/n/sZPeCw8mOiXAjUAY21dcbdDU=grGEP+h+Rw+0nnTZLq0z2/LQikk=LIoehwITz7Al+1mcBc4DwVRfuGwxxkiVq/UUq/4+KT+Utosy0pIkN0Hhu6EKuvEa Wd6dnopZy8WTJEiQJvBdldLfR9GBQKfGA80yPLZTGvaXwOBv1vAj1zPn3xcOgtTN OmWDPXHPQgVE61KaG7mKHFpoIhancWSCVujTPApaUF4=MIIE5TCCA82gAwIBAgIDBByRMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxCzAJBgNVBAYTAlBM MSIwIAYDVQQKExlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRMwEQYDVQQDEwpD RVJUVU0gUUNBMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTAeFw0xMTEyMDIyMDE5MDda Fw0xMzEyMDEyMDE5MDdaMIH3MTEwLwYDVQQDDChNYXJjaW4gS29yb2xlYzsgTWlu aXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMQ8wDQYDVQQqDAZNYXJjaW4xEDAOBgNVBAQM B0tvcm9sZWMxGjAYBgNVBAUTEVBFU0VMOjY4MTIyNDAwNDkwMSEwHwYDVQQKDBhN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExKjAoBgNVBBAwIQwOV2F3ZWxza2EgNTIv NTQMDzAwLTkyMiBXYXJzemF3YTERMA8GA1UEBwwIV2Fyc3phd2ExFDASBgNVBAgM C21hem93aWVja2llMQswCQYDVQQGEwJQTDCBnzANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOBjQAw gYkCgYEAl8Hc2Vmiz9DxscsI6p8KOpM+1JSU9lKr93Z/uK2tWxuR5hKTirx3b9da LpzssO415C3ZYhesZD5y6+cd4OjTZx1g6a5vpQFJxBBUjmxgZ1ZVw/sJcGJgznd3 luQL9Drlah0JTOE/En7b7b0e1/5+tMlJCQzwf5JiBGdnksDjuNUCAwEAAaOCAZYw ggGSMA4GA1UdDwEB/wQEAwIGQDCB9QYDVR0gAQH/BIHqMIHnMIHkBgsqhGgBhvZ3 AgQBATCB1DAtBggrBgEFBQcCARYhaHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5 dG9yaXVtMIGiBggrBgEFBQcCAjCBlQyBkkNlcnR1bSBRQ0EgUHJvZmVzam9uYWxu eSAtIGt3YWxpZmlrb3dhbnkgY2VydHlmaWthdCB3eWRhbnkgcHJ6ZXogVW5pemV0 byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLiB6Z29kbmllIHogd3ltYWdhbmlhbWkgVXN0YXd5 IG8gcG9kcGlzaWUgZWxla3Ryb25pY3pueW0uMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwLwYDVR0f BCgwJjAkoCKgIIYeaHR0cDovL2NybC5jZXJ0dW0ucGwvcWNhMDkuY3JsMCgGCCsG AQUFBwEDBBwwGjAIBgYEAI5GAQEwDgYJKoRoAWUDAQECCgEEMB8GA1UdIwQYMBaA FE8UzKJXEoLo6Iwwb2Aj3RXgZk6wMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQBX4i03vLHK e/8bD6HQ2K003ExrReUo6VE6xUsVPgy9xMfcp6H4OlakaEnU8U2y865OvWBACPVB 4mrs+nh/d49EffFVnaUUV/OpOovfRfGfSVRPY/1X0DA4HPhfoAKnzg9rrMn2oC1Y GTZOa8IOX59JUijjORdBMaTZwN8PAlCDseWfE6U/wFap2cJ50W3O2ftJ8alenBQC /jCPVA9E4e8Z4PER8Qozr7lsAPVvZG4LwI5wS6yUd4g6zwEj2zUBS29bfIIwtRLh ywYxIjsrBnO7TV7tQkUiH6j6QTiLdlDXrD6Hk/SQKguIuDJeqNDosLOB4A/6zgTJ XoZq1V25RVep2013-01-29T15:05:11+01:00nz/eaqkUqA/RZIgNcyslYmo63ps=serialNumber=Nr wpisu: 1,CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL269457MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarządzenie MŚ w sprawie zadańochronnych dla Białowieskiego PN - załaczniki-2.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIawYJKoZIhvcNAQcCoIIIXDCCCFgCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHUBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBxASBwTCBvgIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBTG JSVLvyx7giHjCre6+lFWujJBcQIFAIUW/8IYDzIwMTMwMTI5MTQwNTE4WjADAgEB AgkAuKgXhlu0MamgYaRfMF0xFDASBgNVBAUTC05yIHdwaXN1OiAyMQswCQYDVQQG EwJQTDEiMCAGA1UECgwZVW5pemV0byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLjEUMBIGA1UE AwwLQ0VSVFVNIFFUU0GgggSZMIIElTCCA32gAwIBAgIUMZ6U4V37ivoYbp5D0Ika 3SwNCSEwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1p bmlzdGVyIHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5h cm9kb3dlIENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpMB4XDTA5MTIwMTA5 MDMyNloXDTE0MTIwMTIzNTk1OVowXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJ BgNVBAYTAlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQw EgYDVQQDDAtDRVJUVU0gUVRTQTCCASIwDQYJKoZIhvcNAQEBBQADggEPADCCAQoC ggEBALVjWsSN82tK+N8YuHLj9/QE1Zf5ncTD0+HY7EK2A/USkQSx6/ZCFE/0D0om c9RlSQYWqMwfPWHwIa0vCr2PBCabyP8osFfGK+piqBm9XRHHvJhpl332WTNY8WIS fj73aEEdzgUYCxqb+e2AK0aJTBZWLgv06Eat2JGb8O1Z4elcT3cBjKpxjfKQ1eSi zeCs1+eP8KzBY00hkxaBmYtYgsjsWi5STT++g4FAxqHgfuQvSqJw0mPEpWH8il7T qJ4SGr3LRiNMSy0g4pbt9+QWnzS8jaEB09O4eO+BKZHNmkwdzxS7fQay283CTStA 4SXhWzYLJgyFdi+jgX+tat2EJRsCAwEAAaOCATowggE2MBYGA1UdJQEB/wQMMAoG CCsGAQUFBwMIMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwgasGA1UdIwSBozCBoIAUWTQM+33nRQFv yXCWwk4G+A+BQ/ahcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3Rl ciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93 ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KYIUYqcNBMMkuNQnVsw/gWvy 6zLvBxkwMQYDVR0gAQH/BCcwJTAjBgRVHSAAMBswGQYIKwYBBQUHAgEWDXd3dy5u Y2NlcnQucGwwDgYDVR0PAQH/BAQDAgbAMB0GA1UdDgQWBBQCoGMKzs4B8vanMT39 9c8VYQ4sIDANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEABNAsXLhkGc5+7apbCOVypF5AJOkm RbH4BXJrZSOxdscqzhARsu0UQ7pRfZmOgKhhwzKLHVT/+eaKjttL6fGJ9CCTi6CM +mpsL24htrZD8GJDPKjUGmzlQHXAwD6wQAV3OcybnDn9l/k3I4bSBN4hKe1jfikt 2l7mvQAOUyR4NXC1XkM+f/6orOIu6MflYv1YIYh3FtZZpXtpLdDVtX4WJSV+G2pr X4ZyDRxXMAQ+xSd96PUom0Os3iy9u/ylIHLc8kyaDXEawtRtc1RjwMcZ0rG3bbeH pV8OCr/fCK2PvUI9T83NcVjwBfxfxIpZeEZ1MRrnaQa8/5cWwh8digTYiTGCAtAw ggLMAgEBMIGGMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3RlciB3bGFz Y2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93ZSBDZW50 cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUMZ6U4V37ivoYbp5D0Ika3SwNCSEw CQYFKw4DAhoFAKCCAR4wGgYJKoZIhvcNAQkDMQ0GCyqGSIb3DQEJEAEEMBwGCSqG SIb3DQEJBTEPFw0xMzAxMjkxNDA1MThaMCMGCSqGSIb3DQEJBDEWBBQG4j04nloL GsxiO+HhbBwvjmqh0zCBvAYLKoZIhvcNAQkQAgwxgawwgakwgaYwgaMEFPLVsXyc s8sB54s0M1zUjhJDb8zLMIGKMHKkcDBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwl TWluaXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwm TmFyb2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkCFDGelOFd+4r6 GG6eQ9CJGt0sDQkhMA0GCSqGSIb3DQEBBQUABIIBABQT3ElpToylW2/7KuxUisFZ n+PAMwOtJKdeY3y7fn2wuqprJkKQr5QseUYwWbe2ZE5eJgd2ev6dorwtFAboHBl/ crEaI8gQVp42rE27f15YqAmprkDU708sOBId1j27rCai/al0RJ0LI5ptDHFVQmaz A4u3ilkecc0ePcGChsX5UXNf8/3Csze8kvu92zw7xhQ1pR0ymwdTFARIlje3fi6k Ab3AEWIU/rnvt5dsLWiltnTyQH7j9t+7R+lngJ5kCJQzyaKbcWecEax5B7kUuNDS C6L3Q7YYws5E4E3IaGOTGCB6iATbojWgxSlmTkBIrmmFqEwilYlFgaAKmEqORTw=Załączniki do zarządzeniaMinistra Środowiska nr ....z dnia .............................. r.Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ SPOSOBY ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓW1. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania1Zagrożenia dotyczące populacji żubra (Bison bonasus): wysoki stopień wsobności populacji,nekrotyczne zapalenie napletka, zmniejszająca się dostępność terenów otwartych,ograniczenia w dostępie do wody, nadmierna koncentracja stad zimą, izolacja przestrzenna niewielkich populacji, wysoki stopień zarażenia pasożytami, kłusownictwoMonitoring parametrów populacji (w tym śmiertelność, rozrodczość, struktura wiekowo-płciowa).Odłowy i przesiedlenia mające na celu tworzenie i wzmacnianie populacji poza Puszczą Białowieską.Eliminacja osobników agresywnych lub wykazujących objawy chorobowe.Monitoring występowania chorób zakaźnych i inwazyjnych u zwierząt eliminowanych i odławianych.Porządkowanie i odkażanie zimowych miejsc dokarmiania oraz wodopojów. Działania lekarsko-weterynaryjne mające na celu zapobieganie i zwalczanie epizoocji i pasożytów. Konserwacja i budowa wodopojów. Utrzymywanie i tworzenie atrakcyjnych miejsc żerowych. Dążenie, w porozumieniu z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe, zwanym dalej „PGL LP”, do odtworzenia i poprawy stanu łąk na obszarze do 300 ha, zarządzanym przez PGL LP.Rozpraszanie zimowego dokarmiania w celu zmniejszenia koncentracji stad, w porozumieniu z PGL LP. Inicjowanie i wspieranie działań mających na celu tworzenie korytarzy ekologicznych na zewnątrz Parku (na poziomie lokalnym i ponadlokalnym) oraz przez granicę państwową – na poziomie transgranicznym z częścią puszczy po stronie białoruskiej. Podejmowanie wspólnie z Policją i służbami PGL LP, działań prewencyjnych w otulinie Parku w celu eliminacji kłusownictwa 2Rozprzestrzenianie się gatunków obcych, sprzyjających synantropizacji siedlisk, takich jak:9170 grąd subkontynentalny Tilio–Carpinetum, 91E0 łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe) Monitoring występowania gatunków obcych na terenie Parku i w jego otulinie.Eliminacja gatunków obcych na terenach objętych ochroną czynną lub krajobrazową z użyciem metod mechanicznych.Zapobieganie rozprzestrzenianiu się gatunków obcych.Ograniczanie form antropopresji sprzyjających pojawianiu się gatunków obcych 3Zmiany stosunków wodnych (obniżanie się poziomu wód gruntowych, zanikanie zbiorników wodnych, eutrofizacja) zagrażające w szczególności: 1) siedliskom przyrodniczym: 91DO – bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne),91E0 – łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe); siedliskom gatunków:1014 – poczwarówka zwężona (Vertigo angustior),1016 – poczwarówka jajowata (Vertigo moulinsiana),1060 – czerwończyk nieparek (Lycaena dispar),1065 – przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia),1166 – traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) Monitoring hydrologiczny wód gruntowych i wód w głównych ciekach naturalnych, w tym procesu erozji dna rzeki Narewki,w razie potwierdzonej badaniami hydrogeologicznymi potrzeby poprawy stosunków wodnych oraz podjęcie działań zmierzających do spowolnienia procesu erozji dna rzeki Narewki oraz spowalnianie odpływu wód opadowych i roztopowych za pomocą urządzeń piętrzących.Konserwacja i utrzymanie istniejącej infrastruktury hydrotechnicznej.Monitorowanie populacji bobra (Castor fiber)4Procesy sukcesji naturalnej prowadzące do zarastania i zmniejszania powierzchni półnaturalnych siedlisk ekosystemów nieleśnych (siedlisk przyrodniczych): 6230 – niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie);6410 – zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion);6510 – niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) i związane z nimi gatunkiUsuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów oraz wypasanie zwierząt gospodarskich lub koszenie roślinności zielnej na terenach łąkowych charakteryzujących się wysoką różnorodnością biologiczną lub posiadających duże znaczenie jako miejsca żerowania zwierząt5Zanikanie gatunków i ich ostoi, w szczególności:bocian czarny (Ciconia nigra),orlik krzykliwy (Aquilla pomarina),ryś (Lynx lynx),przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia),rozmiazg kolwieński (Phyto kolwensis),leniec bezpodkwiatkowy (Thesium ebracteatum),sasanka otwarta (Pulsatilla patens)Ograniczanie niepokojenia zwierząt, poprzez udostępnianie terenu dostosowane do wymagań ochrony gatunków.Dostosowanie czasu i zakresu wykonywania zabiegów ochrony czynnej do potrzeb gatunków.Pozostawianie martwych drzew.Monitoring liczebności gatunków priorytetowych.Utrzymanie dostępności miejsc zimowania nietoperzy (Chiroptera) w remontowanych obiektach6Drapieżnicza presja zdziczałych psów i kotów na gatunki zwierząt bytujących na obszarze ParkuMonitoring wpływu zdziczałych psów i kotów na populacje zwierząt na obszarze Parku.Wyłapywanie zdziczałych psów i kotów na obszarze objętym ochroną czynną i krajobrazową wraz z dalszym postępowaniem, zgodnym z wymaganiami ustawy z dnia 12 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002, z późn. zm.)7Ocienienie stanowisk, ustępowanie gatunków światłolubnych i ciepłolubnych, skutkujące regresją stanowisk – zagrożenia dla gatunków:bogatek wspaniały (Buprestis splendens),leniec bezpodkwiatkowy (Thesium ebracteatum),sasanka otwarta (Pulsatilla patens) Utrzymanie lub kształtowanie właściwych warunków siedliskowych w dostosowaniu do biologii gatunków będących przedmiotami ochrony, m.in. przez:utrzymywanie najcenniejszych otwartych powierzchni nieleśnych przez wypas, cykliczne koszenia i usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów z sukcesji naturalnej,odtwarzanie stanowisk gatunków,kształtowanie właściwych warunków siedliskowych sprzyjających utrzymaniu populacji gatunków będących przedmiotem ochrony,przechowywanie nasion w bankach nasion,hodowla gatunków roślin w warunkach ex situ,monitoring gatunków priorytetowych8Intensyfikacja udostępnienia terenu powodująca pogarszanie stanu walorów przyrodniczych ParkuMonitoring liczby osób wchodzących na teren Parku, zwłaszcza w obszarze ochrony ścisłej.Monitoring uszkodzeń roślinności i gleb przy szlakach turystycznych.Utrzymanie ograniczeń w udostępnianiu najcenniejszych obszarów.Rozbudowa infrastruktury zabezpieczającej przedmioty ochrony przed degradacją.Inicjowanie i wspieranie powstawania atrakcji turystycznych i edukacyjnych poza granicami Parku.Wykonywanie ocen oddziaływania na przedmioty ochrony planowanych zmian w sposobie udostępnienia obiektów przyrodniczych Parku9Obszar Parku niewystarczający dla ochrony dużych ssaków wymagających większego areału osobniczego i warunków do swobodnej migracji, w szczególności:1) wilk (Canis lupus), 2) ryś (Lynx lynx), 3) żubr (Bison bonasus) Inicjowanie i wspieranie działań mających na celu tworzenie korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym, ponadlokalnym i transgranicznym.Zacieśnianie wzajemnej współpracy międzynarodowej z białoruskim Parkiem Narodowym „Belovezhskaya Pushcha” w celu propagowania i poszukiwania rozwiązań zmierzających do zapewnienia warunków dla migracji dużych ssaków przez granicę państwa (w odniesieniu do populacji żubrów (Bison bonasus) bytujących po obu stronach granicy państwowej – po uprzednim uzyskaniu niezbędnego potwierdzenia naukowego co do zasadności łączenia tych dwóch populacji) 10Pożary – zagrożenia wynikające z III kategorii zagrożenia pożarowegoOpracowanie w porozumieniu z Państwową Strażą Pożarną, zwaną dalej „PSP”, strategii postępowania dla każdego obiektu.Utrzymanie pasów przeciwpożarowych od strony polany białowieskiej.Monitoring zagrożenia pożarowego ekosystemów.Utrzymywanie dyżurów przeciwpożarowych w okresach zwiększonego zagrożenia pożarowego.Edukacja społeczeństwa.Działania profilaktyczne podejmowane we współpracy z PGL LP i PSP.Wspieranie starań o dofinansowywanie i doposażanie jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej na terenie gmin przylegających do Parku11Pogarszanie się stanu obiektów dziedzictwa kulturowegoRewitalizacja Parku Pałacowego.Remonty obiektów zabytkowych.Zabezpieczenie stanowisk archeologicznych przed nieuprawnioną eksploracją.Działania edukacyjne zmierzające do podtrzymania i kształtowania świadomości społeczności lokalnych, poczucia tożsamości i odpowiedzialności za dobra kultury materialnej i niematerialnej.Zachowanie tradycyjnego nazewnictwa obiektów kultury materialnej.Współpraca ze służbami konserwatorskimi, jednostkami samorządu terytorialnego i organizacjami pozarządowymi12Wypłycanie i zarastanie stawów w Parku PałacowymPogłębienie stawów i usunięcie nagromadzonego osadu13Niezgodne z prawem korzystanie z zasobów Parku między innymi w wyniku: kłusownictwa,nielegalnego zbioru chronionych gatunków roślin i zwierząt,nieuprawnionego ruchu pojazdów samochodowychWspółpraca z Policją, PGL LP i Strażą Graniczną w zakresie prewencji.Patrolowanie zagrożonych obszarów i obiektów Parku.Usuwanie urządzeń kłusowniczych.Kontrola osób odławiających zwierzęta oraz zbierających rośliny lub grzyby.Szkolenie pracowników Parku i PGL LP oraz funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej w zakresie umiejętności rozpoznawania gatunków grzybów, flory i fauny objętych ochroną14Niedostateczny zakres poznania zasobów, tworów i składników przyrody, zasobów kulturowych oraz procesów ekologicznychProwadzenie inwentaryzacji przyrodniczej i dóbr kultury materialnej.Rozwijanie badań naukowych i monitoringu środowiska przyrodniczego2. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania1Zagrożenia dotyczące populacji żubra (Bison bonasus):pogłębianie się stopnia wsobności,pojawianie się nowych chorób zakaźnych i inwazyjnych,niekorzystne zmiany w strukturze populacji,zagrożenie integralności ostoi w wyniku zmian w sposobie zagospodarowania Puszczy BiałowieskiejMonitoring liczebności i stanu zdrowotnego populacji.Minimalizacja kontaktu osobników z osobami postronnymi w okresach zwiększonego zagrożenia epizoocjami.Wymiana osobników pomiędzy populacjami wolnymi i hodowlami zamkniętymi.Usuwanie z populacji osobników chorych, agresywnych, osłabionych.Monitoring występowania chorób zakaźnych i inwazyjnych u zwierząt eliminowanych i odławianych.Podejmowanie działań lekarsko-weterynaryjnych mających na celu profilaktykę oraz zwalczanie epizoocji i pasożytów.Wspieranie działań mających na celu zapewnienie integralności ostoi w Puszczy Białowieskiej.Dopuszczenie większego wpływu czynników naturalnych na kształtowanie liczebności i struktury populacji2Wzrost presji antropogenicznej związanej z udostępnieniem turystycznym obszaru ParkuMonitoring liczby osób korzystających z obiektów Parku.Monitoring wpływu presji antropogenicznej na przedmioty ochrony udostępnianego terenu3Wzrost zagrożenia pożarowegoMonitoring stopnia zagrożenia pożarowego.Utrzymywanie dyżurów i patroli przeciwpożarowych w okresach najwyższego zagrożenia pożarowego.Utrzymanie sprzętu i infrastruktury służącej ochronie przeciwpożarowej4Pogorszenie stanu zachowania dóbr kultury materialnej Ocena stanu zachowania obiektów i stanowisk.Współpraca ze służbami konserwatorskimi i organizacjami pozarządowymi.Zachowanie i przywracanie tradycyjnych nazw miejsc i obiektów3. Zagrożenia zewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania1Niekontrolowane rozprzestrzenianie się gatunków obcych związane z synantropizacją siedlisk, w szczególności: 9170 – grąd subkontynentalny Tilio–Carpinetum,91E0 – łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe(Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe) Wypracowanie i wdrożenie w porozumieniu z PGL LP, lokalnymi samorządami i innymi instytucjami z obszaru Puszczy Białowieskiej wspólnej strategii postępowania z gatunkami inwazyjnymi.Likwidacja pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych na etapie poprzedzającym ich pojawianie się w granicach Parku.Podejmowanie współpracy z zainteresowanymi stronami odnośnie do edukacji związanej z gatunkami obcymi2Niska liczebność i wysoki stopień homozygotyczności światowej populacji 2647 – żubra (Bison bonasus)Prowadzenie hodowli żubra (Bison bonasus) ex situ.Wspieranie powstawania nowych hodowli zamkniętych i stad wolnych poza Puszczą Białowieską, a także prowadzenie Księgi Rodowodowej Żubrów3Zanikanie tradycyjnego krajobrazu polany białowieskiej, polany masiewskiej, polany pogorzeleckiej oraz agrocenoz, zagrażające w szczególności gatunkom:bocian czarny (Ciconia nigra),orlik krzykliwy (Aquila pomarina),derkacz (Crex crex), jarzębatka (Sylvia nisoria),gąsiorek (Lanius collurio)Współpraca z lokalnymi samorządami w zakresie rewitalizacji i utrzymania punktów i miejsc widokowych na przedpolu Parku.Edukacja społeczności lokalnych na rzecz konieczności zachowania tradycyjnych elementów architektonicznych wsi puszczańskich wraz z dotychczasowym przestrzennym usytuowaniem zabudowy jako cech charakterystycznych krajobrazu kulturowego.Propagowanie tradycyjnych form upraw rolnych i ekstensywnego użytkowania łąk.Postulowanie odpowiednich regulacji do dokumentów planistycznych odnośnie do potrzeby wyłączania z zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej fragmentów polan stanowiących zagrożenie dla walorów przyrodniczych Parku oraz przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000.Podejmowanie działań związanych z wykupem gruntów niestanowiących własności Skarbu Państwa4Sytuacje konfliktowe związane ze szkodami w uprawach i płodach rolnych powodowane przez populację żubra (Bison bonasus) Poprawa warunków żerowania wewnątrz kompleksu leśnego. Edukacja rolników w zakresie postępowania z gatunkiem żubra (Bison bonasus) i zapobiegania szkodom.Kontraktacja łąk i plonów z przeznaczeniem dla gatunku żubra (Bison bonasus).Odstraszanie (płoszenie), odławianie i przesiedlanie osobników uporczywie powodujących szkody.Odławianie, przesiedlanie, eliminacja osobników agresywnych 5Brak łączności przestrzennej pomiędzy siedliskami gatunków bytujących na terenie Parku i ich siedliskami na pozostałym obszarze Puszczy Białowieskiej powodującej pogorszanie się stanu ochrony gatunków: ryś (Lynx lynx),rozmiazg kolweński (Pytho kolwensis)Inicjowanie i wspieranie wyznaczania, we współpracy z PGL LP, korytarzy ekologicznych pomiędzy obszarem Parku a lasami o dużym stopniu naturalności oraz pomiędzy Puszczą Białowieską i innym kompleksami leśnymi, charakteryzujących się mozaikowym zróżnicowaniem struktury siedlisk leśnych typowym dla lasów o charakterze naturalnym (wykroty, złomy, duże zwarcie drzewostanu, obecność polan śródleśnych oraz odnowień naturalnych wraz z zasobami martwego drewna na poziomie powyżej 10% zapasu drzewostanu).Zapobieganie tworzeniu i dążenie do ograniczania wpływu barier migracyjnych (drogi udostępnione do ruchu publicznego, zbyt mała ilość starych, martwych drzew) w sąsiedztwie Parku 6Gospodarka łowiecka na terenach poza otuliną, bezpośrednio przylegających do Parku (polana białowieska, polana masiewska i polana pogorzelecka)Współpraca z PGL LP w procesie tworzenia planów łowieckich dla terenów sąsiadujących z Parkiem 7Zbyt mała ilość martwych i obumierających drzew w otulinie Parku, zagrażająca zwłaszcza gatunkom: zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinus),ponurek schneidera (Boros schneideri),rozmiazg kolweński (Pytho kolwensis),konarek tajgowy (Phryganophilus ruficollis),zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus),dzięcioł zielonosiwy (Picus canus),dzięcioł średni (Dendrocopos medius),dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos),dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus),muchołówka mała (Ficedula parva),muchołówka białoszyja (Ficedula albicolis)Popieranie prowadzonych przez PGL LP działań dotyczących pozostawianie martwych i obumierających drzew w otulinie Parku8Niszczenie populacji rzadkich gatunków przez kolekcjonerów zagrażające w szczególności gatunkom:bogatek wspaniały (Buprestis splendens),rozmiazg kolweński (Pytho kolwensis),konarek tajgowy (Phryganophilus ruficollis),zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus),przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia),Współpraca ze Strażą Leśną, Policją i Strażą Graniczną w zakresie kontroli osób odławiających owady oraz zbierających rośliny lub grzyby.Organizacja szkoleń dla pracowników Parku oraz funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Leśnej i PGL LP w zakresie rozpoznawania gatunków objętych ochroną prawną (współpraca z PGL LP dotyczy terenu otuliny)9Wypadki komunikacyjne ze zwierzętami zagrażające zwłaszcza gatunkom: wilk (Canis lupus),ryś (Lynx lynx),żubr (Bison bonasus),traszka grzebieniasta (Triturus cristatus)Ustawianie tablic informacyjnych przy drogach. Wnioskowanie do zarządców dróg o budowę przejść dla płazów przy remontach lub budowach dróg10Zanieczyszczenia powietrzaPropagowanie w regionie niskoemisyjnych źródeł ciepła oraz wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnych.Ograniczanie ruchu pojazdów spalinowych na terenie Parku i wnioskowanie o wprowadzenie ograniczenia do zarządców terenu w jego bezpośrednim sąsiedztwie11Skażenie wód w wyniku migracji zanieczyszczeń chemicznych z odciekami ze składowisk odpadówWspieranie władz samorządowych w zdobyciu środków na likwidację składowisk odpadów i rekultywację terenu.Likwidacja i rekultywacja dawnego nieeksploatowanego składowiska odpadów na uroczysku „Cegielnia”4. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania1Nadmierny wzrost liczby osób korzystających z obiektów ParkuMonitoring liczby osób korzystających z obiektów Parku.Wprowadzanie okresowych i stałych ograniczeń oraz limitów w dostępie do obiektów poddanych największej presji.Propagowanie i merytoryczne wspieranie tworzenia atrakcji turystycznych i obiektów edukacyjnych poza granicami Parku w celu zminimalizowania i rozłożenia w czasie obciążeń wynikających z nadmiernej presji turystycznej w porozumieniu z zarządcami terenu2Choroby o charakterze epizoocji zagrażające w szczególności populacji żubra (Bison bonasus)Monitoring stanu zdrowotnego populacji żubra (Bison bonasus).Opracowanie i wdrożenie procedur postępowania w przypadku stwierdzenia epizoocji lub zaobserwowania niepokojących objawów chorobowych u zwierząt.W okresach zagrożenia epizoocjami ograniczanie kontaktów osób postronnych ze zwierzętami i miejscami ich bytowania3Przekroczenie pojemności ekologicznej Puszczy dla zwierząt kopytnych zagrażające pogorszeniem się stanu ochrony żubra (Bison bonasus)Odławianie i przesiedlanie żubrów poza obszar Puszczy Białowieskiej.Opiniowanie planów łowieckich nadleśnictw Białowieża i Browsk w szczególności odnośnie potrzeb regulacji pogłowia jelenia (Cervus elaphus) w ramach prowadzonej gospodarki łowieckiej.Zwiększenie bazy pokarmowej przez utrzymywanie łąk jako istotnej bazy pokarmowej populacji żubra (Bison bonasus) żyjących na wolności 4Zmiany składowych bilansu wodnego ekosystemów i zlewni leśnych. Pogarszanie się jakości wód powierzchniowych i podziemnych. Eutrofizacja wódMonitoring stosunków wodnych (rozpoznanie stanu ekosystemów hydrogenicznych, modelowanie hydrologiczne).W razie potrzeby podejmowanie działań mających na celu poprawę stosunków wodnych.Edukacja społeczeństwa oraz wspieranie działań samorządów w zakresie wyposażenia w kanalizację wszystkich jednostek osadniczych.Likwidacja potencjalnych źródeł zanieczyszczeń wód5Rozprzestrzenianie się pożarów z terenów sąsiadujących z ParkiemUtrzymywanie pasów przeciwpożarowych od strony otwartych terenów osadniczych (polan).Dyżury i patrole przeciwpożarowe w okresach zagrożenia.Utrzymanie sprzętu i infrastruktury służącej celom przeciwpożarowym.Szkolenia pracowników w zakresie profilaktyki pożarowej i walki z pożarami6Wzrost liczebności populacji gatunków inwazyjnych zagrażających siedliskom, w szczególności: 9170 – grąd subkontynentalny (Tilio–Carpinetum),91E0 – łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe(Salicetum albae, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe) Monitoring liczebności populacji gatunków inwazyjnych.Opracowanie strategii postępowania z gatunkami inwazyjnymi na terenie Puszczy Białowieskiej (przy współudziale jednostek naukowych, PGL LP, lokalnych samorządów i innych organizacji) 7Transgraniczny przepływ zanieczyszczeń rzekami –Narewka i Hwoźna, pochodzących z części zlewni na obszarze BiałorusiMonitoring stanu jakości wód.Współpraca ze stroną białoruską w zakresie zgłaszania ewentualnych awarii.Edukacja samorządów lokalnych o możliwościach występowania tego typu zagrożeń i potrzebie ich zgłaszania.Prowadzenie monitoringu hydrologicznego obejmującego ilość i jakość zasobów wodnych rzeki Narewki i rzeki Hwoźnej w pobliżu granicy państwa wraz z możliwością wykorzystania stawów w Parku Pałacowym jako zbiornika buforowego w sytuacjach awaryjnych dla rzeki Narewki 8Prowadzenie prac o charakterze melioracyjnym na obszarze Parku Narodowego „Belovezhskaja Pushha” stwarzających zagrożenia transgraniczne dla stosunków wodnych obszaru Parku i zachowania trwałości siedlisk hydrogenicznychWspółpraca ze stroną białoruską w zakresie identyfikowania zagrożeń transgranicznych i ograniczania ich skutków9Możliwość krzyżowania się osobników gatunku żubra (Bison bonasus) z osobnikami bizona amerykańskiego (Bison bison) i powstanie ewentualnych mieszańcówPropagowanie i wspieranie hodowli żubra (Bison bonasus) czystej linii białowieskiej na obszarze kraju.Podejmowanie szerokich działań edukacyjnych na rzecz uświadamiania zagrożeń dla rodzimej populacji żubra (Bison bonasus) wynikających z ewentualnego sprowadzania bizona amerykańskiego (Bison bison) jako gatunku obcego dla fauny województwa podlaskiego1) Zagrożenia uszeregowano w kolejności od najbardziej istotnego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW, Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃI. Na obszarach objętych ochroną ścisłąA. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja)1Usuwanie wiatrołomów ze szlaków, ścieżek turystycznych i dróg z pozostawieniem biomasy w ekosystemieWedług potrzeb Obwód Ochronny Orłówka2Ręczne usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej na obszarze dróg w celu utrzymania właściwego stanu ich nawierzchni, z pozostawieniem pozyskanej biomasy do naturalnego rozkładu na miejscuTryb (droga): 1) Mogiłkowski, 2) Poprzeczny, 3) Budnicki, 4) Pojedynacki, 5) Sierganowski, 6) Zakole, 7) Dyrekcyjny, 8) Niedźwiedziowski, 9) Orłowski, 10) Masiewski, 11) Objazdowy3Utrzymanie linii podziału powierzchniowego w strefie ochrony ścisłej – odnowienie oznakowania Obwód Ochronny Orłówka4Ochrona ekosystemów leśnych przed organizmami inwazyjnymi rozprzestrzenianymi z odchodami koni i z podawaną im paszą, poprzez: stosowanie worków podogonowych na odchody (lub innych rozwiązań),stosowanie worków na paszęObszar objęty ochroną ścisłą5Monitorowanie liczebności populacji roślin i zwierząt.Prowadzenie rejestru obserwacjiObwód Ochronny OrłówkaB. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Remont kapitalny mostków na drogach w celu utrzymania ich przejezdności z zastosowaniem materiałów miejscowego pochodzenia2 sztukiOddziały – 340C, 341B2Utrzymanie obiektów infrastruktury technicznej – kładka, brama wejściowaWedług potrzebOddziały – 398C, 399C3Remont obiektów infrastruktury turystycznej – kładka turystyczna (remont istniejącej lub wykonanie nowej)402 mOddział 398C4Remonty dróg leśnych (wyrównywanie powierzchni dróg uszkodzonych przez pojazdy konne z wykorzystaniem gruntu miejscowego pochodzenia)1,5 kmOddziały – 398B, 398C, 398G5 Remont przepustów (rozkopanie, uzupełnienie ubytków, uszczelnienie w oparciu o materiał miejscowego pochodzenia)2 sztukiOddziały –373D, 344D6Utrzymanie tras turystycznych – minimalizacja skutków antropopresji (ograniczenie szerokości ścieżki poprzez sztuczne bariery, wykładanie pomostów, inne metody)Według potrzebObwody ochronne Orłówka i Hwoźna7Utrzymanie obiektów turystycznych (wykaszanie roślinności zielnej drobne naprawy, konserwacja)1 sztukaOddział 226Ac8Utrzymanie szlaków turystycznych: odnowienie oznakowania, odsłanianie oznakowania,utrzymanie przejezdności (przecinanie złomów i wywrotów z pozostawieniem biomasy)5 kmOddziały – 226A, 226B, 227A, 227B, 192A, 192B, 193C, 193D9Utrzymanie i drobne naprawy dróg do celów przeciwpożarowych i monitoringu stanu ekosystemów: wykaszanie poboczy,usuwanie nalotu drzew i krzewów z poboczy,odśnieżanie,mechaniczne lub ręczne równanie, wałowanie, nawożenie żwiru,obcinanie nawisów gałęzi,usuwanie złomów i wywrotów z pozostawieniem biomasy,odwadnianie zastoisk wód,remont przepustów (rozkopanie, wymiana uszkodzonych elementów, uszczelnienie, przysypanie żwirem, faszynowanie skarp, profilowanie nawierzchni),zachowanie niezbędnego okresu kwarantanny (sezonowania) dla wszelkich materiałów technologicznych obcego pochodzenia (żwir, piasek, itp.) Według potrzebObwód Ochronny Hwoźna 5 sztukiOddziały – 225Aa, 193Ci, 192Bi, 192Db, 226 Di10Bieżąca konserwacja tablic i znaków (czyszczenie, konserwacja, drobne naprawy, wymiana na nowe)Według potrzeb Obwody ochronne Orłówka i Hwoźna11Oznakowanie strefy ochrony ścisłej (ustawienie tablic)Do 32 sztukPółnocna granica strefy ochrony ścisłej, Obwód Ochronny Hwoźna12Odnowienie oznakowania podziału powierzchniowego,malowanie linii na drzewach,malowanie słupków podziału powierzchniowego,uzupełnienie brakujących słupków1,5 kmOddziały – 259A, 259B, 259CWedług potrzebObwody ochronne Orłówka i HwoźnaObwody ochronne Orłówka i Hwoźna13Odnowienie oznakowania szlaków turystycznych: odnowienie istniejących lub naniesienie nowych oznakowań,usunięcie nawisów gałęzi przysłaniających oznakowaniaWedług potrzebObwód Ochronny Hwoźna14Naprawa i konserwacja ogrodzeń mogiłek i krzyżyWedług potrzebOddziały – 399Ac, 370Cg, 369Gg15Ustawienie tablice edukacyjno-informacyjnych przy szlakach Według potrzebObwód Ochronny HwoźnaII. Na obszarach objętych ochroną czynną A. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Ręczne utrzymanie powierzchni pasa przeciwpożarowego typu A wokół miejsca ogniskowego w stanie bez pokrywy roślinnej, poprzez usuwanie martwych i zamierających drzew oraz gałęzi z pasa0,2 kmOddziały – 368Ak, 368Aj, 368Al, 368An2Mechaniczne i ręczne utrzymanie mineralizowanie pasów przeciwpożarowych 3,5 kmOddziały – 400C, 400D, 401C,401D, 401F, 339D3Monitorowanie rozwoju populacji kornika drukarza (Ips typographus) poprzez wykładanie pułapek feromonowych - zakup 2 serii feromonów, wymiana zużytych elementów pułapek, obsługa (kontynuacja z lat poprzednich).Monitorowanie rozwoju populacji kornika drukarza (Ips typographus) na terenie Obwodu Ochronnego Hwoźna60 pułapek feromonowychOddziały – 158Ad, 158Bc, 189Ac, 313Bc, 313Cf, 105Bb, 105Da, 106Bj, 106Bg, 107Bi, 108Ac, 133Bd, 133Cc, 133Ci, 164Ba, 195Dc, 111Cg, 136Ci, 136Dh, 228Ac, 229DfObwód Ochronny Hwoźna4Likwidacja pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych: klon jesionolistny (Acer negundo) - jednorazowe wycięcie drzew oraz usuwanie ich odnowienia w miesiącach od maja do września (kontynuacja z lat poprzednich),klon jawor (Acer pseudoplatanus) - jednorazowe, ręczne i mechaniczne wycięcie drzew w terminie od maja do września (kontynuacja z lat poprzednich),winobluszcz (Partenocissus inserta) - sukcesywne ręczne i mechaniczne wycinanie i karczowanie; w terminie od maja do września (kontynuacja z lat poprzednich),turzyca drżączkowata (Carex bryzoides) - przykrycie runa na okres minimum dwóch lat czarną folią ogrodniczą w miejscu występowania turzycy łącznie z usuwaniem młodych drzew w miejscu zwalczania (kontynuacja z lat poprzednich),dąb czerwony (Quercus rubra) (kontynuacja z lat poprzednich),niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora) - ręczne wykaszanie i usuwanie roślin przed lub w trakcie kwitnienia roślin (kontynuacja z lat poprzednich)Według potrzebOddziały – 159Db, 159Dh, 190Ba, 221Ea, 253Da, 282Ba, 398Gs0,50 haOddziały – 110Ad, 110Ai, 110Aj, 110Ah, 368Al,0,10 haOddziały – 110Ba, 111Ad0,15 haOddziały –136Ca, 196Da, 401Dj5,00 haObwód Ochronny HwoźnaWedług potrzebOddziały –161Af, 368A, 420Cc5Monitoring i stałe usuwanie obcych gatunków roślin (ręczne i mechaniczne usuwanie pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych), w szczególności: dąb czerwony (Quercus rubra),dziki bez koralowy (Sambucus racemosa),klon jawor (Acer pseudoplatanus),klon jesionolistny (Acer negundo), niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora),świdośliwa Lamarcka (Amelanchier lamarckii),turzyca drżączkowata (Carex brizoides),winobluszcz zaroślowy (Partenocissus inserta),niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera),ligustr (Ligustrum vulgare),łubin trwały (Lupinus polyphyllos),czeremcha amerykańska (Padus serotina),rdestowiec (Reynourtia spp.), róża pomarszczona (Rosa rugosa),nawłocie (Solidago gigantea, S. canadensis),tawuła nibywierzbolistna (Spiraea × pseudosalicifolia),żywotnik olbrzymi (Thuja plicata)Według potrzebObwody ochronne Orłówka i Hwoźna - obszar objęty ochroną czynną6Utrzymanie właściwego stanu technicznego miejsc czerpania wody do celów przeciwpożarowych (konserwacja podjazdów, oczyszczanie brzegu z roślinności zielnej)3 sztukiOddziały – 130Ch, 160Dg, 189Cc7Utrzymanie odpowiedniego stanu technicznego wiatyWedług potrzebOddział 399C8Naprawy, utrzymanie sprawności dróg dojazdowych dla celów przeciwpożarowych, monitoringu i ochrony zasobów Parku: wykaszanie poboczy,usuwanie młodych drzewi krzewów,odśnieżanie,mechaniczne lub ręczne równanie, wałowanie, nawożenie żwiru,obcinanie nawisów gałęzi,usuwanie połamanych i wywróconych drzew z możliwością częściowego zagospodarowania biomasy, odwadnianie kałuż.Remont przepustów: rozkopanie, wymiana uszkodzonych elementów, uszczelnienie, przysypanie żwirem, faszynowanie skarp, profilowanie nawierzchni,wykonanie nowych przepustów (rozkopanie, umieszczenie przepustu, uszczelnienie, przysypanie żwirem, faszynowanie skarp, profilowanie nawierzchni),zachowanie niezbędnego okresu kwarantanny (sezonowania) dla wszelkich materiałów technologicznych obcego pochodzenia (żwir, piasek itp.), za wyjątkiem prac wykonywanych w oparciu o materiał miejscowego pochodzeniaDo 73 kmDrogi dojazdowe w Obwodzie Ochronnym Hwoźna19 sztukOddziały – 159Db, 159Cg, 313Bd, 253Dh, 105Da, 107Ad, 107Ba, 107Bh, 130Dh, 132Ba, 162Bb, 162Da, 193Ba, 193Bf, 134Ad, 164Dj, 195Da, 133Cb, 110As 3 sztukiOddziały – 190Bb, 221Eh, 229Bf9Utrzymanie polany na Uroczysku Głusze:1) usunięcie obumarłych drzew owocowych, 2) koszenieWedług potrzebOddział 164Bg10Demontaż ogrodzenia na granicy obszaru ochrony czynnej i polany białowieskiej wraz z wywiezieniem elementów konstrukcyjnych Według potrzebObwód Ochronny OrłówkaB. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Zachowanie różnorodnych pod względem gatunków zbiorowisk łąkowych:jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z zebraniem i wywiezieniem biomasy lub złożeniem w bróg na miejscu: koszenie mechaniczne lub ręczne, suszenie, prasowanie, zbiór, wywóz biomasy, czynności transportowe,ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni (ręczne lub mechaniczne włókowanie),pozostawienie niedokosów na minimum 10% powierzchni,jednokrotne koszenie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy: koszenie mechaniczne lub ręczne, suszenie, prasowanie, zbiór i wywożenie biomasy, czynności transportowe,ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne włókowanie)Do 4,40 haOddziały – 159Dh, 190Ba, 253Ba, 339BkDo 8,20 haOddziały – 130Ag, 130Cd, 253Da2Kształtowanie bogatych gatunkowo zbiorowisk 6510 – łąk świeżych (Arrhenatherion elatioris), 6230-4 - muraw bliźniczkowych z rzędu Nardetalia: koszenie mechaniczne łąki jednokrotnie w roku lub raz na dwa lata, w terminie od czerwca do sierpnia, zebranie i wywiezienie biomasy lub złożenie w bróg na miejscu, ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne przez włókowanie), pozostawienie 10-20% niedokosówDo 14,90 haOddziały – 398Gg, 398Gl, 398Gr, 399Da, 399Dc, 399Dd, 399Dh, 399Di, 399Dj, 399Dl, 400Cc, 400Cg, 400Ck, 400Co, 400Db, 400Dd, 400Dg, 401Cb, 401Ci, 401Ck3Utrzymanie ekosystemów nieleśnych stanowiących bazę żerową dużych roślinożerców, ptaków i owadów, poprzez jednokrotne koszenie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z usunięciem pozyskanej biomasy lub złożeniem w brogi:koszenie mechaniczne lub ręczne,suszenie, prasowanie, zbiór, wywóz biomasy, czynności transportowe,ewentualne lokalne równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne, przez włókowanie), pozostawienie niedokosów na 10-20% powierzchniDo 31,91 haOddziały – 398Gg, 398Gl, 398Gr, 399Da, 399Dc, 399Dd, 399Dg, 399Dh, 399Di, 399Dj, 399Dl, 400Cc, 400Cf, 400Cg, 400Ch, 400Ci, 400Cj, 400Ck, 400Cl, 400Cn, 400Co, 400Db. 400Dd, 400Dg, 401Cb, 401Ci, 401Ck, 401Cl, 401Cm4Utrzymanie ekosystemów nieleśnych stanowiących bazę żerową dużych roślinożerców, ptaków i owadów:jednokrotne koszenie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z usunięciem biomasy lub złożeniem w brogi: koszenie mechaniczne lub ręczne,przewracanie, prasowanie, zbiór, wywóz biomasy, czynności transportowe,ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni (ręczne lub mechaniczne włókowanie)pozostawienie niedokosów na minimum 10% powierzchni,jednokrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy: koszenie mechaniczne lub ręczne,suszenie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe, ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni (ręczne lub mechaniczne włókowanie),koszenie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia dwukrotnie w ciągu roku z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy: koszenie mechaniczne lub ręczne,suszenie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe,ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne włókowanie)Do 5,56 haOddziały – 134Bg, 282Da, 339DdDo 5,34 haOddziały – 221Af, 339Db, 104Bg, 160Af, 104Aa0,43 haOddział 193Bh5Zachowanie stanowisk światłożądnych gatunków roślin na dawnych składnicach drewna: koszenie mechaniczne w terminie od czerwca do sierpnia, z wywiezieniem pozyskanej biomasy (jednorazowo w ciągu roku, jednak nie rzadziej niż raz na dwa lata, koszenie mechaniczne lub ręczne),suszenie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe,ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne włókowanie)Do 6,65 haOddziały – 106Ba, 107Af, 130Dh, 131Cg, 132Dk, 133Ci, 134Dl, 135Cdx, 135Dk, 136Ci, 158Ba, 159Ai, 160Ba, 161Ag, 162Ba, 163Ad, 164Ba, 165Af, 165Ba, 166Ac, 166Bi, 189Ac, 189Ci, 282Ch, 313Ad,6Zachowanie stanowisk światłożądnych gatunków roślin na dawnych składnicach drewna: koszenie mechaniczne w terminie od czerwca do sierpnia, z możliwością częściowego usunięcia pozyskanej biomasy –jednorazowo w ciągu roku, jednak nie rzadziej niż raz na dwa lata, koszenie mechaniczne lub ręczne,suszenie, prasowanie, zbiór, wywóz, czynności transportowe,lokalne równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne włókowanie)Do 1,36 haOddziały – 221Ad, 313Cg71. Remont dróg dojazdowych do łąk kośnych. 2. Remont przepustów2 km1 sztukaOddziały – 339 B, 368E, 339DOddział 339Db8Usuwanie gatunku obcego klonu jesionolistnego (Acer negundo) jednorazowe ręczne i mechaniczne wycięcie drzew oraz usuwanie ich odnowienia w miesiącach od maja do września0,05 haOddział 398GsC. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Usuwanie połamanych i wywróconych drzew ze szlaków turystycznych i dróg z częściowym zagospodarowaniem biomasy Według potrzebObwód Ochronny Hwoźna2Konserwacja tablic, znaków na terenie Obwodu Ochronnego Hwoźna i Obwodu Ochronnego Orłówka (w tym wymiana oznakowania)Według potrzebObwody Ochronne Hwoźna i Orłówka3Utrzymanie obiektów i urządzeń infrastruktury turystycznej:1) platformy obserwacyjne, 2) wiaty, 3) kładki, 4) ławki, 5) tablice, 6) żywopłoty, 7) miejsca ogniskowe, 8) miejsca parkingowe i inneWedług potrzebObwód Ochronny Hwoźna 4Utrzymanie linii podziału powierzchniowego: usuwanie połamanych i wywróconych drzew z możliwością częściowego zagospodarowania biomasy,usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej oraz ich podrostów,przycinanie drzew,odnowienie oznakowania 17,4 kmOddziały – 158 AC, 221 AB, 339 BC, 106CD, 107CD, 131AB, 132AB, 131CD, 132CD, 134 AB, 108AC, 133AC, 195CD, 195AC, 166B, 136B, 197ABD5Utrzymanie słupków podziału powierzchniowego: stabilizacja,malowanie,uzupełnienie brakujących słupkówWedług potrzebObwody ochronne Orłówka i Hwoźna6Konserwacja tablic, znaków i rogatek na terenie Obrębu Ochronnego Hwoźna Według potrzebObręb Ochronny Hwoźna7Remont obiektów turystycznych w tym:remont kładek turystycznych,budowa wieży widokowej,remont wiat turystycznych,remont ogrodzeń obiektów,remont obiektu turystycznego Filipówka1000 m1 sztukaWedług potrzebWedług potrzeb1 sztukaOddziały – 161Da 194Cf, 190CD, 221E, 159Bj Obręb Ochronny HwoźnaObręb Ochronny Hwoźna368Al8Konserwacja barier ochronnych mostów: uzupełnienie brakujących elementów,konserwacja 2 sztukiOddział 130Ch, Kosy Most nad rzeką Narewką (drogowy i kolejowy)9Likwidacja pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych, terminzabiegów od czerwca do września:utrzymanie osady „Dziedzinka”: wykaszanie, wycinanie drzew gatunków obcych oraz usuwanie ich odnowień,wycinanie i karczowanie krzewów gatunków obcych,ręczne koszenie i karczowanie bylin gatunków obcych,wywiezienie pozyskanej biomasy,zachowanie zagrożonych gatunków roślin poprzez uprawę ex situ,utrzymanie oczek wodnychWedług potrzebOddział – 402Aa, 402Ab, 402Ac, 402Ad, 403a, 403b, 403c, 403d, 403f10Utrzymanie osi widokowych punktu widokowego - wycinanie drzew i krzewów na przedpolu wieży widokowej w dolinie rzeki Narewki z usunięciem biomasyDo 1 haOddziały – 159Bf, 159Bj, 159Da, 159Db11Odnowienie oznakowania szlaków turystycznych (odnowienie istniejących lub naniesienie nowych oznaczeń, usunięcie nawisów gałęzi przysłaniających oznakowania)Według potrzebObręb Ochronny Hwoźna12Rekultywacja dawnego wysypiska śmieci na uroczysku ,,Cegielnia”Według posiadanej dokumentacji technicznejOddziały – 399Di,h,m13Ustawienie tablice edukacyjno-informacyjnych na szlakach 21 sztukObręb Ochronny Hwoźna14Ustawienie tablic informacyjnych 12 sztuk Obręb Ochronny Hwoźna15Korekta przebiegu szlaku „Carska Tropina”600 mOddział 190DIII. Na obszarach objętych ochroną krajobrazowąLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Utrzymanie ekosystemów nieleśnych ekstensywnie użytkowanych gruntów rolnych stanowiących bazę żerową dużych roślinożerców, ptaków i owadów:jednokrotne lub dwukrotne wykaszanie łąk i innych powierzchni nieleśnych w terminie od czerwca do sierpnia z usunięciem biomasy lub złożeniem jej w brogi,koszenie mechaniczne lub ręczne,suszenie, prasowanie, zbiór, wywóz biomasy, czynności transportowe,ewentualne lokalne (punktowe) równanie powierzchni łąk (ręczne lub mechaniczne włókowanie)Do 7,45 haOddziały – 111Ai, 111Aj, 111AlA. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Utrzymanie pasa państwowej drogi granicznej Rzeczpospolitej Polskiej w granicach Parku (obwody ochronne Orłówka i Hwoźna – z częściowym zagospodarowaniem biomasy):przycinanie gałęzi drzew,usuwanie krzewów,usuwanie połamanych i wywróconych drzew z częściowym pozostawieniem biomasy Odcinek 9,5kmOddziały – 111Ah, 111Ca, 136Ba, 136Da, 166Ba, 166Da, 197Ba, 197Da, 229Ba, 229Da, 260Ba, 260Da, 261Ba, 290Ba, 320Ba, 320Da, 346Ba, 346Da, 375Ba2Usuwanie połamanych drzew ze szlaków turystycznych i dróg z częściowym zagospodarowaniem biomasy.Odnowienie szlaków turystycznych i konserwacja obiektów infrastruktury turystycznej Według potrzebWynikająca z potrzeb3Prowadzenie prac rewitalizacyjnych na terenie Parku Pałacowego - po uzyskaniu zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i zgodnie z wytycznymi i opracowaniami ekspertów Instytutu Dziedzictwa Narodowego: cykliczne wykaszanie łąk z usunięciem pozyskiwanej biomasy,pielęgnacja kęp zadrzewień poprzez usuwanie drzew suchych, połamanych i wywróconych, a także usuwanie spontanicznie pojawiających się odnowień drzew i krzewów,zabezpieczanie przed niszczeniem i remonty obiektów zabytkowychWedług potrzebDo 12,65 haWedług potrzebWedług potrzebPark PałacowyOddział 398Oddziały – 398a, 398bOddziały – 398a, 398m, 398n, 398pOddziały – 398g, 398h, 398i, 398k4Likwidacja pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych (termin zabiegów od czerwca do września):ręczne wykaszanie,karczowanie bylin gatunków obcych,wywiezienie pozyskanej biomasyWedług potrzebOddziały – 403d, 403f,5Utrzymanie osady „Dziedzinka”- bieżące wykaszanie roślinności zielnejWedług potrzebOddziały – 403d, 403f,6Zachowanie obiektu pamięci narodowej, miejsca straceń, poprzez:usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów oraz drzew zamierających, naprawę ogrodzenia oraz pomnika0,27 haOddział 402Ax7Modernizacja Rezerwatu Pokazowego Żubrów, w tym: budowa pawilonu edukacyjnego,modernizacja powierzchni zagród z częściowym usunięciem drzew,wykonanie oczek wodnych,wymiana ogrodzeń,budowa pomostów widokowych,budowa wież obserwacyjnych,remont i przebudowa dróg,budowa studni,budowa oczyszczalni biologicznej,sadzenie drzew,budowa małej architektury turystycznej (ławki, tablice informacyjne, stoły),budowa odbojnic metalowych,przebudowa sieci energetycznej,rozbudowa wodociągu1 sztukaWedług potrzeb3x30m2, 2x100m21500 m2 sztuki o łącznej długości 120 m4 sztuk3000 m1 sztuka1 sztuka10 arów30 sztuka500 m2000 m1000 m1. Rezerwat nr 3 (425C), 2. Rezerwat nr 4, oddziały – 425D, 450B8Monitoring i usuwanie obcych gatunków roślin (ręczne i mechaniczne usuwanie pojedynczych egzemplarzy i stanowisk obcych gatunków inwazyjnych), takich jak: dąb czerwony (Quercus rubra),dziki bez koralowy (Sambucus racemosa),klon jawor (Acer pseudoplatanus),klon jesionolistny (Acer negundo), niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora),świdośliwa Lamarcka (Amelanchier lamarckii),turzyca drżączkowata (Carex brizoides),winobluszcz zaroślowy (Partenocissus inserta),niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera),ligustr (Ligustrum vulgare),łubin trwały (Lupinus polyphyllos),czeremcha amerykańska (Padus serotina),rdestowiec (Reynourtia spp.), róża pomarszczona (Rosa rugosa),nawłocie (Solidago gigantea, S. canadensis),tawuła nibywierzbolistna (Spiraea × pseudosalicifolia),żywotnik olbrzymi (Thuja plicata) Według potrzebWynikająca z potrzeb - obszar objęty ochroną krajobrazową9Modernizacja osady Zwierzyniec i utworzenie ścieżki edukacyjnejZgodnie z założeniami dokumentacji technicznychOddział 420C10Modernizacja osady MasiewoWedług posiadanej dokumentacji technicznejOddział 111AfZałącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW CZYNNEJ OCHRONY GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTNa obszarach objętych ochroną czynną i krajobrazowąI. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadańochronnychOpis sposobów ochrony1Żubr (Bison bonasus)Zarządzanie (gospodarowanie) wolno żyjącą populacją żubra (Bison bonasus) na terenie Puszczy Białowieskiej wraz z jej przedpolami:utrzymanie i poprawa bazy żerowej,utrzymanie miejsc zimowego dokarmiania,prowadzenie hodowli restytucyjnej żubra (Bison bonasus) zgodnie z rocznym planem hodowlanym opartym o wskazania genetyczne i dane rodowodowe zwierzątMonitoring liczebności i stanu zdrowia wolnego stada.Dokarmianie stada wolnego populacji żubra (Bison bonasus) w zimie, porządkowanie pozostałości po niezjedzonym sianie, wywóz nadmiaru odchodów w oddziałach – 111A, 130AC, 160 A, 162C, 163C, 193B, 194A, 159D, 190B, 221A, 253BD, 282C, 313A, 339BD, 421B.Wykładanie soli w lizawkach.Bieżące remonty infrastruktury na terenie hodowli wolnej (brogi, paśniki, odłownie, drogi) w oddziałach – 130, 160,162, 193, 211, 251, 334, 390, 391, 419, 422, 446, 448, 697.Bieżące remonty infrastruktury rezerwatów w tym utrzymanie dróg dojazdowych w oddziałach – 421A, B, 420B, C, 425C, 425D, 450B, 420Cr.Równanie, wałowanie, bronowanie polan karmowych, podsiew traw, nawożenie wapnem magnezowym, koszenie, grabienie, belowanie, transport, zabieg wykonywany na powierzchni do 34 ha w oddziałach – 421Aa, f, m, 421Bf, g, i, l, p, y, 420Bc, h, k, l, 420Cf, g, k, 425Ci, j, k, o, s, t, z, dx, 425Dd, 450Bf.Utwardzanie nawierzchni zagród i stanowisk karmowych podkładem betonowym i żwirem w oddziałach – 421Ak, 421Bp, 420Bk, 420Cb,f, k, 425Ca,g,h,l,n,p,r,y, 450Bc,d.Obsługa rezerwatów zamkniętych (karmienie i pojenie zwierząt, prace porządkowe).Obsługa stada wolnego (dowóz karmy, prace porządkowe) na całym terenie wykorzystywanym przez populację żubra (Bison bonasus) z Puszczy Białowieskiej.Profilaktyka, obsługa weterynaryjna (leczenie zwierząt, odrobaczanie, odkażanie miejsc dokarmiania) w oddziałach – 421Ai, k, 421Bp, t, w, 420Bk, l; 420Cb, f, g, 425Cg, h, p, r, a, d, f, l, n, t, ax, bx, dx, fx, 450Bb, c, d, 130, 160, 162, 193, 194, 211, 251, 334, 390, 391, 419, 422, 446, 448, 697.Usuwanie zagrażających drzew z terenu OHŻ (usuwanie drzew martwych (stojących i leżących) oraz zamierających - około 1300 m3, prowadzone na terenie zagród hodowlanych w celu zabezpieczenia przebywających tam zwierząt przed urazami, zapewnienia bezpieczeństwa pracowników Ośrodka Hodowli Żubrów oraz zabezpieczenia infrastruktury technicznej).Wykaszanie i odkrzaczanie terenu na powierzchni 1,18 ha, oddział 420Cx.Eliminacja osobników chorych i agresywnych oraz odłowy na całym terenie wykorzystywanym przez gatunek żubra (Bison bonasus) z Puszczy Białowieskiej.Kontynuacja zadań ochronnych przewidzianych w Programie Żubr.Płoszenie osobników gatunku żubra (Bison bonasus) wychodzących na tereny rolnicze na całym terenie wykorzystywanym przez żubry z Puszczy Białowieskiej.Podsadzanie gatunków lasotwórczych (dąb (Quercus robur), klon (Acer platanoides), świerk (Picea abies), i in.) w oddziałach – 420B,425C.Pogłębienie studni i doprowadzenie wody do stróżówki w oddziale 421Aj.Budowa odłowni w oddziale 194A.Wykonywanie zadań na terenie zarządzanym przez PGL LP, po uzgodnieniu z właściwym miejscowo Nadleśniczym 2Prowadzenie inwentaryzacji gatunków faunyi flory Zgodnie z bieżącymi potrzebamiW oparciu o działania własne Parku oraz badania prowadzone przez ośrodki zewnętrzne3Jeleń (Cervus elaphus).Dzik (Sus scrofa)Regulacja liczebnościOdłów lub eliminacja do 10 sztuk wraz ze sprzedażą lub przekazaniem do innych hodowli w oddziałach – 421A, B, 420BC, 425C, 425D4Ssaki (Mammalia)Prowadzenie Ośrodka Rehabilitacji Zwierząt Według potrzeb, w oddziałach – 425C, 425D5Wilk (Canis lupus)Poprawa warunków bytowaniaBudowa zagrody kwarantannowej w oddziale 425C6Przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia)Ochrona miejsc bytowania i rozroduUsunięcie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej oraz ewentualne wykaszanie powierzchni na stanowiskach występowania gatunku7Zwierzęta w Rezerwacie PokazowymPoprawa warunków bytowania zwierząt i funkcji edukacyjnych Modernizacja Rezerwatu Pokazowego Żubrów wraz z terenami przyległymi w administracji PGL LP w zakresie organizacji ruchu turystycznego8Gady (Reptilia)Poprawa warunków bytowania gadówRęczne oczyszczenie ruin leśniczówki Głuszec z porastającej roślinnościII. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadańochronnychOpis sposobów ochrony1Lilia złotogłów (Lilium martagon)Usuwanie młodego pokolenia drzewi krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.Wykaszanie roślinności zielnej.Usuwanie nadmiaru biomasyUsunięcie krzewów, drzew i paproci pogarszających warunki świetlne stanowiska (zabieg na powierzchni 0,1 ha)2Sasanka otwarta (Pulsatilla patens)Usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.Usuwanie nadmiaru biomasy.Prześwietlenie drzewostanu1. Ręczne usunięcie krzewów i roślin zielnych pogarszających warunki świetlne stanowisk.2. Punktowe prześwietlenie drzewostanu poprzez usunięcie - do 10 drzew (sosna (Pinus sylvestris), świerk (Picea abies), grab (Carpinus betulus)) 3Storczyki(Orchidaceae), w tym:kruszczyk rdzawoczerwny (Epipactis atrorubens),buławnik czerwony (Cephalantera rubra),kukułka krwista (Dactylorhiza incarnata),kukułka Fuchsa (Dactylorhiza fuschii)Usuwanie młodego pokolenia drzewi krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.Wykaszanie.Usuwanie nadmiaru biomasyRęczne, punktowe i liniowe usunięcie krzewów i roślin zielnych pogarszających warunki świetlne na stanowiskach wymagających ochrony. Zabieg na odcinku 9,0 km na nasypie kolejki wąskotorowej4Kosaciec syberyjski(Iris sibirica L.)Wykaszanie oraz usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów pochodzących z sukcesji naturalnej.Usuwanie nadmiaru biomasyRęczne usunięcie krzewów i roślin zielnych pogarszających warunki świetlne stanowisk gatunkuZałącznik nr 4OBSZARY OBJĘTE OCHRONĄ ŚCISŁĄ CZYNNĄ ORAZ KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisłaOddziały – 135A, 135B, 135Ca-cx, 135Da-j, 136Aa-g,l,n, 160C, 191A, 191B, 191C, 192, 193C, 193D, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229A, 229Bb-l, 229C, 229Db-n, 254, 255, 256, 257, 258, 259, 260A, 260Bb-o, 260C, 260Db-h, 261A, 261Bb-m, 283, 284, 285, 286, 287, 288, 289, 290A, 290Bb-j, 314, 315, 316, 317, 318, 319, 320A, 320Bb-i, 320C, 320Db-j, 340, 341, 342, 343, 344, 345, 346A, 346Bb-h, 346C, 346Db-k, 369, 370, 371, 372, 373, 374, 375A, 375Bb-n, 398A, 398B, 398C, 398D, 398F, 398Ga-f,j,x,y, 398H, 399A, 399B, 399Ca-c, 400A, 400B, 401A, 401B, 402Af-t, 402Az-ax6059,272Ochrona czynnaOddziały – 104A, 104B, 105, 106, 107, 108, 109A, 109B, 110Ab,c,g,h,m-t, 110B, 111Aa-d,k,m,n, 111B, 111Cb-l, 130, 131, 132, 133, 134, 135Cdx, 135Dk, 136Ah-k,m,o-s, 136Bb-m, 136C, 136Db-k, 158, 159, 160A, 160B, 160D, 161, 162, 163, 164, 165, 166A, 166Bb-o, 166C, 166Db-g, 189, 190, 193A, 193B, 194, 195, 196, 197A, 197Bb-h, 197C, 197Db-h, 221, 253, 282, 313, 339B, 339C, 339D, 368A, 368B, 368E, 398Gg-i,k-w,z,ax, 399Cd,f, 399D, 400C, 400D, 401C, 401D, 401F, 402Aa-d, 402Aw,y, 403a-c oraz rzeki Narewka, Braszcza, Łutownia w granicach Parku4104,633Ochrona krajobrazowaOddziały – 110Aa,d,f,i-l, 111Af-j,l, 111Ca, 136Ba, 136Da, 166Ba, 166Da, 197Ba, 197Da, 229Ba, 229Da, 260Ba, 260Da, 261Ba, 290Ba, 320 Ba, 320Da, 346Ba, 346Da, 375Ba, 398 (Park Pałacowy), 403d,f, 420B, 420C, 421A, 421B, 425C, 425D, 450B, 402Ax oraz działki nr 726, 732, 742 obręb ewidencyjny Budy353,37Razem10 517,27Załącznik nr 5MIEJSCA UDOSTĘPNIANE W CELACH EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I REKREACYJNYCH, Z PODANIEM MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ JEDNOCZEŚNIE W TYCH MIEJSCACH1. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsca udostępniane)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Wystawy w Muzeum Przyrodniczo-Leśnym, Park Pałacowy (oddział 398i)1. 200 osób na wystawie stałej.2. Inne wystawy - 100 osób2Sala audiowizualna, Park Pałacowy (oddział 398i)200 osób3Ośrodek Edukacji Przyrodniczej, Park Pałacowy (oddział 398h) 120 osób4Ośrodek Edukacji Przyrodniczej, edukacyjny plac zabaw, Park Pałacowy (oddział 398h)60 osób5Budynek dawnych Stajni Kozackich, Park Pałacowy (oddział 398h)1506Park Pałacowy (oddział 398)Bez ograniczeń7Rezerwat Pokazowy Żubrów (oddział 425C)1508Stanowisko edukacyjne kolejki wąskotorowej „Uroczysko Głuszec” (oddział 135Cdx)2009Obszar Parku objęty ochroną czynną 20010Obszar Parku objęty ochroną ścisłą2002. Miejsca udostępniane w celach turystycznych:Lp.Miejsca udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Wystawy w Muzeum Przyrodniczo-Leśnym, Park Pałacowy (oddział 398i)1. 200 osób na wystawie stałej.2. Inne wystawy - 250 osób2Ośrodek Edukacji Przyrodniczej,Park Pałacowy (oddział 398h)1003Parkingi w oddziałach – 110Aa,111Ad1004Parking w oddziale 158Ba1505Punkt Informacji Turystycznej w Parku Pałacowym (oddział 398k)106Park Pałacowy (oddział 398) Bez ograniczeń7Osada Zwierzyniec, oddział 420Cx 1508Rezerwat Pokazowy Żubrów (oddział 425C, 425D, 450B)Bez ograniczeń3. Miejsca udostępniane w celach rekreacyjnych:Lp.Miejsca udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Park Pałacowy (oddział 398)1000 2Ośrodek Edukacji Przyrodniczej, plac zabaw dla dzieci, Park Pałacowy (oddział 398h)1003Obiekt turystyczny „Filipówka” (oddział 368Al) 1004Obiekt turystyczny „Zamosze” (oddział 110Ak)505Pokoje gościnne, Park Pałacowy (oddział 398i)1076Stawy w Parku Pałacowym (oddział 398l)20UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych dla Białowieskiego Parku Narodowego jest wykonaniem delegacji ustawowej zawartej w art. 22 ust. 2 pkt l i ust. 3 oraz w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami zadania ochronne dla parku narodowego ustanawia minister właściwy do spraw środowiska w drodze zarządzenia. W zadaniach ochronnych parku narodowego ustala się miejsca, które mają być udostępniane, oraz maksymalną liczbę osób mogących przebywać w tych miejscach.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem ich lokalizacji, rozmiaru (metry, hektary, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane.W związku z występującymi zagrożeniami przyrody Parku zabiegi wykonywane w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej dostosowane zostały do wymogu utrzymania ekosystemów. Poprzez częściowe usuwanie biomasy w strefie ochrony czynnej i krajobrazowej rozumie się m.in. przecinanie drzew leżących na szlakach turystycznych oraz na drogach służących do celów przeciwpożarowych i zabieranie jedynie tej części, która leży na szlaku lub w pasie drogowym, lub zabieranie części drzewa, która leży na pasie granicznym (jest on objęty ochroną krajobrazową) z pozostawieniem części, która leży w ochronie czynnej lub ścisłej.Wśród zabiegów bezpośrednio ingerujących w ekosystemy leśne przewidziano:1) Monitorowanie rozwoju kornika drukarza poprzez wykładanie pułapek feromonowych. Celem zabiegu będzie prowadzenie monitoringu populacji kornika drukarza i gatunków mu towarzyszących (kornik: zrosłozębny, czterooczak świerkowiec, drukarczyk, rytownik pospolity). Monitoring będzie polegać na odławianiu owadów w pułapki feromonowe w celu obserwacji dynamiki liczebności populacji i określenia stanów ilościowych. Ponadto prowadzona będzie rejestracja drzew opanowanych przez kornika, bez ich wycinania.2) Usuwanie gatunków obcych – jest to kontynuacja zabiegów z lat ubiegłych oraz usuwanie gatunków obcych, które pojawiają się na nowych stanowiskach:a) klon jesionolistny (Acer negundo), klon jawor (Acer pseudoplatanus), dąb czerwony (Quercus rubra) - zabieg będzie polegał na usunięciu, przy pomocy piły ręcznej lub mechanicznej, egzemplarzy klonu jesionolistnego, klonu jawora i dębu czerwonego, gatunków obcych florze drzewiastej Puszczy Białowieskiej. Wykonywany będzie na terenie Obwodu Ochronnego Hwoźna, głównie w dolinie rzeki Narewki. W ostatnich latach obserwowana jest ekspansja tych gatunków wzdłuż cieku wodnego, która jest wynikiem rozprzestrzeniania się nasion przez wodę. Może to spowodować w przyszłości zawleczenie ich na obszary objęte ochroną ścisłą, szczególnie w Obwodu Ochronnego Orłówka. Zabieg będzie wykonywany od sierpnia do września, po dokonaniu uprzedniej szczegółowej inwentaryzacji stanowisk,b) niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora) – zabieg będzie polegał na ręcznym wykaszaniu roślin przed bądź w trakcie kwitnienia,c) turzyca drżączkowata (Carex brizoides) – zabieg będzie polegał na przykryciu runa na okres min. 2 lat czarną folią ogrodniczą w miejscu występowania turzycy,c) winobluszcz (Partenocissus inserta) - ręczne i mechaniczne wycinanie i karczowanie (jednokrotnie w miesiącach maj-wrzesień).Wśród zabiegów bezpośrednio ingerujących w ekosystemy nieleśne zaprojektowano jedno- i dwukrotne koszenie łąk i innych powierzchni ekosystemów nieleśnych z częściowym usunięciem biomasy. Zabieg będzie polegał na mechanicznym wykoszeniu fragmentów łąk, miejscowym ręcznym lub mechanicznym równaniu powierzchni łąk. Wykaszanie zostanie przeprowadzone również na powierzchniach dawnych składnic drewna przy kolejkach wąskotorowych. Głównym celem będzie przeciwdziałanie zanikowi zbiorowisk nieleśnych (aktualnie około 5% powierzchni Parku) na skutek sukcesji wtórnej oraz ubożenia składu gatunkowego. Ekosystemy nieleśne są też miejscem występowania wielu cennych i rzadkich gatunków roślin, a także miejscem żerowania gatunków zwierząt związanych z terenami otwartymi (min. orlik krzykliwy, żubr). Zabieg będzie wykonywany od czerwca do września, z częściowym usunięciem biomasy (zbiór siana).Dla wybranych gatunków roślin i zwierząt określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej.Wśród zabiegów bezpośrednio ingerujących w ekosystemy związane z ochroną gatunków roślin i zwierząt, zaprojektowano:1) Ochronę miejsca bytowania i rozrodu motyla przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia). Przeplatka aurinia jest rzadkim gatunkiem motyla z listy Natura 2000, mającym swoje stanowisko na terenie Parku. Zabieg będzie polegał na usuwaniu młodego pokolenia drzew i krzewów z sukcesji naturalnej, ewentualnie częściowym wykoszeniu stanowiska występowania motyla. Zarastanie stanowisk krzewami i wysokimi gatunkami traw powoduje zanikanie gatunku żywicielskiego przeplatki - czarcikęsa łąkowego (Succisa pratensis). Usuwanie młodego pokolenia drzew i krzewów ze stanowiska będzie wykonywane w miesiącach zimowych, przy występującej pokrywie śnieżnej, minimalizującej uszkodzenia kokonów zimowych.2) Usuwanie drzew i krzewów, wykaszanie roślinności zielnej na powierzchni, usuwanie nadmiaru biomasy, częściowe prześwietlenie drzewostanu w miejscu występowania takich gatunków roślin, jak: lilia złotogłów (Lilium martagon), sasanka otwarta (Pulsatilla patens), storczyk (Orchidacea), kosaciec syberyjski (Iris sibirica). Zabiegi będą polegać na ręcznym usunięciu krzewów i roślin zielnych pogarszających warunki wzrostu na stanowiskach występowania wymienionych gatunków. W przypadku niezwykle rzadkiej sasanki (jedyne stanowisko w Parku) wykonane zostanie prześwietlenie drzewostanu. Zabieg poprawi warunki świetlne stanowisk i będzie przeciwdziałać konkurencji roślin, prowadzącej do zaniku gatunków. Zabiegi będą wykonywane od czerwca do października.3) Usuwanie zagrażających drzew z terenu Ośrodka Hodowli Żubrów (usuwanie drzew martwych (stojących i leżących) oraz zamierających). Zabieg ten prowadzony będzie na terenie zagród hodowlanych w celu zabezpieczenia przebywających tam zwierząt przed wszelkiego rodzaju urazami oraz w celu zapewnienia zwierzętom lepszych warunków do korzystania z terenu. W okresie ostatnich lat, w wyniku zamierania drzew doszło do dużego nagromadzenia martwych, leżących pni, co skutkuje licznymi utrudnieniami w poruszaniu się żubrów na obszarze zagród. Planowana do usunięcia masa drzew – około 1300 m3, stanowi zaledwie około 50 % masy martwych drzew, jaka znajduje się na terenie OHŻ. Usunięcie drzew jest także konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa pracowników OHŻ oraz zapewnienia właściwego stanu i infrastruktury technicznej, (w szczególności płotów).Wprowadzony podział Parku na rodzaje ochrony oraz sposoby udostępniania obszaru Parku dla celów edukacyjnych, turystycznych i rekreacyjnych opracowano w formie tabelarycznej. Określono również maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu, udostępnionego dla realizacji wskazanego celu.Realizacja zadań ochronnych określonych w załącznikach do rozporządzenia może być dostosowana do konieczności usuwania negatywnych skutków zjawisk żywiołowych w parku narodowym.Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikających elementów rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.Przewidziane do wykonania zadania ochronne przyczynią się do poprawy i zachowania stanu siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotami ochrony w integralnym z Parkiem obszarze Natura 2000. Wykonywane działania nie będą posiadały negatywnego wpływu na wyszczególnione w zarządzeniu Ministra Środowiska przedmioty ochrony dla powyższego obszaru. Opracowany i aktualnie procedowany projekt rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wieloletniego planu ochrony Białowieskiego Parku Narodowego w sposób bardzo szczegółowy odnosi się do poszczególnych przedmiotów ochrony (gatunków i siedlisk przyrodniczych) na obszarze Parku. Zakłada w sposób kompleksowy szereg działań monitoringowych oraz technicznych działań ochronnych dla potrzeb ochrony wskazanych przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000. Najważniejsze z tych działań znalazły także swoje odzwierciedlenie w obecnym zarządzeniu w sprawie zadań ochronnych Parku na rok 2013 i są one tożsame z założeniami wieloletniego planu ochrony Parku. Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody opracowywany równolegle plan ochrony dla obszaru Parku stanie się jednocześnie wiążącym dokumentem prawa i planem ochrony dla obszaru Natura 2000, pokrywającego się z obszarem parku narodowego. Przygotowywany obecnie plan ochrony Białowieskiego Parku Narodowego uwzględnia także kwestie działań ochronnych w obszarze Natura 2000 przyległym bezpośrednio do obszaru Parku, chociażby w kontekście potrzeby określenia przebiegu najważniejszych korytarzy ekologicznych o znaczeniu lokalnym. ) Podział na oddziały oznaczone liczbą i dużą literą, pododdziały oznaczone małą literą podano zgodnie z mapą ewidencyjną Białowieskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, skala 1:10 000, według stanu na dzień 01.01.2001. Mapa znajduje się w siedzibie Dyrekcji Białowieskiego Parku Narodowego w miejscowości Białowieża.) Lokalizacja według numeracji oddziałów, podział na oddziały oznaczono liczbą, pododdział na pododdziały oznaczono liczbą i dużą literą, wydzielenia oznaczono małą literą, podano zgodnie z mapą ewidencyjną Białowieskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, skala 1:10 000, według stanu na dzień 1 stycznia 2001. Mapa znajduje się w siedzibie Dyrekcji Białowieskiego Parku Narodowego w miejscowości Białowieża.) Lokalizacja według numeracji oddziałów, podział na oddziały oznaczono liczbą, pododdział na pododdziały oznaczono liczbą i dużą literą, wydzielenia oznaczono małą literą, podano zgodnie z mapą ewidencyjną Białowieskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku, skala 1:10 000, według stanu na dzień 01.01.2001. Mapa znajduje się w siedzibie Dyrekcji Białowieskiego Parku Narodowego w miejscowości Białowieża.PAGE \* MERGEFORMAT1ZARZĄDZENIE Nr …Mirek SobesiukAgata Dąbrowska22013-01-18T15:09:00Z2013-01-24T08:22:00Z2013-01-24T08:22:00Z030909254557Microsoft Office Word0454127falseTytuł1ZARZĄDZENIE Nr …Microsoftfalse63522falsefalse14.0000