knLpaRpSmWdfDv6mfSdQ4YkdPi0=4S6pElQvRpty35ZQVPh1LEPDEZ0=Z7s3uLFS+bODhW28XB1YTgmMDuFX8tcdf3L15/b4hqUtjqhPqnIgIcRoeOGlBWis 07oRq3xI1pq+TLsrOmhXPJuzFcX+EpjPftXllC10RMrZebCmXB8rHEoC6VO4qjR1 cFAD6943/J7FfHvHZd0lj3iKq5U0OEPLnedu5IhRYJI=MIIE5TCCA82gAwIBAgIDBByRMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxCzAJBgNVBAYTAlBM MSIwIAYDVQQKExlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRMwEQYDVQQDEwpD RVJUVU0gUUNBMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTAeFw0xMTEyMDIyMDE5MDda Fw0xMzEyMDEyMDE5MDdaMIH3MTEwLwYDVQQDDChNYXJjaW4gS29yb2xlYzsgTWlu aXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMQ8wDQYDVQQqDAZNYXJjaW4xEDAOBgNVBAQM B0tvcm9sZWMxGjAYBgNVBAUTEVBFU0VMOjY4MTIyNDAwNDkwMSEwHwYDVQQKDBhN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExKjAoBgNVBBAwIQwOV2F3ZWxza2EgNTIv NTQMDzAwLTkyMiBXYXJzemF3YTERMA8GA1UEBwwIV2Fyc3phd2ExFDASBgNVBAgM C21hem93aWVja2llMQswCQYDVQQGEwJQTDCBnzANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOBjQAw gYkCgYEAl8Hc2Vmiz9DxscsI6p8KOpM+1JSU9lKr93Z/uK2tWxuR5hKTirx3b9da LpzssO415C3ZYhesZD5y6+cd4OjTZx1g6a5vpQFJxBBUjmxgZ1ZVw/sJcGJgznd3 luQL9Drlah0JTOE/En7b7b0e1/5+tMlJCQzwf5JiBGdnksDjuNUCAwEAAaOCAZYw ggGSMA4GA1UdDwEB/wQEAwIGQDCB9QYDVR0gAQH/BIHqMIHnMIHkBgsqhGgBhvZ3 AgQBATCB1DAtBggrBgEFBQcCARYhaHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5 dG9yaXVtMIGiBggrBgEFBQcCAjCBlQyBkkNlcnR1bSBRQ0EgUHJvZmVzam9uYWxu eSAtIGt3YWxpZmlrb3dhbnkgY2VydHlmaWthdCB3eWRhbnkgcHJ6ZXogVW5pemV0 byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLiB6Z29kbmllIHogd3ltYWdhbmlhbWkgVXN0YXd5 IG8gcG9kcGlzaWUgZWxla3Ryb25pY3pueW0uMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwLwYDVR0f BCgwJjAkoCKgIIYeaHR0cDovL2NybC5jZXJ0dW0ucGwvcWNhMDkuY3JsMCgGCCsG AQUFBwEDBBwwGjAIBgYEAI5GAQEwDgYJKoRoAWUDAQECCgEEMB8GA1UdIwQYMBaA FE8UzKJXEoLo6Iwwb2Aj3RXgZk6wMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQBX4i03vLHK e/8bD6HQ2K003ExrReUo6VE6xUsVPgy9xMfcp6H4OlakaEnU8U2y865OvWBACPVB 4mrs+nh/d49EffFVnaUUV/OpOovfRfGfSVRPY/1X0DA4HPhfoAKnzg9rrMn2oC1Y GTZOa8IOX59JUijjORdBMaTZwN8PAlCDseWfE6U/wFap2cJ50W3O2ftJ8alenBQC /jCPVA9E4e8Z4PER8Qozr7lsAPVvZG4LwI5wS6yUd4g6zwEj2zUBS29bfIIwtRLh ywYxIjsrBnO7TV7tQkUiH6j6QTiLdlDXrD6Hk/SQKguIuDJeqNDosLOB4A/6zgTJ XoZq1V25RVep2013-02-01T13:23:53+01:00nz/eaqkUqA/RZIgNcyslYmo63ps=serialNumber=Nr wpisu: 1,CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL269457MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarządzenie MŚ ws zadań ochronnych dla Karkonoskiego PN- załączniki.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIagYJKoZIhvcNAQcCoIIIWzCCCFcCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHTBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBwwSBwDCBvQIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBSd JnijIwaCu06dHM4j+jnZuFkDXwIFAIUd+JwYDzIwMTMwMjAxMTIyMzU5WjADAgEB AggWffE7IAhruKBhpF8wXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNVBAYT AlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYDVQQD DAtDRVJUVU0gUVRTQaCCBJkwggSVMIIDfaADAgECAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrd LA0JITANBgkqhkiG9w0BAQUFADBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwlTWlu aXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwmTmFy b2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkwHhcNMDkxMjAxMDkw MzI2WhcNMTQxMjAxMjM1OTU5WjBdMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMjELMAkG A1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xFDAS BgNVBAMMC0NFUlRVTSBRVFNBMIIBIjANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOCAQ8AMIIBCgKC AQEAtWNaxI3za0r43xi4cuP39ATVl/mdxMPT4djsQrYD9RKRBLHr9kIUT/QPSiZz 1GVJBhaozB89YfAhrS8KvY8EJpvI/yiwV8Yr6mKoGb1dEce8mGmXffZZM1jxYhJ+ PvdoQR3OBRgLGpv57YArRolMFlYuC/ToRq3YkZvw7Vnh6VxPdwGMqnGN8pDV5KLN 4KzX54/wrMFjTSGTFoGZi1iCyOxaLlJNP76DgUDGoeB+5C9KonDSY8SlYfyKXtOo nhIavctGI0xLLSDilu335BafNLyNoQHT07h474Epkc2aTB3PFLt9BrLbzcJNK0Dh JeFbNgsmDIV2L6OBf61q3YQlGwIDAQABo4IBOjCCATYwFgYDVR0lAQH/BAwwCgYI KwYBBQUHAwgwDAYDVR0TAQH/BAIwADCBqwYDVR0jBIGjMIGggBRZNAz7fedFAW/J cJbCTgb4D4FD9qFypHAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVy IHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dl IENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpghRipw0EwyS41CdWzD+Ba/Lr Mu8HGTAxBgNVHSABAf8EJzAlMCMGBFUdIAAwGzAZBggrBgEFBQcCARYNd3d3Lm5j Y2VydC5wbDAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBsAwHQYDVR0OBBYEFAKgYwrOzgHy9qcxPf31 zxVhDiwgMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQAE0CxcuGQZzn7tqlsI5XKkXkAk6SZF sfgFcmtlI7F2xyrOEBGy7RRDulF9mY6AqGHDMosdVP/55oqO20vp8Yn0IJOLoIz6 amwvbiG2tkPwYkM8qNQabOVAdcDAPrBABXc5zJucOf2X+TcjhtIE3iEp7WN+KS3a Xua9AA5TJHg1cLVeQz5//qis4i7ox+Vi/VghiHcW1lmle2kt0NW1fhYlJX4bamtf hnINHFcwBD7FJ33o9SibQ6zeLL27/KUgctzyTJoNcRrC1G1zVGPAxxnSsbdtt4el Xw4Kv98IrY+9Qj1Pzc1xWPAF/F/Eill4RnUxGudpBrz/lxbCHx2KBNiJMYIC0DCC AswCAQEwgYYwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVyIHdsYXNj aXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dlIENlbnRy dW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrdLA0JITAJ BgUrDgMCGgUAoIIBHjAaBgkqhkiG9w0BCQMxDQYLKoZIhvcNAQkQAQQwHAYJKoZI hvcNAQkFMQ8XDTEzMDIwMTEyMjM1OVowIwYJKoZIhvcNAQkEMRYEFACtm9Be3V1c d04W3eeylUv3cTSwMIG8BgsqhkiG9w0BCRACDDGBrDCBqTCBpjCBowQU8tWxfJyz ywHnizQzXNSOEkNvzMswgYowcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVN aW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZO YXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUMZ6U4V37ivoY bp5D0Ika3SwNCSEwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAEggEAOCwVloJQce/pLm4+8cgEhy03 7S3pSp2K+2DIs/ENEDm6cVO7n4pnyfl2QBHValwp1SEKHJqED285RMFIpOJ4MUfh 6LQ39xhxTtisH6dttFXwnFHRM+5xqHb6uMHyKtkCneuDsnQOqwvTsqPVoR+0VaXA 7VIAH7p+TbsBuvuM71R/SqWRxRMsoo5jKqLOZ6PQjzFNuIYb670DvU0enZBPI9HL WHHvjjyOKZutHQOwqaCP+aq6HCJ3RK2IX3CPgszmzFlKfKByCIBLMD9oDbk0tA80 rqlinFv6rOmfgVEqi8iQzA5fV3DSIRJTxbksI84EfYkh4EidIOQbbliOPS+pTQ==Załączniki do zarządzenia nr …… Ministra Środowiska z dnia ..........................................Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ SPOSOBY ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Erozja gleb1. Utwardzenie nawierzchni szlaków turystycznych oraz dróg wewnętrznych.2. Zabezpieczenie poboczy szlaków turystycznych i dróg wewnętrznych przed wydeptywaniem.3. Zabezpieczenie nartostrad i tras wyciągów przed erozją.4. Zabudowa przeciwerozyjna dawnych szlaków po których zrywano drewno2Podatność drzewostanów Parku na uszkodzenia od czynników abiotycznych i biotycznych na skutek zniekształcenia struktury gatunkowej i przestrzennej drzewostanów1. Przebudowa gatunkowa i strukturalna drzewostanów. 2. Renaturalizacja ekosystemów leśnych. 3. Restytucja rzadkich i zagrożonych ekotypów drzew i krzewów.4. Kontrola stanu sanitarnego sztucznych monokultur świerkowych3Presja zwierzyny płowej na ekosystemy leśne1. Współpraca z sąsiadującymi nadleśnictwami oraz Karkonoskim Parkiem Narodowym po czeskiej stronie w zakresie regulacji liczebności jelenia (Cervus elaphus) i sarny (Capreolus capreolus) na całym obszarze Karkonoszy i Gór Izerskich. 2. Wykonywanie ogrodzeń upraw.3. Zakładanie na drzewka osłon indywidualnych.4. Zabezpieczanie drzewek repelentami.5. Odstrzał redukcyjny jeleni (Cervus elaphus)41. Zachwianie równowagi stanu populacji zwierząt. 2. Zanik rzadkich oraz zagrożonych gatunków zwierząt. 3. Ubytek naturalnych ostoi gatunków1. Restytucja i reintrodukcja gatunków.2. Kontrola liczebności i struktury populacji.3. Odłowy lub redukcja przegęszczonych populacji.4. Czasowe wyłączanie wybranych obszarów Parku z udostępnienia turystycznego. 5. Odbudowa biotopów dla zapewnienia optymalnych warunków dla zagrożonych populacji zwierząt 51. Wymieranie gatunków. 2. Zmniejszanie liczebności rzadkich i zagrożonych gatunków roślin. 3. Zanikanie zbiorowisk1. Zachowanie zasobów genowych rzadkich i zagrożonych gatunków roślin.2. Restytucja i reintrodukcja gatunków. 3. Ograniczanie wejść na obszar występowania zagrożonych gatunków6Lokalne i okresowe przekroczenia dopuszczalnej liczby osób mogących przebywać na danym odcinku szlaku turystycznego1. Ograniczanie wejść na zagrożony obszar Parku.2. Limitowanie liczby przewożonych turystów przez koleje linowe. 3. Monitorowanie oddziaływań na zasoby przyrodnicze.7Rozbudowa infrastruktury obsługującej ruch turystyczny 1. Uzgadnianie warunków realizacji inwestycji w ramach wydanych decyzji administracyjnych.2. Nadzorowanie realizacji działań kompensacyjnych. 3. Monitoring oddziaływania inwestycji na środowisko8Zakłócenia walorów krajobrazowych poprzez budynki i budowle Rozbiórka obiektów i rekultywacja obszarów wykorzystywanych na cele gospodarcze i mieszkalne na terenie Parku II. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków11. Zanieczyszczenia:1) powietrza, 2) wód, 3) gleb.2. Naruszenie przepływów wód w potokach i ekosystemach Parku1. Kontrola niskiej emisji ze źródeł lokalnych oraz gospodarki wodno-ściekowej w schroniskach, obiektach administracyjnych. 2. Docelowo odprowadzanie ścieków poza obszar Parku.3. Monitorowanie realizacji pozwoleń wodnoprawnych2Presja rozbudowy infrastruktury technicznej obsługującej ruch turystycznyUzgadnianie projektów oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego 3Przekształcanie funkcji istniejących obiektów związanych z obsługą ruchu turystycznego (schroniska) na obiekty o charakterze gastronomiczno-hotelowo-infrastrukturalnym 1. Przejęcie w użytkowanie lub wykup gruntów. 2. Ograniczanie rozbudowy i przekształcania obiektów.3. Limitowanie swobody prowadzenia działalności gospodarczej 4Ingerencja zamierzeń inwestycyjnych w zasoby przyrodnicze na obszarach Natura 20001. Oceny oddziaływania na środowisko planów, strategii i zamierzeń inwestycyjnych na obszarach Natura 2000.2. Uzgadnianie planów, strategii i zamierzeń inwestycyjnych na terenie Parku.3. Występowanie do właścicieli gruntów, zarządców, o zaniechanie działań mogących pogorszyć stan zasobów przyrodniczych objętych ochroną obszarową Natura 2000III. Zagrożenia zewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Nadmierny ruch turystyczny1. Czasowe zamykanie szlaków turystycznych.2. Czasowe wyłączanie zagrożonych obszarów z udostępnienia.3. Regulacja natężenia ruchu turystycznego.4. Poprawa stanu nawierzchni szlaków turystycznych. 5. Ustawianie infrastruktury informacyjno-edukacyjnej2Powstawanie barier w migracji zwierząt pomiędzy Parkiem i otoczeniem1. Wyznaczenie korytarzy ekologicznych. 2. Występowanie do organów administracji publicznej z wnioskami o zachowanie wyznaczonych korytarzy w miejscowym planowaniu przestrzennym3Uszkadzanie siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i zwierząt poprzez penetrację osób przebywających lub mieszkających w bezpośrednim sąsiedztwie Parku1. Podejmowanie przez Park działań w kierunku wykupu gruntów przylegających do Parku.2. Wnioskowanie do władz samorządowych o umieszczenie stosownych zapisów w studiach uwarunkowań i kierunkach zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego dotyczących ograniczania zabudowy na gruntach znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie Parku.3. Edukacja społeczności lokalnych41. Zaśmiecanie.2. Hałas.3. Płoszenie zwierząt. 4. Niszczenie roślin i grzybów. 5. Nielegalna penetracja1. Ustawianie tablic informacyjnych.2. Kontrola i nadzór obszaru Parku przed nielegalnym wstępem i penetracją przez turystów.3. Edukacja przyrodnicza5Uszkodzenia drzewostanów przez zjawiska atmosferyczne (wiatr, opady)1. Usuwanie części drzew powalonych. 2. Zwiększanie odporności drzewostanów w ramach zabiegów pielęgnacyjnych6Synantropizacja roślinności1. Eliminowanie roślinności synantropijnej w najbardziej zagrożonych miejscach Parku.2. Używanie materiałów rodzimego pochodzenia do wykonywania remontów szlaków i dróg IV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Przenikanie gatunków obcych i niepożądanych, w tym inwazyjnych1. Regulacja liczebności tych gatunków na terenie Parku.2. Współpraca z lokalnymi społecznościami dla podniesienia świadomości zagrożeń2Utrata walorów krajobrazowych.1. Wnioskowanie o ograniczanie budowy nowych obiektów infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej i sportowej w bezpośrednim sąsiedztwie Parku, w tym na terenie otuliny Parku. 2. Występowanie do organów administracji samorządowej o umieszczanie postanowień o ochronie walorów krajobrazowych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, strategiach rozwoju regionalnego 3Zanieczyszczenia:1) powietrza, 2) wód, 3) gleb1. Monitorowanie źródeł i poziomu zanieczyszczeń.2. Podjęcie ewentualnych działań w celu eliminacji lub ograniczania zanieczyszczeń1) Zagrożenia uszeregowano od najistotniejszego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃSposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony ścisłejOchrona przyrody nieożywionej i glebRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Remont szlaków turystycznychDo 3600 mOddziały - 25, 90, 94, 95, 171, 172W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Monitoring zagrożonych gatunków roślin w ramach projektu „Ochrona najcenniejszych gatunków flory KPN – Żywy Bank Genów Jagniątków”Teren potencjalnego występowania gatunków roślin objętych projektem w strefie ochrony ścisłej ParkuObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica2Monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych w ramach projektu „Ochrona najcenniejszych ekosystemów Karkonoskiego Parku Narodowego etap IV”Otoczenie szlaków turystycznych objęte remontami (szlak niebieski od Rozdroża pod Wielkim Szyszakiem do skrzyżowania z szlakiem czerwonym „granicznym”)3Inwentaryzacja grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes) Parku Cały teren Parku objęty ochronąścisłą4Monitoring ekosystemów nieleśnych Parku Cały teren Parku objęty ochronąścisłą5Przycinanie pędów kosodrzewiny (Pinus mugo) w miejscach zarastania dróg i szlaków turystycznych dla eliminacji wydeptywania nowych ścieżek omijających przeszkodyOdcinki dróg i szlaków turystycznych wymagające odsłonięcia spod pędów kosodrzewiny (Pinus mugo) II. Sposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony czynnejOchrona przyrody nieożywionej i glebLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Remont szlaków turystycznychDo 10100 mOddziały - 16, 17, 18, 64, 65, 72, 73, 74,162, 175, 194, 195, 201, 213, 215 21. Zabezpieczenie szlaków turystycznych i dróg wewnętrznych od zniszczeń spowodowanych przez opady atmosferyczne.2. Usuwanie uszkodzeń nawierzchniW miarę potrzeb stwierdzonych w wyniku inwentaryzacji zagrożeń, szkódObwody ochronne -Przełęcz, Szrenica, Śnieżka 3Zabudowa przeciwerozyjna (zapory z drewna i kamieni spowalniające spływ wód opadowych i zapobiegające erozji gleb250 m (długość rynny erozyjnej podlegającej zabudowie)Obwody ochronne -Przełęcz, ŚnieżkaB. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Zbiór szyszek, nasion i pędów do szczepień z lokalnych ekotypów drzew i krzewów z drzewa i krzewy rodzimegopochodzeniaW miarę potrzeb i urodzaju nasionWydzielone drzewostany2Hodowla sadzonekDo 100 000 sztuk Szkółka leśna, oddział 118d 3Zbiór ściółki dla zaszczepienia grzybów korzeniowych (mikoryz) na produkowanych sadzonkachDo 80 metrów przestrzennychObwody ochronne - Śnieżka, Przełęcz, Szrenica4Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w drzewostanach (cięcia rozluźniające)Do 9,4 haOddziały - 34j, 45i,l, 51i, 47p, 118l,m, 122a,128j, 140a5Usunięcie części drzew w pododdziale w celu poprawy warunków wzrostu dla młodego pokolenia (cięcia na rzecz odnowienia)Do 43 haOddziały - 29b, 31c, 31g,33j, 34f,36d, 36g, 45g, 46f, 47a,g,d,k, m,n, 51g, 51h,52b, 53a,b,c, 109d, 111c, 117c, 121d, 122b, 129i, 130a, 130b, 130c, 131b, 135i, 141c, 143b, 143c, 146a, 146b, 178c, 179f, 179d, 180c, 185b, 186a, 189b, 189a, 213b, 214i, 215b, 215f 6Przebudowa drzewostanów w reglu dolnym sadzenie drzewek jodły pospolitej (Abies alba), rzadkich ekotypów drzew i krzewówDo 89 000 sztuk sadzonek Obwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica7Kształtowanie strefy ekotonu – sadzenie sadzonek krzewów na obrzeżach lasuDo 1 000 sztuk sadzonek8Wzbogacanie bazy pokarmowej cietrzewia (Tetrao tetrix) poprzez sadzenie sadzonek drzew stanowiących bazę pokarmowąDo 10 000 sztuk sadzonek9Zabezpieczanie szczepów jodły pospolitej (Abies alba) gałęziami na okres zimowy w archiwach genetycznych, pielęgnacja szczepów, nawożenie mineralneDo 6200 sztuk10Wykaszanie roślin wokół sadzonek drzew na uprawach leśnychDo 15 ha11Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew na uprawach leśnych i młodnikach (czyszczenia wczesne, czyszczenia późne)Do 90 ha12Poprawa warunków bytowania populacji cietrzewia (Tetrao tetrix), poprzez zmniejszenie zagęszczenia drzew w młodnikach w reglu górnym Do 24 ha13Kontrolne poszukiwania owadów zasnui świerkowej (Cephalia abietis)Do 60 próbObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz, Szrenica14Wykładanie oraz korowanie drzew pułapkowych na kornika drukarza (Ips typographus)Do 150 sztuk pułapek15Wykładanie pułapek zapachowych (feromonowych) na:1) kornika drukarza (Ips typographus), 2) rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus), 3) drwalnika paskowanego (Trypodendron lineatum), 4) brudnicę mniszkę (Lymantria monacha), 5) wskaźnicę modrzewianeczkę (Zeiraphera griseana)Do 500 sztuk pułapek16Korowanie drewna zasiedlonego przez owady w drzewostanach zagrożonych masowym występowaniem kornika drukarza (Ips typographus) i gatunków jemu towarzyszących1300 ha, w miarę potrzeb i stopnia rozwoju owadów, z pozostawieniem większości drewna okorowanego do mineralizacji17Cięcia sanitarne - wycięcie drzew powalonych, złamanych oraz zasiedlonych przez owady dla ograniczenia masowego rozwoju owadów zagrażających zdrowotności drzewostanów, z pozostawieniem drzew niezasiedlonych1300 ha, w miarę potrzeb i stopnia zagrożenia przez owady18Zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus), poprzez ogrodzenia upraw podokapowych Do 6450 m19Naprawy istniejących ogrodzeń upraw leśnych dla zabezpieczenia przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) W miarę potrzeb (stwierdzanych uszkodzeń ogrodzeń przez śnieg, złamane drzewa, konary drzew, niszczenie przez osoby trzecie)20Kompleksowe naprawy ogrodzeń powierzchniowych (obejmujące wymianę słupków oraz częściową wymianę siatki ogrodzeniowej)Do 2500 m21Demontaż ogrodzeń upraw leśnych Do 1000 m długości siatki ogrodzeniowej w obszarach niewymagających dalszej ochrony przed zgryzaniem przez zwierzynę z uwagi na wielkość drzewek22Zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) - stosowanie indywidualnych osłon z siatki Do 3000 sztuk przestawionych lub naprawionych osłon 23Zabezpieczanie spiralami drzewek przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) - zakładanie na pędy szczytowe osłonek winidurowych Do 107 ha upraw leśnych24Zabezpieczanie drzewek przed uszkodzeniami przez jelenia (Cervus elaphus) i sarnę (Capreolus capreolus) - stosowanie na pędy szczytowe środków zapachowych (repelentów) Do 83 ha upraw leśnych25Zabezpieczanie mechaniczne drzewek przed spałowaniem przez jelenia (Cervus elaphus) - za pomocą osłon indywidualnych i środków zapachowych (repelentów) Do 1000 sztuk26Ochrona odnowień przed zwierzyną, poprzez odstrzał redukcyjny jelenia (Cervus elaphus) Jeleń (Cervus elaphus) – do 36 sztukC. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wykaszanie łąk wraz z usunięciem biomasyDo 30 haObwody ochronne - Śnieżka, Przełęcz, działka 168 AM3 Obręb Sobieszów2Wycinanie nalotów drzew i krzewówDo 3 ha3Nawożenie organiczne Do 3,0 haObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz4Usuwanie owocostanów szczawiu alpejskiego (Rumex alpinus) na Hali pod Łabskim Szczytem, na Hali SzrenickiejDo 4,5 haObwód Ochronny Szrenica5Prowadzenie Ogrodu Karkonoskich Ziół i Krzewów przy Centrum Informacyjnym w Karpaczu, w tym:1) zbiór nasion i roślin z terenu Parku, w celu uzupełnienie kolekcji roślin o właściwościach leczniczych i gatunków rzadkich, do prezentacji edukacyjnych,2) utrzymanie zebranych roślin w uprawie0,3 haObwód OchronnyŚnieżka6Założenie i prowadzenie ogrodu roślin karkonoskich w Karkonoskim Banku Genów w Jagniątkowie, w tym:1) zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin, do prezentacji edukacyjnych,2) utrzymanie zebranych roślin w uprawie0,5 haObwód OchronnyPrzełęcz7Prowadzenie pokazowego torfowiska w Karkonoskim Banku Genów w Jagniątkowie, w tym:1) zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin, do prezentacji edukacyjnych,2) utrzymanie zebranych roślin w uprawie0,2 ha8Monitoring zagrożonych gatunków roślin w ramach projektu „Ochrona najcenniejszych gatunkówflory KPN - Żywy BankGenów Jagniątków”Teren Parku objęty ochroną czynnąObwody ochronne -Śnieżka, Przełęcz,Szrenica9Monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych w ramach projektu „Ochrona najcenniejszych ekosystemów Karkonoskiego Parku Narodowego etap IV”Otoczenie szlaków turystycznych objętych remontami (odcinki szlaków - czarnego od Sowiej Przełęczy do granicy Parku, żółtego od Polany Bronka Czecha do Pielgrzymów, niebieskiego od Rozdroża pod Wielkim Szyszakiem do granicy Parku)10Inwentaryzacja grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes) Parku Teren Parku objęty ochroną czynną11Monitoring ekosystemów nieleśnych Parku 1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą przeglądową drzewostanów Karkonoskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu w skali 1:25 000, według stanu na dzień 1.01.2002 r. Mapa znajdują się w siedzibie Karkonoskiego Parku Narodowego w miejscowości Jelenia Góra.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW CZYNNEJ OCHRONY GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTI. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Czosnek siatkowaty (Allium victorialis)Zachowanie in situ i ex situ1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w Gospodarstwie Szkółkarskim w Jagniątkowie (GSJ).3. Przechowywanie nasion w Leśnym Banku Genów Kostrzyca (LPG)2Czosnek syberyjski (Allium sibiricum)3Modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifonia)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ 4Zawilec narcyzowy (Anemone narcissiflora)5Gęsiówka alpejska (Arabis alpina)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 6Arnika górska (Arnica Montana)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ7Wełnianeczka alpejska (Baeothryon alpinus)8Dzwonek karkonoski (Campanula Bohemia)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 9Rzeżucha gorzka Opiza (Cardamine amara subsp. Opinii)10Rzeżucha rezedolistna (Cardamine resedifolia)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Gromadzenie wyhodowanych roślin ex situ.4. Zachowanie na terenie Parku in situ. 5. Przechowywanie nasion w LBG 11Turzyca patagońska (Carex magellanica)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 12Irga pospolita (Cotoneaster integerrimus)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ13Zmienka górska (Cryptogramma crispa)14Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum)15Rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia)16Bażyna obupłciowa (Empetrum hermaphroditum)17Bażyna czarna (Empetrum nigrum)18Świetlik maleńki (Euphrasia minima)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 19Przytulia sudecka (Galium sudeticum)20Goryczuszka polna (Gentianella campestris)21Kuklik górski (Geum montanum)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ22Szarota drobna (Gnaphalium supinum)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 23Jałowiec pospolity halny (Juniperus communis subsp. Alpina)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ24Źurawina drobnolistkowa (Oxycoccus microcarpus)25Źurawina błotna (Oxycoccus palustris)26Czeremcha skalna (Padus petraea)27Dziewięciornik błotny (Parnassia palustris)28Gnidosz sudecki (Pedicularis sudetica)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 29Biedrzeniec mniejszy (Pimpinella saxifraga subsp. Rupestris)30Źebrowiec górski(Pleurospermumaustriacum)Zachowanie in situ i ex situ1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ31Różeniec górski (Rhodiola rosea)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 32Porzeczka skalna (Ribes petraeum)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ33Malina moroszka (Rubus chamaemorus)34Wierzba zielna (Salix herbacea)35Wierzba lapońska (Salix lapponum)Zachowanie in situ i ex situ1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 36Skalnica mchowata (Saxifraga bryoides)37Skalnica bazaltowa (Saxifraga moschata subsp. Basaltica)38Skalnica śnieżna (Saxifraga nivalis)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ. 3. Gromadzenie wyhodowanych roślin ex situ, zachowanie na terenie Parku in situ, przechowywanie nasion w LBG 39Skalnicanaprzeciwlistna (Saxifraga oppositifolia)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 40Borówka bagienna (Vaccinium uliginosum)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ41Przetacznik alpejski (Veronica alpina)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ.3. Przechowywanie nasion w LBG 42Kalina koralowa (Viburnum opulus)1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ43Rozrzutka alpejska (Woodsia alpina)1. Zbiór zarodników lub części roślin.2. Hodowla sadzonek w warunkach laboratoryjnych metodą in vitro.3. Gromadzenie wyhodowanych roślin w GSJ oraz ogrodach botanicznych ex situ.4. Gromadzenie wyhodowanych roślin na terenie Parku in situ44Rodzaj Torfowce(Sphangnum sp)1. Zbiór płatów roślin.2. Szczepienie torfowców w specjalistycznym namiocie torfowiskowym.3. Hodowla w GSJ45Bartsia alpejska (Bartusia alpina)Zachowanie in situ i ex situ1. Zbiór nasion i części roślin.2. Hodowla sadzonek w GSJ46Bliźniczka psia trawka (Nardus stricte)Hodowla ex situ47Wełnianeczka darniowa (Baeothryon caespitosum)48Wełnianka pochwowata (Eriophorum vaginatum)49Wełnianka wąskolistna (Eriophorum angustifolium)50Fiołek błotny (Viola palustris)51Fiołek dwukwiatowy (Viola bilora)52Sit cienki (Juncus filiformis)53Turzyca dzióbkowata (Carex rostrata)54Turzyca bagienna (Carex limosa)55Turzyca pospolita (Carex nigra)56Pierwiosnka maleńka (Primula minima)Zachowanie in situ i ex situII. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Gatunki ptaków (Aves)Inwentaryzacja i monitoring przyrodniczy1. Inwentaryzacja znanych stanowisk wybranych gatunków i poszukiwanie miejsc ich występowania.2. Monitorowanie stanu populacji.3. Badanie sukcesu lęgowego w znanych miejscach gniazdowaniaInwentaryzacja i kontrola skrzynek lęgowych1. Kontrola zasiedlenia skrzynek lęgowych.2. Czyszczenie skrzynek lęgowych.3. Rozwieszanie nowych skrzynek lęgowych.4. Uzupełnienie bazy danych o rozmieszczeniu skrzynek lęgowych2 Nietoperze (Chiroptera) Monitoring występowania, inwentaryzacja i kontrola sztucznych schronień (skrzynek dla nietoperzy (Chiroptera))1. Kontrola zasiedlenia skrzynek.2. Czyszczenie skrzynek.3. Rozwieszanie nowych skrzynek.4. Uzupełnienie bazy danych o rozmieszczeniu skrzynek w terenie1. Prowadzenie badań składu gatunkowego nietoperzy (Chiroptera) z użyciem detekcji ultradźwiękowej. 2. Prowadzenie monitoringu w kryjówkach letnich i zimowych Ustalenie różnorodności gatunkowejnietoperzy w poszczególnych siedliskach(Działania w ramach projektu „FaunaKarkonoszy”)3Pilchowate (Gliridae)Inwentaryzacja i kontrola skrzynek dla pilchowatych (Gliridae)1. Kontrola zasiedlenia skrzynek.2. Czyszczenie skrzynek.3. Rozwieszanie nowych skrzynek.4. Uzupełnienie bazy danych o rozmieszczeniu skrzynek4Jeleniowate (Cervidae)Monitoring zwierzyny płowej na terenie Karkonoszy z użyciem telemetrii satelitarnej Badanie migracji i przestrzennych wymagań jelenia (Cervus elaphus) w Karkonoszach (działania w ramach projektu „Fauna Karkonoszy”)5Kuraki leśne- cietrzew (Tetrao tetrix)Prowadzenie odstrzałów redukcyjnych lisa (Vulpes vulpes) i jenota (Nyctereutes procyonoides) w obrębie obszaru występowania cietrzewia (Tetrao tetrix)Odstrzał redukcyjny drapieżników w ilości: 1) lis (Vulpes vulpes) – do 25 sztuk,2) jenot (Nyctereutes procyonoides) – każdy pojawiający się na terenie Parku osobnikOczyszczanie tokowisk Powstrzymywanie sukcesji roślinności drzewiastej, zarastającej tokowiska cietrzewia (Tetrao tetrix) (trzy lokalizacje)Badania telemetryczneBadania telemetryczne karkonoskiej populacji cietrzewia (Tetrao tetrix) (odłów 4 osobników, założenie nadajnika GPS)6Bezkręgowce (Invertebrata)Motyle (Lepidoptera) - niepylak Apollo (Parnassius apollo)1. Tworzenie warunków do bytowania i rozwoju.2. Hodowla i reintrodukcja gatunku. 3. Hodowla rośliny żywicielskiej(Sedum maximum) w KarkonoskimBanku Genów (KBG)Motyle (Lepidoptera) - hodowla w motylarni Hodowla motyli (Lepidoptera) w motylarni hodowlano-pokazowej w KBG.Odłów gatunków motyli (Lepidoptera) do celów hodowlanychMotyle (Lepidoptera) dzienne - badanie rozmieszczenia oraz wielkości populacji poszczególnych gatunków (działania w ramach projektu „Fauna Karkonoszy”)1. Inwentaryzacja występowania.2. Hodowla w warunkach kontrolowanych.3. Odłów gatunków motyli do celów dokumentowania obserwacjiBezkręgowce (Invertebrata) rozwijające się w drewnie1. Poprawa warunków bytowania i tworzenie miejsc rozwoju.2. Wycięcie pojedynczych drzew i pozostawienie do mineralizacji drewna.3. Pobieranie wycinków pni dla hodowli w warunkach kontrolowanych bezkręgowców (Invertebrata) saproksylicznych, drapieżnych i pasożytniczych.4. Stosowanie pułapek Barbera, izolatorów do łapania owadów (Insecta) w celu rozpoznania składu entomofauny na wyznaczonych powierzchniach badawczych w ramach tematu „Badania nad biocenozami związanymi z drewnem w lasach Karkonoskiego Parku Narodowego - owady saproksyliczne, drapieżne i pasożytnicze.”5. Przetrzymywanie, oznaczanie, preparowanie bezkręgowców (Invertebrata) w ramach dokumentowania prac badawczych1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą przeglądową drzewostanów Karkonoskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu w skali 1:25 000, według stanu na dzień 1.01.2002 r. Mapa znajdują się w siedzibie Karkonoskiego Parku Narodowego w miejscowości Jelenia Góra.Załącznik nr 4OBSZARY OBJĘTE OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ ORAZ KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisłaOddziały - 5, 8d, f, 9f, g, 10d, f, 19b, 20b, 22c, 24, 25, 67j, k, l, m, n, 67p, 69n, o, 71l, o, 74j, k, 84f, g, h, j, k, l, 85f, h, i, k, l, 87-97, 98b, d, f, g, h, 99, 100-103, 160i, 164f, g, 165i, 166j, l, 169-173, 175f, 196c, 197c, 208, 209b, d, g, h, i, k, l, m, o, 210, 2111726,092Ochrona czynnaOddziały -1- 4, 6, 7, 8a, b, c, 9a, b, c, d, 10a, b, c, 11-18, 19a, 20a, 21, 22a, b, 23, 26 - 29, 30a, b, c, d, f, g, h, j 31a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, o 32, 33, 34a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, n 35a, b, c, d, f, g, h, i, j, 36 - 66, 67a, b, c, d, f, g, h, i, n, o, 68, 69a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, 70, 71a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, m, n, 72, 73, 74a, b, c, d, f, g, h, i, l, m, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, 83, 84a, b, c, d, i, 85a, b, c, d, g, j, 86, 98a, c, 104, 105a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m 106 - 113, 114a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, 115, 116, 117, 118a, b, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, r, s, t, y, 119, 120a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, 121 - 159, 160a, b, c, d, f, g, h, 161, 162, 163, 164a, b, c, d, 165a, b, c, d, f, g, h, 166a, b, c, d, f, g, h, i, k, 167, 168, 174, 175a, b, c, d, 176 -195, 196a, b, 197a, b, 198 - 207, 209a, c, j, f, n, 212a, b, c, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t, w, x, y, z, ax, bx, cx, dx, fx, gx, hx, ix, 213a, b, c, d, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, r, s, t, w, x, ax, bx, fx, gx, hx, ix, jx, kx, lx, 214a, b, c, d, f, g, h, i, 215a, b, c, d, f, g, działka numer 168 AM 3 Obręb Sobieszów3835,723Ochrona krajobrazowa1. Oddziały - 30i, k, 31n, p, 34o, p, 35k, 43i, j, 105n, o, 114l, m, n, 118c, d, p, w, x, 120l, 212d, 213y, z, cx, dx, mx, nx, 214j, k, 215h, i, j, k, l, m, n, o.2. Działki o numerach - 457/2, 354, 469, 470, 473, 474, 472, 456, 399, 240,307 324, 332, 357, 342, 355, 369, 352, 356, 471, 128, 37222,37Razem 5584,181) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą przeglądową drzewostanów Karkonoskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu w skali 1:25 000, według stanu na dzień 1.01.2002 r. Mapa znajdują się w siedzibie Karkonoskiego Parku Narodowego w miejscowości Jelenia Góra.Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH, REKREACYJNYCH I SPORTOWYCH, Z PODANIEM MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ JEDNOCZEŚNIE W TYCH MIEJSCACHI. Miejsca udostępniane w celach naukowychMiejsce udostępniane Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuCały teren Parku 50 II. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane 1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej w Szklarskiej Porębie, oddział 2151002Ośrodek Muzealno - Edukacyjny w Jeleniej Górze503Centrum Informacyjne Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu – dwa obiekty, oddziały - 31, 71804Kaplica Św. Wawrzyńca działka nr 128, Obręb Ochronny Karpacz 3, Gmina Karpacz100III. Miejsca udostępniane w celach turystycznychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Wąwóz i Wodospad Kamieńczyka, oddział 184502Miejsce odpoczynku - Tabaczana Ścieżka, oddział 6b 303Miejsce odpoczynku - Sowia Przełęcz, oddział 18d 404Miejsce odpoczynku - Droga Urszuli, oddziały - 29a, 29b (2 miejsca odpoczynku) 405Miejsce odpoczynku - przy Schronisk nad Łomniczką, oddział 48b 306Miejsce odpoczynku - przy Śląskiej Drodze, oddział 52k 307Miejsce odpoczynku - oddziały - 52g, 63b, (2 miejsca odpoczynku) 408Miejsce odpoczynku - Spalona Strażnica, oddział 92f 409Miejsce odpoczynku - Słonecznik, oddział 96 2510Miejsce odpoczynku koło Orlinka, oddział 45a 4011Miejsce odpoczynku - Strażnica Karkonoskiego Parku Narodowego „Domek Myśliwski”, oddział 71m 4012Miejsce odpoczynku - Polana, oddział 56a, 56b, 56d (3 miejsca odpoczynku) 6013Miejsce odpoczynku - przy Drodze B. Czecha, oddział 35d 2514Miejsce odpoczynku - enklawa Chojnik, oddział 213i, 213s 3015Miejsce odpoczynku - Petrówka, oddziały - 104d, 123h (2 miejsca odpoczynku) 2516Miejsce odpoczynku - Koralowa Ścieżka, oddział 119a 3017Miejsce odpoczynku - Koralowa Ścieżka przy III Drodze, oddział 146a 4018Miejsce odpoczynku - Śnieżne Kotły, oddział 171r 5019Miejsce odpoczynku - Wodospad Kamieńczyka, oddział 184j 5020Miejsce odpoczynku - przy szlaku czerwonym na Halę Szrenicką, oddział 190g 4021Miejsce odpoczynku - oddziały - 180b, 181a (2 miejsca odpoczynku) 2522Miejsce odpoczynku - Kukułcze Skały, oddział 168g 4023Miejsce odpoczynku - Wodospad Szklarki, oddział 215a 5024„Schronisko Nad Łomniczką”, Gmina Karpacz, Obręb Ochronny Karpacz 4, działka nr 473 3025„Schronisko Górskie Dom Śląski”, Gmina Karpacz, Obręb Ochronny Karpacz 4, działka nr 471 8026„Restauracja na Śnieżce”, Gmina Karpacz, Obręb Ochronny Karpacz 3, działka nr 128 12027 Schronisko „Strzecha Akademicka”, Gmina Karpacz, Obręb Ochronny Karpacz 4, działka nr 470 18028Schronisko „Samotnia”, Gmina Karpacz, Obręb Ochronny Karpacz 4, działka nr 469 10029Schronisko „Odrodzenie”, Gmina Podgórzyn, Obręb Ochronny Przesieka , działka nr 456 12730Schronisko „Pod Łabskim Szczytem” (2 budynki), Gmina Szklarska Poręba, Obręb Ochronny Szklarska Poręba 8, działka nr 369 8031Schronisko „Szrenica”, Gmina Szklarska Poręba, Obręb Ochronny Szklarska Poręba 8, działka nr 356 10032Schronisko „Na Hali Szrenickiej”, Gmina Szklarska Poręba, Obręb Ochronny Szklarska Poręba 8, działka nr 352 20033Schronisko „Kochanówka”, Gmina Piechowice, Obręb Ochronny Michałowice, działka nr 240 3034Schronisko „Na Zamku Chojnik”, Gmina Jelenia Góra, Obręb Ochronny Sobieszów 1, działka nr 399 5635Bufet w budynku górnej stacji kolei linowej na Kopę, Gmina Karpacz, Obręb Ochronny Karpacz 4, działka nr 472 50IV. Miejsca udostępniane w celach rekreacyjnychMiejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuStrefa wypoczynkowa, Chojnik, oddziały - 2012, 213, działka nr 168 Arkusz Mapy nr 3 Obręb Ochronny Sobieszów50V. Miejsca udostępniane w celach sportowychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Obszary w Kotle Małego Stawu (od Szerokiego żlebu do żlebu Wrota Przemytników), oddziały - 93, 94122Obszary w Wielkim Śnieżnym Kotle (od żlebu Mokrego do Rynny Świętego Elma), oddział - 171123Startowisko dla paralotni na zboczach Kopy51) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz pododdziały oznaczone literą podano zgodnie z mapą przeglądową drzewostanów Karkonoskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu w skali 1:25 000, według stanu na dzień 1.01.2002 r. Mapa znajdują się w siedzibie Karkonoskiego Parku Narodowego w miejscowości Jelenia Góra.UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Parku jest wykonaniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, póżn. zm.). Zgodnie z tym przepisem dla parków narodowych, dla których nie sporządzono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres planowanych zabiegów ochronnych w ramach ochrony ścisłej i czynnej, z podaniem lokalizacji, i ich rozmiaru (metry, hektary itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. Dla wybranych gatunków roślin i zwierząt określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej. Karkonoski Park Narodowy chroni zasoby przyrodnicze w regionie, w którym działalność człowieka odcisnęła głębokie piętno na przyrodzie. Prowadzona ochrona przyrody napotyka na skomplikowane problemy, których geneza sięga nawet kilka stuleci wstecz. Postępujące obniżenie różnorodności biologicznej, przekształcanie siedlisk i zmiana składu gatunkowego organizmów je zasiedlających, spowodowały zaburzenia naturalnych procesów zachodzących w przyrodzie. Jednocześnie siła oddziaływania niekorzystnych czynników antropogenicznych, szybkość zmian środowiskowych zaczęła przekraczać zdolności adaptacyjne wielu rzadkich gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Park podlega silnym oddziaływaniom wywieranym przez intensywny ruch turystyczny, odbywający się po sieci szlaków wytyczanych na przełomie XIX i XX wieku. Istniejąca sieć szlaków przecina i fragmentuje obszary ochrony ścisłej ograniczając obszary na których procesy przyrodnicze mogą zachodzić bez oddziaływań antropogenicznych. Szacowana intensywność ruchu turystycznego na terenie Parku wynosi 2,5 do 3 mln odwiedzających, osiągając okresowe i miejscowe kulminacje na terenach o najważniejszym znaczeniu dla różnorodności biologicznej obszaru, stanowiących ostoje gatunków chronionych i reliktowych.Planowane sposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony ścisłej mają za zadanie zmniejszenie oddziaływania ruchu turystycznego na siedliska, ograniczenie erozji gleb w pasie terenu wzdłuż szlaków turystycznych. Zaplanowano następujące zabiegi na 2013 rok - remont szlaków turystycznych, monitoring zagrożonych gatunków roślin, monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych w ramach projektu: „Ochrona najcenniejszych ekosystemów Karkonoskiego Parku Narodowego etap IV”, inwentaryzację grzybów wielkoowocnikowych, monitoring ekosystemów nieleśnych, przycinanie pędów kosodrzewiny w miejscach zarastania dróg i szlaków turystycznych. W ramach remontów szlaków turystycznych planowany do wykonania jest remont nawierzchni z wykorzystaniem kamienia łamanego, rodzimych kruszyw, budowa kładek drewnianych dla zmniejszenia wydeptywania roślin, regeneracji zbiorowisk torfowiskowych i podmokłych; wykonywanie barier w celu kanalizacji ruchu turystycznego. Planowane do remontu odcinki szlaków (szlak czerwony nad Śnieżnymi Kotłami- kontynuacja prac na odcinku 150 m, 100 metrowy fragment szlaku żółtego nad Schroniskiem Pod Łabskim Szczytem, szlak niebieski na odcinku powyżej Rozdroża pod Wielkim Szyszakiem, szlak czerwony – zakosy na zboczu Śnieżki, szlak niebieski na odcinku Domek Myśliwski – Samotnia) stanowią uzupełnienie sieci wyremontowanych szlaków w latach 2004-2012. Środki na realizację remontów pozyskano z funduszy unijnych oraz z opłat za wstęp i udostępnianie Parku. W strefie ochrony ścisłej prowadzony będzie monitoring zagrożonych gatunków roślin obejmujący 41 gatunków (bażyna czarna (Empetrum nigrum), bażyna obupłciowa (Empetrum hermaphroditum), biedrzeniec skalny (Pimpinella saxifrag), borówka bagienna (Vaccinium uliginosum), czeremcha skalna (Padus petraea), czosnek siatkowaty (Allium victorialis), czosnek syberyjski (Allium sibiricum), dziewięciornik błotny (Parnassia palustris), dzwonek karkonoski (Campanula Bohemia), gęsiówka alpejska (Arabis alpina), gnidosz sudecki (Pedicularis sudetica), goryczuszka polna (Gentianella campestris), irga pospolita (Cotoneaster integerrimus), jałowiec halny (Juniperus communis), kalina koralowa (Viburnum opulus), kuklik górski (Geum montanum), malina moroszka (Rubus chamaemorus), modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifonia), porzeczka skalna (Ribes petraeum), przetacznik alpejski (Veronica alpina),przytulia sudecka (Galium sudeticum), rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia), rozrzutka alpejska (Woodsia alpina), różeniec górski (Rhodiola rosea), rzeżucha (Opitza Cardamin), rzeżucha rezedolistna (Cardamine resedifolia), skalnica bazaltowa (Saxifraga moschata subsp. basaltica), skalnica mchowata (Saxifraga bryoides), skalnica naprzeciwlistna (Saxifraga oppositifolia), skalnica śnieżna (Saxifraga nivalis), szarota drobna (Gnaphalium supinum), świetlik maleńki (Euphrasia minima), turzyca patagońska (Carex magellanica), wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum), wełnianeczka alpejska (Baeothryon alpinus), wierzba lapońska (Salix lapponum), wierzbazielna (Salix herbacea), zmienka górska (Cryptogramma crispa), żebrowiec górski (Pleurospermumaustriacum), żurawina błotna (Oxycoccus palustris), żurawina drobnoowockowa (Oxycoccus microcarpus) mający za zadanie ocenę wpływu pobierania nasion i fragmentów roślin naich populacje, dostarczanie informacji o fluktuacjach liczebności poszczególnych taksonów na zidentyfikowanych lokalizacjach. W otoczeniu szlaków turystycznych, na których prowadzone będą prace remontowe planowany jest monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych obejmujący w 2013 roku założenie powierzchni monitoringowych przed remontem (szlak niebieski od Rozdroża pod Wielkim Szyszakiem do skrzyżowania z szlakiem czerwonym granicznym) jako bazę wyjściową do obserwacji regeneracji roślinności, przemian szaty roślinnej w wyniku prowadzonych remontów. W 2013 roku przewiduje się kontynuację obserwacji występowania grzybów wielkoowocnikowych w ramach badań naukowych zlecanych przez Park. Planowane jest także przeprowadzenie badań nieleśnych ekosystemów lądowych na sieci stałych powierzchni obserwacyjnych zlokalizowanych w strefie ochrony ścisłej. Metodyka badań została opracowana z wykorzystaniem doświadczeń z prac prowadzonych w 2002 roku, w toku konsultacji z specjalistami z zakresu botaniki, fitosocjologii, ekologii roślin. Obserwacje prowadzone będą w oparciu o wyznaczoną sieć stałych powierzchni badawczych w podstawowej sieci 200-300 m, dogęszczanej miejscach występowania zbiorowisk małopowierzchniowych. Planowany monitoring obejmie znane stanowiska gatunków o znaczeniu priorytetowym dla Wspólnoty Europejskiej chronionych w ramach sieci Natura 2000 tj.: dzwonka karkonoskiego (Campanula bohemia) - kod 4069, 5 stanowisk których stan populacji w pobliżu Radiowo Telewizyjnego Centrum Nadawczego (RTCN) nad Śnieżnymi Kotłami oceniono w 2010r na U1, pozostałe na FV (okolice Domu Śląskiego, w Kotle Łomniczki, na Hali Pod Łabskim Szczytem, okolice Strzechy Akademickiej), przytuli sudeckiej (Galium sudeticum) – kod 4113 trzy stanowiska ocenione FV (Mały Śnieżny Kocioł, RTCN nad Śnieżnymi Kotłami, Wielki Śnieżny Kocioł); gnidosza sudeckiego (Pedicularis sudetica) – kod 2217 pięć stanowisk ocenionych U1,U2,U2 Kocioł Małego Stawu, U2 Kocioł Łomniczki, U1 młaki na zachód od Wielkiego Stawu. W strefie ochrony ścisłej planujemy przycięcie pędów sosny kosodrzewiny miejscach zasłaniania przez jej pędy fragmentów szlaków turystycznych i dróg wewnętrznych utwardzonej nawierzchni skutkując nielegalną penetracją obszarów przyległych. Zabieg będzie wykonywany na niewielkich obszarach. W strefie ochrony czynnej dla ochrony przyrody nieożywionej i gleb planowany jest remont szlaków turystycznych dla zmniejszenia wydeptywania roślinności, ograniczenia erozji gleb (szlak czerwony i zielony w eksklawie Góry Chojnik, fragment szlaku żółtego pomiędzy grupą skalną Pielgrzymy a Polaną Bronka Czecha, fragment szlaku niebieskiego w Kotle Małego Stawu, szlak czarny na odcinku od granicy Parku do Sowiej Przełęczy, fragment szlaku niebieskiego „Koralowej Ścieżki” pomiędzy II drogą poziomicową a grupą skalną „Paciorki”, fragment szlaku niebieskiego od Rozdroża pod Wielkim Szyszakiem a granicą Parku, szlak zielony pomiędzy Halą Szrenicką a granicą Parku w kierunku Jakuszyc). Poprawa stanu nawierzchni szlaku skutkuje zawężeniem terenu zajętego pod komunikację. Planowane zabiegi remontu nawierzchni szlaków turystycznych obejmują brukowanie nawierzchni miejscowym kamieniem granitowym, zabudowę przeciwerozyjną otoczenia szlaku, budowę kładek drewnianych, wykonywanie przepustów powierzchniowych umożliwiających przepływ wody pomiędzy terenami położonymi po obu stronach szlaku turystycznego. W 2013 r. planowane jest zabudowanie niewielkich fragmentach ciągów komunikacyjnych wykorzystywanych do przemieszczania drewna w celu przeciwdziałania erozji gleb - zakres 250 m długości takich ciągów. Wykonane zostaną zapory z drewna i kamieni spowalniających spływ powierzchniowy wód opadowych. Zabezpieczenie szlaków turystycznych i dróg wewnętrznych od zniszczeń spowodowanych przez opady atmosferyczne – w ramach planowanych prac wykonywane będzie udrażnianie przepustów, rowów w trakcie opadów, doraźne zabezpieczanie zniszczonych odcinków szlaków, dróg przed dalszą erozją po wystąpieniu szkód. Pozwoli to ograniczyć skalę uszkodzeń i koszt późniejszych napraw.W zależności od stopnia przekształcenia, stabilności, stanu uszkodzenia i zagrożenia ekosystemów leśnych dopasowuje się szczegółowe formy ochrony. Do określonej formy ochrony przypisane są strategie postępowania i zalecane sposoby działania dla zachowania lub odbudowy właściwej różnorodności biologicznej, zapewnienia trwałości ekosystemu. Celem ochrony ścisłej ekosystemów leśnych jest zachowanie naturalnych procesów ekologicznych oraz bogactwa gatunkowego organizmów w nich występujących. Ścisłej ochronie podlega 7,5% powierzchni leśnej Parku. Lasy objęte ochroną ścisłą charakteryzują się naturalnym pochodzeniem, położone są głównie w reglu górnym, ich struktura przestrzenna stanowi mozaikę różnych faz rozwojowych, posiadają wysokie zdolności buforowe i regeneracyjne. Zachowane są tam specyficzne ekotypy gatunków roślin i zwierząt, a naturalne procesy nie są zakłócane bezpośrednią ingerencją człowieka. Przyroda rządzi się swoimi prawami. W drzewostanach zachodzą zmiany, które są systematycznie monitorowane w ramach realizowanego w Parku monitoringu przyrodniczego, a uzyskiwane dane są pomocne w opracowaniu strategii i doboru działań ochronnych na innych terenach, przekształconych przez człowieka. Na obszarze objętym ochroną czynną prowadzony jest monitoring stanu zachowania zbiorowisk roślinnych i populacji zwierząt, określono stopień odkształcenia zbiorowisk aktualnie występujących od roślinności potencjalnej, tendencje przemian szaty roślinnej, ustalono zróżnicowanie podejścia ochronnego w zależności od stopnia naturalności zbiorowisk i obserwowanych kierunków rozwoju. W wyniku tak zróżnicowanego podejścia ochronnego w strefie ochrony czynnej, wyodrębniono obszary objęte ochroną czynną zachowawczą, ochroną czynną renaturalizacyjną, ochroną czynną przebudowy.Ochrona czynna zachowawcza ma na celu pozostawienie ekosystemów naturalnemu rozwojowi z ograniczoną ingerencją człowieka, która dąży wyłącznie do zapewnienia trwałości formacji leśnej i jest związana z ograniczaniem liczebności kornikowatych, służąc wydłużeniu okresu zamierania drzewostanów świerkowych antropogenicznego pochodzenia, umożliwiając naturalne rozmnażanie się drzew i zapobiegając zubożeniu lokalnej różnorodności genetycznej. Wykonywane są wyłącznie zabiegi o charakterze ratunkowym, dążąc do niezakłócania naturalnych zmian i rozwoju ekosystemów. Ochroną czynną zachowawczą objęte jest 32,6% powierzchni leśnej Parku. W obszarze tym znalazły się siedliska będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty Europejskiej górskie bory świerkowe kod 9410, kwaśne buczyny- kod 9110 dla których nie planuje się w 2013 r. zabiegów ochronnych. Ich stan podlegać będzie w 2013 r. weryfikacji w oparciu o wyniki monitoringu ekosystemów leśnych realizowanego w 2012 r. oraz obserwacje służb Parku.Ochrona czynna renaturalizacyjna dąży do zainicjowania procesów regeneracji uszkodzonych drzewostanów, stymuluje się procesy naturalnego odnowienia lasu, przywraca się utracone składniki fauny i flory, eliminuje się gatunki obce dla flory Karkonoszy. Ta forma ochrony stosowana jest w długiej perspektywie czasowej i opiera się na wykorzystaniu naturalnych procesów ekologicznych, wykorzystując zabiegi zapewniające zachowanie dynamicznego stanu równowagi w ekosystemie. Obejmuje ona swoim zasięgiem 54,2% powierzchni leśnej Parku.Ochrona czynna przebudowy ma na celu stopniową zmianę składu gatunkowego zniekształconych drzewostanów antropogenicznego pochodzenia, głównie monokultur świerkowych występujących na siedliskach kwaśnej buczyny górskiej oraz borów jodłowo-świerkowych pozbawionych ważnego komponentu – jodły pospolitej. Drzewostany podlegają zmianom składu gatunkowego, form zmieszania, struktury wiekowej. Ochrona czynna przebudowy stanowi 5,7% powierzchni leśnej Parku.Zadania składające się na czynną ochronę ekosystemów leśnych podlegały procedurom doboru w zależności od warunków przyrodniczych, założonych celów i planowanych do osiągnięcia efektów ekologicznych. Podejmowane zabiegi ochronne oparte są na wcześniejszych badaniach i monitoringu przyrodniczym obejmującym rozpoznanie stanu zagrożenia chronionego obiektu i opracowaniu sposobów eliminacji oddziaływania niekorzystnego czynnika lub tendencji. Planowane zabiegi poprzedzone zostały analizą przestrzenną ich usytuowania i objęcia określoną formą ochrony (ścisła, czynna, w tym zachowawcza, renaturalizacji i przebudowy), z czym jest związany dopuszczalny zakres ingerencji. Kolejnym etapem w działalności służb Parku jest monitoring efektów realizowanych zabiegów ochronnych, który daje ocenę skuteczności prowadzonych działań. Tak skonfigurowany system zarządzania zasobami żywej przyrody w Parku daje możliwość przywrócenia naturalnego charakteru zniekształconym częściom układów przyrodniczych oraz w dłuższej perspektywie czasowej ograniczania ingerencji do niezbędnego minimum, przy założeniu prowadzenia stałego monitoringu całego obszaru Parku. W ekosystemach leśnych objętych ochroną czynną planowane są następujące zabiegi ochronne:1) Zbiór szyszek, nasion i pędów do szczepień z lokalnych ekotypów drzew i krzewów. Celem zadania jest zachowanie zasobów genetycznych lokalnych populacji drzew i krzewów, zabezpieczenie materiału rozmnożeniowego do produkcji sadzonek dla planowanych zabiegów przebudowy drzewostanów regla dolnego. Głównym założeniem przy wyborze drzew i krzewów do zbioru nasion jest kryterium rodzimości pochodzenia oraz zachowanie zróżnicowania genowego populacji. Zapewnia to odpowiednio prowadzony zbiór nasion z jak największej ilości osobników z drzewostanów naturalnego pochodzenia, wytypowanych w wyniku badań naukowych. 2) Hodowla sadzonek. Zabezpiecza materiał roślinny dla wykonywania nasadzeń drzew i krzewów w ramach przebudowy drzewostanów, restytucji rzadkich i zagrożonych, lokalnych populacji drzew. Wyprodukowane sadzonki nie podlegają selekcji jakościowej, jedynym kryterium oceny jest ich przeżywalność. Zebrane nasiona w odpowiednich terminach są wysiewane w namiotach, gdzie w zależności od gatunku rosną od 1 do 2 lat. Następnie sadzonki są wyciągane z namiotów i szkółkowane do doniczek w systemie Kosterkiewicza. Planowane jest wyprodukowanie do 100 tys. sztuk sadzonek jodły pospolitej, sosny kosodrzewiny, sadzonek gatunków liściastych.3) Zbiór ściółki dla zaszczepienia grzybów korzeniowych (mikoryz) na produkowanych sadzonkach. Substrat do doniczek składa się z torfu, kompostu i ścioły. Substrat ten ma zapewnić zapas substancji odżywczych i wody na okres wzrostu roślin w doniczkach, do momentu wysadzenia w gruncie, jednocześnie dodatek ściółki leśnej zapewnia obecność grzybów mikoryzowych, wpływających korzystnie na przeżywalność i wzrost sadzonek. Zbiór ściółki dokonywany jest na obrzeżach szlaków i dróg wewnętrznych w ramach udrażniania rowów.4) Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w drzewostanach (cięcia rozluźniające). Planowane cięcia rozluźniające obejmują drzewostany średnich i starszych klas wieku, a ich zadaniem jest kształtowanie właściwej struktury przestrzennej drzewostanu, dostosowanej do zajmowanego siedliska i wysokości n.p.m. W zależności od lokalnych warunków przyrodniczych planowany zabiegu ma na celu: wzmocnienie odporności drzew na szkody od wiatru, okiści, poprzez dopuszczenie światła do wnętrza lasu umożliwiającego utrzymanie żywych koron,stworzenie warunków świetlnych do rozwoju roślinności runa, gatunków biocenotycznych, przyspieszania procesów rozkładu materii organicznej we fragmentach objętych przebudową drzewostanów, stworzenie warunków dla rozrostu koron przygotowując drzewa do owocowania. Właściwa struktura przestrzenna zapewnia trwałość drzewostanu i odporność na szkodotwórcze czynniki biotyczne i abiotyczne. W trakcie cięć pozyskiwane jest drewno świerka pospolitego i modrzewia europejskiego, w obszarze ochrony czynnej renaturyzacji i przebudowy. Planowany zakres do 9,4 ha.5) Usunięcie części drzew w celu poprawy warunków wzrostu dla młodego pokolenia (cięcia na rzecz odnowienia). Planowane do wykonania cięcia na rzecz odnowienia mają na celu kształtowanie właściwych warunków świetlnych dla zainicjowanych odnowień naturalnych lub wzrostu wprowadzonych odnowień sztucznych. Jedynym kryterium podjęcia cięć są potrzeby hodowlane wymienionych w załączniku nr 2 fragmentów drzewostanów, wynikające z kontynuacji procesu przebudowy składu gatunkowego. W trakcie cięć pozyskiwane jest drewno świerka pospolitego i modrzewia europejskiego. Na powierzchniach objętych cięciami pozostawiana jest część drzew z górnego piętra dla zróżnicowania struktury przestrzennej i wiekowej, w przypadku zagrożenia znacznym uszkodzeniem młodych podrostów modyfikowany jest sposób dopuszczania większej ilości światła do dna lasu tj. dopuszcza się światło boczne z pozostawieniem fragmentów osłony górnej starych drzew. Planowany zakres do 43 ha.6) Przebudowa drzewostanów w reglu dolnym sadzenie: jodły pospolitej, rzadkich ekotypów drzew i krzewów. Zmiana składu gatunkowego, struktury pionowej drzewostanu, rozmieszczenia przestrzennego i struktury wiekowej jest procesem wyprzedzającym rozpad antropogenicznych monokultur świerkowych i dążącym do przywrócenia właściwych komponentów lasów dolnoreglowych. Lokalizacja zabiegu w pierwszym rzędzie dotyczy drzewostanów świerkowych złej zdrowotności o rozluźnionym zwarciu oraz powierzchni pohuraganowych wtórnie opanowanych przez brzozę, świerk i modrzew w fazie młodników. Lokalizacja poszczególnych odnowień ma między innymi na celu tworzenie korytarzy ekologicznych pomiędzy poszczególnymi płatami kwaśnej buczyny górskiej, zachowanej w stanie naturalnym. Zadania Parku obejmują wysadzenie ok. 89 tysiecy sztuk sadzonek, z czego 65 tysięcy sztuk jodły pospolitej, 20 tysięcy sztuk buka zwyczajnego, 2,5 tysiecy sztuk sosny zwyczajnej ekotypu naskalnego oraz 1,5 tysiąca sztuk gatunków strefy ekotonu takich jak trzmieliny, kruszyny, lipy drobnolistnej. a) Przebudowa drzewostanów - sadzenie jodły. Zabieg wykonywany będzie na powierzchniach podokapowych z wykorzystaniem rozluźnionego drzewostanu świerkowego lub osłony odnowienia naturalnego modrzewia i brzozy – wariant przedplonu. Jodła pospolita wprowadzana jest kępowo na grodzone powierzchnie o wielkości ok. 20 arów, w dużym zagęszczeniu ok. 6 tysięcy sadzonek/ha. Naśladowany będzie proces odnowienia naturalnego z wykształceniem stożków odnowieniowych, gdzie egzemplarze rosnące na zewnątrz kępy osłaniają wewnętrzne drzewka przed uszkodzeniami od zwierzyny. Program restytucji jodły pospolitej w Parku jest elementem restytucji alpejskiego ekotypu gatunku w Karkonoszach.b) Przebudowa drzewostanów – sadzenie buka w grupach. Prowadzone będzie przy założeniu wysadzania sadzonek w grupach, w ilości 6 000 sztuk sadzonek na powierzchni 1ha. Sadzenie w grupach (od 20 do 30 sadzonek w grupie, od 200 do 300 grup/ha) ma na celu stworzenie optymalnych warunków rozwoju – tworzenie się biogrup, z których docelowo ma przetrwać jedno drzewo. Wewnętrzna konkurencja między sadzonkami buka powoduje powstawanie stożków wzrostu. Posadzenie w grupie w pierwszym okresie ma na celu zapewnienie dużej przeżywalności sadzonek, kiedy są narażone na zgryzanie oraz rozproszenie ewentualnych szkód ze strony jeleniowatych. 7) Kształtowanie strefy ekotonu - sadzenie sadzonek. Na obrzeżach otwartych powierzchni (nartostrad, powierzchni powiatrołomowych) planowane jest do wysadzenia około 1 tysiąca sztuk sadzonek gatunków liściastych dla wzmocnienia odporności na wiatr, efektu bogactwa gatunkowego w strefie styku ekosystemu leśnego z ekosystemami nieleśnymi.8) Wzbogacenie bazy pokarmowej cietrzewia. Na powierzchniach objętych ochroną czynną w reglu górnym planowane jest wysadzenie 10 tysięcy sztuk jarząbu pospolitego i brzozy omszonej dla wzbogacenia bazy pokarmowej. Prace obejmą powierzchnie wyznaczone jako potencjalne miejsce rozszerzenia areału lokalnych populacji cietrzewia. Obszary w które ptaki migrują w trudnych warunkach zimowych.9) Zabezpieczanie szczepów jodły pospolitej gałęziami na okres zimowy w archiwach genetycznych, pielęgnacja szczepów, nawożenie mineralne. Na terenie Karkonoszy obserwujemy proces regresji występowania jodły pospolitej, zamierania starych jodeł, zawężania puli genetycznej lokalnych populacji. Jest to efektem presji jeleniowatych na odnowienia jodłowe, zanieczyszczeń przemysłowych i anomalii klimatycznych prowadzących do osłabienia i zamierania drzewostanów z udziałem jodły pospolitej. Zawężenie areału występowania skutkuje rozproszeniem drzew, a izolacja przestrzenna determinuje samozapylanie pojedynczo rosnących drzew oraz zawężeniem puli genetycznej. Jedynym sposobem zachowania różnorodności biologicznej na poziomie genowym było zebranie osobników na jednej powierzchni, gdzie mogłoby zachodzić zapylenie krzyżowe. W celu zachowania całości zasobów genowych jodły, postanowiono zgromadzić klony wszystkich osobników zdolnych do rozrodu z terenu Parku, na specjalnych żywych archiwach genetycznych. W 2000 roku zebrano zrazy do szczepień z wytypowanych drzew zachowawczych. W 2002 roku założono 3 główne archiwa genetyczne dla populacji z Karpacza w Obwodzie Ochronnym Śnieżka (1 933 szczepy – obecnie 1 800 sztuk, 77 klonów), dla populacji z Jagniątkowa w Obwodzie Ochronnym Przełecz (1 844 szczepy – obecnie 1 441 sztuk, 73 klony), dla populacji ze Szklarki w Obwodzie Ochronny Szrenica (3 019 szczepów – obecnie 2 630 sztuk, 102 klony). Głównym zadaniem archiwów genetycznych jest zabezpieczenie całej zmienności genetycznej gatunku w postaci klonów drzew matecznych, które z różnych przyczyn mogą obumrzeć, przez co utracona zostanie niepowtarzalna informacja genetyczna oraz zawęzi się i tak już uboga pula genowa populacji lokalnej. Odpowiednie rozmieszczenie klonów w archiwum genetycznym chroni przed samozapyleniem, umożliwia krzyżowe zapylenie gwarantując wysoką jakość nasion do dalszej restytucji gatunku. Archiwa genetyczne w przyszłości będą wykorzystywane jako baza nasienna do produkcji szkółkarskiej sadzonek jodły, w celu bieżącej ochrony jodły pospolitej. W trakcie sezonu szczepy wymagają pielęgnacji, na wiosnę poprawia się podwiązanie, usuwa się zimowe zabezpieczenia, usuwa się odrosty z podkładek, w okresie lata na wybranych powierzchniach usuwa się konkurencyjną roślinność zielną wokół szczepów, na jesień poprawia się podwiązanie szczepów oraz zabezpiecza się je gałęziami świerkowymi przed wyłamywanie przez okiść śniegową. Dodatkowo cyklicznie wymianie podlegają paliki wspierające szczepy i służące mocowaniu gałęzi osłaniających szczepy przed uszkodzeniem. Dodatkowo dla wzmocnienia wzrostu szczepów planowane jest próbne zastosowania nawożenia mineralnego nawozem z domieszką związków dolomitu. Planowany zakres do 6200 sztuk szczepów.10) Wykaszanie roślin wokół sadzonek drzew na uprawach leśnych to zabieg polepszający warunki wzrost sadzonek i ograniczający konkurencję ze strony innych gatunków roślin. Zapobiega zaparzaniu się sadzonek pod śniegiem oraz przed opanowaniem przez pleśń śniegową. Planowany zakres do 15 ha upraw objętych zabiegiem.11) Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew na uprawach leśnych i młodnikach (czyszczenia wczesne, czyszczenia późne) Wykonane odnowienia na powierzchniach poklęskowych, podsadzenia w drzewostanach o rozluźnionym zwarciu, odnowienia pod osłoną modrzewia, wymagają w trakcie wzrostu zabiegów pielęgnacyjnych. Mają one na celu zapewnienie dostępu do światła i składników odżywczych przez gatunki wolno rosnące w młodości, np. jodłę pospolitą, klona jawora, lipę drobnolistną, buka zwyczajnego. W trakcie wzrostu dla zachowania składu gatunkowego i struktury drzewostanu optymalnie odpowiadającej potencjalnym zbiorowiskom roślinnym i wzmacniającej odporność na niekorzystne zjawiska abiotyczne i biotyczne wykonywane są czyszczenia późne, w trakcie których wycinane są głównie gatunki przedplonowe - modrzew, świerk. Zwiększony dostęp światła spowalnia proces redukcji aparatu asymilacyjnego, zwiększając odporność na szkody od wiatru, okiści. Planowany zakres do 90 ha upraw i młodników objętych zabiegami.12 Poprawa warunków bytowania populacji cietrzewia, poprzez regulację zagęszczenia drzew w młodnikach w reglu górnym. W ramach zabiegu planowane jest wycinanie części drzew w młodnikach dla utrzymania przerywanego zwarcia, kształtowania biogrup, stwarzając warunki do utrzymywania i rozwoju roślinności zielnej, krzewinek. W ramach cięć popierane będą gatunki liściaste jarząb, brzoza, przez co wzbogacona zostanie baza żerowa i stworzone zostaną optymalne warunki do bytowania populacji cietrzewia. Zabieg planowany jest do wykonania we fragmentach drzewostanów położonych w reglu górnym, na powierzchni do 24 ha.13) Kontrolne poszukiwania owadów (zasnui świerkowej). Jesienne poszukiwania foliofagów występujących na świerku wykonywane są w celach prognostycznych, dla określenia stopnia zagrożenia drzewostanów świerkowych. Wykonywany zabieg jest elementem monitoringu zagrożeń ze strony owadów wykonywanego na obszarze administrowanym przez Lasy Państwowe i Parki Narodowe, zgodnie z ustawą o lasach, według Instrukcji Ochrony Lasu.14) Wykładanie oraz korowanie drzew pułapkowych na kornika drukarza. Zabieg jest elementem monitoringu wielkości populacji kornika drukarza tj. wielkości zagrożenia (liczenie ilości otworów wgryzowych), badania tempa rozwoju w zależności od warunków klimatycznych, skuteczności naturalnych czynników ograniczających (pasożyty, grzyby, klimat). Jest jednym z elementów ograniczających liczebność szkodników wtórnych poprzez wykładanie i okorowanie drzew pułapkowych. Zabieg korowania niszczy larwy kornikowatych znajdujące się pod korą. Pierwszą serię wykłada się w kwietniu, wykładanie drugiej serii jest uzależniona od wyników kontroli zasiedlenia wywrotów i złomów i odłowów w pułapki feromonowe. Rocznie jest wykładanych około 150 sztuk drzew pułapkowych.15) Wykładanie pułapek zapachowych (feromonowych) na kornika drukarza, rytownika pospolitego, drwalnika paskowanego, brudnicę mniszkę, wskaźnicę modrzewianeczkę. Planowany zabieg dostarcza informacji o dynamice populacji kambio i foliofagów, jest elementem zmniejszającym liczebność populacji i tempo zasiedlania drzew. Na terenie Parku wykładane są pułapki feromonowe na kornika drukarza i rytownika pospolitego, wyposażane w feromony agregacyjne. W kwietniu wykładana jest pierwsza partia feromonów w pułapkach, która ma określić początek rójki i jest sygnałem do uzbrojenia pozostałych pułapek feromonowych, dzięki czemu feromony są bardziej wydajnie wykorzystywane i skutecznie rozpraszają populacje kornika drukarza w najważniejszej fazie zakładania pierwszej generacji. W sezonie stosuje się dwie partie wykładania feromonów na kornika drukarza (wiosenną i letnią). Monitorowaniu podlega występowanie owadów brudnicy mniszki i wskaźnicy modrzewianeczki za pomocą pułapek feromonowych – w celu określenia stanu zagrożenia drzewostanów świerkowych ze strony foliofagów. Obydwa gatunki mogą się przyczyniać do osłabienia drzewostanów świerkowych, a w następstwie do gradacji szkodników wtórnych. Z uwagi na zmieniającą się strukturę przestrzenną drzewostanów, poprawę stanu zdrowotnego drzewostanów świerkowych zmniejszeniu w porównaniu do lat ubiegłych ulega ilość wykładanych pułapek. Planowany zakres do 500 sztuk pułapek.16) Korowanie drewna zasiedlonego przez owady w drzewostanach zagrożonych masowym występowaniem kornika drukarza i gatunków jemu towarzyszących. Zabieg ma na celu zmniejszenie liczebności populacji kambiofagów oraz wydłużenie proces rozpadu monokultur świerkowych pochodzenia antropogenicznego. Wydłużenie okresu rozpadu lokalnych partii lasu umożliwia poszczególnym drzewom udział w rozmnażaniu generatywnym. Wielkość zabiegu uzależniona jest od wyników prowadzonego monitoringu stanu rozwoju i wielkości populacji kornikowatych, poprzez wyszukiwanie drzew opanowanych tzw. „trocinkowych”, kontrolę stopnia zasiedlenia wywrotów i złomów, drzew uszkodzonych przez wiatr lub opanowanych przez grzyby. Zasiedlone drzewa są ścinane i korowane, drewno pozostaje na gruncie i podlega mineralizacji.17) Cięcia sanitarne - cięcie drzew powalonych, złamanych oraz zasiedlonych przez owady dla ograniczenia masowego rozwoju owadów zagrażających zdrowotności drzewostanów z pozostawieniem drzew niezasiedlonych. Zabieg ma na celu utrzymanie liczebności kornikowatych na takim poziomie, aby nie powodowały zjawisk powierzchniowego zamierania lasów oraz spowalniać tendencje do gradacyjnego rozwoju populacji tych gatunków. Wydłużenie okresu rozpadu antropogenicznych monokultur świerkowych umożliwi przedłużenie realizacji procesu przebudowy drzewostanów, korzystniej różnicując strukturę przestrzenną i wiekową zbiorowisk leśnych. Cięcia dotyczą 1300 ha drzewostanów świerkowych, wytypowanych jako podatne na szkody od wiatru, podlegających lustracji i wyznaczaniu drzew do wycięcia w miarę potrzeb i stopnia zagrożenia przez owady.18) Zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny, poprzez ogrodzenia upraw podokapowych. Zabieg ma na celu ochronę restytuowanych gatunków i ekotypów drzew przed zgryzaniem i spałowaniem. Ogrodzeniu podlegać będą powierzchnie wytypowane do podsadzenia jodłą pospolitą. Osłona nowo wysadzanych drzewek decyduje o powodzeniu procesu restytucji. Planowany zakres ogrodzeń do 6450 m. Prowadzony proces przebudowy drzewostanów różnicuje przestrzennie i czasowo tworzone centra odnowień. Wpływa to na rozproszenie grodzeń. Prowadzonym zabiegom grodzenia odnowień jodłowych towarzyszą prace nad rozgradzaniem powierzchni, którym zwierzyna już nie zagraża. W latach 2010-2012 zlikwidowano grodzenia o długości przeszło 14000 m, w roku 2013 planowane jest likwidacja ogrodzeń o długości 1000 m.19) Naprawy istniejących ogrodzeń upraw leśnych dla zabezpieczenia przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny (bieżące naprawy i konserwacja). Zabieg ma na celu ochronę odnowień przed nadmierną presją jeleniowatych. Prowadzony proces przebudowy drzewostanów i restytucji jodły wymaga zabiegów wspomagających ze względu na presję ze strony populacji jeleniowatych, wywołaną przegęszczeniem populacji. Zaburzony skład gatunkowy dolnoreglowych drzewostanów, a przez to deficyt odnowień naturalnych gatunków liściastych generuje dużą koncentrację szkód w odnowieniach sztucznych. Dla wprowadzanych nasadzeń jodły i gatunków domieszkowych stosuje się ogrodzenia powierzchniowe. Wielkość powierzchni dostosowana jest do wymagań ekologicznych gatunku, konfiguracji, rzeźby terenu i zwykle nie przekracza 20 arów. Z uwagi na deprecjację stosowanych materiałów (słupki drewniane), uszkodzenia siatki przez powalone przez wiatr drzewa, zniszczenia wykonane czy przez osoby nielegalnie penetrujące obszar Parku, zachodzi potrzeba dokonywania okresowych napraw ogrodzeń. 20) Kompleksowe naprawy ogrodzeń powierzchniowych (obejmujące wymianę słupków oraz częściową wymianę siatki ogrodzeniowej) cel zabiegu analogiczny do opisanego powyżej, połączony z wymianą siatki na nową. Planowany zakres do 2500 m.21) Zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny, poprzez stosowanie indywidualnych osłon z siatki - przestawianie lub naprawa osłon istniejących. Wykonywane w latach ubiegłych grodzenia indywidualne wymagają napraw poprzez wymianę słupków podtrzymujących siatkę oraz przestawiania grodzenia w przypadkach wyrośnięcia drzewek do rozmiarów niewymagających ochrony przed zgryzaniem. Planowany zakres do 3000 sztuk osłon indywidualnych do napraw lub przestawienia.22) Zabezpieczanie spiralami upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny, poprzez zakładanie na pędy szczytowe osłonek winidurowych. Zabezpieczenia mają za zadanie ograniczenie presji jeleniowatych na wykonane podsadzenia w ramach przebudowy gatunkowej i inicjowania renaturalizacji drzewostanów. Zabieg ten nie powoduje utrudnień w migracji zwierząt i jest stosowany okresowo do momentu uzyskania przez młode drzewka zdolności do regenerowania zgryzień dokonywanych przez jeleniowate. Zabezpiecza się sadzonki mechanicznie, za pomocą spiral winidurowych. Spiralki zakładane są jesienią, a zdejmowane na wiosnę przed rozwojem nowych pędów. Planowany zakres do 107 ha podsadzeń podokapowych.23) Zabezpieczanie upraw leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie i sarny przez stosowanie na pędy szczytowe środków zapachowych i smakowych - repelentów. Cel zabiegu analogiczny jak w przypadku osłonek winidurowych, zabezpieczeniem są środki zniechęcające do zgryzania o działaniu smakowym i mechanicznym, niewpływające szkodliwie na środowisko i organizmy żywe. Stosowanie dwóch rodzajów zabezpieczeń przemiennie w poszczególnych latach zapobiega zjawisku akceptacji przez jeleniowate stosowanych zabezpieczeń i uszkadzaniu pomimo ich stosowania. Planowany zakres 83 ha podsadzeń podokapowych.24) Zabezpieczanie upraw i młodników leśnych przed uszkodzeniami przez jelenie poprzez spałowanie za pomocą osłon indywidualnych i środków zapachowych(repelentów). Dla ograniczenia długookresowego stosowania ogrodzeń powierzchniowych, stosowane będą indywidualne opaski owijane na pniach drzew, oraz repelenty dla osłony przed spałowaniem. Zabezpieczaniu podlegać będą jodły i jawory rosnące pojedynczo na powierzchniach podlegających demontażowi ogrodzeń z siatki. Planowany zakres do 1000 sztuk.25) Ochrona odnowień przed zwierzyną poprzez odstrzał redukcyjny zwierząt łownych. Dane z corocznie prowadzonego monitoringu liczebności i stanu populacji jeleniowatych wykazują silne przegęszczenie populacji, które w konsekwencji prowadzi do niekorzystnych zjawisk wewnątrz populacyjnych, jak również wpływa na zwiększenie presji na wprowadzane gatunki liściaste i jodłę. W celu niwelacji niekorzystnych tendencji planuje się wykonać odstrzały redukcyjne, obniżające liczebności populacji jeleniowatych. Liczebność populacji i poziom planowanej redukcji ustalany jest w porozumieniu z koordynatorem VII rejonu hodowlanego. Planowany zakres redukcji w skali całego Parku: jeleń europejski – do 36 sztuk łań i byków usuniętych. W zakres redukcji liczebności wliczane są stwierdzone upadki zwierzyny nie wywołane odstrzałami. Zabiegi w nieleśnych ekosystemach lądowych:1) Wykaszanie łąk wraz z usunięciem biomasy, wycinanie nalotów drzew i krzewów, nawożenie organiczne. Łąki śródleśne w reglu dolnym mają antropogeniczną genezę. Powstały wskutek wykarczowania lasu pod gospodarkę pasterską i rolną. Z czasem ekstensywny sposób ich użytkowania oraz specyficzne warunki glebowe i klimatyczne spowodowały, że łąki stały się ostoją dla wielu rzadkich gatunków roślin zielnych oraz gatunków zwierząt, w szczególności bezkręgowców. W wyniku zaprzestania prowadzenia gospodarki rolnej, zainicjowany został proces sukcesji wtórnej. Łąki zaczęły być opanowywane z powrotem przez gatunki drzew i krzewów, które wypierały mniej konkurencyjne rzadkie gatunki zielne. Od roku 1997 wdrożono program czynnej ochrony łąk śródleśnych oraz monitorowania prowadzonych zabiegów. Planowany zabieg ma na celu utrzymanie łąk jako kulturowego dziedzictwa gospodarki pasterskiej, a z drugiej strony ma zapewnić utrzymanie unikatowej różnorodności biologicznej łąk i stref ekotonu z otaczającymi je lasami. W ubiegłych latach usunięto naloty drzew i krzewów, a następnie łąki w odpowiednich terminach podlegają wykaszaniu a wytypowane powierzchnie nawożeniu organicznemu. Terminy wykaszania oraz nawroty zabiegów określone zostały w oparciu o prowadzony monitoring efektów zabiegów. Planowany zakres do 30ha wykoszonych łąk, do 3ha wyciętych nalotów drzew i krzewów z degradujących zbiorowisk nieleśnych, do 3ha łąk nawożonych organicznie. 2) Usuwanie owocostanów szczawiu alpejskiego Rumex alpinus w okolicach Schroniska pod Łabskim Szczytem, Hali Szrenickiej. Planowany zabieg ma za zadanie ograniczyć rozprzestrzenianie się gatunku sztucznie wprowadzonego w naturalne zbiorowiska w okresie hodowli bydła na potrzeby schroniska na początku ubiegłym wieku. Od tego czasu obserwowane jest rozszerzanie się zasięgu jego występowania. Dla jego ograniczenia prowadzone będzie zbieranie owocostanów przed wysiewem nasion. Zabieg ma charakter pilotażowy i połączony jest z monitorowaniem zasięgu tego gatunku dla obserwowania w kolejnych latach efektów zabiegu. W 2013 roku weryfikacji podlegać będzie wpływ zabiegu na stanowisko dzwonka karkonoskiego. Planowany zakres do 4,5ha na hali podlegającej zabiegowi.3) Prowadzenie Ogrodu Karkonoskich Ziół i Krzewów przy Centrum Informacyjnym w Karpaczu: a) Zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin o właściwościach leczniczych i gatunków rzadkich, do prezentacji edukacyjnych. b) Utrzymanie zebranych roślin w uprawie. Planowane jest utworzenie dla celów edukacyjnych ogrodu skupiającego pospolite gatunki roślin o właściwościach leczniczych, ich utrzymywanie w hodowli. Dla zorganizowania kolekcji krzewów i roślin zielnych niezbędne będzie wykonanie prac pielęgnacyjnych tj. przygoto-wanie gleby, utrzymania wytyczonych kwater, przygotowanie podłoży do hodowli poszczególnych gatunków. Zebranie z terenu Parku wybranych gatunków roślin o znanych właściwościach leczniczych oraz ich hodowla. Utworzona kolekcja ma za zadanie popularyzowanie wiedzy o praktycznym zastosowaniu roślin spotykanych w trakcie wędrówek po karkonoskich szlakach oraz o informację o znaczeniu tej dziedziny gospodarki dla rozwoju Karpacza w XVII i XVIII wieku. Planowane działania wzbogacają ofertę edukacyjną Centrum Informacyjnego w Karpaczu. Powierzchnia ogrodu 0,3 ha. Kolekcja roślin ma objąć 100 gatunków: arcydzięgiel litwor, babka lancetowata, barszcz pospolity, barwinek mniejszy, bażyna czarna/obupłciowa, bez czarny, biedrzeniec mniejszy, bluszcz pospolity, bluszczyk kurdybanek, borówka bagienna, borówka brusznica, borówka czernica, brzoza brodawkowata, ciemiężyca zielona, czosnaczek pospolity, czosnek siatkowaty, czosnek syberyjski, czworolist pospolity, czyściec leśny, dąbrówka rozłogowa, dziewanna drobnokwiatowa, dziewiećsił bezłodygowy, gajowiec żółty, głowienka pospolita, głóg jednoszyjkowy/dwuszyjkowy, goryczka trojeściowa, gruszyczka, jałowiec halny, jarząb pospolity, jasrzębiec kosmaczek, kasztanowiec zwyczajny, knieć błotna, kokoryczka wielokwiatowa, komonica zwyczajna/błotna, konwalia majowa, konwalijka dwulistna, kopytnik pospolity, kosodrzewina, kozłek lekarski, kruszyna pospolita, krwawnik pospolity, krwiściąg lekarski, krzyżownica zwyczajna, kuklik górski, kuklik pospolity, lebiodka pospolita, lepiężnik biały, lepiężnik różowy, lipa drobnolistna, lnica pospolita, macierzanka halna, macierzanka zwyczajna, mięta polna, miodunka plamista, mydlnica lekarska, naparstnica purpurowa, naparstnica zwyczajna, nawłoć pospolita, nerecznica samcza, niezapominajka błotna, paprotka zwyczajna, parzydło leśne, pierwiosnek wyniosły, pięciornik kurze ziele, płucnica islandzka, podagrycznik pospolity, podbiał pospolity, pokrzywa zwyczajna, poziomka pospolita, przylaszczka pospolita, przytulia wonna, przywrotnik, rdest wężownik, rojownik pospolity, róża dzika, różeniec górski, rzeżucha łąkowa, sałatnik leśny, sit rozpierzchły, skrzyp leśny, szczaw zwyczajny, szczawik zajęczy, szczyr trwały, śledziennica skrętolistna, świetlik maleńki, tojad sudecki, wełnianka pochwowata, wełnianka wąskolistna, wiązówka błotna, widłak goździsty, widłak jałowcowaty, wieltica alpejska, wroniec widlasty, wrotycz maruna, wrzos zwyczajny, wszewłoga górska, zawilec gajowy, ziarnopłon wiosenny, żywiec cebulkowy, żywokost lekarski.4) Założenie i prowadzenie ogrodu roślin karkonoskich w Karkonoskim Banku Genów w Jagniątkowie a) Zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin, do prezentacji edukacyjnych. b) Utrzymanie zebranych roślin w uprawie. Planowany zakres obejmuje 88 gatunków roślin: arnika górska, bartsja alpejska, bażyna czarna, bez czarny, bez koralowy, biedrzeniec skalny, bniec czerwony, borówka bagienna, borówka brusznica, borówka czarna, ciemiężyca zielona, czeremcha skalna, czosnek siatkowaty, dąbrówka rozłogowa, dziewięciornik błotny, dzwonek karkonoski, dzwonek szerokolistny, fiołek błotny, fiołek dwukwiatowy, gęsiówka alpejska, gnidosz sudecki, goryczka trojeściowa, goryczuszka polna, irga pospolita, jałowiec halny, jaskier platanolistny, jastrzębiec alpejski, kalina koralowa, konwalia majowa, konwalijka dwulistna, kruszyna pospolita, kuklik górski, leniec alpejski, lepiężnik biały, lepnica rozdęta, liczydło górskie, lilia złotogłów, macierzanka halna, miłosna górska, modrzyk górski, naparstnica zwyczajna, niebielistka trwała, oset łopianowaty, pierwiosnka maleńka, podbiał pospolity, porzeczka skalna, prosienicznik jednogłówkowy, przetacznik alpejski, przytulia sudecka, rdest wężownik, rozchodnik alpejski, rozrzutka alpejska, róża alpejska, różeniec górski, rutewka orlikolistna, rzerzucha gorzka, Opiza, rzeżucha rezedolistna, sasanka alpejska, sit skucina, skalnica bazaltowa, skalnica darniowa, skalnica naprzeciwlistna, skalnica śnieżna, starzec Fuchsa, szarota drobna, szczawik zajęczy, szelężnik wysokogórski, śledziennica skrętolistna, świetlik maleńki, tojad sudecki, trzmielina pospolita, turzyca tęga, wawrzynek wilczełyko, wełnianeczka alpejska, widlicz alpejski, widliczka ostrozębna, wierzba zielna, wierzbówka kiprzyca, wietlica alpejska, wroniec widlasty, wrzos zwyczajny, zawilec gajowy, zawilec narcyzowy, zerwa kłosowa, ziarnopłon wiosenny, złoć żółta, zmienka górska, żebrowiec górski. Gatunki rzadkie, zagrożone i chronione będą pochodziły z upraw zachowawczych prowadzonych we własnym zapleczu ogrodniczym. W oparciu o zgromadzoną kolekcję odwiedzający będą mieli okazję poznać gatunki typowe dla różnych typów zbiorowisk roślinnych. Wyeksponowane zostaną gatunki rzadkie, reliktowe, endemiczne.5) Prowadzenie w celach edukacyjnych torfowiska w Karkonoskim Banku Genów w Jagniątkowie: a) Zbiór nasion i roślin z terenu Parku w celu uzupełnienia kolekcji roślin, do prezentacji edukacyjnych. b) Utrzymanie zebranych roślin w uprawie. Planowany zakres obejmuje 28 gatunków: bażyna obupłciowa, bliźniczka psia trawka, borówka bagienna, fiołek błotny, fiołek dwukwiatowy, gnidosz sudecki, sosna kosodrzewina, malina moroszka, modrzewnica zwyczajna, niebielistka trwała, płonnik pospolity, płonnik właściwy, rodzaj torfowiec, rosiczka okrągłolistna, sit cienki, śmiałek darniowy, tojad sudecki, turzyca bagienna, turzyca dzióbkowata, turzyca patagońska, turzyca pospolita, turzyca skąpokwiatowa, wełnianeczka alpejska, wełnianeczka darniowa, wełnianka pochwowata, wełnianka wąskolistna, żurawina błotna, żurawina drobnoowockowa. Głównym zadaniem obiektu jest utrzymanie roślin w ciągłej hodowli, w stabilnych warunkach wilgotnościowo-termicznych. Zebrana kolekcja roślin służyć będzie do obserwacji przyrodniczych dla dzieci i młodzieży szkolnej. Nauczyciele jak i indywidualni odwiedzający będą mieli okazje w Jeleniej Górze obejrzeć roślinność torfowisk przejściowych, torfowisk wysokich; malownicze kwiatostany wełnianki, reliktową malinę moroszkę, drapieżną rosiczkę. Jako cel stawiamy odbudowanie w świadomości miejscowej społeczności znaczenia przyrody dla człowieka, konieczności zrównoważonego korzystania z jej zasobów.Monitoring zagrożonych gatunków roślin w ramach projektu „Ochrona najcenniejszych gatunków flory Parku – Żywy Bank Genów Jagniątków” – obejmować będzie nieliczne stanowiska położone w strefie ochrony czynnej 41 gatunków roślin wymienionych na str. 1 i 2 uzasadnienia (w odniesieniu do obszaru Parku objętego ochroną ścisłą), z których pobierane będą fragmenty roślin lub nasiona dla zachowania w hodowli ex situ. Prowadzona ocena oddziaływania zabiegów, ma za zadanie dostarczenie informacji o wywieranym wpływie na chronione populacje. Obserwacje prowadzone są corocznie od 2010 roku. Monitoring efektów wykonywanych zabiegów ochronnych w ramach projektu: „Ochrona najcenniejszych ekosystemów Karkonoskiego Parku Narodowego etap IV” obejmujący w 2013 roku założenie powierzchni monitoringowych na odcinkach szlaków: czarnym od Sowiej Przełęczy do granicy Parku, żółtym od Polany Bronka Czecha do Pielgrzymów, niebieskim od Rozdroża pod Wielkim Szyszakiem do granicy Parku jako bazy wyjściowej do obserwacji regeneracji roślinności, przemian szaty roślinnej w efekcie prowadzonych remontów.Inwentaryzacja grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes) Parku - obejmie całosezonową (od kwietnia do listopada) penetrację ekosystemów leśnych i nieleśnych. W poszukiwaniu owocników grzybów, jako grupę badaną ujęto grzyby wielkoowocnikowe, w różnych warunkach środowiskowych. Obserwację prowadzone będą przez trzy kolejne sezony wegetacyjne dla wychwycenia zmienności czasowo przestrzennej wytwarzania owocników. Lokalizację rozpoznanych gatunków rzadkich, zagrożonych, chronionych będą wyznaczane za pomocą GPS, wyróżniane w tworzonej bazie danych GIS, lokalizacje gatunków pospolitych będą przypisywane do pododdziałów. Ocenie podlegać będzie roślinność w obszarze występowania poszczególnych taksonów. Zgromadzone informacje pozwolą pogłębić wiedzę o bioróżnorodności królestwa grzybów na terenie Parku, planowane prezentacje wyników badań (szkolenia) dla pracowników Parku pozwolą lepiej planować zabiegi ochronne z uwzględnieniem wymagań ekologicznych tej grupy organizmów. Monitoring ekosystemów nieleśnych Parku. Planuje się w 2013 wykonanie badań układów ekologicznych występujących w ekosystemach nieleśnych poprzez rozpoczęcie cyklicznych (co 5 lat) obserwacji na sieci stałych powierzchni badawczych opartych na siatce punktów (200x300 m) z uwzględnienie konieczności dogęszczenia sieci dla wychwycenia zbiorowisk małopowierz-chniowych. Powierzchnie będą miały kształt kwadratów o boku 5x5m, zorientowanych w kierunku północ-południe. Wyznaczony narożnik powierzchni podlegać będzie trwałej stabilizacji, ustaleniu współrzędnych geograficznych. Na każdej powierzchni badawczej będzie wykonywana: dokumentacja roślinności polegająca na wykonaniu zdjęcia fitosocjologicznego (obejmującego wszystkie rośliny naczyniowe i mszaki) w 10-stopniowej skali procentowej, lista florystyczna, fotografia ukazująca roślinność (do porównywania w kolejnych etapach badań fitosocjologicznych zmiany zasięgów poszczególnych płatów roślin). W trakcie wykonywania pomiarów fitosocjologicznych powierzchnia 5x5 m będzie dzielona na mniejsze części dla prawidłowego określenia proporcji powierzchni zajętej przez płaty roślin jednego gatunku. Dla każdej badanej powierzchni określana będzie: wysokość n.p.m., ekspozycja, nachylenie, nasłonecznienie, forma terenu i indeks wilgotności. Prace terenowe będą prowadzone w trakcie trwania sezonu wegetacyjnego - w miesiącach letnich (lipiec - sierpień). Systematyczne badania w stałych lokalizacjach, realizowane wg jednolitej metodyki dostarczą informacji o przemianach szaty roślinnej Karkonoszy. Obserwowane w kolejnych edycjach badań zmiany liczby gatunków, ich udziału ilościowego w obrębie powierzchni badawczej lub grupy powierzchni reprezentujących ten sam typ siedliska interpretowane będą w odniesieniu do gromadzonych danych meteorologicznych, depozycji zanieczyszczeń, oraz innych zmiennych zarejestrowanych w okresie badań. Do interpretacji wyników badań wykorzystane zostaną dodatkowe materiały w postaci ortofotomap dokumentujących przemiany roślinności w skali wielkopowierzchniowej. Prowadzone w ramach zadań ochronnych działania spowodowały niwelację niektórych zagrożeń, jednak wiele z nich wymaga kontynuacji dla utrzymania osiągniętych korzystnych efektów. Wielokrotnie jest to związane ze zmianą warunków przyrodniczych i fazą rozwojową lasu, która wymaga dalszych zabiegów dla podtrzymania efektu ekologicznego. Kontynuowane zabiegi ochronne docelowo wpłyną na zachowanie różnorodności biologicznej, stabilizację ekosystemów leśnych, poprawią warunki siedliska w zakresie glebowym i właściwości retencyjnych lasów, a w długofalowej strategii ograniczą ingerencję człowieka w ekosystemy do niezbędnego minimum, związanego głównie z monitoringiem obszaru chronionego.Czynna ochrona gatunków roślin. Prowadzona inwentaryzacja przyrodnicza zagrożonych gatunków roślin w Parku doprowadziła do wytypowania puli gatunków wymagających pilnych zabiegów ochronnych w celu zachowania ich zasobów genowych ex situ. Zadania ochronne na 2013 rok obejmują prace nad zachowaniem 56 gatunków roślin, z czego działania in situ ograniczone będą do monitorowania populacji i prowadzenia badań naukowych, reintrodukcji skalnicy śnieżnej. Działania ex situ wykonywane będą poprzez produkcję roślin we własnym gospodarstwie szkółkarskim oraz przechowywanie zebranych nasion w Leśnym Banku Genów. Zbiór nasion i fragmentów roślin do hodowli prowadzony jest z zachowaniem zapisów Konwencji o różnorodności biologicznej, wytycznych ENSCONET i Konwencji Berneńskiej.Czynna ochrona gatunków zwierząt – ptaki. Planuje się kontynuowanie obserwacji gatunków będących przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 Karkonosze tj. cietrzewia, bielika, puchacza, sóweczki, włochatki, podróżniczka w ramach których prowadzona będzie inwentaryzacja znanych stanowisk, poszukiwanie miejsc ich występowania, monitorowanie stanu populacji, badanie sukcesu lęgowego w znanych miejscach gniazdowania. Ponadto realizowana będzie kontrola zasiedlania budek lęgowych przez różne gatunki ptaków, ssaków.Czynna ochrona gatunków zwierząt – wybrane gatunki ssaków- nietoperze. Planujemy za pomocą detekcji ultradźwiękowej rozszerzenie dotychczasowego monitoringu zasiedlania schronień o monitorowanie gatunków nietoperzy w pobliżu miejsc letniego spoczynku i żerowania.Czynna ochrona gatunków zwierząt – pilchowate. Kontynuacji podlegać będzie inwentaryzacja zasiedlania sztucznych schronień, miejsc żerowania orzesznicy. Czynna ochrona gatunków zwierząt – jeleniowate. Służby Parku złożyły do dofinansowania projekt transgranicznych badań fauny, w ramach którego w 2013 roku realizowany będzie temat: „Badanie migracji i przestrzennych wymagań jelenia europejskiego (Cervus elaphus) w Karkonoszach”, obejmujący śledzenie metodą teledetekcji satelitarnej migracji wybranej liczby jeleni po obydwu stronach Karkonoszy. Planujemy zebranie danych o ich aktywności dobowej, areale występowania, wpływie człowieka na ich behawior.Czynna ochrona gatunków zwierząt - kuraki leśne cietrzew. Kontynuacji podlegać będą dotychczas podejmowane zabiegi zmierzające do kształtowania korzystnych warunków dla karkonoskiej populacji cietrzewia tj. ograniczenie sukcesji roślinności drzewiastej na tokowiskach, wykonywanie czyszczeń wczesnych i późnych w wysoko położonych młodnikach świerkowych dla utrzymania zróżnicowania przestrzennego tj. mozaiki lasu i otwartej przestrzeni jako potencjalnych miejsc bytowania. Planujemy rozpoczęcie badań nad przemieszczaniem ptaków w rytmach dobowych, sezonowych, potencjalnym oddziaływaniem obecności człowieka na behawior dzięki wykorzystaniu telemetrii satelitarnej. Przewidujemy w tym celu konieczność odłowu 4 ptaków dla założenia im nadajników GPS. Dla ochrony lęgów kuraków leśnych planowany jest odstrzał redukcyjny drapieżników- lisa i jenota. Czynna ochrona gatunków zwierząt – bezkręgowce związane z drewnem projektowane zabiegi w ekosystemach objętych ochroną czynną (renaturalizacji i przebudowy) mają korzystnie wpływać na bezkręgowce poprzez oddziaływanie na miejsca ich bytowania tj. przywracającą dominację gatunków liściastych w drzewostanach dolnoreglowych. W związku z małym zróżnico-waniem wiekowym drzewostanów dolnoreglowych, w wielu fragmentach brakuje drewna gatunków liściastych podlegającego mineralizacji. Dla stworzenia nisz ekologicznych dla gatunków bytujących na rozkładającym się drewnie planujemy wyznaczanie pojedynczych drzew liściastych do wycięcia, obalenia. Drzewa te po ścięciu podlegają rejestracji i są pozostawiane na gruncie będąc cennym materiałem do badań na temat sukcesji grzybów, roślin zwierząt wraz z powolnym rozkładem drewna. W 2013 roku planujemy podjęcia tematu badawczego: „Badania nad biocenozami związanymi z drewnem w lasach Karkonoskiego Parku Narodowego - owady saproksyliczne, drapieżne i pasożytnicze.,” dotyczącego sukcesji zasiedlania drewna podlegającego stopniowemu rozkładowi z nakierowaniem na bezkręgowce, ale także z uwzględnieniem grzybów i roślin występujących na drewnie jako środowisk życia bezkręgowców. Planujemy założenie powierzchni obserwacyjnych w trzech transektach we wschodniej, środkowej i zachodniej części Parku. Powierzchnie będą odzwierciedlały zróżnicowanie bazy rozwojowej co do gatunków drewna, warunków klimatycznych zmieniających się wraz z wysokością nad poziomem morza. Przewidujemy nieinwazyjne metody obserwacji jak izolatory, penetracja terenu połączona z dokumentowaniem za pomocą makrofotografii. Z inwazyjnych metod planujemy: pozyskiwanie fragmentów pni do hodowli w warunkach kontrolowanych, przesiewanie próchna, pułapki Barbera, pozyskiwanie, przetrzymywanie, preparowanie bezkręgowców dla oznaczenia gatunku i dokumentowania obserwacji. W ramach prac badawczych inwentaryzacji podlegać będzie zasobność w martwe drewno drzewostanów Parku, metodą szacowania na transektach (metoda linii siecznych Browna). Rozpoczęcie tematu zostanie poprzedzone uzyskaniem stosownych decyzji administracyjnych w odniesieniu do gatunków chronionych pozwalających na chwytanie i przetrzymywanie zwierząt żywych.Czynna ochrona gatunków zwierząt – bezkręgowce motyle. Kontynuowane będą starania o restytucję niepylaka apollo, poprzez hodowlę roślin żywicielskich oraz wystąpienia o przekazanie egzemplarzy niepylaka do hodowli w Karkonoskiego Banku Genów. Hodowla na terenie Parku będzie poprzedzona uzyskaniem stosownych zezwoleń decyzji administracyjnych. W celach edukacyjnych prowadzony będzie zbiór jaj, stadiów larwalnych pospolitych gatunków motyli celem hodowli w motylarni, towarzyszyć temu będzie hodowla roślin nektarodajnych w ramach otoczenia Karkonoskiego Banku Genów. Podjęte zostaną badania rozmieszczenia oraz wielkości populacji motyli dziennych na terenie Karkonoszy w ramach realizacji projektu „Fauna Karkonoszy”. Obserwacje obejmować będą różne stadia rozwojowe motyli, zakładamy bezinwazyjną formę badań. Dopuszczamy jednak przypadki pozyskiwania pojedynczych egzemplarzy w celach dokumentacyjnych (dla gatunków chronionych po uzyskaniu stosownych decyzji). Planowane do realizacji w 2013 roku zabiegi ochronne są elementem wieloletniej strategii ochrony przyrody przyjętej zapisami opracowanego w 1996 roku Planu Ochrony Parku, a także wytycznymi członków Rady Naukowej Parku, efektami prowadzonych badań naukowych i monitoringu realizowanych zabiegów. Są zgodne z zapisami opracowań wykonanych na potrzeby projektu planu ochrony Parku, tj. Planu ochrony ekosystemów nieleśnych Karkonoskiego Parku Narodowego, Operatu ochrony ekosystemów leśnych Karkonoskiego Parku Narodowego, Monitoringu gatunków Natura 2000. Wprowadzony podział obszaru Parku na rodzaje ochrony oraz ustalenie miejsc udostępnianych w celach naukowych, edukacyjnych, kulturowych, turystycznych, rekreacyjnych i sportowych, opracowano w formie tabelarycznej. Określono również maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu Parku, udostępnionego dla realizacji wskazanego celu. W przypadku udostępniania obszaru Parku do celów sportowych poprzez wyznaczenie wybranych obszarów w Kotle Małego Stawu i Wielkim Śnieżnym Kotle do szkoleń z zakresu poruszania w trudnych warunkach terenowych, warunkiem ich realizacji w określonych terminach będzie odpowiednio gruba pokrywa śnieżno lodowa, niwelująca oddziaływanie aktywności człowieka na składniki przyrody ożywionej. W przypadku stwierdzenia aktywności zagrożonych gatunków zwierząt w wyznaczonych obszarach, udzielone zezwolenia będą podlegały anulowaniu. Zadania ochronne zawarte w zarządzeniu przyczynią się do zachowania siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony na obszarach Natura 2000 „Karkonosze” PLB020007 i PLH020006 znajdujących się na terenie Parku poprzez objęcie siedlisk będących zainteresowaniem Wspólnoty Europejskiej ochroną ścisłą lub ochroną czynną zachowawczą. Gatunki, populacje zagrożone poddane są monitoringowi liczebności. W stosunku do gatunków roślin przewidujemy kontynuację ich ochrony ex-situ - utrzymanie w uprawie w Żywym Banku Genów Jagniątków. Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.PAGE \* MERGEFORMAT32PAGE PAGE PAGE \* MERGEFORMAT1UZASADNIENIE1Agata Dąbrowska22013-01-25T11:08:00Z2013-01-29T08:49:00Z2013-01-29T08:49:00Z0321321679296Microsoft Office Word0660184falseTytuł1UZASADNIENIEfalse92328falsefalse14.0000