832, 832, 272/3, 275/5.82. Obręb ewidencyjny Ostrowie, działki nr - 293, 299, 301, 337, 351, 355, 363, 383, 384, 390, 393, 397, 541, 226/2, 300/1, 401/1;83. Obręb ewidencyjny Pieńczykowo, działki nr - 221/1, 221/2.84. Obręb ewidencyjny Pluty, działka nr 468.85. Obręb ewidencyjny Podhorodnianka, działki nr - 416, 417, 415/2.86. Obręb ewidencyjny Polkowo, działki nr - 171, 172, 173, 176, 177, 178, 54/2, 55/2, 73/4, 76/6, 79/1, 106/5, 106/7, 133/2.87. Obręb ewidencyjny Rogożynek, działka nr 411.88. Obręb ewidencyjny Rutkowszczyzna, działki nr - 513, 514, 515, 516, 517, 518, 577, 601.89. Obręb ewidencyjny Sieburczyn, działka nr 431.90. Obręb ewidencyjny Sojczyn Grądowy, działki nr - 256, 264, 877, 885, 916, 1095, 158/2.91. Obręb ewidencyjny Sośnia, działki nr - 87, 143, 144, 145, 156, 158, 205, 206, 221, 252/3, 252/6, 392/4.92. Obręb ewidencyjny Stara Kamienna, działki nr - 639, 640, 672, 677, 680, 860, 884, 1028, 1355/1. 93. Obręb ewidencyjny Szafranki, działki nr - 1, 3, 4, 5, 6, 7.94. Obręb ewidencyjny Szorce, działki nr - 5, 10, 11, 13, 15, 19, 22, 23, 24, 25, 28, 29, 31, 32, 33, 38, 42, 43, 44, 47, 48, 49, 50, 51, 54, 55, 56, 58, 60, 62, 67, 70, 73, 74, 75, 79, 97, 98, 100, 103, 105, 106, 107, 108, 112, 113, 116, 126, 127, 130, 131, 132, 133, 135, 136, 137, 140, 141, 142, 144, 145, 147, 148, 153, 155, 157, 159, 161, 162, 163, 166, 167, 168, 169, 363, 367, 371, 374, 376, 377, 379, 380, 383, 384, 386, 389, 390, 391, 392, 395, 396, 402, 404, 408, 409, 410, 411, 412, 417, 435, 436, 437, 438, 440, 441, 442, 445, 446, 447, 448, 449, 450, 452, 453, 455, 457, 458, 467, 468, 470, 472, 474, 485, 488, 489, 490, 491, 492, 493, 1259, 63/1.95. Obręb ewidencyjny Szostaki, działki nr - 181, 182.96. Obręb ewidencyjny Sztabin, działki nr - 314, 1102, 1102.97. Obręb ewidencyjny Szuszalewo, działki nr - 58, 62, 98/2, 99/2, 100/2.98. Obręb ewidencyjny Wolne, działka nr 112.99. Obręb ewidencyjny Woźnawieś, działka nr 199/2.100. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Bagno I, działki nr - 12, 17, 20, 42, 44, 48, 50, 54, 73, 82, 85, 89, 106, 107, 108.101. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Bagno II, działa nr - 1.102. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Bobrówka I, działki nr - 272, 549, 549, 550, 252/1, 252/2, 287/1, 296/2, 298/1.103. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Bobrówka II, działki nr - 551, 552, 324/1, 324/2, 324/3, 324/4, 341/1, 341/2, 341/3, 341/4, 341/5.104. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna, działki nr - 110, 111, 112, 135, 138, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 224, 227, 256, 257, 258, 267, 308, 332, 366, 385, 426, 464, 492, 500, 508, 509, 517, 518, 526, 542, 551, 554, 560, 571, 602, 614, 633, 635, 636, 637, 638, 639, 640, 641, 657, 674, 695, 696, 698, 700, 706, 714, 720, 736, 755, 771, 777, 778, 779, 780, 791, 792, 803, 804, 835, 836, 837, 838, 839, 840, 853, 854, 855, 856, 857, 858, 871, 918, 133/1, 133/2, 273/1, 815/1, 815/2, 816/1, 816/2.105. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Jaświły, działki nr - 370, 383, 428, 342/1, 342/4, 343/1, 343/2, 364/1, 381/3, 393/1, 393/2, 394/2, 404/1, 404/4, 406/1, 412/2, 412/3, 426/5.106. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Kalinówka Królewska, działki nr - 699, 734, 742, 753, 768, 706/1, 716/1.107. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Klewianka, działki nr - 129, 525/1, 525/2, 538, 539, 540, 541, 121/1, 432/1, 432/2, 433/1, 433/2, 454/1, 454/2, 522/2, 522/3.108. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Krasne Stare, działka nr 8.109. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Łąki koło Wólki Piasecznej, działki nr - 3, 5, 6, 1/2, 2/1.110. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Łąki Różnych Wsi, działki nr - 39, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 64, 65, 76, 77, 87, 99, 101, 126, 128, 130, 131, 133, 134, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 148, 149, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 159, 163, 166, 167, 170, 171, 172, 173, 174, 175, 176, 178, 179, 180, 182, 183, 188, 189, 190, 191, 193, 194, 196, 198, 199, 200, 201, 207, 212, 213, 217, 218, 230, 231, 323, 324, 427, 444, 445, 453, 455, 480, 482, 484, 488, 496, 497, 498, 507, 509, 510, 524, 546, 547, 548, 549, 554, 556, 559, 560, 561, 562, 565, 566, 567, 568, 569, 570, 577, 578, 579, 580, 581, 582, 586, 587, 588, 597, 598, 599, 636, 637, 644, 645, 709, 713, 714, 727, 728, 755, 756, 757, 758, 767, 768, 777, 778, 794, 796, 798, 802, 803, 807, 808, 812, 813, 815, 819, 821, 822, 825, 830, 831, 832, 833, 847, 848, 850, 854, 855, 860, 880, 882, 889, 891, 1080, 1379, 1423, 1424, 1620, 1624, 1625, 1626, 1627, 1659, 1674, 1931, 1964, 1966, 2172, 2280, 2343, 2379, 2434, 2445, 2467, 2481, 2782, 2783, 2784, 2785, 2786, 2787, 2788, 2789, 2789, 2789, 2790, 2791, 2792, 2796, 2797, 2798, 2397/1, 2397/2, 1375/1, 1579/3.111. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Piwowary, działki nr - 217, 179/2, 188/2, 195/3, 195/4.112. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Szaciły, działki nr - 27, 40, 43, 74, 80, 133, 135, 151, 160, 173, 541, 32/1, 62/2, 20/1, 20/2, 20/3, 20/4, 104/6, 104/8, 107/1, 107/2, 110/1, 118/2, 124/1, 124/2.113. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Szpakowo, działki nr - 299, 355, 356, 293/1, 293/3, 311/1, 316/3.114. Obręb ewidencyjny Wroceń, działka nr 247.115. Obręb ewidencyjny Zabiele, działki nr - 970, 974, 976, 977, 1125.25 405 ha3Ochrona krajobrazowa1. Oddziały – 17 g, 19 g, 27g – i, 34 a - c, j, - l, 116 g, h, j, 125 b, c, f, g, m – s, 291 i, j, l – n, 355 b, c, f - i, k - m, fx - kx, px, 378 g, i, k, l, o, 408 c, 418 a, g, m, o, 511 h, x.2. Obręb ewidencyjny Biele Suchowolskie, działki nr - 62, 63, 66, 69, 72, 73, 74, 76, 85, 112, 116, 140, 640, 641, 746, 763, 764, 794, 937, 938, 1007, 1008, 1009, 1116, 1117, 1118, 1119, 1120, 1121, 1161, 1162, 1179, 1180, 1254, 1255, 1256, 1296, 1314, 1318, 1386, 1472, 1484, 1628, 1668, 1708, 1747, 2107, 2110, 2197, 2203, 2208, 2217, 2232, 2250, 2272, 2278, 2281, 2284, 2959, 3219, 2278/1, 3098/1, 3206/1, 3206/2, 3280/1.3. Obręb ewidencyjny Budy, działki nr - 61/1, 61/2, 61/3, 106/1, 106/2, 106/3, 106/4, 106/5.4. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Czechowizna, działka nr 1.5. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Długołęka, działki nr - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8.6. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Guzy, działka nr 185.7. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Koleśniki, działka nr 1.8. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Milewskie, działki nr - 703, 761, 762, 769.9. Obręb ewidencyjny Budy-Dział Rekle, działki nr - 52/1, 52/2, 52/3, 53/1, 53/2, 53/3.10. Obręb ewidencyjny Ciszewo, działki nr - 384, 65/3.11. Obręb ewidencyjny Dawidowizna, działka nr 369/2.12. Obręb ewidencyjny Dolistowo Stare, działki nr - 151/1, 151/2.13. Obręb ewidencyjny Downary, działka nr 1348.14. Obręb ewidencyjny Giełczyn, działki nr - 1021, 1180.15. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Długołęka Romaniska, działka nr 1.16. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Krypno Kościelne, działki nr - 1573, 1575, 1578, 1579, 1580.17. Obręb ewidencyjny Gugny-Dział Krypno Wielkie, działki nr - 488/5.18. Obręb Gugny-Dział Zastocze, działka nr 76.19. Obręb ewidencyjny Jagłowo, działki nr - 24, 39, 40, 42, 44, 46, 48, 67, 92, 95, 97, 100, 102, 106, 108, 109, 155, 213, 221, 249, 368, 404, 406, 165/1, 165/2, 165/3.20. Obręb ewidencyjny Laskowiec, działka nr 99.21. Obręb ewidencyjny Miasto Goniądz, działka nr 170.22. Obręb ewidencyjny Mogilnica, działka nr 482.23. Obręb ewidencyjny Mścichy Łąki, działki nr - 98, 179, 245, 478.24. Obręb ewidencyjny Nowa Kamienna, działka nr 432.25. Obręb ewidencyjny Nowa Wieś-Bagno Ławki, działki nr - 449, 497, 1241/1.26. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga Goniądz Las, działki nr - 12, 238, 312.27. Obręb ewidencyjny Olszowa Droga, działki nr - 974, 975.28. Obręb ewidencyjny Sośnia, działki nr - 8, 41, 42, 136, 138.29. Obręb ewidencyjny Szorce, działki nr - 30, 85.30. Obręb ewidencyjny Szuszalewo, działka nr 39.31. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Bagno II, działka nr 2.32. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Jaświły, działka nr 363/1.33. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Krasne Stare, działki nr - 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.34. Obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna-Łąki Różnych Wsi, działki nr - 186, 187, 1034.35. Obręb ewidencyjny Zubole, działka nr 344.36. Pozostałe działki ewidencyjne położone w granicach Parku nie wymienione w Lp. 1, 2 i 326 457 ha1) Ekosystemy leśne i nieleśne lądowe podzielone są na oddziały oznaczone liczbami i pododdziały oznaczone literami, zgodnie z zarządzeniem nr 20/2002 Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego w sprawie numeracji oddziałów z dnia 2.12.2002 r. i zarządzeniem nr 16/2008 Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego w sprawie zmian w podziale powierzchniowym wydzieleń leśnych z dnia 20.10.2008 r. 2) Stan według ewidencji gruntów na 31.12.2011 r.Załącznik nr 5MIEJSCA UDOSTĘPNIANE W CELACH NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH, REKREACYJNYCH ORAZ AMATORSKIEGO POŁOWU RYB, Z PODANIEM MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ W TYCH MIEJSCACHMiejsca udostępniane w celach naukowychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu 1Obszar ochrony ścisłej10 2Obszar ochrony czynnej50 3Obszar ochrony krajobrazowej50 II. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Obiekt edukacyjny „Las”, Terenowy Ośrodek Edukacyjny, obręb ewidencyjny Downary, działki nr - 1349, 1361, 13481002Obiekt edukacyjny „Kładka”, Terenowy Ośrodek Edukacyjny, obręb ewidencyjny Osowiec działki nr - 275/5, 1731003Obiekt edukacyjny „Czerwone Bagno”, oddziały - 101, 145, 1441004Obiekt edukacyjny „Wydmy”,oddziały - 189, 1901005Obiekt edukacyjny „Brzeziny Kapickie”, obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna, działka nr - 957506Obiekt edukacyjny „Biały Grąd” PL – 2539- s, obręb ewidencyjny Mścichy, działka nr - 401007Obiekt edukacyjny „Barwik”, obręb ewidencyjny Budy, działka nr - 130/541, obręb ewidencyjny Gugny-Dział Dobarz, działki nr - 139, 140, 1412008Obiekt edukacyjny „Długa Luka”, obręb ewidencyjny Szorce, działka nr - 27509Obiekt edukacyjny „Borek bartny”, oddział - 1595010Obiekt edukacyjny „Grobla Honczarowska”, obręb ewidencyjny Nowa Wieś – Bagno Ławki, działka nr - 156910011Obiekt edukacyjny „Wokół Fortu IV”, oddziały - 329, 330, 331, 332, 33715012Obiekt edukacyjny „Błota Biebrzańskie - Szuszalewo”, obręb ewidencyjny Jałowo, działka nr - 494 5013Obiekt edukacyjny „Las i fortyfikacje”, oddziały - 27, 23, 19, 22, 25, 2610014Obiekt edukacyjny „Szlak historii i kultury Sośnia”, oddziały - 317, 318, 316, 322, 323, 32410015Obiekt edukacyjny „Las w zasięgu ręki”, obręb ewidencyjny Downary, działki nr - 3, 1371/55016Obiekt edukacyjny „Wody Biebrzy”, obręb ewidencyjny Downary, działki nr - 1346 i 13472517Obiekt edukacyjny, obręb ewidencyjny Szuszalewo (budowa kładki długości 1330 m) 25III. Miejsca udostępniane w celach turystycznychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Pole namiotowe „Bóbr” oraz parking Osowiec-Twierdza, obręb ewidencyjny Downary, działki nr - 1347, 13481502Pole namiotowe „Grzędy”, oddział - 116503Pole namiotowe „Biały Grąd”, obręb Mścichy działka nr - 401504Pole namiotowe „Kamienna Nowa”, obręb ewidencyjny Kamienna Nowa, działka nr - 590/4505Pole namiotowe „Wólka Piaseczna”, oddział - 291506Pole namiotowe i punkt widokowy „Burzyn”, obręb ewidencyjny Burzyn, działka nr - 109/650IV. Miejsca udostępniane w celach rekreacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Osowiec-Twierdza, miejsce wypoczynku „Stary Most”, obręb ewidencyjny Downary, działka nr - 13471002Miejsce wypoczynku „Kamienna Nowa”, obręb ewidencyjny Kamienna Nowa, działka nr - 590/41003Kąpielisko „Goniądz”, obręb ewidencyjny Goniądz Miasto, działka nr - 215004Kąpielisko „Dolistowo”, obręb ewidencyjny Dolistowo Stare, działka nr - 6592005Miejsce do zbierania grzybów, oddziały - 33, 34, 35, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 48, 49, 54 506Miejsce do zbierania grzybów, oddziały - 351, 344, 336, 328, 337, 329, 338, 330, 339, 331, 340, 332, 341, 333, 342, 334, 343, 335, 348, 349, 3501007Miejsce do zbierania grzybów, oddziały - 322, 323, 316, 317, 318, 319, 309, 310, 311, 312, 313, 314, 303, 304, 305, 306, 30750V. Miejsca udostępniane w celu amatorskiego połowu rybLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Rzeka Biebrza od płn. granic Parku do mostu kolejowego w Osowcu wraz ze starorzeczami:obręb ewidencyjny Rogożyn Nowy, działka nr - 355,obręb ewidencyjny Rogożyn Stary, działki nr - 390, 592,obręb ewidencyjny Rogożynek, działka nr - 411,obręb ewidencyjny Lipsk, działki nr - 1169, 1326/2, 1584/2,obręb ewidencyjny Lipsk Miasto, działka nr - 172,obręb ewidencyjny Ostrowie, działka nr – 541,obręb ewidencyjny Krasnybór, działka nr – 580,obręb ewidencyjny Jasionowo k/Krasnegoboru, działka nr – 421,obręb ewidencyjny Wolne, działka nr – 112,obręb ewidencyjny Krasnoborki, działka nr – 493,obręb ewidencyjny Sztabin, działka nr - 1102 – część,obręb ewidencyjny Czarniewo, działki nr - 136,137,138,obręb ewidencyjny Mogielnice, działki nr - 649, 651, 653, 642, 645,obręb ewidencyjny Jagłowo, działki nr - 41, 47, 66, 68, 98, 103, 107,obręb ewidencyjny Dębowo, działki nr - 34, 35,obręb ewidencyjny Jasionowo Dębowskie, działka nr – 79,obręb ewidencyjny Zabiele, działka nr – 1125,obręb ewidencyjny Dolistowo Stare, działka nr – 659,obręb ewidencyjny Dolistowo Nowe, działka nr - 456, 128,obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna – łąki Różnych Wsi, działka nr – 1659,obręb ewidencyjny Wroceń, działka nr – 247,obręb ewidencyjny Dawidowizna, działka nr - 1432/2,obręb ewidencyjny Goniądz, działki nr - 21, 22,obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna, działka nr – 385,obręb ewidencyjny Szafranki, działka nr – 1,obręb ewidencyjny Downary, działka nr – 1359,obręb ewidencyjny Osowiec, działka nr - 832 część,obręb ewidencyjny Osowiec, działki nr - 272/3, 407 – własność Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych5002Rzeka Biebrza od ujścia rzeki Wissy do rzeki Narwi: obręb ewidencyjny Brychy, działka nr 706, obręb ewidencyjny Pluty, działka nr 468, obręb ewidencyjny Gugny – Dział Dobarz, działki nr - 442, 445, obręb ewidencyjny Nowa Wieś-Bagno Ławki, działki nr - 1, 251, 312, 387, obręb ewidencyjny Mocarze, działka nr 307, obręb ewidencyjny Szostaki, działki nr 181, 182, obręb ewidencyjny Giełczyn, działka nr 970, obręb ewidencyjny Sieburczyn, działka nr 4313003Rzeka Jegrznia od północnych granic Parku do mostu w Ciszewie: 1) obręb ewidencyjny Kuligi, działka nr 384, 386,2) obręb ewidencyjny Wólka Piaseczna – Łąki Różnych Wsi, działka nr – 134, 2782,3) 3) obręb ewidencyjny Woźnawieś, działka 199/2254Kanał Rudzki od mostu kolejowego w Osowcu do rzeki Biebrzy, obręb ewidencyjny Osowiec, działka nr - 108505Rzeka Sidra od Kolonii Kropiwna do rzeki Biebrzy: 1) obręb ewidencyjny Ostrowie, działka nr – 254, 2) obręb ewidencyjny Kropiwno, działka nr – 872256Rzeka Brzozówka od Kolonii Karpowicze do rzeki Biebrzy: 1) obręb ewidencyjny Karpowicze, działki nr – 1/1, 29, 2) obręb ewidencyjny Zabiele, działka nr - 970507Rzeka Wissa od Kolonii Łoje Awissa do rzeki Biebrzy: 1) obręb ewidencyjny Łoje Awissa, działki nr - 581, 582, 1522/2, 2) obręb ewidencyjny Brychy, działki nr - 241, 662501) Ekosystemy leśne i nieleśne lądowe podzielone są na oddziały oznaczone liczbami i pododdziały oznaczone literami, zgodnie z zarządzeniem nr 20/2002 Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego w sprawie numeracji oddziałów z dnia 2.12.2002 r. i zarządzeniem nr 16/2008 Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego w sprawie zmian w podziale powierzchniowym wydzieleń leśnych z dnia 20.10.2008 r. UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Parku jest wykonaniem upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami dla parków narodowych, do czasu ustanowienia planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniu określono zagrożenia, sposoby ich eliminacji lub ograniczania skutków oraz sposoby i zakres prowadzenia działań ochronnych w obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem ich lokalizacji i rozmiarem (metry, hektary, kilogramy, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane.Wszystkie działania ochronne przedstawione w załącznikach nr 2 i 3 są zadaniami, które w celu zapewnienia ochrony wskazanych w nich ekosystemów i gatunków są konieczne do przeprowadzenia.W obszarze ochrony ścisłej:Na obszarze ochrony ścisłej „Grzędy” w ramach realizacji projektu LIFE AQC „Zabezpieczenie populacji orlika grubodziobego (Aquila clanga) w Polsce. Krajowy Plan Ochrony Orlika Grubodziobego AQC” zadania: „Budowa i remont obiektów małej retencji” w pasie drogi w obwodzie ochronnym Grzędy planuje się remont przepustu z piętrzeniem i modernizację przepustu bez piętrzenia na przepust z piętrzeniem. Urządzenia te nie zmienią stosunków wodnych na obszarze ochrony ścisłej. Zachowane zostaną bowiem ich dotychczasowe poziomy piętrzenia. Pozostałe działania w ramach tego zadania, których celem jest poprawa uwilgotnienia siedlisk na żerowiskach orlika grubodziobego będą przeprowadzone w obszarze ochrony czynnej i zostały opisane w dalszej części uzasadnienia.W tym samym obszarze ochrony ścisłej, również w pasie drogi w celu ochrony lokalnych populacji rodzimych gatunków roślin i ich siedlisk zaplanowano usunięcie łubinu trwałego (Lupinus polyphyllus) - inwazyjnego gatunku obcego, poprzez jego wykopanie. W obszarze ochrony czynnej:Zadania z zakresu ochrony ekosystemów leśnych przed czynnikami biotycznymi i abiotycznymi w latach 2013 - 2014 polegać będą głównie na:a) prowadzeniu monitoringu występowania owadów potencjalnie groźnych dla lasu,b) ograniczeniu powstawania uszkodzeń młodych drzew przez jeleniowate,c) ograniczaniu skutków antropopresji i szkodnictwa w lasach,d) zwalczaniu inwazyjnych obcych gatunków roślin zagrażających ekosystemom leśnym, a zwłaszcza lokalnym populacjom rodzimych gatunków.W celu zebrania prognostycznych materiałów o występowaniu potencjalnie groźnych dla lasu owadów prowadzone będą jesienne poszukiwania szkodników sosny w ściółce. Monitorowanie występowania brudnicy mniszki i nieparki prowadzone będzie z wykorzystaniem pułapek feromonowych. Kontrola populacji kornika drukarza odbywać się będzie poprzez wystawienie pułapek feromonowych, jak również za pomocą pułapek klasycznych. Jako pułapki klasyczne wykorzystane zostaną głównie osłabione świerki (np. wiatrowały, drzewa z obłamanym wierzchołkiem, itp.). Planuje się również sukcesywne usuwanie części drzew, zasiedlonych przez korniki. W drzewostanach dębowych zagrożonych silnymi żerami foliofagów zostaną wystawione pułapki feromonowe na zwójki dębowe oraz będą zastosowane opaski lepowe na piędzika przedzimka.W celu zminimalizowania uszkodzeń młodych drzew przez jeleniowate w uprawach i młodnikach planuje się stosowanie zabezpieczeń chemicznych oraz mechanicznych. Zabezpieczenie chemiczne poprzez coroczne smarowanie repelentami planuje się wykonać na powierzchni 5,92 ha, a zabezpieczenie mechaniczne poprzez zakładanie osłonek plastikowych - na powierzchni 0,77 ha. Zaplanowano ogrodzenie siatką upraw o łącznej powierzchni 12,04 ha, które będą założone na powierzchniach, na których drzewostan został uszkodzony przez silne wiatry. Niezbędna będzie także coroczna konserwacja istniejących ogrodzeń polegająca na naprawie siatki i przybiciu żerdzi na długości około 340 m.W związku z brakiem czytelności oznakowania granic działek leśnych Skarbu Państwa spowodowanych postępującym ich zarastaniem, konieczne jest usunięcie roślinności drzewiastej i krzewiastej na ich granicach lub oznakowanie obszaru za pomocą tablic. Odtworzenie czytelności granic ułatwi prowadzenie nadzoru, a tym samym powinno znacząco wpłynąć na ograniczenie szkodnictwa w lasach oraz na ograniczenie nadmiernej ich penetracji. Działanie to planuje się wykonać na długości około 32150 m.Zadania Biebrzańskiego Parku Narodowego z zakresu hodowli lasu w latach 2013-2014 polegać będą głównie na prowadzeniu prac odnowieniowych i pielęgnowaniu lasu.W obwodzie ochronnym Trzyrzeczki planuje się kontynuować rozpoczętą w 2001 roku przebudowę drzewostanów z przewagą osiki. Zadanie dotyczy drzewostanów we wczesnych fazach sukcesji na siedlisku grądowym oraz narażonych na szkodliwe działanie czynników biotycznych i abiotycznych. Przebudową objęto ubogie siedliska grądowe (Tilio-Carpinetum calamagrostietosum), gdzie występują drzewostany starszych klas wieku z dominacją silnie ,,zahubionych” gatunków lekkonasiennych takich jak osika i brzoza. Gatunkiem współpanującym jest dąb w IV klasie wieku. Przebudowy dokona się w części drzewostanu z panującą osiką i brzozą, natomiast fragmenty z panującym dębem pozostawione będą bez ingerencji. W związku z tym w latach 2013-2014 na przygotowanych gniazdach o łącznej powierzchni 1,27 ha zaplanowano melioracje agrotechniczne, przygotowanie gleby i wysadzenie sadzonek(lipa, wiąz, dąb).W obwodach ochronnych Tajno i Kopytkowo na powierzchniach, na których drzewostan monokulturowy z dominacją sosny został uszkodzony przez silne wiatry planuje się odnowienie lasu poprzez dolesienie luk. W celu dostosowania składu gatunkowego drzewostanu do siedliska planuje się wysadzenie sadzonek dębu, brzozy, lipy, klonu, sosny, świerka na łącznej powierzchni 12,04 ha. W związku z możliwością wystąpienia niewystarczającej udatności upraw przewiduje się również ich uzupełnienie sadzonkami drzew dębu, lipy, świerka w ramach poprawek na powierzchni 0,83 ha.Niezbędne zabiegi hodowlane, dotyczące pielęgnowania upraw, młodników i drągowin, wykonane będą w ramach: pielęgnacji gleby w uprawach (wykaszanie roślinności zielnej) na powierzchni 17,78 ha, czyszczeń wczesnych na powierzchni 3,42 ha oraz czyszczeń późnych na powierzchni 12,68 ha. Potrzeba taka wynika z niedostatecznej jeszcze jakości upraw i młodników. Część prac wykonanych będzie w ramach prowadzonej przebudowy drzewostanów.Cięcia stabilizujące drzewostan, planowane do realizacji w ramach trzebieży wczesnych i późnych, które będą miały na celu uzyskanie umiarkowanego zwarcia drzewostanów, zwiększenie ich różnorodności gatunkowej, a co za tym idzie zwiększenie ich odpornością na czynniki biotyczne i abiotyczne. W ramach cięć stabilizujących drzewostan w latach 2013-2014 planuje się pozyskać ogółem 7636 m³ drewna, w tym 5793 m³ drewna iglastego i 1843 m³ liściastego (łącznie z cięciami sanitarnymi). Z powyższej masy 238 m³ to drobnica, a 7398 m³ to grubizna. Zdecydowaną większość masy grubizny stanowić będzie sosna 5122 m³.Trzebieże będą prowadzone głównie w drzewostanach iglastych od II do IV klasy wieku, będących monokulturami sosnowymi I generacji na siedliskach boru świeżego i boru mieszanego świeżego. Będą one miały charakter trzebieży pilnych i trzebieży w przegęszczeniach. Zabieg ten przeprowadzony będzie głównie w przegęszczonych drzewostanach sosnowych, w których przyrostowi drzew na wysokość nie towarzyszy wzmocnienie strzał koron i systemów korzeniowych, przez co narażone są one na czynniki abiotyczne (okiść, wiatrołomy) oraz czynniki biotyczne (szkodniki pierwotne i wtórne drzewostanów iglastych, patogeny grzybowe) ponadto w celu poprawy warunków świetlnych dla rozwoju podszytów i podrostów.W ramach przeciwdziałania szkodom powodowanym w drzewostanach przez owady i grzyby zagrażające trwałości lasu planuje się korowanie drewna leżącego, usuwanie z drzewostanów drzew opanowanych przez owady i grzyby (Scolytinae, Geometridae, Tortricidae, Armillaria sp., Heterobasidion annosum) oraz wybranych ewentualnych wiatro- i śniegołomów stanowiących zagrożenie bezpieczeństwa osób odwiedzających Park. W związku z tym, że martwe drewno pełni bardzo istotną rolę w ekosystemach leśnych w celu zwiększenia jego udziału w lesie, minimum 25% drzew spośród opanowanych przez owady, grzyby oraz ewentualnych wiatro- lub śniegołomów pozostawionych będzie na miejscu do naturalnego rozpadu. W celu wykluczenia negatywnego wpływu realizowanych zabiegów ochronnych na sukces lęgowy ptaków w ekosystemach leśnych, cięcia pielęgnacyjne z wyjątkiem cięć wczesnych będą prowadzone poza sezonem lęgowym ptaków, czyli w okresie od 2 stycznia do końca lutego i od 16 sierpnia do końca grudnia.W celu ochrony ekosystemów leśnych i rodzimych gatunków flory przed ekspansją obcych gatunków roślin planuje się ich stopniowe usuwanie, w tym m.in.: dębu czerwonego (Quercus rubra), czeremchy amerykańskiej (Padus serotina), klonu jesionolistnego (Acer negundo), słonecznika bulwiastego (Helianthus tuberosus) oraz tawuły (Spiraea sp.) podczas prowadzenia przebudowy oraz innych ww. działań ochronnych w ekosystemach leśnych. Ekosystemy nieleśne torfowisk biebrzańskich, to w większości zbiorowiska półnaturalne, które w przeszłości były ekstensywnie użytkowane, tj. wykaszane na siano bądź ściółkę, lokalnie także wypasane. Do lat 80. ubiegłego wieku były one wykaszane ręcznie, a skoszone siano najczęściej składano w stogi, które wywożono z łąk zimą, po zamarzniętym gruncie. Ukształtowane zostały w ten sposób zbiorowiska roślinne będące siedliskami licznych cennych gatunków flory, bezkręgowców oraz miejscem gniazdowania unikalnych zespołów ptaków, zwłaszcza ptaków siewkowych, tj.: rycyk (Limosa limosa), dubelt (Gallinago media), kszyk Gallinago gallinago), kulik wielki (Numenius arquata), czajka (Vanellus vanellus), krwawodziób (Tringa totanus) i batalion (Philomachus pugnax), ponadto wodniczki (Acrocephalus paludicola), derkacza (Crex crex), kropiatki (Porzana porzana), sowy błotnej (Asio flammeus), cietrzewia (Tetrao tetrix) oraz błotniaków: łąkowego (Circus pygargus), stawowego (Circus aeruginosus) i zbożowego (Circus cyaneus). Są one również żerowiskiem orlika grubodziobego (Aquila clanga). Na większości obszaru doliny Biebrzy w granicach Parku z powodu trudnej dostępności i zbyt dużego uwilgotnienia siedlisk zaprzestano rolniczego użytkowania torfowisk w końcu lat 80. ubiegłego wieku. Zaprzestanie rolniczego użytkowania uruchomiło proces sukcesji w kierunku zbiorowisk leśnych. Zarastanie ekosystemów nieleśnych krzewami, drzewami oraz trzciną stanowiło zagrożenie dla wielu zbiorowisk roślinnych i związanych z nimi gatunków flory i fauny, a zwłaszcza awifauny. W celu poprawy stanu nieleśnych zbiorowisk torfowiskowych i siedlisk związanych z nimi gatunków w połowie lat 90 ubiegłego wieku Park rozpoczął usuwanie krzewów, drzew i ich podrostów oraz wykaszanie w ramach ochrony czynnej, ekosystemów nieleśnych na powierzchni 500-600 ha. Ponadto Park udostępniał ekosystemy nieleśne w użytkowanie indywidualnym rolnikom w ramach sprzedaży biomasy (siana). Rolnicy niejednokrotnie użytkowali je w sposób nie do końca sprzyjający przyrodzie (przy sprzyjających warunkach pogodowych kosili zbyt wcześnie i wielokrotnie). W latach 1999-2004 w celu poprawy stanu siedlisk lęgowych ptaków siewkowych i batalionów realizowano ręczne wykaszanie z usuwaniem skoszonej biomasy na powierzchni 46 ha łąk w ramach projektu „Batalionowa Łąka – ochrona bioróżnorodności otwartych terenów bagiennych na obszarze BbPN” realizowanego przez Towarzystwo Biebrzańskie i WWF Polska we współpracy z Parkiem. Po zakończeniu ww. projektu Park kontynuował rozpoczęte w ramach projektu działania ochronne na gruntach Skarbu Państwa, na powierzchni 21 ha, a od 2007, do 2010 r. kontynuował je w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego. BbPN w latach 2007-2010 wykaszał 377 ha ekosystemów nieleśnych w ramach dopłat bezpośrednich, w tym na 217 ha realizował pakiety programu rolnośrodowiskowego. Rozmiar ww. działań podejmowanych przez Park daleko nie zaspokajał potrzeb w zakresie ochrony czynnej ekosystemów nieleśnych Parku. W związku z powyższym w 2009 r. Park rozpoczął proces wydzierżawiania gruntów Skarbu Państwa rolnikom, bądź innym podmiotom w celu ich użytkowania zgodnego z wymogami siedlisk lub gatunków tam występujących. W latach 2009-2011 wydzierżawiono bądź oddano w użytkowanie w ramach porozumień ponad 14 tys. ha gruntów (jest to powierzchnia ewidencyjna wydzierżawionych działek). Na wydzierżawionych gruntach, dzierżawcy realizowali zabiegi odkrzaczania, usuwania drzew i ich podrostów oraz wykaszania, najczęściej specjalistycznym sprzętem mechanicznym (ratrakami). Po odkrzaczeniu wydzierżawionego obszaru i dwu- lub kilkukrotnym skoszeniu uzyskano ponownie otwarty charakter ekosystemów nieleśnych doliny Biebrzy, a tym samym poprawę stanu siedlisk wielu gatunków ptaków siewkowych i wodniczki. W przypadku wodniczki stwierdzono również wzrost powierzchni siedliska zajętego przez ten gatunek. Jednakże, obok pozytywnych efektów działań ochronnych na obszarach dzierżawionych, tj. zahamowania sukcesji w kierunku zbiorowisk leśnych oraz poprawy stanu siedlisk niektórych gatunków ptaków, wstępne wyniki monitoringu wpływu wykaszania ratrakami na roślinność wskazują na niekorzystne zmiany w strukturze roślinności (zanik struktury kępowo-dolinkowej), ustępowanie rzadkich gatunków flory m.in. tj.: gnidosz królewski (Pedicularis sceptrum-carolinum), konietlica syberyjska (Trisetum sibiricum). W związku z tym w przedkładanym planie zadań ochronnych w celu zminimalizowania negatywnego oddziaływania na siedlisko ograniczono obszar i częstotliwość użytkowania torfowisk w ramach wspomnianych wyżej umów (do 327 ha mechowisk i 3500 ha pozostałych siedlisk rocznie). Ograniczenie częstotliwości koszenia mechowisk planuje się zrealizować poprzez wykaszanie w danym roku 25% powierzchni działki, w przypadku siedlisk wodniczki – 25-50% powierzchni działki, przy czym w kolejnych latach na innym jej fragmencie, tak by w cyklu co najmniej 4-letnim cała działka rolna została wykoszona. Stan zachowania znacznej części mechowisk (siedliska 7230) w Basenie Dolnym jest nadal niezadowalający z uwagi na znaczny udział ekspansywnych gatunków roślin zielnych trzciny, kępowych turzyc - sztywnej (Carex elata) i tunikowej (C. appropinquata) oraz pokrycie warstwy mszystej < 40%; części - właściwy (FV). W celu poprawy lub utrzymania istniejącego stanu torfowisk zasadowych występujących w Basenie Dolnym doliny na obszarach wydzierżawionych planuje się ich ręczne lub mechaniczne koszenie z usunięciem biomasy na powierzchni 327 ha rocznie (poz.3). W związku z tym, że zasięg tego siedliska pokrywa się z występowaniem wodniczki, gatunku globalnie zagrożonego w celu umożliwienia wyprowadzenia powtórzonych lęgów wodniczki, wykaszanie tych siedlisk powinno rozpoczynać się po 15 sierpnia. Natomiast w obszarze występowania lipiennika Loesela (Liparis loeselii) (gatunku z zał. II Dyrektywy Siedliskowej) termin rozpoczęcia koszenia zostanie opóźniony do 15 września w celu umożliwienia wysiania się nasion.Dotychczasowe działania ochronne Parku oraz dzierżawców koncentrowały się głównie w Basenach Dolnym i Środkowym doliny Biebrzy, tymczasem najcenniejsze i najlepiej wykształcone siedliska przyrodnicze z zał. I Dyrektywy Siedliskowej (mechowiska na zasadowych torfowiskach przepływowych – kod 7230) występują w Basenie Górnym. Torfowiska te w przeszłości były bardzo ekstensywnie wypasane (0.1 DJP na ha) lub koszone ręcznie. Pod koniec lat 80 ubiegłego stulecia zaniechano ich użytkowania. Nieużytkowane od kilkudziesięciu lat siedlisko zarasta z różną intensywnością brzozą i wierzbami. Z uwagi na dużą wrażliwość na ugniatanie, dobrze wykształconej warstwy mszystej i torfów mechowiskowych budujących złoże torfowe oraz występujących tam gatunków roślin w celu poprawy stanu zachowania siedliska 7230 planuje się ręczne wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów na powierzchni 57,72 ha gruntów Skarbu Państwa (poz. 1, 2), a następnie koszenie ręczne z usunięciem skoszonej biomasy na powierzchni 16 ha oraz ręczne wykaszanie odrostów drzew i krzewów na powierzchni 41,72 ha. Działania te planowane są w obrębach: Szuszalewo na działkach nr: 100/2, 99/2, 98/2, 99/1; Jałowo na działkach nr: 413, 413, 487/1, 490, 494, 369/2; Kropiwno na działkach nr: 247, 299, 339, 253; Lipsk na działkach nr: 1438, 1438, 1413, 368/1, 368/1, 368/3, 367/1, 1043, 490, 413, 367/1 i Ostrowie na działkach nr: 226/2, 299, 300/1, 301, 390, 393, 397, 401/1 i będą realizowane w ramach projektu LIFE11/NAT/PL 000422 „Ochrona siedlisk mokradłowych doliny Górnej Biebrzy” współfinansowanego z mechanizmu finansowego LIFE Komisji Europejskiej oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). W celu poprawy stanu zachowania łąk trzęślicowych, siedliska przyrodniczego z zał. I DS. (kod 6410) w obrębie Wólka Piaseczna-Łąki Różnych Wsi na działkach nr: 166, 167, 171, 186, 187, 188, 189, 207, 519, 524, 525, 547, 807, 808, 812, 813, 815 oraz częściach działek nr: 128, 130, 133, 135, 144, 173, 179, 182, 183, 190, 830, 831 zaplanowano wykaszanie ręczne lub mechaniczne na powierzchni 28 ha oraz poprawę uwilgotnienia siedlisk (poz. 4 w części B. zał. 2). Zadanie to podobnie jak i ochrona pozostałych cennych siedlisk przyrodniczych poprzez usuwanie krzewów i podrostów drzew, koszenie ręczne lub mechaniczne wraz z usunięciem biomasy planowana na działkach nr: 76, 77, 87, 128, 130, 131, 133, 135, 137, 138, 142, 144, 157, 163, 172, 173,175, 179, 180, 182, 183, 190, 193, 194, 196, 201, 274/2, 275/2, 276/2, 496, 497, 498, 546, 755, 756, 757, 794, 798, 819, 821, 822, 825, 832, 833 w tym obrębie, będą realizowane w ramach projektu LIFE09/NAT/PL 000258 „Renaturyzacja sieci hydrograficznej w basenie środkowym doliny Biebrzy. Etap I” współfinansowanego z mechanizmu finansowego LIFE Komisji Europejskiej oraz NFOŚiGW. W celu poprawy uwilgotnienia i zahamowania degradacji siedlisk hydrogenicznych w tzw. trójkącie Ełk - Jegrznia - Kanał Woźnawiejski w ramach ww. projektu LIFE, podjęte zostaną działania prowadzące do renaturyzacji sieci hydrograficznej w Basenie Środkowym, tj.: budowa jazu i progów na Kanale Woźnawiejskim oraz udrożnienia koryta rz. Jegrzni (poz. 6, 7, 8). Działania te zapewnią skierowanie większej ilości wody do rzek Jegrzni i Ełku, a tym samym przyczynią się do podniesienia poziomu wód gruntowych i ograniczenia mineralizacji siedlisk torfowych w ich sąsiedztwie. Park posiada wymaganą dokumentację techniczno-budowlaną przedsięwzięcia, niezbędne do jego realizacji pozwolenia i pozytywną opinię Konserwatora Przyrody w zakresie oddziaływania na środowisko. Zadanie to jest ujęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Goniądz, jako zadanie celu publicznego.Działania zaplanowane na obszarze ochronny czynnej w poz. 5 (koszenia, wypas, ewentualnie odkrzaczanie już w niewielkim zakresie) mają na celu poprawę lub utrzymanie stanu innych siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków, zwłaszcza ptaków siewkowych, wodniczki, cietrzewia oraz żerowisk orlika krzykliwego i grubodziobego. W obszarze ochrony krajobrazowejW celu zapewnienia ochrony borów i lasów bagiennych (siedliska przyrodniczego 91D0) będących własnością prywatną, planuje się ich wykup bądź kompensacje za zmniejszenie pozyskania drewna (poz.1). Zadanie planowane jest do realizacji w ramach projektu LIFE11/NAT/PL 000422 „Ochrona siedlisk mokradłowych doliny Górnej Biebrzy” współfinansowanego z mechanizmu finansowego LIFE Komisji Europejskiej oraz NFOŚiGW w obwodzie ochronnym Trzyrzeczki na obszarze realizacji projektu. W ekosystemach nieleśnych na obszarach objętych ochroną krajobrazową w latach 2013-2014 planuje się niżej wymienione działania. W związku z tym, że 80% gruntów w Basenie Górnym w granicach Parku jest własnością prywatną, znacząca większość torfowisk zasadowych (siedliska 7230) pozostaje w rękach prywatnych. W celu zapewnienia możliwości realizacji ich ochrony planuje się wykup 613 ha mechowisk lub nabycie długoterminowych praw do dysponowania gruntem, bądź uzyskanie zgody właścicieli na realizację ich ochrony poprzez wycięcie krzewów, drzew i ich podrostów oraz koszenie ręczne z usunięciem biomasy. W ramach realizacji projektu LIFE11/NAT/PL 000422 „Ochrona siedlisk mokradłowych doliny Górnej Biebrzy” współfinansowanego z mechanizmu finansowego LIFE Komisji Europejskiej oraz NFOŚiGW, planuje się wykupić 340 ha gruntów prywatnych spośród 613 ha wskazanych w poz. 1 w części B zał. 2 oraz realizować działania ochronne wskazane w tejże pozycji oraz w poz. 2 na powierzchni 460 ha.Łąki trzęślicowe Molinietum caerulae są siedliskiem z Zał. I Dyrektywy Siedliskowej (kod 6410). Występujące na działkach wymienionych w poz. 3. reprezentują Molinietum caeruleae cnidietosum i należą do jednych z najlepiej zachowanych w Parku. W ostatnich latach część z tych działek była koszona już w pierwszej połowie lipca. Zbyt wczesne koszenie łąk trzęślicowych może stanowić zagrożenie dla występowania późno kwitnących gatunków roślin charakterystycznych dla zespołu m.in. goryczki wąskolistnej (Gentiana pneumonanthe). W celu zachowania tych cennych siedlisk przyrodniczych i gatunków z nimi związanych planowany jest wykup wskazanych działek na rzecz Skarbu Państwa i następnie koszenie po 15 września z usunięciem skoszonej biomasy. Wykup gruntów prywatnych w celu realizacji ochrony cennych siedlisk przyrodniczych (poz. 4), stwierdzonych na obszarze realizacji projektu LIFE09/NAT/PL 000258 „Renaturyzacja sieci hydrograficznej w Basenie Środkowym doliny Biebrzy. Etap I” współfinansowany z mechanizmu finansowego LIFE Komisji Europejskiej oraz NFOŚiGW, jest wskazany dla utrzymania właściwego stanu ich zachowania lub jego poprawy poprzez usunięcie krzewów i podrostów drzew, koszenie z usunięciem biomasy lub wypas. W sytuacji Parku, gdy grunty prywatne stanowią 45% powierzchni Parku tworząc niejednokrotnie mozaikę długich, wąskich działek z gruntami Skarbu Państwa, planowany wykup gruntów prywatnych, scalanie, bądź dzierżawienie od prywatnych właścicieli są działaniami, które planowanie i zarządzanie ochroną przyrody w Parku uczynią bardziej efektywnymi, mniej czasochłonnymi i łatwiejszymi. W pierwszej kolejności obiektem zainteresowania w tym działaniu będą grunty, na których występują cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska cennych, rzadkich gatunków, graniczące z gruntami Skarbu Państwa. Po przejęciu tych gruntów, podjęte zostaną właściwe działania w celu ochrony występujących na nich cennych gatunków oraz ich siedlisk bądź siedlisk przyrodniczych.W celu poprawy jakości wód powierzchniowych i podziemnych na obszarze Parku powinny być podjęte działania wymienione w zał. 2 cz. II w poz.11-12. Większość z tych działań znajduje się poza kompetencjami i możliwościami prawnymi Parku. Podstawowe zadanie Parku to uświadamianie ludności, pomoc przy uzyskiwaniu środków finansowych, doradztwo techniczne i pomoc przy załatwianiu spraw formalno-prawnych.Planowana redukcja liczebności dzika (cz. IV, poz. 1) podyktowana jest wzrastającą presją tego gatunku na grunty rolne w granicach Parku. Powierzchnia zredukowana szkód w latach 2003 – 2009 wahała się od 30 ha w roku 2003 do 48 ha w roku 2009, w roku 2011 wynosiła 33 ha, natomiast do października 2012 r. osiągnęła – 50 ha. Działanie planowane jest w celu uniknięcia konfliktów z użytkownikami gruntów. Planowany rozmiar działania – odstrzał 70 sztuk z populacji szacowanej na około 500 sztuk, nie będzie zagrażał jej trwałości. Równocześnie, dla zatrzymania dzików w oddaleniu od pól uprawnych i użytków zielonych, na obrzeżach lasu w sąsiedztwie obszarów występowania szkód, planowane jest założenie remiz i oszyjków z dzikich odmian drzew owocowych - jabłoni, grusz, wiśni oraz z krzewów - róży, głogu, tarniny, jarzębiny. Ponadto posadzenie pojedynczych drzew owocowych wewnątrz kompleksów leśnych. Przed rozpoczęciem działania planowane jest sporządzenie ekspertyzy oceniającej wpływ remiz i oszyjków z dzikich drzew i krzewów owocowych i pojedynczych drzew owocowych wewnątrz lasu, na występujące tam gatunki i siedliska. W przypadku, gdy ekspertyza ta dopuści możliwość wprowadzania nasadzeń, zostaną one założone w kilkunastu miejscach, a oczekiwane efekty powinny wystąpić po rozpoczęciu intensywnego owocowania (po około 10 latach). W przypadku powstania zatorów ograniczających przepływ wód (na skutek zarastania i ekspansji roślin) prowadzących do zalewów łąk prywatnych użytkowanych gospodarczo (zagrożenia powodziowego) dopuszcza się możliwość ręcznego koszenia i usuwania roślinności z cieków i rowów w celu obniżenia poziomu wody do poziomu umożliwiającego zbiór siana z łąk Pod warunkiem, że rolnicy, Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych lub spółki wodne występujące o uzyskanie zgody na prace utrzymaniowe przedstawią projekt robót wraz z Oceną Oddziaływania na Środowisko. Wnioski te będą rozpatrywane indywidualnie, a każda decyzja o wykoszeniu będzie podejmowana przez Dyrektora Parku po konsultacji ww. dokumentów z Radą Naukową. 4. W zakresie ochrony czynnej gatunków roślin i zwierzątW ramach ochrony gatunków roślin na obszarze ochrony czynnej zaplanowano działania ochronne (poz. 1, 2, 3 w części A zał. 3) zmierzające do poprawy stanu siedliska 4 gatunków z zał. II Dyrektywy Siedliskowej, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 PLH 200008 Dolina Biebrzy: lipiennika Loesela (Liparis loeselii), skalnicy torfowiskowej (Saxifraga hirculus), sasanki otwartej (Pulsatilla patens) i leńca bezpodkwiatkowego (Thesium ebracteatum). W przypadku lipiennika Loesela mimo, iż liczebność populacji z 5 zinwentaryzowanych stanowisk, stanowi niemal połowę krajowych zasobów tego gatunku, to stan siedliska na 4 z tych stanowisk jest niezadowalający z uwagi na stopień zarośnięcia siedliska potencjalnego krzewami i drzewami. Kępy krzewów powodują fragmentację siedliska, a tym samym izolację części populacji. W celu poprawy stanu siedliska i perspektyw zachowania gatunku na tych stanowiskach konieczna jest realizacja działań wskazanych w poz. 3 w zał. 3. W związku z tym, iż skalnica torfowiskowa współwystępuje z lipiennikiem, w celu poprawy stanu siedliska skalnicy powinny być podjęte te same działania ochronne. Działania te będą realizowane m.in. w ramach projektu LIFE11/NAT/PL 000422 „Ochrona siedlisk mokradłowych doliny Górnej Biebrzy” współfinansowanego z mechanizmu finansowego LIFE Komisji Europejskiej oraz NFOŚiGW. Stan zachowania leńca bezpodkwiatkowego (Thesium ebracteatum) i sasanki otwartej (Pulsatilla patens) na części stanowisk jest niezadowalający z powodu zarastania przez gatunki ekspansywne oraz zacieniania przez drzewa i krzewy. Zaproponowane zabiegi zapewnią utrzymanie bądź poprawę stanu zachowania tych gatunków. Zarastanie drzewami i krzewami wyniesień mineralnych powoduje niekorzystne zmiany warunków świetlnych i wodnych związanych z nimi rzadkich gatunków flory, takich jak: obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) (gatunek z zał. II Dyrektywy Siedliskowej), buławnik czerwony (Cephalantera rubra), kosaciec bezlistny (Iris aphylla), goryczuszka gorzkawa (Gentianella amarella), a w konsekwencji zmniejszenie ich liczebności lub całkowity zanik populacji oraz spadek kondycji (obniżony poziom kwitnienia, owocowania i rozrodczości w populacjach). W celu poprawy stanu siedliska tych gatunków konieczne jest podjęcie działań wskazanych w poz. 6. Działania te będą realizowane w ramach projektu POIS.05.01.00-00-374/12 „Ochrona zagrożonych gatunków roślin na mineralnych wyspach w Biebrzańskim Parku Narodowym”. W celu poprawy stanu siedliska niebielistki trwałej (Swertia perennis) zaplanowano usunięcie podrostów brzozy oraz wykoszenie roślinności z usunięciem skoszonej biomasy na powierzchni 0,05 ha. W latach 90. XX w. w przydrożnych rowach wzdłuż Carskiej Drogi zidentyfikowano 4 nowe dla nauki taksony zielenic (Oedogonium excitans, O. alternans var. brevicellulare, O. viaticum, Bulbochaete obliqua var. subreticula), 11 innych gatunków zielenic i 2 gatunki złotowiciowców po raz pierwszy znalezionych w Polsce oraz kilka rzadkich w Polsce gatunków, notowanych tylko z nielicznych, rozproszonych stanowisk. W związku z tym, że brzegi rowów porastają olsze, topole i wierzby zacieniające siedliska glonów, zwłaszcza w lecie, w celu poprawy warunków bytowania tych glonów niezbędne jest zmniejszenie zacienienia rowów do 50% obecnego zwarcia drzew i krzewów porastających ich brzegi poprzez usunięcie części z nich. W celu utrzymania zanikającej populacji ozorki zielonej (Coeloglossum viride) w murawie bliźniczkowej, której liczebność z kilkudziesięciu osobników w latach 90. ubiegłego wieku, spadła do kilku w ostatnich latach, planuje się wypas kóz lub krów w maju i w sierpniu oraz koszenie ręczne z usunięciem biomasy w okresie 1 września – 1 listopada w celu zmniejszenia udziału bliźniczki psiej trawki (Nardus stricta).Usunięcie krzewów i koszenie na stanowisku modraszka alkona (Maculinea alcon) zostało zaplanowane w celu poprawy warunków dla rozwoju goryczki wąskolistnej (rośliny żywicielskiej gąsienic motyla) i mrówek niezbędnych do dalszego ich rozwoju.W celu ochrony gatunków ptaków lęgowych związanych z ekosystemami nieleśnymi doliny Biebrzy konieczna jest kontynuacja wykaszania na obszarach wydzierżawionych wskazanych w zał. 2 w części B. Poważnym zagrożeniem lęgowych populacji ptaków z rzędu siewkowych jest drapieżnictwo norki amerykańskiej. Odławianie i usypianie norki amerykańskiej jest realizowane i będzie kontynuowane w latach 2013-2014 m.in. w ramach projektu LIFE09 NAT/PL/000263 Polskie Ostoje Ptaków. Dodatkowo planowane jest wykonywanie odstrzałów redukcyjnych. W warunkach Biebrzańskiego Parku Narodowego najważniejszymi zagrożeniami dla trwałości populacji cietrzewia w Dolinie Biebrzy jest - zarastanie miejsc rozrodu i aren tokowych po zaprzestaniu ich rolniczego użytkowania oraz presja drapieżnych ssaków, zwłaszcza lisa i jenota. W celu ochrony cietrzewia w Parku planuje się redukcję populacji lisa i jenota oraz kształtowanie siedlisk odpowiednich dla rozrodu tego gatunku. Niezwykle ważna dla sukcesu lęgowego orlika krzykliwego (Aquila pomarina) i orlika grubodziobego (Aquila clanga) jest obecność żerowisk – otwartych terenów bagiennych w pobliżu miejsc ich gniazdowania. W ramach ochrony tych gatunków planuje się wykaszanie obszarów będących miejscem ich żerowania lub potencjalnym miejscem żerowania, ewentualnie usuwanie krzewów i podrostów drzew w celu powiększenia powierzchni żerowisk. Jednym z zagrożeń dla orlika krzykliwego i orlika grubodziobego jest brak miejsc do założenia gniazda oraz drapieżnictwo. Drzewa w bagiennych lasach w dolinie Biebrzy, nie osiągają zwykle zbyt dużych rozmiarów i nie są odpowiednie do utrzymania dużego gniazda. Dotyczy to zwłaszcza niższych klas wiekowych lasów. Powoduje to, że ptaki często nie budują gniazd, bądź budują je na drzewach niemogących utrzymać tego typu konstrukcji, co z kolei jest przyczyną zmniejszenia sukcesu lęgowego, gdyż takie gniazda mogą spaść w trakcie wysiadywania jaj bądź odchowu piskląt. Ponadto wiele lęgów ponosi straty z powodu drapieżnictwa. W celu przeciwdziałania tym zagrożeniom zaplanowano, stosownie do potrzeb, budowę sztucznych platform gniazdowych oraz zabezpieczanie pni drzew w sąsiedztwie gniazda substancją zapachową odstraszającą ssaki drapieżne. Budowa sztucznych platform gniazdowych, zwłaszcza w drzewostanach młodszych klas wieku, w otoczeniu typowych dla tych orłów rozległych, bagiennych obszarów turzycowisk, stworzy dodatkowe możliwości zasiedlenia nowych stanowisk i przyczyni się do zwiększenia sukcesu lęgowego, a więc i wzrostu liczebności orlików krzykliwego i grubodziobego.Podobne działania jak dla orlików, planowane są dla ochrony bociana czarnego (Ciconia nigra), tj.: montowanie platform gniazdowych według bieżących potrzeb, np. w miejscach, gdzie spadło dotychczasowe w sposób naturalnie założone gniazdo i w przypadkach problemów ptaków z budową nowego gniazda, a na stanowiskach pozostających pod presją drapieżniczą kun, zabezpieczanie okolicy gniazda przez smarowanie pni drzew substancją odstraszającą drapieżniki.W celu ochrony populacji łosia (Alces alces) planuje się ochronę bukowisk poprzez zaniechanie w miesiącach sierpień i wrzesień penetracji miejsc godów. Ponadto planuje się utworzenie ostoi łosiowych, tj. wyznaczenie miejsc gdzie zwierzęta nie będą niepokojone w ważnych dla funkcjonowania populacji okresach życiowych, m.in. rozrodu, odchowania młodych, żerowania. W celu zwiększenia zasobności bazy pokarmowej łosia w zimie część zaplanowanych i wykazanych w zał. 2 trzebieży w lasach sosnowych będzie wykonana w okresie późnojesiennym i zimowym z pozostawianiem wierzchołków i części gałęzi ze ściętych drzew na miejscu. Biebrzański Park Narodowy prowadzi hodowlę zachowawczą konika polskiego, której celem jest ochrona zasobów genetycznych tego gatunku. W celu umożliwienia egzystencji koników w warunkach bezstajennych, realizowany będzie wypas w zagrodzie i wykaszanie łąk w celu pozyskania paszy na zimę. W celu zachowania funkcjonalności i użyteczności ścieżek edukacyjnych, szlaków turystycznych i dróg oraz zapewnienia bezpieczeństwa przebywających tam osób zaplanowano usunięcie drzew i krzewów po obu ich stronach w miejscach wskazanych w zał. 2 w części IV pod Lp. 3. w przypadku ścieżek, szlaków oraz dróg. Zaplanowano również usunięcie drzew i ich podrostów na łącznej powierzchni 104,17 ha w celu odsłonięcia panoram widokowych z obiektów wskazanych w zał. 2 w części IV pod Lp. 4. Na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody w planie ochrony parku narodowego, a do czasu jego sporządzenia - w zadaniach ochronnych ustala się miejsca, które mogą być udostępniane, oraz maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach. Na tej podstawie określono miejsca udostępniane do celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych oraz rekreacyjnych. Zróżnicowanie liczby osób mogących przebywać w danym miejscu, w celach naukowych regulowane będzie w indywidualnych zezwoleniach wydawanych przez Dyrektora Parku. Maksymalna liczba została ograniczona do 50 osób i może być wykorzystana w sytuacjach np. monitoringu dużych ssaków metodą próbnych pędzeń lub cenzusu wodniczki metodą przejścia danej powierzchni przez grupę osób liczących.Do celów edukacyjnych udostępnianych będzie 17 obiektów edukacyjnych. Przewidziano udostępnienie czterech nowych obiektów edukacyjnych. Różna liczba osób mogących przebywać w obiektach edukacyjnych wynika z ich długości. Do celów turystycznych udostępnianych będzie 5 pól namiotowych, do celów rekreacyjnych udostępniane będą m.in.: 3 miejsca do zbierania grzybów i 7 miejsc do amatorskiego połowu ryb.Różna liczba osób mogących przebywać w celu połowu ryb na danych odcinkach rzek wynika z długości tych odcinków. Wędkowanie może odbywać się jedynie według zasad określonych w Regulaminie amatorskiego połowu ryb na akwenach Biebrzańskiego Parku Narodowego, ustanowionym zarządzeniem Dyrektora Biebrzańskiego Parku Narodowego Nr 1/09 w sprawie połowu ryb w Biebrzańskim Parku Narodowym. Ogólną zasadą udostępniania do wędkowania w Parku jest posiadanie przez wędkującego Karty wędkarskiej oraz wykupienie licencji na połów ryb - dziennej lub dwutygodniowej lub rocznej. W celu monitoringu wytypowana będzie określona liczba osób spośród wędkarzy, która będzie prowadziła rejestr połowu ryb. W zamian wędkarze ci będą uprawnieni do nabywania licencji po niższych cenach (ustalonych przez Park).Zadania ochronne przedstawione w projekcie zarządzenia przyczynią się do utrzymania lub poprawy stanu zachowania siedlisk przyrodniczych oraz stanu ochrony gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000: PLB200006 Ostoja Biebrzańska i PLH200008 Dolina Biebrzy.PAGE PAGE 1Zadania ochronne BbPN 2013-2014Roman SkąpskiAgata Dąbrowska22013-04-15T10:10:00Z2013-04-16T09:42:00Z2013-04-16T09:42:00Z05521481128892Microsoft Office Word01074300falseTytuł1Zadania ochronne BbPN 2013-2014BbPNfalse150073falsefalse14.0000