colasMgsUnjghcXLcTqXjKWbLTM=vPl1b+XgDX3+Wv9nWnLjjtdsB0c=NrSWdrs0/87q7dfwb8UXTr+Gh20Q/dcqIRip9G5cuLp3Csj2J+YLQG6j6EznN8Y1 QC2bQGPyIhCwFvJENVwm6MX4+TiNDRg9hjv5rpn/AOCNXDn0caorHHGQhlIZGNEF ZFlaMiPnj11mflWt19lbeaDQlv1u6ZCs8uorQZovtPc=MIIE5TCCA82gAwIBAgIDBByRMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxCzAJBgNVBAYTAlBM MSIwIAYDVQQKExlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRMwEQYDVQQDEwpD RVJUVU0gUUNBMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTAeFw0xMTEyMDIyMDE5MDda Fw0xMzEyMDEyMDE5MDdaMIH3MTEwLwYDVQQDDChNYXJjaW4gS29yb2xlYzsgTWlu aXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMQ8wDQYDVQQqDAZNYXJjaW4xEDAOBgNVBAQM B0tvcm9sZWMxGjAYBgNVBAUTEVBFU0VMOjY4MTIyNDAwNDkwMSEwHwYDVQQKDBhN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExKjAoBgNVBBAwIQwOV2F3ZWxza2EgNTIv NTQMDzAwLTkyMiBXYXJzemF3YTERMA8GA1UEBwwIV2Fyc3phd2ExFDASBgNVBAgM C21hem93aWVja2llMQswCQYDVQQGEwJQTDCBnzANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOBjQAw gYkCgYEAl8Hc2Vmiz9DxscsI6p8KOpM+1JSU9lKr93Z/uK2tWxuR5hKTirx3b9da LpzssO415C3ZYhesZD5y6+cd4OjTZx1g6a5vpQFJxBBUjmxgZ1ZVw/sJcGJgznd3 luQL9Drlah0JTOE/En7b7b0e1/5+tMlJCQzwf5JiBGdnksDjuNUCAwEAAaOCAZYw ggGSMA4GA1UdDwEB/wQEAwIGQDCB9QYDVR0gAQH/BIHqMIHnMIHkBgsqhGgBhvZ3 AgQBATCB1DAtBggrBgEFBQcCARYhaHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5 dG9yaXVtMIGiBggrBgEFBQcCAjCBlQyBkkNlcnR1bSBRQ0EgUHJvZmVzam9uYWxu eSAtIGt3YWxpZmlrb3dhbnkgY2VydHlmaWthdCB3eWRhbnkgcHJ6ZXogVW5pemV0 byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLiB6Z29kbmllIHogd3ltYWdhbmlhbWkgVXN0YXd5 IG8gcG9kcGlzaWUgZWxla3Ryb25pY3pueW0uMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwLwYDVR0f BCgwJjAkoCKgIIYeaHR0cDovL2NybC5jZXJ0dW0ucGwvcWNhMDkuY3JsMCgGCCsG AQUFBwEDBBwwGjAIBgYEAI5GAQEwDgYJKoRoAWUDAQECCgEEMB8GA1UdIwQYMBaA FE8UzKJXEoLo6Iwwb2Aj3RXgZk6wMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQBX4i03vLHK e/8bD6HQ2K003ExrReUo6VE6xUsVPgy9xMfcp6H4OlakaEnU8U2y865OvWBACPVB 4mrs+nh/d49EffFVnaUUV/OpOovfRfGfSVRPY/1X0DA4HPhfoAKnzg9rrMn2oC1Y GTZOa8IOX59JUijjORdBMaTZwN8PAlCDseWfE6U/wFap2cJ50W3O2ftJ8alenBQC /jCPVA9E4e8Z4PER8Qozr7lsAPVvZG4LwI5wS6yUd4g6zwEj2zUBS29bfIIwtRLh ywYxIjsrBnO7TV7tQkUiH6j6QTiLdlDXrD6Hk/SQKguIuDJeqNDosLOB4A/6zgTJ XoZq1V25RVep2012-12-12T19:13:10+01:00nz/eaqkUqA/RZIgNcyslYmo63ps=serialNumber=Nr wpisu: 1,CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL269457MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarządzenie ws zadań ochronnych dla PN Gór Stołowych - załączniki.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIagYJKoZIhvcNAQcCoIIIWzCCCFcCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHTBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBwwSBwDCBvQIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBQL G9VSIUYhc/p8KsMKsdpED1+GXAIEe5x1JRgPMjAxMjEyMTIxODEzMTVaMAMCAQEC CQCH042eZ6OaCqBhpF8wXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJBgNVBAYT AlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQwEgYDVQQD DAtDRVJUVU0gUVRTQaCCBJkwggSVMIIDfaADAgECAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrd LA0JITANBgkqhkiG9w0BAQUFADBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwlTWlu aXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwmTmFy b2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkwHhcNMDkxMjAxMDkw MzI2WhcNMTQxMjAxMjM1OTU5WjBdMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMjELMAkG A1UEBhMCUEwxIjAgBgNVBAoMGVVuaXpldG8gVGVjaG5vbG9naWVzIFMuQS4xFDAS BgNVBAMMC0NFUlRVTSBRVFNBMIIBIjANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOCAQ8AMIIBCgKC AQEAtWNaxI3za0r43xi4cuP39ATVl/mdxMPT4djsQrYD9RKRBLHr9kIUT/QPSiZz 1GVJBhaozB89YfAhrS8KvY8EJpvI/yiwV8Yr6mKoGb1dEce8mGmXffZZM1jxYhJ+ PvdoQR3OBRgLGpv57YArRolMFlYuC/ToRq3YkZvw7Vnh6VxPdwGMqnGN8pDV5KLN 4KzX54/wrMFjTSGTFoGZi1iCyOxaLlJNP76DgUDGoeB+5C9KonDSY8SlYfyKXtOo nhIavctGI0xLLSDilu335BafNLyNoQHT07h474Epkc2aTB3PFLt9BrLbzcJNK0Dh JeFbNgsmDIV2L6OBf61q3YQlGwIDAQABo4IBOjCCATYwFgYDVR0lAQH/BAwwCgYI KwYBBQUHAwgwDAYDVR0TAQH/BAIwADCBqwYDVR0jBIGjMIGggBRZNAz7fedFAW/J cJbCTgb4D4FD9qFypHAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVy IHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dl IENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpghRipw0EwyS41CdWzD+Ba/Lr Mu8HGTAxBgNVHSABAf8EJzAlMCMGBFUdIAAwGzAZBggrBgEFBQcCARYNd3d3Lm5j Y2VydC5wbDAOBgNVHQ8BAf8EBAMCBsAwHQYDVR0OBBYEFAKgYwrOzgHy9qcxPf31 zxVhDiwgMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQAE0CxcuGQZzn7tqlsI5XKkXkAk6SZF sfgFcmtlI7F2xyrOEBGy7RRDulF9mY6AqGHDMosdVP/55oqO20vp8Yn0IJOLoIz6 amwvbiG2tkPwYkM8qNQabOVAdcDAPrBABXc5zJucOf2X+TcjhtIE3iEp7WN+KS3a Xua9AA5TJHg1cLVeQz5//qis4i7ox+Vi/VghiHcW1lmle2kt0NW1fhYlJX4bamtf hnINHFcwBD7FJ33o9SibQ6zeLL27/KUgctzyTJoNcRrC1G1zVGPAxxnSsbdtt4el Xw4Kv98IrY+9Qj1Pzc1xWPAF/F/Eill4RnUxGudpBrz/lxbCHx2KBNiJMYIC0DCC AswCAQEwgYYwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1pbmlzdGVyIHdsYXNj aXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5hcm9kb3dlIENlbnRy dW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpAhQxnpThXfuK+hhunkPQiRrdLA0JITAJ BgUrDgMCGgUAoIIBHjAaBgkqhkiG9w0BCQMxDQYLKoZIhvcNAQkQAQQwHAYJKoZI hvcNAQkFMQ8XDTEyMTIxMjE4MTMxNVowIwYJKoZIhvcNAQkEMRYEFI5E4Lgcxhkq AVkwiM5SoPEr9+mEMIG8BgsqhkiG9w0BCRACDDGBrDCBqTCBpjCBowQU8tWxfJyz ywHnizQzXNSOEkNvzMswgYowcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVN aW5pc3RlciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZO YXJvZG93ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUMZ6U4V37ivoY bp5D0Ika3SwNCSEwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAEggEAQRlDWs+yWDNCgvX7xPbQ9OCV kesh2jaFeJOuKERc3Hh55ILzUnEvQEmBLZSFt12VbdmH0mNRSLHRXsIzCJrme08m LHjkl2wP1Kx4rVVOV7Q0RD/XoiPW3+m2tmXinRPBj/RscDPn80SHph/mZ5PWZ3Ib zgkV003GB/9JEABchXVo53LHAYLUnbGCnDUI7bLmsFn8I3xV3RH8XVmLa6m43TnY KEDWjT6RNsTi0ZI5OL0XPN9VbR52V6SZif1xWmOAyXMPBWMfTL43SsxBWgewrJpV HrhVXiEUwXuVWNSu3pjlb3RXEZyWQhaMzqjfPAkhbi9MyWIJ0fu+ahxKhziGjQ==Załączniki do zarządzenia nr .....Ministra Środowiskaz dnia ..........Załącznik nr 1IDENTYFIKACJA I OCENA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ SPOSOBY ELIMINACJILUB OGRANICZANIA TYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKÓWI. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zamieranie sztucznych drzewostanów będących monokulturami świerkowymi niedostosowanymi do siedliska, a stanowiącymi w Parku około 83% powierzchni drzewostanów1. Usuwanie drzew chorych i obumierających, jeżeli zagrażają one trwałości drzewostanów, z pozostawieniem niezbędnej liczby drzew ze względu na ochronę różnorodności biologicznej. 2. Działania wykonane z uwzględnieniem wymogów ochrony siedlisk i gatunków określonych w załącznikach do dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, zwanej dalej „dyrektywą siedliskową” oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, zwanej dalej „dyrektywą ptasią”, czyli zachowanie właściwego stanu zdrowotnego drzewostanów, poprzez:1) wyznaczanie i eliminowanie oraz korowanie drzew opanowanych przez grzyby (głównie z rodzaju opieniek) i owady (głównie kornik drukarz) zagrażające trwałości drzewostanów,2) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów, poprzez:a) jesienne poszukiwania larw zasnui świerkowej,b) wystawianie pułapek feromonowych na brudnicę mniszkę,c) wykładanie pułapek klasycznych i feromonowych na kornika drukarza2Niszczenie ekosystemów naskalnych1. Ograniczanie penetracji ludzkiej. 2. Udostępnianie wybranych fragmentów Parku do wspinaczki3Antropogenna erozja gleb na stokach1. Ograniczanie penetracji ludzkiej. 2. Zabudowa przeciwerozyjna istniejących szlaków4Niekontrolowana penetracja ludzka całego terenu Parku (niszczenie roślinności w pobliżu szlaków turystycznych i ścieżek rowerowych, niszczenie runa leśnego)1. Ukierunkowanie ruchu turystycznego poprzez budowę i konserwację infrastruktury turystycznej. 2. Konserwacja szlaków (według potrzeb) – wymiana słupów i drogowskazów na węzłach komunikacyjnych.3. Konserwacja szlaków rowerowych, ścieżek dydaktycznych oraz wykonanie kolejnych ścieżek. 4. Konserwacja wyposażenia miejsc odpoczynku, a także koszenie trawy w miejscach odpoczynku. 5. Ustawianie tablic informacyjnych z regulaminem Parku i piktogramów. 6. Konserwacja oznakowania granic Parku. 7. Pobieranie opłat za udostępnienie wybranych obszarów Parku. 8. Odsłanianie form skalnych. 9. Kontrola właściwego sposobu zbioru jagód i grzybów5Niewystarczająca łączność na terenie Parku mogąca skutkować utrudnianiem akcji ratowniczych w sytuacjach zagrożenia życiaPoprawa łączności poprzez stworzenie wewnętrznego cyfrowego systemu łączności, niezależnego od operatorów publicznych61. Niezgodność składu gatunkowego z siedliskiem.2. Niewłaściwa struktura przestrzenna i wiekowa drzewostanów1. Regulowanie składu gatunkowego drzewostanów z uwzględnieniem fazy rozwojowej drzewostanu, typu siedliska oraz typu zbiorowiska roślinnego i możliwych wariantów składu gatunkowego. 2. Działania wykonane z uwzględnieniem wymogów ochrony siedlisk i gatunków określonych w załącznikach do dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej.3. Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w drzewostanach objętych programem przebudowy i renaturalizacji polegających na:1) stosowaniu różnych rodzajów cięć dla potrzeb przebudowy składu gatunkowego drzewostanów,2) odnawianiu drzewostanu pod osłoną, w lukach, na gniazdach oraz w poprawkach i uzupełnieniach,3) ochronie odnowień poprzez składanie gałęzi,4) wykaszaniu roślinności zielnej w odnowieniach,5) pracach szkółkarskich,6) zbiorze nasion i szyszek7Uszkadzanie odnowień i młodników przez zwierzynę płowąZabezpieczanie drzewostanów przed nadmiernym uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta roślinożerne, przez:1) regulację liczebności populacji zwierząt roślinożernych do poziomu odpowiadającego pojemności wyżywieniowej siedliska,2) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew (grodzenie upraw siatką leśną, smarowanie drzew środkiem odstraszającym)8Zarastanie ekosystemów trawiastych na skutek sukcesji 1. Koszenie łąk i pastwisk z usuwaniem biomasy lub wypas zwierząt. 2. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów z ekosystemów trawiastych9Deficyt potencjalnych miejsc lęgowych dla dziuplaków wtórnych (sowy) i popielicowatych1. Zwiększanie liczby potencjalnych miejsc lęgowych poprzez wywieszanie budek lęgowych. 2. Rezygnacja z prac leśnych w strefach ochronnych ptaków10Zanikanie starych odmian drzew owocowych1. Wegetatywne rozmnażanie drzew i krzewów owocowych z egzemplarzy rosnących na terenie Parku. 2. Pielęgnowanie sadu kolekcyjnego i starych sadów oraz drzew przydomowych11Zamieranie osobników lub kłopoty z naturalnym odbudowaniem populacji gatunków rzadkich i chronionych:1) sosny drzewokosej (Pinus x rhaetica), 2) skalnicy zwodniczej (Saxifraga sponhemica), 3) goryczuszki czeskiej (Gentianella bohemica), 4) bagna zwyczajnego (Ledum palustre),5) rojownika pospolitego (Jovibarba sobolifera)1. Zbiór nasion i owoców. 2. Rozmnażanie wegetatywne. 3. Hodowla sadzonek. 4. Wprowadzanie wyhodowanych sadzonek na wybrane stanowiska. 5. Monitoring12Zanieczyszczenie powierzchni ziemi1. Zbiórka, segregacja i wywóz odpadów stałych. 2. Likwidacja zbędnej infrastruktury turystycznej13Degradacja infrastruktury drogowej przez czynniki abiotyczne i antropogeniczne, utrudniająca dojazd do powstałych zagrożeń, np. pożarów, turystów, którzy ulegli wypadkowiUtrzymanie przejezdności dróg poprzez naprawę zniszczonych odcinków141. Zmiana stosunków wodnych i szaty roślinnej oraz zubożenie siedlisk wilgotnych spowodowane odwodnieniem ekosystemów starymi rowami melioracyjnymi. 2. Zarastanie wysychających mokradeł nalotem świerka. 3. Nadmierny odpływ wody1. Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku poprzez ograniczenie nadmiernego odpływu wody. 2. Ograniczenie spływu po zboczach oraz usuwanie nalotów świerkowych15Presja zabudowy prywatnych nieruchomości na obszarze ParkuWykup gruntówII. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Nadmierny ruch pojazdów na drodze do Błędnych Skał, skutkujący napływem dużej liczby turystów, powodujący potencjalne zagrożenie dla przyrody ParkuOgraniczanie ruchu pojazdów drogą do Błędnych Skał poprzez zagospodarowanie edukacyjno-turystyczne obszaru Błędnych Skał i Polany YMCA oraz obiektów powojskowych w rejonie Błędnych Skał2Koncentracja ruchu turystycznego na Szczelińcu Wielkim i Błędnych Skałach, powodująca potencjalne zagrożenie dla przyrody ParkuZagospodarowanie edukacyjno - turystyczne obszaru Karłowa3Zagrożenie życia i zdrowia turystów z powodu stojących martwych drzew i lekkomyślnego zbliżania się do urwisk i przepaści1. Systematyczne usuwanie obumarłych drzew w pobliżu szlaków turystycznych.2. Oznakowanie tablicami ostrzegawczymi miejsc niebezpiecznych4Naturalne masowe ruchy skał, stanowiące zagrożenie dla ruchu turystycznego 1. Monitorowanie masowych ruchów skał – odczyty szczelinomierzy. 2. Wykonywanie działań zabezpieczających w rejonie szlaków turystycznych1) Zagrożenia uszeregowano od najistotniejszego.Załącznik nr 2OPIS SPOSOBÓW OCHRONY CZYNNEJ EKOSYSTEMÓW Z PODANIEM RODZAJU, ROZMIARU I LOKALIZACJI POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃI. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłejLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków i urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych; remont lub wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach oraz miejscach odpoczynku, remont lub wymiana szlakowskazów,2) konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych,3) usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z infrastruktury turystycznej i skał,4) naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych piaskowcem radkowskim,5) odnowienie oznakowania szlaków rowerowych,6) odnowienie oznakowania szlaków pieszych.2. Przygotowanie szlaków turystycznych do sezonu turystycznego, przez:1) udrożnianie szlaków przez usuwanie drzew tarasujących szlaki,2) usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach,3) oznaczenie szlaków narciarskich. 3. Budowa parkingu wraz z infrastrukturą.4. Remont szlaku turystycznego i wyposażenie go w infrastrukturę turystyczną.5. Bieżące naprawy i konserwacje kładki edukacyjnej „Niknąca Łąka”.6. Bieżące naprawy i konserwacje stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby” Razem do 10 sztukDo 7 km Do 7 kmSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze ParkuDo 53 kmDo 50 kmSzlaki rowerowe na obszarze ParkuDo 7 km, według potrzebDo 7 km, według potrzeb35 kmSzlaki turystyczne zlokalizowane na obszarze Parku58 miejsc parkingowychBłędne Skały – obiekt powojskowy 1300 m Szlak zielony – Ostra Góra - Pasterka - KarłówWedług potrzebOddział 57b, przebieg po żółtym szlaku turystycznymŁącznie 14 stanowiskOddziały - 15, 16, 2, przebieg po żółtym szlaku turystycznym2Usuwanie zanieczyszczeń stałych z obszaru ParkuWedług potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze Parku3Oznakowanie granic obszarów objętych ochroną ścisłąDo 10 kmObszar Parku w miejscach występowaniaII. Sposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony czynnejA. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Regulowanie składu gatunkowego drzewostanów z uwzględnieniem fazy rozwojowej drzewostanu, typu siedliska oraz typu zbiorowiska roślinnego i możliwych wariantów składu gatunkowego (czyszczenia wczesne, późne) Do 48,78 haOddziały - 4j, 7g, 10i, 12g, 14c, 16m, 18b, 31g, 38b, 41g,42g, 49g, 48d, 51c, 52h, 60f, 62d, 67l, 67p, 77b,c, 117j, 118a,n, 120f,g 124i, 127c, 146k, 151f, 151h2Prowadzenie zabiegów pielęgnacyjno-hodowlanych w drzewostanach objętych programem przebudowy i renaturalizacji, po uwzględnieniu odnowień naturalnych, polegających na: Do 49,26 haOddziały - 1h, 25d, 40h, 47i, 81b, 84j, 142a, 142b1) stosowaniu różnych rodzajów cięć dla potrzeb przebudowy składu gatunkowego drzewostanów (cięcia IV, V i starszej klasy wieku),2) przygotowaniu powierzchni do odnawiania drzewostanu, odnawianie drzewostanu poprzez sadzenie drzew pod osłoną, w lukach, na gniazdach oraz w ramach poprawek i uzupełnień oraz poprzez siew,3) ochronie odnowień poprzez składanie gałęzi,4) wykaszaniu roślinności zielnej w odnowieniach,5) pracach szkółkarskich,6) zbiorze nasion buku, lipy drobnolistnej, wiązu górskiego, jarzęba pospolitego, klonu jaworu, szyszek jodły oraz nasion drzew i krzewów biocenotycznych (głóg, tarnina, itp.)Do 45 haObwody ochronne - Szczeliniec, Czerwona Woda, BukowinaWedług potrzebDo 40 ha 1,59 haOddziały - 10h, 15b, 25l, 39c, 43o, 51h, 80h, 118r, 143g, 144bDo 1000 kgObszar Parku w miejscach występowania 3Opóźnienie rozpadu monokultur świerkowych poprzez cięcia sanitarne - usuwanie powalonych, złamanych oraz zasiedlonych przez owady drzew z pozostawieniem części drzew niezagrażających zdrowotności drzewostanów3000 ha, według potrzeb i stopnia zagrożenia przez owadyObwody ochronne - Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina4Zachowanie właściwego stanu zdrowotnego drzewostanów, przez:3000 ha według potrzeb i stopnia rozwoju owadów1) korowanie części drzew, pozostawionych w ekosystemach do rozpadu, a zasiedlonych przez owady w drzewostanach zagrożonych masowym występowaniem kornika drukarza i gatunków towarzyszących,2) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów poprzez jesienne poszukiwania larw zasnui świerkowej,60 prób3) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów poprzez wystawianie pułapek feromonowych na brudnicę mniszkę,4) prowadzenie czynności w zakresie ochrony lasu, w szczególności wykonywanie monitoringu zagrożenia drzewostanów poprzez wykładanie pułapek klasycznych, feromonowych na kornika drukarzaDo 40 sztukWedług potrzeb5Zabezpieczanie drzewostanów przed nadmiernym uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta roślinożerne, przez:Jeleń - do 65 sztukObwody ochronne - Szczeliniec, Czerwona Woda, Bukowina1) regulację liczebności populacji zwierząt roślinożernych w celu ograniczenia szkód powstałych przez zgryzanie jodły i buka w odnowieniach sztucznych wprowadzanych jako przebudowa drzewostanów,2) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew poprzez grodzenie upraw siatką leśną,3) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew poprzezsmarowanie drzew środkiem odstraszającymDo 8000 mDo 150 haB. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Waloryzacja i zachowanie starych odmian drzew owocowych poprzez pielęgnowanie starych sadów i przydomowych drzewWedług potrzebOddziały - 18a,b, 21o, 22j, 99l,n21. Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w siedliskach hydrogenicznych poprzez ręczne koszenie z usuwaniem biomasy. 2. Usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewówDo 2,0 haOddział - 80i,j,k,m,n,pC. W ekosystemach wodnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Konserwacja urządzeń hydrotechnicznych i przeciwpożarowych:1) wykaszanie roślinności na grobli na powierzchni, 2) naprawa tablic informacyjnych i urządzeń10,024 haWedług potrzebOddziały - 19l,r, 78c21. Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku. 2. Ograniczenie nadmiernego odpływu wody poprzez zatykanie rumoszem drzewnym starych rowów melioracyjnych, spowolnienie spływu po zboczach. 3. Usuwanie nalotów świerkowych ocieniających mokradła. 4. Wykaszanie.5. Naprawa tablic informacyjnychWedług potrzebTorfowiska i zabagnienia na terenie całego ParkuD. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków i urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych, 2) budowa wiat turystycznych,3) remont lub wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach oraz miejscach odpoczynku,4) remont lub wymiana znaków na szlakach, 5) konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych,6) remont i wymiana ogrodzeń przy parkingach i polach wypoczynkowych,7) budowa kładek i pomostów na szlakach turystycznych.2. Usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z infrastruktury turystycznej i skał,3. Naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych (piaskowiec radkowski).4. Przygotowanie szlaków turystycznych do sezonu turystycznego (udrożnianie szlaków przez usuwanie drzew tarasujących szlaki). 5. Usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach). 6. Remonty wyposażenia tras turystycznych na Szczelińcu Wielkim:1) wymiana balustrad przy schodach na Szczelińcu, 2) wymiana kładek,3) remont nawierzchni szlaku, 4) remont drobnej infrastruktury turystycznej 7. Wykonanie barierek metalowych.8. Bieżące naprawy nawierzchni szlaków rowerowych na terenie Parku.9. Odnowienie oznakowania szlaków rowerowych.10. Bieżące naprawy i konserwacje ścieżki edukacyjnej „Ochrona Ekosystemów w Parku Narodowym Gór Stołowych”.11. Bieżące naprawy i konserwacja stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby”. Według potrzeb3 sztukiWedług potrzeb Łącznie do 54 sztukDo 25 kmWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzebDo 15 km Szlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych, polach wypoczynkowych i parkingach na obszarze ParkuWedług potrzebDo 25 km, według potrzebSzlaki turystyczne zlokalizowane na obszarze ParkuWedług potrzebOddziały - 116, 121, 41 Oddział 121 – szlak zielony relacji Bukowina – Błędne SkałyWedług potrzeb – do 5 kmSzlaki rowerowe na obszarze ParkuDo 10 kmŁącznie 12 stanowiskOddziały - 115, 116, 117, 118, 120, 121 Łącznie 14 stanowiskOddziały – 2, 4, 19, 42, 41 – przebieg po żółtym szlaku turystycznym12. Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Radkowskie Baszty” (ścieżka geologiczna).13. Bieżące naprawy i konserwacje stanowisk edukacyjnych „Wisząca Skała, Podmorskie Kanały, Białe Ściany” (ścieżka geologiczna). 14. Bieżące naprawy i konserwacje kładki edukacyjnej „Niknąca Łąka”Według potrzebPododdział 29aOddziały - 106d, 97fOddział 57a – przebieg po żółtym szlaku turystycznym2Ograniczanie niekontrolowanej penetracji ludzkiej obszaru Parku, poprzez:1) przygotowanie, oznakowanie i utrzymanie zimowych szlaków narciarstwa biegowego,2) odsłanianie form skalnych oraz punktów widokowych poprzez podkrzesywanie i przycinanie gałęzi drzew na „Skalnych Grzybach", „Szczelińcu Wielkim" i „Błędnych Skałach” Do 30 kmZimowe szlaki narciarstwa biegowego na obszarze ParkuWedług potrzebOddziały - 46, 47, 41, 1163Poprawa łączności na terenie Parku, poprzez:1) budowę wewnętrznego systemu łączności cyfrowej – posadowienie masztu stalowego w Obwodzie Ochronnym Czerwona Woda (Batorówek),2) wykonanie połączenia kablowego z masztu do siedziby Obwodu Ochronnego,3) budowę wewnętrznego systemu łączności cyfrowej – posadowienie systemu anten w południowej części Szczelińca Wielkiego,4) wykonanie połączenia kablowego z istniejącym masztem na Szczelińcu Wielkim Około 500 mOddziały - 61 b, c, d, 62 k, 70 c, hOkoło 600 mOddział 414Usuwanie zanieczyszczeń stałych z obszaru Parku Według potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych na obszarze Parku5Oznakowanie granic Parku:1) ustawienie tablic przy wejściach do Parku,2) koszenie trawy przy tablicach 30 sztuk 2 18 m2Obwody ochronne - Szczeliniec, Bukowina, Czerwona Woda6Utrzymanie dróg we właściwym stanie technicznymDo 50 kmObszarParku III. Sposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony krajobrazowejW nieleśnych ekosystemach lądowych Lp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Przeciwdziałanie procesom sukcesyjnym w ekosystemach trawiastych poprzez: 1) koszenie łąk, muraw i pastwisk z usuwaniem biomasy lub ekstensywny wypas zwierząt; 2) usuwanie naturalnego odnowienia drzew i krzewów (ochrona występujących na wskazanych obszarach siedlisk z listy Natura 2000 - kod 6210, 6230, 6430, 6510, 6520)Do 345 haOddziały - 1a,b, 5a,b,d,f, 6j, 7x,z, 8b,c,d,f,g,m, 9a, 17c,d, i,k, m, n, o, s, y, z, bx, cx, fx, 18i,n, 19d, 20l,m,n,o,p,s,t,w,x,y,ax,dx,bx,hx,kx,lx, 21a,m,p, 26a, 43n,w, 44b,d,g,h,i,l,o, 49d, 51g, 52i, 61g,i,k, 62m, 67j,o, 70a, 72h,i,m, 78h,i,k,l,o, 79i, 80g, 81a, 100bx,cx, 107d,i,j,m,o,p,r,s, 108c,i, 109f, 112l, 113f,g,p, 121p,s,t, 128w,x,y,ax, 130o,p,r, 131a,b,c, 132i,j, 137d,f, 138b, 139g,j, 141bx,cx,gx,hx, 143d, 146j,r, 151w2Waloryzacja i zachowanie starych odmian drzew owocowych, poprzez: 1) pielęgnowanie sadu kolekcyjnego,2) pielęgnowanie starych sadów i przydomowych drzewdo 2,5 haWedług potrzebOddział 152mOddział 21pB. Inne, według specyfiki parkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Budowa, remonty i utrzymanie szlaków oraz urządzeń turystycznych:1) naprawa i bieżąca konserwacja infrastruktury turystycznej w tym oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych, 2) wymiana tablic edukacyjnych i informacyjnych przy szlakach i miejscach odpoczynku, 3) konserwacje i remonty oznakowania oraz wyposażenia szlaków turystycznych, 4) konserwacja wyposażenia miejsc odpoczynku oraz koszenie trawy w miejscach odpoczynku, 5) budowa kładek i pomostów na szlakach turystycznych,6) usuwanie napisów (skutki wandalizmu) z infrastruktury turystycznej i skał,7) naprawa i bieżąca konserwacja nawierzchni szlaków turystycznych (piaskowiec radkowski).2. Przygotowanie szlaków turystycznych do sezonu turystycznego, poprzez:1) udrożnianie szlaków – usuwanie drzew tarasujących szlaki, 2) usuwanie martwych drzew zagrażających turystom poruszającym się po szlakach.3. Odnowienie oznakowania szlaku rowerowego.4. Remont i zagospodarowanie obiektów przejętych od wojska w rejonie Błędnych Skał.5. Bieżące remonty i naprawy wyposażenia i nawierzchni parkingów (Kształtna Łąka, YMCA, Wodospady Pośny, Batorówek, Droga nad Urwiskiem, pod Szczelińcem). 6. Koszenie trawy na parkingach i miejscach odpoczynku (Kształtna Łąka, YMCA, Wodospady Pośny, Batorówek, Droga nad Urwiskiem, pod Szczelińcem). 7. Rozbudowa obiektu wystawienniczego – Muzeum Żaby.8. Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Łąki Pasterskie” (ścieżka geologiczna). 9. Bieżące naprawy i konserwacje stanowiska edukacyjnego „Czerwona Skała” (ścieżka geologiczna). 10. Bieżące naprawy i konserwacja stanowisk „Ścieżki Skalnej Rzeźby” Według potrzebŁącznie do 10 sztukDo 50 kmWedług potrzebWedług potrzebWedług potrzeb do 15 kmSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy - szlakach turystycznych, polach wypoczynkowych i parkingach, na obszarze ParkuDo 37 km, według potrzebSzlaki turystyczne zlokalizowane na obszarze ParkuDo 53 km, według potrzebSzlaki rowerowe na obszarze ParkuWedług potrzebOddział 121 fOddziały - 50f, 133f,g, 35f, 62, 31c, 42gOkoło 2 haOddziały - 50f, 133f,g, 35f, 62, 31c, 42gWedług potrzebOddział 151 tOddział 44 dOddział 148 cŁącznie 14 stanowiskOddziały - 17, 17A, 20A, 157A, 41A – przebieg po żółtym szlaku turystycznym1. Bieżąca naprawa wyposażenia ścieżki edukacyjnej „Płazy”.2. Wykaszanie roślinności na grobli 7 stanowisk oraz ławki, mostki i wiata0,10 haOddział 151 t, y, w, z, x, ax, bx, cx2Ograniczanie niekontrolowanej penetracji ludzkiej obszaru Parku poprzez przygotowanie, oznakowanie i utrzymanie zimowych szlaków narciarstwa biegowegoDo 35kmZimowe szlaki narciarstwa biegowego, na obszarze Parku3Poprawa łączności na terenie Parku, poprzez:1) budowę wewnętrznego systemu łączności cyfrowej – posadowienie masztu stalowego w Obwodzie Ochronnym Czerwona Woda (Batorówek),2) wykonanie połączenia kablowego z masztu do siedziby Obwodu Ochronnego Czerwona Woda (Batorówek) Około 500 mOddział 70 b4Usuwanie zanieczyszczeń stałych z obszaru Parku poprzez ich zbiórkę i wywóz z miejsc występowaniaWedług potrzebSzlaki turystyczne i miejsca odpoczynku zlokalizowane przy szlakach turystycznych1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000 według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.Załącznik nr 3OPIS SPOSOBÓW CZYNNEJ OCHRONY GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄTDziałania ochronne na obszarach ochrony ścisłejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Skalnica zwodnicza (Saxifraga sponhemica)Ocena stanu populacji wrejonie Rogowej Kopy, napowierzchni 0,5 ha (jedynestanowisko w kraju)Coroczny monitoringliczebności i strukturypopulacji2Rodzime gatunki roślin m.in.:1) konietlica łąkowa (Trisetum flavescens), 2) rajgras wyniosły (Arrhenatherum elatius), 3) lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum), 4) lilia złotogłów (Lilium martagon), 5) zerwa kulista (Phyteuma orbiculare), 6) pełnik europejski (Trollius europaeus), 7) świerząbek orzęsiony (Chaerophyllum hirsutum), 8) ostrożeń warzywny (Cirsium oleraceum)Monitoring obszarów ochrony czynnej w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin wypierających gatunki rodzime, tj.: 1) rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica), 2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis), 3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemica), 3) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi), 4) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazianum), 5) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera)W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza granice Parku,4) zniszczenie3Sosna drzewokosa (Pinus x rhaetica)1. Ocena stanu populacji.2. Działania zmierzające do powiększenia liczebności populacji i stanowisk1. Monitoring.2. Zbiór szyszek z 10 osobników (po 4 szyszki z osobnika).3. Zbiór zrazów do szczepień ze wszystkich żywych osobników (około 150 sztuk)4Bagno zwyczajne (Ledumpalustre)1. Ocena stanu populacji.2. Działania zmierzające do powiększenia liczebności populacji i stanowisk1. Monitoring.2. Zbiór (w ilości do 10 torebek nasiennych z jednego osobnika) i wysiew nasion z 2 osobników B. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Sokół wędrowny (Falco peregrinus). Jarząbek (Bonasa bonasia). Puchacz (Bubo bubo).Sóweczka (Glaucidium passerinum).Włochatka (Aegolius funereus). Bocian czarny (Ciconia nigra). żuraw (Grus grus)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania, liczebności i parametrów rozrodczych poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub w ich bezpośrednie sąsiedztwo. 3. Wzmożony dozór terenu w celu ograniczenia płoszenia zwierząt. 4. Obrączkowanie2Gatunki owadożernych i gryzoniAktualizacja listy gatunków i ich stanowisk1. Inwentaryzacja składu gatunkowego poprzez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Dokumentacja fotograficzna3Popielicowate1. Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu.2. Inwentaryzacja składu gatunkowego1. Monitoring miejsc występowania. 2. Inwentaryzacja poprzez prowadzenie odłowów - oznakowanie numeryczne. 3. Pobranie włosów do analiz genetycznych4NietoperzeRozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania – zarówno schronień zimowych i letnich (w tym miejsc rozrodu)1. Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub w ich bezpośrednie sąsiedztwoSposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony czynnejA. Ochrona czynna gatunków roślin Lp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Rodzime gatunki roślin m.in.:1) konietlica łąkowa (Trisetum flavescens), 2) rajgras wyniosły (Arrhenatherum elatius), 3) lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum), 4) lilia złotogłów (Lilium martagon), 5) zerwa kulista (Phyteuma orbiculare), 6) pełnik europejski (Trollius europaeus), 7) świerząbek orzęsiony (Chaerophyllum hirsutum), 8) ostrożeń warzywny (Cirsium oleraceum)Monitoring obszarów ochrony czynnej w zakresie występowania inwazyjnych gatunków roślin wypierających gatunki rodzime, tj.: 1) rdestowiec ostrokończysty (Reynoutria japonica), 2) rdestowiec sachaliński (Reynoutria sachalinensis), 3) rdestowiec pośredni (Reynoutria x bohemica), 4) barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi), 5) barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazianum), 6) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera)W przypadku stwierdzenia inwazyjnych gatunków roślin:1) koszenie,2) wykopywanie,3) wywiezienie poza granice Parku,4) zniszczenie2Skalnica zwodnicza (Saxifraga sponhemica)Działania zmierzające do zwiększenia liczebności stanowiskWprowadzenie na nowe stanowisko w obwodach ochronnych Czerwona Woda i Bukowina okazów skalnicy przekazanych przez Państwową Akademię Nauk Ogród Botaniczny w Powsinie3Rojownik pospolity (Jovibarba sobolifera)1. Monitoring populacji.2. Działania zmierzające do powiększenia liczebności populacji i stanowiskWprowadzenie wyhodowanych osobników na nowe stanowisko4Bagno zwyczajne (Ledumpalustre)1. Monitoring populacji.2. Działania zmierzające do powiększenia liczebności populacji i stanowiskZbiór (w ilości do 10 torebek nasiennych z jednego osobnika) i wysiew nasion z 2 osobników 5Sosna drzewokosa (Pinus xrhaetica)1. Działanie zmierzające do powiększenia liczebności populacji i stanowisk.2. Inwentaryzacja sosny w Obwód Ochronny Bukowina 1. Wysiew nasion.2. Hodowla sadzonek.3. Zbiór igieł (po 4 sztuki z osobnika)6Zanokcica zielona (Asplenium viride).Zanokcica północna (Asplenium septentrionalne).Podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant).Paprotnik kolczysty (Polystichum aculeatum).Zwonek szerokolistny (Campanula latifolia).Gruszycznik jednokwiatowy (Moneses uniflora).Gnieźnik leśny (Neotia nidus-avis).Przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis).Śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum). Lilia złotogłów (Lilium martagon). Bażyna czarna (Empetrum nigrum) Uaktualnienie miejsc występowania, w celu objęcia stanowisk szczególną ochroną1. Monitoring miejscwystępowania i liczebnościstanowisk.2. Wzmożony dozór terenu w celu zabezpieczeniaistniejących populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Niepylak apollo(Parnassius apollo)1. Tworzenie warunków do bytowania i rozwoju.2. Hodowla i reintrodukcja gatunku1. Hodowla rośliny żywicielskiej Sedum maximum.2. Przygotowanie do hodowli i reintrodukcji Niepylaka apollo2Puchacz (Bubo Bubo).Sóweczka (Glaucidium passerinum).Włochatka (Aegolius funereus).Bbocian czarny (Ciconia nigra).Żuraw (Grus grus)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania, liczebności i parametrów rozrodczych poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub w ich bezpośrednie sąsiedztwo. 3. Wzmożony dozór terenu w celu ograniczenia płoszenia zwierząt. 4. Obrączkowanie. 5. Czyszczenie gniazd i budek lęgowych.6. Demontaż starych budek.3Gatunki ptakówDokarmianie ptaków w okresie ostrej zimyWyłożenie karmy dla ptaków przy osadach Parku4Gatunki ptaków i ssakówWzbogacenie naturalnej bazy żerowej1. Uzupełnianie remiz gatunkami drzew i krzewów owocowych (do 500 sztuk).2. Zabezpieczanie drzewek i krzewów owocowych przed uszkodzeniami powodowanymi przez zwierzęta roślinożerne za pomocą osłon indywidualnych5Gatunki owadożernych i gryzoniAktualizacja listy gatunków i ich stanowisk1. Inwentaryzacja składu gatunkowego poprzez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Dokumentacja fotograficzna6Popielicowate1. Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu. 2. Inwentaryzacja składu gatunkowego. 3. Zwiększenie ilości potencjalnych miejsc rozrodczych1. Monitoring miejsc występowania, wieszanie budek przeznaczonych dla popielicowatych (do 20 sztuk), ich kontrole i czyszczenie, demontaż starych budek.2. Inwentaryzacja poprzez prowadzenie odłowów - oznakowanie numeryczne.3. Pobranie włosów do analiz genetycznych7NietoperzeRozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania, zarówno schronień zimowych i letnich (w tym miejsc rozrodu)1. Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub w ich bezpośrednie sąsiedztwo Zwiększenie ilości potencjalnych schronień letnich (w tym miejsc rozrodu)3. Wieszanie budek (do 20 sztuk) dla nietoperzy w drzewostanach ParkuSposoby ochrony czynnej na obszarach ochrony krajobrazowejA. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Rodzime gatunki roślin, m.in.:1) konietlica łąkowa (Trisetum flavescens), 2) rajgras wyniosły (Arrhenatherum elatius),3) lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum), 4) lilia złotogłów (Lilium martagon), 5) zerwa kulista (Phyteuma orbiculare), 6) pełnik europejski (Trollius europaeus), 7) świerząbek orzęsiony (Chaerophyllum hirsutum), 8) ostrożeń warzywny (Cirsium oleraceum)Monitoring obszarówochrony krajobrazowej wzakresie występowaniainwazyjnych gatunków roślinwypierających gatunkirodzime, takich jak:1) rdestowiecostrokończysty (Reynoutriajaponica),2) rdestowiec sachaliński(Reynoutria sachalinensis),rdestowiec pośredni(Reynoutria x Bohemia),3) barszcz Sosnowskiego(Heracleum sosnowskyi),4) barszcz Mantegazziego(Heracleummantegazianum),5) niecierpek gruczołowaty(Impatiens glandulifera)W przypadku stwierdzeniainwazyjnych gatunków roślin ich koszenie, wykopywanie i wywiezienie poza granice Parku lub zniszczenie2Goryczuszka czeska(Gentianella bohemica)1. Monitoring populacji.2. Działania zmierzające dopowiększenia liczebnościW okresie dojrzewania nasion ręczne wzruszanieniewielkich fragmentów gleby populacji w pobliżu osobników gatunku, w celu zwiększenia możliwości rozprzestrzeniania3Mieczyk dachówkowaty Gladiolus imbricatus1. Monitoring populacji.2. Wzmacnianie trwałości populacji naturalnych oraz ochrona ex situ1. Zbiór nasion. 2. Hodowla sadzonek do zasilenia populacji macierzystych.3. Monitoring4Zerwa kulista (Phyteuma orbiculare).Pełnik europejski (Trollius europaeus).Orlik pospolity (Aquliegia vulgaris).Koniczyna kasztanowata (Trifolium spadiceum). Śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum).Lilia bulwkowata (Lilium bulbiferum). Podkolan biały (Platanthera bifolia).Storczyk męski (Orchis mascula). Storczyca kulista(Traunsteinera globosa). Nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum)Uaktualnienie miejsc występowania, w celu objęcia stanowisk szczególną ochroną1. Monitoring miejscwystępowania i liczebnościstanowisk.2. Wzmożony dozór terenu w celu zabezpieczeniaistniejących populacjiB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkówRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony1Gatunki zwierząt owadożernych i gryzoniAktualizacja listy gatunków i ich stanowisk1. Inwentaryzacja składu gatunkowego poprzez prowadzenie odłowów w stożki i pułapki żywołowne.2. Dokumentacja fotograficzna2Derkacz (Crex crex)Rozpoznanie w terenie celem objęcia ochroną miejsc ich występowania i rozrodu1. Monitoring miejsc występowania i liczebności poszczególnych gatunków. 2. Ograniczanie dostępu do miejsc rozrodu lub w ich bezpośrednie sąsiedztwo. 3. Wzmożony dozór terenu w celu ograniczenia płoszenia zwierząt3Myszołów (Buteo buteo),Trzmielojad (Pernis apivorus), Jastrząb (Accipiter gentilis),Pustułka (Falco tinnunculus)Utrzymanie terenów otwartychKoszenie i odkrzaczanie zarastających fragmentów łąkowych stanowiących areały łowieckie ptaków drapieżnych4Gatunki bezkręgowców chronionych (Lepidoptera)Utrzymanie terenów otwartychKoszenia zapobiegające zarastaniu stanowisk bytowania motyli, m.in. modraszków Phengaris teleius oraz Phengaris nausithousZałącznik nr 4OBSZARY OBJĘTE OCHRONĄ ŚCISŁĄ, CZYNNĄ ORAZ KRAJOBRAZOWĄLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ochrona ścisła1i, j, m, 2a-h, j, l, m, 7l-o, r, 15a, d, f, 16a-c, f-i, k, l, 17a, b, j, l, p, t, 18g, 19b, 20fx, gx, ix, 23a-c, m-o, z, ax, cx, 25f-j, 26g-i, 27a-d, 28d, 33b-f, h, 34a-h, j, 35a-d, g-w, 37a-k, 38d, f, 42h, 44n, p, r-t, 45d, 46c, 47d, f, 57b, c, 76a-n, 83a-d, g, bx, 88c, g-k, m-o, 103a-c, g, h, 111a, b, 112a, 132d-h, k, m, n, 133j, 134d, g, i-n, 135a-l, 136b, 137a-c, g, 138d, g , 139a, b, f, k, l, 140a-c 771,002Ochrona czynna1c-h,k,l, 2i,k, 3a-h, 4a-p, 5c, 6a-i,k.l 7a-k,p,s-w,y 8a,h-l,n, 9b-i, 10a-i, 11a-j, 12a-o, 13a-p, 14b-h, 15b,c, 16j,m, 17f,g,h,r,w,x,ax,dx,gx, hx 18a-f,h,j,k-m, 19a,c,f-r, 20a-c,f,j,k,r,cx,jx 21b-l,n,o, 22a-g,i-k, 23d-i,l,p-t,x,y 24a-c, 25b-d,k,l, 26b-f, 28a-c,f, 29a-j, 30a-f,h,i-m,o 31a,b,d-h, 32a-f,h-l, 34i, 36a-f, 37l-n, 38a-c,g, 39a-i, 40a-d,g-i, 41a-l,n-w, 42a,c,f,g,j,k, 43a-m,o-t,y,z 44a,c,f,k,m 45a-c,f,g, 46a,b, d-h, 47a-c,g-m, 48a-h, 49a-c,f-h, 50a,b,d,g-j, 51b-f,h, 52b-h, 53a-h, 54a-g, 55a-f, 56a-f, 57a,d-g, 58a-f, 59a-f, 60a-g, 61a-f, 62a-k, 63a-m, 64a-g, 65a-l, 66a-n, 67a-i,k-n,p, 68a-g, 69a-j, 70c-k, 71a-c, 72a-g,j-l,n-x, 73a-g, 74a-j, 75a-l, 77a-j, 78a,c-h,p-fx, 79a-h, 80a,c,d,h, i,k,m-s, 81b-k,m,n,p, 82a-h, 83h,j,l-o,r-w,x,y,ax,cx,fx,gx, 84a,b,d-k, 85a-l, 86a,c-j, 87a-p,s,w-bx, 88a,b,d,l, 89a-r, 90a-h, 91a-k, 92a-h, 93a-f, 94a-c, 95a-n, 96a-o, 97a-p, 98a-d, 99a-n, 100a-ax, 101a-d, 102a-g, 103d,f, 104a-f, 105a-l, 106a-k, 107a-c,f-h,k,l,n, 108a,b,d-h, 109a-d,g, 110a-h,j-t, 111c-h, 112b-k, 113a-d,i-o,r-t, 114a-d, 115a-d, 116a,c-i,k-o, 117a,c,d,g-dx,gx-ix, 118a-r, 119a-t, 120a-h, 121a-d,g-o, 122a-p, 123a-d, 124a-k, 125a-i, 126a-n, 127a-l, 128a-t, 129a-j, 130a-n,s, 132a,c,l, 133a-f,h,i, 134a,c,f, 136a,c, 137h-j, 138a,c,f, 139c,d,h,i,m, 140d-p, 141ab-ax,dx, 142a-d, 143a,b,c,f,g, 144a-g, 145a-r, 146a-i,k-p,s-z, 147a-g, 148a,b,d-j, 149a-n, 150a-h, 151a-l, 152a-l,n-p, 153a-j 4944,773Ochrona krajobrazowa1a,b,n, 5a,b,d,f, 5Aa-c, 6j, 7x,z, 8b-g,m, 8Aa,b, 9a, 9Aa,b, 14a, 15g, 16d, 17c,d,i,k,m-o,s,y,z,bx,cx,fx, 17Aa-g, 18i,n, 19d, 20d,l,m-p,s-bx,dx,hx,kx,lx, 20Aa-zx,ay-zy, 20Ba-zx,ay-ky, 20Ca-px, 20Da-h, 21a,m,p, 21Aa-c, 22h, 22Aa-r, 23j,k,w,bx,dx, 23Aa-m, 23Ba-s, 25a, 26a, 30g,n, 31c, 32g, 33a,g, 34k,l, 35f, 40f, 41m,x-z, 41Aa, 42b,d, 43n,w,x,ax, 43Aa, 44b,d,g-i,l,o, 44Aa-h, 49d, 50c,f, 51a,g,i, 52a,i, 61g-k, 62l,m, 67j,o, 68h, 70a,b, 72h,i,m, 78b,h-o, 78Aa, 79i,j, 80b,f,g,j,l, 81a,l,o,r, 83f,i,k,p,z,dx,hx, 83Aa-g, 84c, 85l,m, 86b, 87r, 88f, 89Aa, 99o, 100bx,cx, 103i, 106l, 107d,i,j,m,o-s, 108c,i, 109f, 110i, 112l, 112Aa,b, 113f-h,p, 113Aa-hx, 116b,j, 117b,f,fx, 121f,p-w,x, 128w-z,ax, 130o-r, 131a-c, 131Aa-m, 132b,i,j, 133g, 134b,h, 135Aa-n, 136d, 137d,f,k, 138b,h, 139g,j, 139Aa, 141bx-hx, 143d, 146j,r, 148c, 151m-dx, 152m, 154Aa-d, 155Aa, 156Aa, 157Aa-d, 158Aa, 159Aa-g, 160Aa,b, 161Aa-c, 162Aa,b 624,39Razem 6340,161) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15.000, według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15.000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.Załącznik nr 5USTALENIE MIEJSC UDOSTĘPNIANYCH W CELACH EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I REKREACYJNYCH, Z PODANIEM MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ JEDNOCZEŚNIE W TYCH MIEJSCACHA. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Ośrodek edukacyjny w siedzibie dyrekcji Parku, oddział 151t40 osób2Muzeum Żaby, oddział 151t20 osób3Stanowiska edukacyjne „Geoatrakcje Gór Stołowych”, oddziały - 29a, 106d, 97f, 44 d, 148 c20 osób/stanowisko4Miejsce kultu religijnego Krucza Kopa, oddział 145100 osóbB. Miejsca udostępniane w celach turystycznychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna ilość osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Błędne Skały, oddział 116500 osób2Szczeliniec Wielki, oddziały – 41, 41A500 osób31. Parking w oddziale 62l,m, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Hutniczy Most).2. Parking w oddziale 50 f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Kształtna Łąka).3. Parking w oddziale 133 g, Obwód Ochronny Bukowina (Polana YMCA)50 osób4Miejsca postoju pojazdów na terenie Parku:1) parking w oddziale 148c, Obwód Ochronny Bukowina (Czerwona Skała),2) parking w oddziale 133g, Obwód Ochronny Bukowina (polana YMCA),3) parking w oddziale 116j, Obwód Ochronny Bukowina (parking przy Błędnych Skałach),4) parking w oddziale 121f, Obwód Ochronny Bukowina (teren byłej jednostki wojskowej),5) parking w oddziale 106I,f 79b, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Parking Lisia Przełęcz I i II),6) parking w oddziale 42g, Obwód Ochronny Szczeliniec – (Parking pod Szczelińcem),7) parking w oddziale 50f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Kształtna Łąka),8) parking w oddziale 31c, Obwód Ochronny Szczeliniec (Parking Droga nad Urwiskiem),9) parking w oddziale 35f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Wodospady Pośny),10) parking w oddziale 62l,m, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Hutniczy Most)1600 osób5Miejsca do biwakowania na terenie Parku:1) parking w oddziale 62l,m, Obwód Ochronny Czerwona Woda (Hutniczy Most),2) parking w oddziale 50f, Obwód Ochronny Szczeliniec (Kształtna Łąka)20 osóbC. Miejsca udostępniane w celach rekreacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Obszar całego Parku z wyjątkiem: 1) upraw leśnych do 4 m wysokości,2) ogrodzonych powierzchni leśnych,3) terenów ochrony ścisłej,4) oznaczonych ostoi zwierzyny,5) ogrodzonych stref ochrony,6) bezpośrednich ujęć wody20 osób2Obszar łąkowy w miejscowości Karłów, oddział 81 a - organizacja obchodów 20-lecia Parku (impreza plenerowa)500 osób1) Podział na oddziały oznaczone liczbą oraz obwody ochronne podano zgodnie z mapą przeglądową Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Podział na pododdziały oznaczone literą oraz obszary objęte ochroną częściową przyjęto zgodnie z mapą obszarów ochronnych Parku Narodowego Gór Stołowych, w skali 1:15 000, według stanu na 1.01.2010 r. Mapy znajdują się w siedzibie Parku Narodowego Gór Stołowych w miejscowości Kudowa-Zdrój.UZASADNIENIEZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych jest wykonaniem upoważnienia zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami dla parków narodowych, dla których nie sporządzono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz zakres zadań ochronnych zostały opracowane w formie tabelarycznych zestawień. W zestawieniach określono zagrożenia oraz sposoby i zakres prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej z podaniem lokalizacji, ich rozmiarem (metry, hektary, kilometry, itp.) oraz określeniem ekosystemów, w których mają być wykonane. Dla wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej.Wprowadzony podział obszaru Parku na rodzaje ochrony oraz sposoby jego udostępniania dla celów naukowych, edukacyjnych, kulturowych, turystycznych, rekreacyjnych i sportowych opracowano w formie tabelarycznej. Określono również maksymalną liczbę osób mogących przebywać jednocześnie w określonym rejonie Parku, udostępnionym dla realizacji wskazanego celu.W związku z występującymi zagrożeniami zabiegi wykonywane w ramach ochrony czynnej i krajobrazowej, zostały dostosowane do wymogu utrzymania trwałości ekosystemów, zachowania i odbudowy ich wzajemnych zależności w ramach biotopu. Zadania ochronne zaplanowane w ekosystemach leśnych, a zdefiniowane w załącznikach do niniejszego zarządzenia, są oparte wyłącznie na potrzebach hodowlanych (cel - przebudowa i stabilność ekosystemów) i ochronnych (cel - czas potrzebny do przebudowy), gdzie o zakresie zadań nie decydują względy ekonomiczne. Program przebudowy i renaturalizacji drzewostanów Parku realizowany jest praktycznie od momentu jego powstania tj. od 1993 r. Lite świerczyny stanowiące ok. 83% drzewostanów Parku, zastępowane są lasami o zróżnicowanym składzie gatunkowym, dostosowanym do warunków siedliskowych.1. W odniesieniu do infrastruktury turystycznej (załącznik nr 2, część I, lp. 1 oraz część II, lit. D i część III, lit. B:a) zaplanowano przede wszystkim bieżące remonty i naprawy oznakowań, drogowskazów, wiat turystycznych, tablic edukacyjnych i informacyjnych, kładek, pomostów i miejsc odpoczynku,b) w miarę posiadanych środków własnych Parku i w przypadku przyznania środków z funduszy zewnętrznych planowane jest zagospodarowanie obiektów powojskowych w rejonie Błędnych Skał (parking, toalety), remont i przebudowa Muzeum Żaby na obiekt nowoczesny, interaktywny i w pełni spełniający oczekiwania odwiedzających,c) zaplanowano również wykonanie metalowych barierek na szlaku turystycznym z Bukowiny do Błędnych Skał, poprawiających bezpieczeństwo turystów,d) w celu poprawy łączności wewnętrznej na terenie Parku zaplanowano budowę masztu w Obwodzie Ochronnym Czerwona Woda, w okolicach miejscowości Batorówek oraz systemu anten w rejonie południowych krawędzi Szczelińca Wielkiego. Inwestycje te zapewnia odpowiednie połączenie ze wszystkimi kancelariami obwodów ochronnych i znacznie poprawią łączność na terenie Parku, co przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa turystów i lepszej ochrony przeciwpożarowych.2. W załączniku nr 2, w części II, w lit. A w tabeli uszczegółowiono:1) w lp. 1 - zabiegi pielęgnacyjno – hodowlane planowane w młodszych klasach wieku, obejmujące tzw. czyszczenia wczesne i późne oraz cięcia w II i III klasie wieku, poprzez rozluźnienie zwarcia, mają na celu poprawę struktury gatunkowej drzew odpowiadającej potencjalnym zbiorowiskom roślinnym, ich stabilizację i zwiększenie odporności na szkody od wiatru i okiści oraz zwiększenie dostępu światła dla gatunków wolniej rosnących w młodości (np. jodła pospolita, buk zwyczajny, klon jawor, lipa drobnolistna). Wycinane są głównie gatunki przedplonowe (modrzew, świerk, brzoza), których udział w drzewostanie na danym siedlisku powinien być mniejszy. Zaplanowano pozyskanie 1089 m3 drewna materiał ten (żerdzie, słupy) wykorzystywany jest w dużej części przez Park do budowy i remontów ogrodzeń;2) w lp. 2 - zabiegi obejmują selektywne usunięcie części drzew: a) w formie gniazd, na zaplanowanych powierzchniach, w celu zainicjowana naturalnych obsiewów wokół istniejących drzew gatunków pożądanych, tj.: buk, jodła, jawor, jesion, itd. lub w celu wyprzedzającego podsadzenia jodły i buka w drzewostanach, w których brak szans na obsiew naturalny,b) na całej powierzchni, w celu poprawy warunków wzrostu i rozwoju istniejącego młodego pokolenia. Zaplanowano pozyskanie 4631 m3 drewna, głównie świerkowego - 2558 m3 i modrzewiowego – 1635 m3. Zabiegi te umożliwiają kształtowanie pod okapem drzewostanów warunków świetlnych odpowiednich dla naturalnego odnowienia lub dla wprowadzanych odnowień sztucznych. Ponadto, stosowanie różnych rodzajów cięć dotyczy jedynie tych powierzchni Parku, na których brak jest odnowienia naturalnego, i które to tereny nie rokują, iż bez ingerencji z zewnątrz, nastąpi pożądana poprawa w składzie gatunkowym drzewostanów. Podstawowym kryterium prowadzenia cięć są potrzeby hodowlane związane z długoletnim procesem przebudowy drzewostanów Parku.Pozostałe zabiegi pielęgnacyjno-hodowlane, wymienione w lp. 2, związane są głównie z prowadzeniem przebudowy ekosystemów leśnych i dotyczą:a) zbioru nasion i szyszek lokalnych ekotypów drzew i krzewów w celu zachowania zasobów genetycznych miejscowych populacji drzew i krzewów. Główne kryteria wyboru gatunków i populacji drzew i krzewów do zbioru materiału rozmnożeniowego, to: rodzimość, zachowanie różnorodności genetycznej oraz dobór gatunków właściwych dla potencjalnych zbiorowisk roślinnych,b) prac szkółkarskich na podokapowych szkółkach Parku związanych z hodowlą sadzonek na potrzeby przebudowy drzewostanów Parku, restytucji rzadkich gatunków drzew i krzewów oraz uzupełniania sadu kolekcyjnego drzew owocowych tradycyjnych odmian. Hodowane są jedynie sadzonki z nagim systemem korzeniowym. Szkółki zlokalizowano na różnej wysokości n.p.m., gdzie sadzonki rosną w warunkach jak najbardziej zbliżonych do warunków naturalnych w miejscu późniejszego sadzenia,c) ochrony odnowień poprzez składanie gałęzi pochodzących z cięć poza miejscami, gdzie już występuje odnowienie naturalne lub sztucznie wprowadzone,d) ręcznego wykaszania roślinności zielnej w odnowieniach w celu polepszenia warunków wzrostu sadzonek i ograniczenia konkurencji ze strony roślin zielnych i krzewów.3) w lp. 3 i 4 - w zadaniach rocznych w 2013 r. przyjęto zasadę, że oprócz ochrony ścisłej i ochrony czynnej zachowawczej (13% powierzchni leśnej Parku) zaniechano cięć pozaplanowych (cięć przygodnych) w drzewostanach gdzie prace mogłyby spowodować uszkodzenia w ekosystemach Parku. Mając na uwadze priorytetowy cel funkcjonowania Parku, jakim jest ochrona przyrody oraz w związku z zewnętrznymi i wewnętrznymi uwarunkowaniami, w jakich funkcjonuje Park, wynikającymi z faktu, że: a) 83% powierzchni Parku stanowią ekosystemy, gdzie gatunkiem dominującym jest świerk (w większości monokultury),b) średni wiek drzewostanów jest bardzo wysoki,c) znaczny jest udziału drzewostanów porolnych,d) granica Parku w 30 % jest granicą państwa,e) obszar Parku i otuliny jest mocno zurbanizowany (presja społeczna),f) na długich odcinkach granica leśna Parku tworzy wspólne kompleksy z lasami innych właścicieli głównie lasów państwowych.Wypracowano sposób postępowania z drzewami opanowanymi przez kornika drukarza lub inne owady oraz poklęskowe wywroty i złomy. W dniu 26 marca 2012 r. w oparciu o szczegółowe rozpoznanie terenowe i doświadczenia z lat poprzednich, ukazało się zarządzenie nr 8/2012 Dyrektora Parku Narodowego Gór Stołowych w sprawie eliminacji zagrożeń dla środowiska przyrodniczego związanych z ograniczaniem populacji kornika drukarza w drzewostanach Parku. Oprócz obszarów ochrony ścisłej (771,00 ha) i obszarów objętych ochroną zachowawczą (675,18 ha), gdzie z założenia nie wykonuje się żadnych działań, wytypowano obszary (920,27 ha), gdzie w celu uniknięcia negatywnego wpływu działań, związanych z ograniczaniem populacji kornika na środowisko, wstrzymano całkowicie pozyskanie, korowanie i zrywkę drewna. Miejsca takie są obserwowane i badane, by uzyskać jak najwięcej wiadomości na temat przebiegu gradacji kornika w tym specyficznym terenie. Obserwacji podlegają tam również zjawiska sukcesji i proces naturalnego odtwarzania się drzewostanów. Pozostałe tereny leśne Parku podzielono na:a) obszary (1018,01 ha), gdzie okorowane drewno zasiedlone przez korniki pozostaje do mineralizacji w ekosystemie (całkowite lub częściowe wstrzymanie zrywki drewna),b) obszary stanowiące strefę buforową drzewostanów bez kornika pomiędzy lasami Parku, a lasami okolicznych nadleśnictw oraz miejsca gdzie należy ograniczyć populację drukarza i powstrzymać jego rozprzestrzenianie się na drzewostany do tej pory zdrowe. Tam stosowane są pułapki klasyczne, feromonowe i rotacyjne, a drewno zasiedlone jest usuwane z lasu.Największy nacisk w obszarach szczególnie zagrożonych, gdzie dopuszcza się wycinanie drzew, położony zostanie na efektywne wyznaczanie tzw. drzew trocinkowych, w optymalnej fazie rozwoju kornika i zabezpieczenie drewna, w reżimie czasowym gwarantującym ograniczenie gradacji. Drzewa tzw. spóźnione, już obite przez dzięcioły, często częściowo opuszczone przez korniki, a nadal zasiedlone przez drapieżców, parazytoidy i patogeny kornika drukarza zwiększające opór środowiska, presję czynników naturalnego hamowania rozwoju gradacji, nie są wycinane. Pozostają one w ekosystemie pozwalając na utrzymanie bioróżnorodności oraz zróżnicowanie biotopu, poprzez stwarzanie wielu nowych mikrosiedlisk;4) w lp. 5 - zaplanowane czynności są niezbędne do zachowania zainicjowanej przebudowy drzewostanów i działań związanych z restytucją miejscowego ekotypu jodły pospolitej. Dotyczą głównie podokapowych odnowień jodłowych, bukowych i jaworowych (głównie sztucznie wprowadzonych, ale także naturalnie powstałych) poprzez:a) zabezpieczanie upraw leśnych przed zgryzaniem i spałowaniem ogrodzeniami z siatki leśnej,b) zabezpieczanie pojedynczych sadzonek i osobników pochodzących z naturalnego odnowienia poprzez osłony indywidualne z siatki,c) zabezpieczanie małych grup sadzonek rzadkich i pożądanych gatunków drzew poprzez niewielkie, 1 lub 2 arowe ogrodzenia z siatki leśnej,d) zabezpieczanie młodego pokolenia drzew poprzez smarowanie środkami odstraszającymi i zniechęcającymi do zgryzania (repelenty) o działaniu smakowym i mechanicznym, niewpływającymi szkodliwie na środowisko. 3. W odniesieniu do załącznika nr 2, części II, lit. C - zaplanowano ochronę i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Parku, poprzez ograniczenie nadmiernego odpływu wody, ograniczanie spływu po zboczach, usuwanie nalotów świerkowych i ewentualne wykaszanie roślinności zielnej. Działania te wykonywane będą według potrzeb i służyć będą głównie kontynuacji i utrwaleniu efektów projektów „Ochrona i odtwarzanie zagrożonych siedlisk hydrogenicznych w Sudetach Środkowych” oraz „Czynna ochrona mokradeł i mała retencja w Sudetach” realizowanych w latach 2007-2011 razem z Klubem Przyrodników.W nieleśnych ekosystemach lądowych (załącznik nr 2, część II, lit. B i część III, lit. A) zaplanowano koszenie łąk i pastwisk z usuwaniem biomasy. Dokładnie określone przez botaników i co roku zmieniane fragmenty łąk pozostawiane są bez koszenia w celu umożliwienia obsiewu cennych gatunków roślin. Część łąk, ze względu na ich specyfikę, koszona jest ręcznie. Ponadto pielęgnowane będą stary i nowy sad tradycyjnych odmian drzew owocowych.4. W przypadku chronionych gatunków roślin i zwierząt (załącznik nr 3):1) zaplanowano kontynuację projektu badawczego popielicowatych w ekosystemach Parku – prace będą polegały na monitorowaniu, znakowaniu (tatuowanie) i pobieraniu kilku włosów do badań genetycznych. Badania takie pozwolą na lepsze poznanie i przez to właściwą ochronę tych rzadkich zwierząt, do tej pory słabo zbadanych na terenie Parku (część I, lit. B, lp.3 oraz cześć II, lit. B, lp. 6),2) planuje się dalsze działania ochronne (monitoring, wieszanie budek) na rzecz nietoperzy (część I, lit. B, lp. 4 oraz część II, lit. B, lp. 7),3) kontynuowane będą działania nad zwiększanie bazy pokarmowej ptaków i ssaków żywiących się między innymi owocami dzikich odmian drzew owocowych (część II, lit. B, lp. 4),4) zaplanowano inwentaryzację słabo dotychczas poznanej grupy zwierząt owadożernych i gryzoni (część I, lit. B, lp. 2, część II, lit. B, lp. 5, część III, lit. B, lp. 1),5) realizowane będą działania związane z reintrodukcja rzadkiego motyla – niepylaka apollo (część II, lit. B, lp. 1),6) kontynuowane będą działania związane z ochroną czynną rzadkich i chronionych gatunków ptaków poprzez monitoring ich miejsc występowania, obrączkowanie, czyszczenie gniazd i budek lęgowych oraz wieszanie nowych budek (część I, lit. B, lp. 1 oraz część II, lit. B, lp. 2, część III, lit. B, lp. 2),7) planuje się kontynuację działań związanych z ochroną wymierającej populacji sosny drzewokosej poprzez jej monitoring, zbiór szyszek, hodowlę sadzonek, zbiór igieł do badań genetycznych oraz zbiór zrazów do szczepień w celu zachowania jak największej puli genetycznej (część I, lit. A, lp. 3 oraz część II, lit. A, lp. 5),8) rozmnażanie i wprowadzanie wyhodowanych sadzonek rojownika pospolitego oraz bagna zwyczajnego pomoże w ochronie, zachowaniu i zwiększeniu liczebności osobników tych rzadkich gatunków (część I, lit. A, lp. 4 oraz część II, lit. A, lp. 3 i 4),9) zaplanowano wprowadzanie na nowe stanowiska okazów skalnicy zwodniczej wyhodowanych w Polskiej Akademii Nauk Ogrodzie Botanicznym w Powsinie z nasion zebranych na terenie Parku (część II, lit. A, lp. 2),10) podjęta zostanie próba zasilenia niewielkiej populacji rzadkiego mieczyka dachówkowatego poprzez zbiór nasion i hodowlę młodych osobników (część III, lit. A, lp. 3),11) usuwane będą z terenu Parku gatunki roślin inwazyjnych (część I, lit. A, lp. 2, część II, lit. A, lp.1 oraz część III, lp. A, lit. 1),Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych i zanikłych ogniw rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.Projekt zadań ochronnych uzyskał pozytywną opinię Rady Naukowej Parku.Zadania ochronne zawarte w zarządzeniu, przyczynią się do zachowania i poprawy kondycji siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony w Specjalnym Obszarze Ochrony Siedlisk Natura 2000 (PLH020004-Góry Stołowe) oraz w Obszarze Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 (PLB020006-Góry Stołowe), których teren pokrywa się częściowo z obszarem Parku.126814648877Microsoft Office Word0407113falseTytuł1ZARZĄDZENIE Nrfalse56910falsefalse14.0000ZARZĄDZENIE Nrp07172Agata Dąbrowska22012-12-04T09:32:00Z2012-12-04T09:43:00Z2012-12-04T09:43:00ZDocumentLibraryFormDocumentLibraryFormDocumentLibraryForm This value indicates the number of saves or revisions. The application is responsible for updating this value after each revision. WszyscyPNGS-zad.ochr.2013-12.10.12..docRSUMINSK