k72N6vOBYCV9TUy7Zcth+HHKsYk=FujGVnQppe9r7/UZshXCA0d6u2A=MfplnqbGH2lmgva2wU7onM94L6VBRMYXYlbKa1wlaji6t7uE84DWV+MPllS3/pPN tBLIXFv4Eo/CmoGf9yphMJ9nmDUStxjaRq/4DwyKSQhp5A/5zHYtpKi/Yzoup3kZ Wecw8ThE3Pb7vEqRjLJdltkCpfNJfd9oZm3H7VowVpM=MIIE5TCCA82gAwIBAgIDBByRMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAMFwxCzAJBgNVBAYTAlBM MSIwIAYDVQQKExlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRMwEQYDVQQDEwpD RVJUVU0gUUNBMRQwEgYDVQQFEwtOciB3cGlzdTogMTAeFw0xMTEyMDIyMDE5MDda Fw0xMzEyMDEyMDE5MDdaMIH3MTEwLwYDVQQDDChNYXJjaW4gS29yb2xlYzsgTWlu aXN0ZXJzdHdvIMWacm9kb3dpc2thMQ8wDQYDVQQqDAZNYXJjaW4xEDAOBgNVBAQM B0tvcm9sZWMxGjAYBgNVBAUTEVBFU0VMOjY4MTIyNDAwNDkwMSEwHwYDVQQKDBhN aW5pc3RlcnN0d28gxZpyb2Rvd2lza2ExKjAoBgNVBBAwIQwOV2F3ZWxza2EgNTIv NTQMDzAwLTkyMiBXYXJzemF3YTERMA8GA1UEBwwIV2Fyc3phd2ExFDASBgNVBAgM C21hem93aWVja2llMQswCQYDVQQGEwJQTDCBnzANBgkqhkiG9w0BAQEFAAOBjQAw gYkCgYEAl8Hc2Vmiz9DxscsI6p8KOpM+1JSU9lKr93Z/uK2tWxuR5hKTirx3b9da LpzssO415C3ZYhesZD5y6+cd4OjTZx1g6a5vpQFJxBBUjmxgZ1ZVw/sJcGJgznd3 luQL9Drlah0JTOE/En7b7b0e1/5+tMlJCQzwf5JiBGdnksDjuNUCAwEAAaOCAZYw ggGSMA4GA1UdDwEB/wQEAwIGQDCB9QYDVR0gAQH/BIHqMIHnMIHkBgsqhGgBhvZ3 AgQBATCB1DAtBggrBgEFBQcCARYhaHR0cDovL3d3dy5jZXJ0dW0ucGwvcmVwb3p5 dG9yaXVtMIGiBggrBgEFBQcCAjCBlQyBkkNlcnR1bSBRQ0EgUHJvZmVzam9uYWxu eSAtIGt3YWxpZmlrb3dhbnkgY2VydHlmaWthdCB3eWRhbnkgcHJ6ZXogVW5pemV0 byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLiB6Z29kbmllIHogd3ltYWdhbmlhbWkgVXN0YXd5 IG8gcG9kcGlzaWUgZWxla3Ryb25pY3pueW0uMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwLwYDVR0f BCgwJjAkoCKgIIYeaHR0cDovL2NybC5jZXJ0dW0ucGwvcWNhMDkuY3JsMCgGCCsG AQUFBwEDBBwwGjAIBgYEAI5GAQEwDgYJKoRoAWUDAQECCgEEMB8GA1UdIwQYMBaA FE8UzKJXEoLo6Iwwb2Aj3RXgZk6wMA0GCSqGSIb3DQEBBQUAA4IBAQBX4i03vLHK e/8bD6HQ2K003ExrReUo6VE6xUsVPgy9xMfcp6H4OlakaEnU8U2y865OvWBACPVB 4mrs+nh/d49EffFVnaUUV/OpOovfRfGfSVRPY/1X0DA4HPhfoAKnzg9rrMn2oC1Y GTZOa8IOX59JUijjORdBMaTZwN8PAlCDseWfE6U/wFap2cJ50W3O2ftJ8alenBQC /jCPVA9E4e8Z4PER8Qozr7lsAPVvZG4LwI5wS6yUd4g6zwEj2zUBS29bfIIwtRLh ywYxIjsrBnO7TV7tQkUiH6j6QTiLdlDXrD6Hk/SQKguIuDJeqNDosLOB4A/6zgTJ XoZq1V25RVep2012-11-12T15:36:40+01:00nz/eaqkUqA/RZIgNcyslYmo63ps=serialNumber=Nr wpisu: 1,CN=CERTUM QCA,O=Unizeto Technologies S.A.,C=PL269457MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/xml Content-Transfer-Encoding: binary Content-Disposition: filename="zarządzenie w sprawie zadań ochronnych dla Pienińskiego PN- załączniki i uzasadnienie.xml"http://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile/1.2.616.1.113527.3.1.1.3.1Opis formatu dokumentu oraz jego pełna nazwahttp://www.certum.pl/OIDAsURI/signedFile.pdftext/xmlhttp://uri.etsi.org/01903/v1.2.2#ProofOfApprovalMIIIawYJKoZIhvcNAQcCoIIIXDCCCFgCAQMxCzAJBgUrDgMCGgUAMIHUBgsqhkiG 9w0BCRABBKCBxASBwTCBvgIBAQYLKoRoAYb2dwIEAQIwITAJBgUrDgMCGgUABBQP Csydn4edio39KpIlSBHmuWGpvwIFAIQ/LjQYDzIwMTIxMTEyMTQ0MTQ1WjADAgEB AgkAyrtmuhPTC4ugYaRfMF0xFDASBgNVBAUTC05yIHdwaXN1OiAyMQswCQYDVQQG EwJQTDEiMCAGA1UECgwZVW5pemV0byBUZWNobm9sb2dpZXMgUy5BLjEUMBIGA1UE AwwLQ0VSVFVNIFFUU0GgggSZMIIElTCCA32gAwIBAgIUMZ6U4V37ivoYbp5D0Ika 3SwNCSEwDQYJKoZIhvcNAQEFBQAwbjELMAkGA1UEBhMCUEwxLjAsBgNVBAoMJU1p bmlzdGVyIHdsYXNjaXd5IGRvIHNwcmF3IGdvc3BvZGFya2kxLzAtBgNVBAMMJk5h cm9kb3dlIENlbnRydW0gQ2VydHlmaWthY2ppIChOQ0NlcnQpMB4XDTA5MTIwMTA5 MDMyNloXDTE0MTIwMTIzNTk1OVowXTEUMBIGA1UEBRMLTnIgd3Bpc3U6IDIxCzAJ BgNVBAYTAlBMMSIwIAYDVQQKDBlVbml6ZXRvIFRlY2hub2xvZ2llcyBTLkEuMRQw EgYDVQQDDAtDRVJUVU0gUVRTQTCCASIwDQYJKoZIhvcNAQEBBQADggEPADCCAQoC ggEBALVjWsSN82tK+N8YuHLj9/QE1Zf5ncTD0+HY7EK2A/USkQSx6/ZCFE/0D0om c9RlSQYWqMwfPWHwIa0vCr2PBCabyP8osFfGK+piqBm9XRHHvJhpl332WTNY8WIS fj73aEEdzgUYCxqb+e2AK0aJTBZWLgv06Eat2JGb8O1Z4elcT3cBjKpxjfKQ1eSi zeCs1+eP8KzBY00hkxaBmYtYgsjsWi5STT++g4FAxqHgfuQvSqJw0mPEpWH8il7T qJ4SGr3LRiNMSy0g4pbt9+QWnzS8jaEB09O4eO+BKZHNmkwdzxS7fQay283CTStA 4SXhWzYLJgyFdi+jgX+tat2EJRsCAwEAAaOCATowggE2MBYGA1UdJQEB/wQMMAoG CCsGAQUFBwMIMAwGA1UdEwEB/wQCMAAwgasGA1UdIwSBozCBoIAUWTQM+33nRQFv yXCWwk4G+A+BQ/ahcqRwMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3Rl ciB3bGFzY2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93 ZSBDZW50cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KYIUYqcNBMMkuNQnVsw/gWvy 6zLvBxkwMQYDVR0gAQH/BCcwJTAjBgRVHSAAMBswGQYIKwYBBQUHAgEWDXd3dy5u Y2NlcnQucGwwDgYDVR0PAQH/BAQDAgbAMB0GA1UdDgQWBBQCoGMKzs4B8vanMT39 9c8VYQ4sIDANBgkqhkiG9w0BAQUFAAOCAQEABNAsXLhkGc5+7apbCOVypF5AJOkm RbH4BXJrZSOxdscqzhARsu0UQ7pRfZmOgKhhwzKLHVT/+eaKjttL6fGJ9CCTi6CM +mpsL24htrZD8GJDPKjUGmzlQHXAwD6wQAV3OcybnDn9l/k3I4bSBN4hKe1jfikt 2l7mvQAOUyR4NXC1XkM+f/6orOIu6MflYv1YIYh3FtZZpXtpLdDVtX4WJSV+G2pr X4ZyDRxXMAQ+xSd96PUom0Os3iy9u/ylIHLc8kyaDXEawtRtc1RjwMcZ0rG3bbeH pV8OCr/fCK2PvUI9T83NcVjwBfxfxIpZeEZ1MRrnaQa8/5cWwh8digTYiTGCAtAw ggLMAgEBMIGGMG4xCzAJBgNVBAYTAlBMMS4wLAYDVQQKDCVNaW5pc3RlciB3bGFz Y2l3eSBkbyBzcHJhdyBnb3Nwb2RhcmtpMS8wLQYDVQQDDCZOYXJvZG93ZSBDZW50 cnVtIENlcnR5ZmlrYWNqaSAoTkNDZXJ0KQIUMZ6U4V37ivoYbp5D0Ika3SwNCSEw CQYFKw4DAhoFAKCCAR4wGgYJKoZIhvcNAQkDMQ0GCyqGSIb3DQEJEAEEMBwGCSqG SIb3DQEJBTEPFw0xMjExMTIxNDQxNDVaMCMGCSqGSIb3DQEJBDEWBBTA6zFha083 W+viTD3PvQeeota/uzCBvAYLKoZIhvcNAQkQAgwxgawwgakwgaYwgaMEFPLVsXyc s8sB54s0M1zUjhJDb8zLMIGKMHKkcDBuMQswCQYDVQQGEwJQTDEuMCwGA1UECgwl TWluaXN0ZXIgd2xhc2Npd3kgZG8gc3ByYXcgZ29zcG9kYXJraTEvMC0GA1UEAwwm TmFyb2Rvd2UgQ2VudHJ1bSBDZXJ0eWZpa2FjamkgKE5DQ2VydCkCFDGelOFd+4r6 GG6eQ9CJGt0sDQkhMA0GCSqGSIb3DQEBBQUABIIBAAv9sja7+eCD48ru4M+eOKjr OC5q6WVHK1VvXp0B23SQZN6EOdtYcnopLzQBX/c6W5MXC4qG2JrIAO9Gc1jOLfg+ ndjP6ANnohIc13IxGZY0xRrux41lXQ8Qce5DiGW6z+GeKLico9cB9Pza0Q68/iFj XF5vruFXa0Dga4eG0oxqYSJBF8E5nMH+tm2YYwZ8qHniXs9M9ziz0tIVveH6RumI m78ewkWD/9PZ4s0Qq3hcck65DvOEEljLttvbfhDOXdfBV4H0rhSQCVhOYjCxNEVj 3mFArH1sQmqUcVPnbB44r7aEI27a4+LZ/nc88CWpzkQUgfT4kyMTdx3NwsE68Uc=Załączniki do zarządzenia nr…Ministra Środowiskaz dnia………………Załącznik nr 1Identyfikacja i ocena istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz sposoby eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutkówI. Zagrożenia wewnętrzne istniejące1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeń Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Grunty niebędące w użytkowaniu wieczystym Parku występujące w jego granicach, obejmujące około 42% wszystkich gruntówWykup gruntów prywatnych w Parku.Przejęcie gruntów Skarbu Państwa niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku2Zaniechanie rolniczego użytkowania gruntów rolnych stanowiących własność prywatną, skutkujące zanikiem cennych zbiorowisk i gatunków związanych z mozaiką krajobrazu, powodujące również zubożenie walorów widokowychWspieranie ekstensywnej działalności rolniczej na rolnych terenach prywatnych. Wykup gruntów lub uzyskanie zgody właściciela gruntu na wykonanie zabiegu. Wprowadzenie zabiegów ochronnych polegających na koszeniu łąk, usuwaniu biomasy lub kontrolowanym spalaniu zebranej biomasy, nawożenie kompostem. Prace pielęgnacyjne w starych sadach3Presja na zabudowę terenów prywatnych w Parku, skutkująca zmniejszaniem powierzchni terenów rolniczych, utratą funkcjonalności korytarzy ekologicznych, wzmożoną synantropizacją Wykup gruntów prywatnych.Uzgadnianie odpowiednich zapisów w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego 4Zanikanie populacji rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków roślin i grzybów w wyniku procesów naturalnych, zaniechania użytkowania, nadmiernej eksploatacji, bądź oddziaływania człowiekaOchrona biotopów (w tym na najcenniejszych gruntach prywatnych). Hodowla zachowawcza gatunków tych roślin w ogródkach. Wspomaganie populacji naturalnych materiałem hodowlanym. Deponowanie materiału nasiennego w banku nasion. Zachowanie odpowiednich mikrosiedlisk leśnych poprzez pozostawienie części drewna do mineralizacji5Naturalne pojawianie się drzew i krzewów w cennych przyrodniczo ekosystemach nieleśnych Usuwanie drzew, krzewów i ich odrośli, w szczególności krzewów malin z ekosystemów nieleśnych6Zanikanie ekosystemów pastwiskowych w wyniku zaprzestania użytkowania pasterskiegoKulturowy wypas owiec na wybranych obszarach7Zanikanie populacji rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków zwierząt w wyniku procesów naturalnych, zaniechania użytkowania, nadmiernej eksploatacji, bądź oddziaływania człowieka Ochrona biotopów i miejsc rozrodu. Tworzenie i utrzymanie zastępczych miejsc rozrodu. Restytucja i reintrodukcja gatunków (realizacja programów aktywnej ochrony). Wykup gruntów. Odłowy lub rozrzedzenie przegęszczonych populacji. Utrzymanie drożności i bezpieczeństwa szlaków migracji8Niezgodność z siedliskiem składu gatunkowego drzewostanów, niewłaściwa struktura przestrzenna i wiekowa drzewostanów pochodzących z nasadzeń Przebudowa drzewostanów, regulacja struktury gatunkowej i wiekowej drzewostanów:porządkowanie powierzchni i przygotowanie gleby pod odnowienia,odnowienie lasu w drodze samosiewu, siewu lub sadzenia,dolesianie luk i przerzedzeń sadzonkami produkowanymi we własnej szkółce,wykonywanie poprawek i uzupełnień, pielęgnacja upraw, wprowadzanie podszytów zgodnych z siedliskiem, wykonywanie cięć pielęgnacyjno-hodowlanych i ochronnych, utrzymywanie odpowiedniej struktury zbiorowiska leśnego9Zachwianie zdrowotności i stabilności drzewostanów związane ze skutkami wzmożonego występowania:1) grzybów patogenicznych (opieńka Armillaria sp., huba korzeniowa Heterobasidion annosum ),2) owadów kambiofagicznych (kornik drukarz Ips typographus),3) jeleniowatych,4) czynników abiotycznych, w szczególności huraganowych wiatrów Prognozowanie występowania owadów przez:wykładanie pułapek,wyszukiwanie i usuwanie niektórych zasiedlonych drzew stojących. Usuwanie niektórych drzew przewróconych lub złamanych w wyniku działania czynników abiotycznych. Rozdrabnianie części gałęzi i resztek po wyróbce drewna z pozostawieniem ich na powierzchni. Korowanie surowca drzewnego. Chwytanie owadów w pułapki. Stosowanie repelentów. Grodzenie upraw. Otrząsanie okiści. Utrzymanie przejezdności dróg zrywkowych, infrastruktury technicznej typu mosty, przepusty. Konserwacja i ewentualne remonty bindugi10Zanikanie lub zubażanie walorów widokowych w wyniku zasłaniania punktów widokowych przez drzewa i krzewyUtrzymanie miejsc o dużych walorach widokowych w formie bezleśnej (koszenie i odkrzaczanie polan).Wycinanie drzew i krzewów lub przycinanie gałęzi w miejscach atrakcyjnych widokowo (punktach i ciągach widokowych).Wykup gruntów.Uzgadnianie odpowiednich zapisów w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego11Niszczenie obiektów kulturowych na terenie Parku w wyniku procesów naturalnych bądź działalności człowieka Prowadzenie remontów i zabezpieczanie obiektów kulturowych znajdujących się na terenie Parku, w tym zwłaszcza Zamku Czorsztyn i Zamku Pieniny. Odtworzenie i bieżące utrzymanie kapliczek oraz innych obiektów kulturowych. Kultywowanie tradycji i zwyczajów lokalnych12Zanikanie terenów wilgotnych, podmokłych, w szczególności wilgotnych łąk i źródlisk, niewielkich oczek wodnych, starorzeczy Dunajca w wyniku poboru wód Ograniczenie poboru wody z ujęć na terenie Parku. Dążenie do likwidacji ujęć wody na terenie Parku.Popieranie starań gmin o uzyskanie funduszy na wybudowanie wodociągów i ujęć położonych poza granicami Parku (infiltracyjnych, głębinowych, powierzchniowych).Badanie czystości wody.Ochrona terenów podmokłych przed zainwestowaniem, odwodnieniem, zniszczeniem, zalesieniem.Powstrzymanie sukcesji roślin drzewiastych w lądowych ekosystemach nieleśnych.Zabezpieczenie miejsc pojenia owiec przed wydeptywaniem. Wykup gruntów13Niekontrolowana penetracja terenu Parku przez mieszkańców oraz zwiedzającychUkierunkowanie ruchu turystycznego poprzez budowę i konserwację infrastruktury turystycznej, jednolite i czytelne oznakowanie granicy zewnętrznej Parku.Konserwacja szlaków pieszych (odnawianie co 3-4 lata), a zgodnie z potrzebą ewentualne korekty ich przebiegu.Wymiana słupów i drogowskazów na węzłach komunikacyjnych.Konserwacja szlaków rowerowych.Konserwacja ścieżki spacerowej do granicy państwa.Wyznaczanie nowych szlaków.Utrzymanie obiektów przeprawy przez Dunajec w Szczawnicy.Utrzymanie obiektów Przystani Flisackiej w Sromowcach Kątach.Utrzymanie tradycyjnego spływu Przełomem Dunajca.Wykonanie i konserwacja ścieżek edukacyjnych.Konserwacja szlabanów metalowych.Instalowanie nowych szlabanów w celu uniemożliwienia wjazdów pojazdów na tereny chronione.Budowa zapór (z żerdzi, kłód, gałęzi) w miejscach nielegalnej penetracji (ścieżki, wjazdy, itp.). Kontrola terenu przez służby Parku.Edukacja ekologiczna.Egzekwowanie regulaminu zwiedzania.Zbieranie odpadów w celu uniknięcia synantropizacji niektórych gatunków zwierząt.Ustawianie tablic informacyjnych z regulaminem Parku i piktogramów14Mącenie wód potoków w wyniku oddziaływania ruchu turystycznego na szlakach przebiegających wzdłuż potoków W miejscach, w których jest to technicznie możliwe, maksymalne odsunięcie szlaków turystycznych od potoków. Utrzymanie w dobrym stanie szlaków znajdujących się w sąsiedztwie potoków. Budowa i utrzymanie mostków i przepustów na przecięciu szlaków turystycznych z potokami15Zmniejszanie liczebności wybranych gatunków ichtiofauny przede wszystkim na skutek fragmentacji Dunajca w wyniku budowy Zespołu Zbiorników WodnychWyłączenie z odłowów ryb i wędkarstwa wód powierzchniowych położonych w granicach Parku (m.in. zatoka Harczygrunt i Dunajec).Ograniczanie dobowego zróżnicowania ilości wody zrzucanej z Zespołu Zbiorników Wodnych.Restytucja wybranych gatunków ryb.16Zanik naturalnych procesów o charakterze katastrof na Dunajcu w wyniku budowy Zespołu Zbiorników Wodnych Ograniczenie redukcji fal powodziowych na Dunajcu, co zapobiegnie sukcesji na wyspach i żwirowiskach. Usuwanie z wybranych miejsc drzew i krzewów wkraczających na żwirowiska17Degradacja warstwy rumoszu zalegającego skaliste dno potoków w miejscach gdzie zrywka drewna odbywa się w korycie potokuOgraniczanie zrywki drewna korytami potoków do okresu zimowego po zlodzeniu koryta potoku. Ograniczenie pobieranie rumoszu z dna potoków wyłącznie do czyszczenia zbiorników przeciwpożarowych oraz ujęć wody. Wykup terenów leśnych18Masowe pojawianie się gatunków roślin obcego pochodzenia (dolina Dunajca) oraz rodzimych gatunków inwazyjnych (Majerz)Eliminacja gatunków niepożądanych;1) barszcz Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi,2) rdestowiec ostrokończysty Reynoutria japonica,3) rdestowiec sachaliński Reynoutria sachalinensis,4) ostrożeń polny Cirsium arvense (rozprzestrzeniający się w sąsiedztwie leśnych upraw porolnych)19Niszczenie upraw leśnych i młodników przez zwierzęta na terenach objętych ochroną czynnąZabezpieczanie upraw leśnych i odnowień przed zgryzaniem poprzez stosowanie:repelentów,osłonek mechanicznych,wykonanie nowych ogrodzeń oraz naprawianie już istniejących.Regulacja populacji zwierząt20Niszczenie upraw rolnych oraz wykopywanie przez dziki bulw i kłączy rzadkich gatunków storczyków na łąkach Ograniczanie liczebności dzików. Wykonywanie poletek zaporowych21Pojawienie się inwazyjnych i ekspansywnych gatunków zwierząt obcego pochodzenia Eliminacja gatunków niepożądanych:1) piżmak Ondatra zibethica,2) jenot Nyctereutes procyonoides,3) norka amerykańska Neovision visom22Ograniczenie różnorodności biologicznej i zmniejszenie puli genowej w obrębie gatunku w wyniku pobierania materiału rozmnożeniowego z tych samych osobnikówZbiór nasion z wybranych drzew pochodzących z różnych części Parku z dopuszczeniem pozyskiwania nasion z osobników rosnących na obszarze ochrony ścisłej (zgodnie z rejestrem Leśnego Materiału Rozmnożeniowego). Hodowla odpowiedniego materiału sadzeniowego23Ograniczenie wzrostu i rozwoju upraw poprzez roślinność zielną i krzewy w sztucznych odnowieniach i zalesieniach Zabiegi agrotechniczne. Pielęgnacja upraw24Zamieranie gatunków drzew takich jak jesion i wiąz, w wyniku występowania patogenów, skutkujące zubożeniem składu gatunkowego lasuObserwacja procesu oraz w koniecznych przypadkach jego ograniczanie poprzez usuwanie i niszczenie zainfekowanych egzemplarzy25W lasach nadzorowanych:1) nadmierne pozyskanie drewna,2) gospodarcze wykorzystanie lasów nadzorowanych w sąsiedztwie terenów objętych ochroną ścisłą lub czynną powodujące negatywny odbiór u zwiedzających park,3) nieprawidłowy skład gatunkowy drzewostanów,4) nieodpowiednie zmieszanie gatunkowe,5) zła struktura wiekowa,6) brak zainteresowania właścicieli zabiegami pielęgnacyjnymi i hodowlanymiProwadzenie przez Park nadzoru nad lasami niepaństwowymi na podstawie porozumień zawieranych ze Starostą Powiatu Nowy Targ w oparciu o przepisy ustawy o ochronie przyrody i przepisy ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59, z późn. zm.)26Erozja gleb i skał w rejonach szlaków turystycznych Prowadzenie remontu szlaków turystycznych.Wprowadzenie ogrodzeń w miejscach szczególnie podatnych na erozję lub zakrzewień gatunkami charakterystycznymi dla danego obszaru.Wykonanie zabezpieczeń technicznych.Wykupy obszarów szczególnie zagrożonych lub ustanowienie służebności gruntowych (polegających na wpisaniu do ksiąg wieczystych stałego zezwolenia na przejście szlaku turystycznego przez grunty prywatne).Okresowe lub stałe zamykanie szlaków i fragmentów parku dla zwiedzania.Wykonanie zabezpieczeń dróg przed spadającymi odłamkami skalnymi.Dopuszczenie do ruchu pojazdów mechanicznych, w tym motorów, po drogach gruntowych położonych w Parku, dla właścicieli gruntów prywatnych położonych w Parku wyłącznie w czasie wykonywania czynności gospodarczych27Abrazja i osuwiska w rejonie Zespołu Zbiorników Wodnych Czorsztyn-Niedzica-Sromowce Wyżne na skutek falowania wody w zbiornikachProwadzenie obserwacji osuwisk i abrazji na brzegach Zespołu Zbiorników Wodnych.Dopuszczenie stabilizacji brzegów28Zanieczyszczenie powietrza gazami i pyłami pochodzenia lokalnego bądź transgranicznego Propagowanie alternatywnych źródeł energii wśród ludności miejscowej.Modernizacja systemów grzewczych, szczególnie w obiektach Parku, na wykorzystujące energię odnawialną i tzw. czystą energię.Ocieplanie budynków.Edukacja ekologiczna29Penetracja i niszczenie jaskiń oraz utworów skalnych w wyniku nielegalnej eksploracjiZabezpieczenie wejść do najcenniejszych jaskiń położonych w Parku30Wiosenne wypalanie traw na nieużytkowanych gruntach Edukacja ekologiczna i przeciwpożarowa.Patrole służb Parku w okresie największego zagrożenia.Utrzymanie baz sprzętu przeciwpożarowego z właściwym wyposażeniem.Utrzymanie samochodu wyposażonego w sprzęt gaśniczy.Utrzymanie i bieżące czyszczenie punktów czerpania wody oraz dojazdów do nich. Utrzymanie przejezdności dróg dojazdowych w granicach Parku II. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeń Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Zanikanie populacji rzadkich, zagrożonych i chronionych gatunków roślin, szczególnie małych izolowanych populacjiOchrona biotopów (w tym na najcenniejszych gruntach prywatnych).Hodowla zachowawcza zagrożonych gatunków roślin w ogródkach.Deponowanie materiału nasiennego w banku nasion2Inwazja gatunków obcych lub niepożądanychEliminacja gatunków obcych i niepożądanych3Obniżenie zdrowotności świerczyn związane z liczniejszym pojawieniem się zasnuiPróbne poszukiwania larw zasnuj4Obniżenie zdrowotności jedlin Określanie przyczyn wystąpienia zjawiska (kompleksowe badania naukowe) i podjęcie niezbędnych działań 5Ograniczenie procesu przebudowy drzewostanów z powodu niedostatecznej produkcji materiału szkółkarskiego (brak odpowiednich nasion, infekcje sadzonek)Zbiór nasion z drzew miejscowego pochodzenia.Utrzymanie produkcji szkółkarskiej na właściwym poziomie (stosowanie niezbędnych zabiegów pielęgnacyjnych i ochronnych)6Występowanie pożarówUtrzymanie przejezdności dróg pożarowych.Usuwanie suchych części roślin wzdłuż szlaków.Gaszenie pożarów.Budowa i utrzymanie punktów czerpania wody III. Zagrożenia zewnętrzne istniejace1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Fragmentacja i izolacja obszaru Parku wynikająca ze zbyt małej powierzchni Parku i otoczenia go przez tereny zurbanizowaneZachowanie przed zainwestowaniem istniejących korytarzy ekologicznych łączących Park z terenami sąsiednimi przez promowanie odpowiednich zapisów w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.Opiniowanie decyzji o warunkach zabudowy2Obniżanie poziomu wód gruntowychOgraniczanie liczby ujęć wody powodujących obniżanie się poziomu wód gruntowych w Parku3Zanieczyszczanie wód i gleby ściekami, środkami ochrony roślin i nawozami oraz odpadami i metalami ciężkimiBudowa i rozbudowa oczyszczalni ścieków i kolektorów w miejscowościach otaczających Park. Likwidacja nielegalnych składowisk odpadów na terenie Parku.Zbieranie odpadów, szczególnie przy szlakach turystycznych.Segregacja odpadów.Propagowanie rozwiązań mających na celu ograniczenie ruchu kołowego przez Park.Propagowanie rolnictwa ekologicznegoEdukacja ekologiczna4Zmniejszanie liczebności wybranych gatunków ichtiofaunyPozytywne opiniowanie przez Park starań o wyłączenie z odłowów ryb i wędkarstwa niektórych wód powierzchniowych obszarów położonych w otulinie Parku. Restytucja wybranych gatunków ryb5Zmiany wywołane budową Zespołu Zbiorników Wodnych Prowadzenie obserwacji zmian mikroklimatycznych na terenie Parku. W obszarze Parku możliwość zabudowy tylko w istniejących niszach osadniczych.Dopuszczenie używania na terenie Zespołu Zbiorników Wodnych w granicach Parku, łodzi z napędem spalinowym dopuszczone jest dla straży pożarnej, policji, obsługi Zespołu Zbiorników Wodnych, pracowników Parku, łodzi do przewozu grupowego oraz obsługi wypożyczalni łodzi6Zanik walorów i wartości kulturowych szczególnie widoczny w nowym budownictwie i zagospodarowaniu terenuWykonanie i udostępnienie gminom „Katalogu form budownictwa dla miejscowości położonych w otulinie Parku”.Prowadzenie zajęć edukacyjnych z młodzieżą oraz szkoleń i konferencji dla nauczycieli7Lokalizacja wolnostojących reklam i bilbordów obniżających walory widokowe Ograniczenie w obszarze Parku lokalizacji reklam i bilbordów wyłącznie do terenów zabudowanych. Zakładane reklamy i bilbordy powinny być dostosowane do istniejącej zabudowy, w tym nie przewyższając jej wysokościowo. Wprowadzenie w życie powyższych ograniczeń przez odpowiednie zapisy w studium uwarunkowań i kierunkach zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, edukację ekologiczną.Współpraca z Powiatowym Zarządem Dróg w Nowym Targu IV. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne1)Lp.Identyfikacja i ocena zagrożeńSposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków1Wybudowanie wyciągu narciarskiego na Toporzyskowie w Krościenku nad DunajcemWprowadzenie w życie działań, mogących ograniczyć szkodliwość inwestycji 2Wybudowanie nowego wyciągu krzesełkowego i tras narciarskich na Szafranówkę w SzczawnicyDoprowadzenie do rezygnacji z planów budowy nowego wyciągu3Ograniczenie lub przecięcie korytarza ekologicznego łączącego Pieniny z Beskidem Sądeckim przez wybudowanie stacji benzynowej lub kompleksu handlowego na Piaskach w SzczawnicyUtrzymanie dotychczasowego zagospodarowania terenu lub określenie warunków realizacyjnych dla inwestycji umożliwiających dalsze funkcjonowanie korytarza ekologicznego4Wzrost zanieczyszczeń powietrzaPropagowanie odnawialnych źródeł energii, termomodernizacja obiektów5Budowa masztów telefonii komórkowej i innych wysokich budowli na terenach o wysokich walorach krajobrazowych1. Wprowadzenie w życie działań mogących zlikwidować lub ograniczyć szkodliwość inwestycji przez odpowiednie zapisy w studium uwarunkowań i kierunkach zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego.2. Propagowanie rozwiązań alternatywnych.3. Edukacja ekologiczna Załącznik nr 2opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów z podaniem rodzajU rozmiaru i lokalizacji poszczególnych zadańI. Na obszarach objętych ochroną ścisłą1)A. W ekosystemach leśnychRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Wykonanie pomiarów nieinwazyjnych na stałych powierzchniach badawczych155 stałych powierzchni badawczychTeren ochrony ścisłejB. W nieleśnych ekosystemach lądowychRodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)Usuwanie gatunków obcego pochodzeniaEliminacja gatunków niepożądanych: 1) barszcz Sosnowskiego Heracleum sosnowskyi,2) rdestowiec ostrokończysty i sachaliński Reynoutria japonica i R. sachalinensisPrzełom Dunajca – żwirowiska, brzegi rzeki2)C. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Naprawa i konserwacja szlaków turystycznych:bieżące utrzymanie i naprawa nawierzchni szlaków,udrażnianie rowków odpływowych.2. Naprawa i konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym:oznakowań, drogowskazów na węzłach komunikacyjnych,tablic edukacyjno – informacyjnych, ławek, barier i poręczy, ogrodzeń przy szlakach turystycznych.3. Usuwanie drzew połamanych i wywróconych na szlaki turystyczneWedług potrzebSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych2)2Remont szlaku przez:montaż krawężnika kamiennego, przepustów drewnianych,uzupełnienie nawierzchni (donoszenie i ubijanie materiału na powierzchni szlaku),wykonanie zabezpieczeń przed osuwaniem się ziemi,uzupełnienie lub wymiana barier metalowychOkoło 2500 mFragmenty szlaku niebieskiegood Bystrzyka do Czorsztyna2) 3Zapewnienie bezpieczeństwa osób na szlakach przez:bieżące utrzymanie zabezpieczenia dróg publicznych oraz szlaków turystycznych przed spadającymi odłamkami skalnymi,usuwanie drzew lub ich fragmentów zagrażających bezpieczeństwu turystówWedług potrzebTereny ochrony ścisłej2)4Remont dróg dojazdowych.Utrzymanie przejazdu między łąkamiWedług potrzebFragmenty dróg w Obwodach Ochronnych Pieninki, Macelowa Góra i Zielone Skałki2)5Konserwacja i naprawa zabezpieczenia wejścia do Jaskini Ociemne1 jaskiniaOddział 76Konserwacja i ochrona kapliczek, krzyży przydrożnych, tablic pamiątkowychWedług potrzebTeren całego Parku2)7Ochrona granic gruntów Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu Parku:odmalowanie słupków granicznych,przecięcie wizuryOkoło 150 słupkówOkoło 3500 m wizury8Ochrona walorów widokowych polegająca na przebudowie linii energetycznych i teletechnicznych z napowietrznych na kablowe podziemneWedług potrzeb i możliwości9Wykonanie pomiarów zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi i pierwiastkami śladowymiWedług potrzebTeren całego ParkuII. Na obszarach objętych ochroną czynną1) A. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Zapewnienie ciągłości produkcji rodzimego materiału sadzeniowego:zbiór materiału nasiennego (szyszki jodły, nasiona drzew liściastych)60 kg (50 kg szyszek, 10 kg nasion)Obwód Ochronny Pieninki, Zielone Skałki, Macelowa Góra – zbiór z wytypowanych drzew2)hodowla, pielęgnacja i ochrona materiału sadzeniowego w szkółce leśnej,utrzymanie istniejących obiektów oraz infrastruktury technicznej szkółki Powierzchnia manipulacyjna szkółki - 0,68 haOddział 45h2)2Przygotowanie powierzchni pod uprawy poprzez usunięcie niepożądanych krzewów i zarośliOkoło 0,50 ha Oddziały – 44, 47, 523Sadzenie gatunków drzew liściastych i iglastych pod koronami drzew (przebudowa drzewostanów)Około 0,50 ha Oddziały – 44, 47, 524Sadzenie gatunków liściastych i iglastych w uprawach leśnych i młodnikach (poprawki i uzupełnienia)Według potrzebTeren ochrony czynnej 5Ręczna i mechaniczna pielęgnacja gleby w uprawach leśnych i na obrzeżach lasuWykaszanie na powierzchni około 13,5 ha, zabieg powtarzany dwukrotnie w ciągu sezonu (w uzasadnionych wypadkach możliwe jest zmniejszenie bądź zwiększenie liczby zabiegów)Oddziały – 5, 30, 34, 35, 36, 42, 44-53 , 60, 62, 672)6Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w drzewostanach (czyszczenia wczesne i późne)Około 5,2 haOddziały – 30, 34, 35, 36, 45, 52, 537Kontrolne poszukiwanie larw zasnui na wyznaczonych powierzchniach19 jednostek kontrolnychObwody ochronne – Macelowa Góra, Pieninki,Zielone Skałki2)8Wyłożenie drzew pułapkowych na kornikiOkoło15 sztuk Obwody ochronne –Macelowa Góra, Pieninki,Zielone Skałki2)9Wyłożenie pułapek zapachowych (feromonowych) na korniki Około 100 sztukObwody ochronne –Macelowa Góra, Pieninki,Zielone Skałki2)10Wyznaczenie i usunięcie niektórych drzew:zaatakowanych przez owady i grzyby,połamanych i wywróconychW drzewostanach objętych ochroną czynną - około 300 m3Obszar objęty ochroną czynną, oddziały – 2, 3, 5, 7-13, 14B, 16A, 16B, 17-26, 28-30, 32-34, 36-39, 41, 42, 44-53, 56-59, 61, 62, 652)11Grodzenie upraw leśnychOkoło 0,2 haOddziały – 47, 5212Naprawa istniejących ogrodzeń:Według potrzebObwody ochronne –Macelowa Góra, Pieninki,Zielone Skałki2)bieżąca naprawa ogrodzeńkompleksowa naprawa grodzeńOkoło 2150 mOddziały – 44, 5313Zabezpieczenie przed jeleniami i sarnami upraw leśnych zapachowymi środkami odstraszającymi (repelentami) oraz metodami mechanicznymiOkoło 15 haOddziały – 34, 36, 42, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53 55, 60, 672)14Wykonanie pomiarów na stałych powierzchniach badawczych84 stałe powierzchnie badawczeObszar objęty ochroną czynną15Dostosowanie liczebności zwierząt łownych do istniejącej bazy żerowej - odstrzał redukcyjny jeleni - gatunku łownego zgodnie z ustawą z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066, z późn. zm.)Do 5 sztuk (wielkość redukcji będzie uzależniona od wielkości szkód oraz liczebności jeleni)Obszar Parku objęty ochroną czynną i krajobrazową, strefa ochronna zwierząt łownych2)B. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Usuwanie gatunków obcych: Według potrzebRzeka Dunajec – żwirowiska, brzegi rzeki i wyspy na rzece2), w granicach Parkubarszcz Sosnowskiego Heracleum sosnowskyrdestowiec ostrokończysty Reynoutria japonicaŻwirowiska, brzegi rzeki i wyspy na rzece Dunajec w granicach Parku oraz w gminie Czorsztyn przy granicy Parku2)rdestowiec sachaliński Reynoutria sachalinensisŻwirowiska, brzegi rzeki i wyspy na rzece Dunajec w granicach Parku2)2Usuwanie gatunków inwazyjnych – ostrożeń polny Cirsium arvense (rozprzestrzeniający się w sąsiedztwie leśnych upraw porolnych i na pastwiskach)Według potrzeb Oddział 532)3Usuwanie krzewów, w szczególności krzewów malin i drzew oraz ich odrośli z ekosystemów łąkowychNa powierzchni około 0,6 haOddziały – 5, 7, 8, 11, 12, 13, 17, 18, 19, 26, 28, 30, 32, 33, 36, 42, 44, 45, 49, 51, 57, 61, 62, 652)4Koszenie i usuwanie biomasy:1) mechaniczne dużych kompleksów łąkowych, z pozostawieniem pasów ekologicznych,2) ręczne małych polan śródleśnych (głównie ziołoroślowych) i podmokłych miejsc na dużych polanach.Dopuszczenie dodatkowego, jesiennego wypasu owiec lub krów na wykoszonych łąkach.Dopuszczenie kontrolowanego spalania części skoszonej, wysuszonej i zebranej w niewielkie sterty biomasy, deponowania części biomasy na obrzeżach łąk lub pod grupami drzew, w razie potrzeby nawożenia kompostemNa powierzchni około 53 ha. Na całym areale dopuszczona ekstensywna działalność rolnicza.Koszenie nie wcześniej niż 15 czerwca, a dla łąk o charakterze ciepłolubnym nie wcześniej niż 15 lipca. Dla polan ze stanowiskami rzadkich gatunków roślin, zwierząt i grzybów termin dostosowany indywidualnie do wymagań gatunku1. Oddział 60.2. Oddziały – 5, 7, 8, 11, 12, 13, 17, 18, 19, 26, 28, 30, 32, 33, 36, 42, 44, 45, 49, 51, 53, 57, 61, 62, 652)5Prace porządkowe w tym:rozgarnianie kretowisk, wyrównywanie buchtowisk,usuwanie połamanych drzew i gałęzi, itp.Według potrzebTeren ochrony czynnej2)6Usuwanie niepożądanych krzewów i drzew pojawiających się w sposób naturalny w ciepłolubnych zbiorowiskach murawowo-łąkowych oraz w zespole muraw ciepłolubnych (kserotermicznych)Na powierzchni 0,45 haOddziały – 26 l1, m1, 51 j, p, r2, w2)7Usunięcie krzewów zarastających miejsca występowania niepylaka apolloDo 4,5 haOddziały – 37, 38, 41, 502)8Koszenie, w razie możliwości wypasania owiec na ciepłolubnych zbiorowisk murawowo-łąkowychNa powierzchni 0,5 haOddział 26 m12)9Tradycyjny wypas owiec na kompleksie pastwiskowym Majerz lub koszenie 1. Na powierzchni 52 ha.2. Na całym areale dopuszczona ekstensywna działalność rolniczaOddział 532)10Naprawa i bieżące utrzymanie infrastruktury technicznej oraz obiektów służących wypasowi:naprawa i uzupełnienie ogrodzenia w kompleksie pastwiskowym,bieżące utrzymanie poideł zamontowanych w rejonach źródliskowych służących do pojenia owiecWedług potrzeb11Ochrona upraw rolnych oraz rzadkich łąkowych gatunków storczyków przez: 1) odstrzał redukcyjny dzików - odstrzał gatunku łownego zgodnie z ustawą – Prawo łowieckie,2) utrzymanie poletka zaporowegoDo 50 sztuk (wielkość redukcji będzie uzależniona od wielkości szkód oraz liczebności dzików). Powierzchnia poletka uzależniona od wielkości szkód w uprawach i stanu populacjiObszar Parku objęty ochroną czynną i krajobrazową, strefa ochronna zwierząt łownychC. W ekosystemach wodnych Lp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Utrzymanie i naprawa nawierzchni szlaków turystycznych położonych w sąsiedztwie potoków lub ich odsunięcie od potoków.Budowa i utrzymanie mostkówWedług potrzebTeren całego Parku2)2Preferowanie zrywki prowadzonej potokami wyłącznie w okresach zimowych3Usuwanie z wysp i żwirowisk rozrastających się krzewów, zagrażających pionierskim zbiorowiskom roślin zielnych, zaliczonym do związku Epilobion fleischeriRzeka Dunajec w granicach Parku2)4Likwidacja składowisk odpadów znajdujących się na terenie ParkuTeren całego Parku2)D. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Naprawa i konserwacja szlaków turystycznych: bieżące utrzymanie i naprawa nawierzchni szlaków,udrażnianie rowków odpływowych.Naprawa i konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym:drogowskazów na węzłach komunikacyjnych,tablic edukacyjno-informacyjnych,ławek,barier i poręczy,ogrodzeń przy szlakach turystycznych.Usuwanie drzew połamanych i wywróconych na szlaki turystyczneWedług potrzebSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych2)2Wykonanie nowego odcinka szlaku do przewozu wraz z remontem obiektów związanych z przewozem przez DunajecOkoło 800 mKras3Remont szlaku przez:montaż krawężnika kamiennego, przepustów drewnianych,uzupełnienie nawierzchni (donoszenie i ubijanie materiału na powierzchni szlaku),wykonanie zabezpieczeń przed osuwaniem się ziemi,uzupełnienie lub wymiana barier metalowychOkoło 500 mFragmenty szlaku zielonego Kras-Sosnów, fragmenty szlaku niebieskiego Bystrzyk-Czorsztyn2)4Zapewnienie bezpieczeństwa osób na szlakach przez:bieżące utrzymanie zabezpieczenia dróg publicznych oraz szlaków turystycznych przed spadającymi odłamkami skalnymi,usuwanie drzew lub ich fragmentów zagrażających bezpieczeństwu turystówWedług potrzebTereny ochrony czynnej2)5Remont drogi stanowiącej szlak turystyczny do KrasuOkoło 2200 mOciemne-Kras6Remont dróg dojazdowych i szlaków zrywkowych. Utrzymanie przejazdu między łąkamiWedług potrzebFragmenty dróg w Obwodach Ochronnych Pieninki, Macelowa Góra i Zielone Skałki7Wybór reprezentatywnych miejsc objętych procesem abrazji.Stabilizacja transektów.Wykonanie pomiarów geodezyjnych.Pobór materiału do analiz laboratoryjnychOkoło 2000 mBrzegi Zespołu Zbiorników Wodnych w oddziałach 44, 472)8Naprawa i bieżące utrzymanie istniejących stacji meteorologicznych.Wykonanie i bieżące utrzymanie nowych punktów pomiarowych3 stacje, nowe punkty według potrzebStacje meteorologiczne w Sromowcach Niżnych, na Majerzu i przy Dyrekcji Parku, Teren całego Parku2)9Usuwanie zadrzewień i zakrzewień ograniczających panoramy i ciągi widokowe.Koszenie łąk stanowiących własność Skarbu Państwa.Wykup łąk z rąk prywatnych i wprowadzenie zabiegówWedług potrzeb, po wcześniejszym wykonaniu projektu i porównaniu ze stanem zaleconym w projekcie planu ochronyTeren całego Parku2)10Zabezpieczenie ruin Zamku Czorsztyn.Uporządkowanie otoczenia ruinKontynuacja prac nad utrwaleniem ruin Zamku Czorsztyn i udostępnieniem ich dla turystówZamek Czorsztyn – oddział 512)11Konserwacja murów Zamku Pieniny w tym:usuwanie roślinności porastającej mury i ich bezpośrednie otoczenie, wykonanie zadaszenia z tablicami informacyjnymi nad piwnicą,udostępnianie zabezpieczonych ruin do zwiedzaniaKontynuacja prac przy konserwacji ruin Zamku Pieniny i udostępnieniu ich dla turystów, wykonanie 1 zadaszeniaZamek Pieniny – oddziały 16A c2)12Ochrona granic gruntów Skarbu Państwa:odmalowanie słupków granicznych,przecięcie wizuryOkoło 260 słupkówOkoło 3500 m wizuryTereny ochrony czynnej13Ochrona przeciwpożarowa: porządkowanie terenu z suchych części roślin wzdłuż szlaków turystycznych i punktów wypoczynkowychWedług potrzeb, maksymalnie do 1,0 ha1. Szlak turystyczny zielony na odcinku między Burzaną a Dolinami.2. Punkty wypoczynkowe – Drożyska, Pieniński Potok, Wyrobek.3. Szlak turystyczny niebieski pod Macelakiem.4. Szlak turystyczny czerwony przy Trzech Kopcach.5. Punkty wypoczynkowe – Szopka, Trzy Korony, Góra Zamkowa, Budziska.6. Szlak turystyczny niebieski na odcinku między Psiarką a Kozią Górąutrzymanie punktu czerpania wody na Białym Potoku poprzez usunięcie naniesionego rumoszuWedług potrzebOddział 362) 14Ochrona walorów widokowych polegająca na przebudowie linii energetycznych i teletechnicznych z napowietrznych na kablowe podziemneWedług potrzeb i możliwościTeren całego Parku2)15Wykonanie pomiarów zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi pochodzenia komunikacyjnegoWedług potrzeb III. Na obszarach objętych ochroną krajobrazową1)A. W ekosystemach leśnychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Wykonanie pomiarów na stałych powierzchniach badawczych133 stałe powierzchnie badawczeTeren ochrony krajobrazowej2 Wyznaczenie i usunięcie niektórych drzew:zaatakowanych przez owady i grzyby,połamanych i wywróconychW drzewostanach objętych ochroną krajobrazową3Przygotowanie powierzchni pod uprawy poprzez usunięcie niepożądanych krzewów i zarośliWedług potrzeb4Sadzenie gatunków drzew liściastych i iglastych pod koronami drzew (przebudowa drzewostanów)5Sadzenie gatunków liściastych i iglastych w uprawach leśnych i młodnikach (poprawki i uzupełnienia)B. W nieleśnych ekosystemach lądowychLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)11. Koszenie i usuwanie biomasy:mechaniczne dużych kompleksów łąkowych, z pozostawieniem pasów ekologicznych na największych polanach,ręczne małych polan śródleśnych (głównie ziołoroślowych), obrzeży i podmokłych miejsc na dużych polanach.2. Dopuszczenie dodatkowego, jesiennego wypasu owiec lub krów na wykoszonych łąkach.3. Dopuszczenie kontrolowanego spalania części skoszonej, wysuszonej i zebranej w niewielkie sterty biomasy, deponowania części biomasy na obrzeżach łąk lub pod grupami drzew, w razie potrzeby nawożenie kompostemNa powierzchni około 42 ha.Na całym areale dopuszczona ekstensywna działalność rolnicza.Koszenie nie wcześniej niż 15 czerwca, a dla łąk o charakterze ciepłolubnym nie wcześniej niż 15 lipca. Dla polan ze stanowiskami rzadkich gatunków roślin, zwierząt i grzybów termin dostosowany indywidualnie do wymagań gatunku1. Oddziały – 28, 38, 57, 70.2. Oddziały – 1, 4, 5, 8, 12, 17, 26, 32, 34, 35, 36, 37, 39, 44, 47, 48, 50, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 71, 722) 2Odkrzaczanie zarastających polanOkoło 0,90 ha1. Oddziały – 38, 57, 70.2. Oddziały – 1, 4, 5, 8, 12, 17, 26, 32, 34, 35, 36, 37, 39, 44, 47, 48, 50, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 71, 722)3Odtworzenie i pielęgnacja sadu:usuwanie niepożądanych drzew i krzewów,koszenie i usuwanie biomasyOkoło 0,22 haOddział 60 k12)4Prace porządkowe w tym:rozgarnianie kretowisk,wyrównywanie buchtowisk,usuwanie połamanych drzew, krzewów i gałęzi itp.Według potrzebTeren ochrony krajobrazowej5Usuwanie niepożądanych krzewów i drzew pojawiających się w sposób naturalny w ciepłolubnych zbiorowiskach murawowo-łąkowych oraz w zespole muraw ciepłolubnych (kserotermicznych).Koszenie i usuwanie biomasyNa powierzchni 2,22 haOddział 26 k12)C. Inne, według specyfiki ParkuLp.Rodzaj zadań ochronnychRozmiarLokalizacja1)1Naprawa i konserwacja szlaków turystycznych: bieżące utrzymanie i naprawa nawierzchni szlaków, udrażnianie rowków odpływowych.Naprawa i konserwacja infrastruktury turystycznej, w tym:oznakowań,drogowskazów na węzłach komunikacyjnych,tablic edukacyjno – informacyjnych,ławek,barier i poręczy,ogrodzeń przy szlakach turystycznych.Usuwanie drzew połamanych i wywróconych na szlaki turystyczneWedług potrzebSzlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych w granicach Parku2Remont szlaku przez:montaż krawężnika kamiennego, przepustów drewnianych,uzupełnienie nawierzchni (donoszenie i ubijanie materiału na powierzchni szlaku),wykonanie zabezpieczeń przed osuwaniem się ziemi,uzupełnienie lub wymiana barier metalowychOkoło 300 mFragmenty szlaku zielonego Kras-Sosnów w granicach Parku3Zapewnienie bezpieczeństwa osób na szlakach przez:bieżące utrzymanie zabezpieczenia dróg publicznych oraz szlaków turystycznych przed spadającymi odłamkami skalnymi,usuwanie drzew lub ich fragmentów zagrażających bezpieczeństwu turystówWedług potrzebTereny ochrony krajobrazowej2)4Wykonanie nowego odcinka szlaku do przewozu wraz z remontem obiektów związanych z przewozem przez DunajecOkoło 800 mKras w granicach Parku5Remont dróg dojazdowych.Utrzymanie przejazdu między łąkami Według potrzebFragmenty dróg w Obwodach Ochronnych Pieninki, Macelowa Góra i Zielone Skałki6Utrzymanie zieleni wokół osad służbowych oraz pawilonów edukacyjnych w tym łąk przylegających do pawilonu edukacyjnego w Sromowcach Niżnych i na Przystani Flisackiej.Utrzymanie ogródków roślin pienińskich. Wykonanie niezbędnych prac w zadrzewieniach i lasach przy dyrekcji oraz pawilonach edukacyjnychOsady służbowe i pawilony edukacyjne na terenie Parku2)7Ochrona ujęcia wody przed podtopieniem przezbobra europejskiego1 ujęcie wodyOddział 562)8Uporządkowanie gospodarki ściekowej na przystani flisackiej w Sromowcach Kątach:wykonanie odwodnienia powierzchni szczelnej przystani flisackiej,likwidacja istniejącego szamba i wykonanie przyłącza do sieci kanalizacyjnejOdwodnienie na powierzchni 1 ha,1 szambo, przyłącze do najbliższego punktu włączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej – około 2 kmOddział 56Oddział 56 i otulina Parku9Ochrona walorów widokowych polegająca na przebudowie linii energetycznych i teletechnicznych z napowietrznych na kablowe podziemneWedług potrzeb i możliwościTeren całego Parku2)10Wykonanie pomiarów zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi i pierwiastkami śladowymiWedług potrzebTeren całego ParkuZałącznik nr 3opis sposobów czynnej ochrony roślin, zwierząt i grzybówI. Na obszarach objętych ochroną ścisłą1)A. Ochrona roślinNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony Jałowiec sawinaWykonanie zabiegów przeciwdziałających ocienieniu poszczególnych kęp Obcięcie pojedynczych gałęzi drzew ocieniających poszczególne kępy. Usunięcie krzewów w obrębie stanowisk (Piecki, oddział 21)B. Ochrona zwierzątNazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony JenotEliminacja gatunku obcego pochodzenia – odstrzał redukcyjny napotkanych osobnikówTeren całego ParkuII. Na obszarach objętych ochroną czynną1)A. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony 1.Pszonak pienińskiZachowanie puli genowej roślin poprzez ochronę ex situ.Wspomaganie naturalnej populacji poprzez ochronę in situ Utrzymywanie w hodowli w ogródkach przy pawilonach edukacyjnych Parku. Wspomaganie populacji naturalnych materiałem hodowlanym.Poprawa warunków siedliskowych na stanowisku naturalnym - usuwanie krzewów i wysokich bylin (wzgórze zamkowe w Czorsztynie, oddział 51)2.Jałowiec sawinaWykonanie zabiegów przeciwdziałających ocienieniu poszczególnych kępObcięcie pojedynczych gałęzi drzew ocieniających poszczególne kępy, usunięcie krzewów w obrębie stanowisk (Facimiech, oddział 21)Ochrona czynna pozostałych gatunków roślin prowadzona jest poprzez ochronę ich biotopów i zaplanowana została w ramach zabiegów ochronnych w określonych typach ekosystemów. B. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony 1Niepylak mnemozynaRealizacja programu ochrony niepylaka mnemozynyUtrzymanie biotopów niepylaka mnemozyny przez koszenie wybranych polan – zakres prac ujęto w załączniku nr 2, w pkt. II, w lit. B, w tabeli, w pkt. 42Płazy:1) kumak górski,2) żaba trawna,3) traszka górska,4) traszka karpackaOchrona miejsc rozrodu płazów Utrzymanie oczka wodnego, służącego jako miejsce rozrodu płazów na polanie Hałuszowska Sajba w Obwodzie Ochronnym Zielone Skałki. Bieżąca konserwacja oraz wykaszanie roślinności zarastającej brzegi. Prowadzenie obserwacji gatunków przystępujących w nich do rozrodu, wykonanie dokumentacji fotograficznej3Jenot Eliminacja gatunku obcego pochodzenia – odstrzał redukcyjny osobników zgodnie z ustawą – Prawo łowieckieTeren całego ParkuC. Ochrona czynna gatunków grzybówOchrona czynna gatunków grzybów prowadzona jest poprzez ochronę ich biotopów i zaplanowana została w ramach zabiegów ochronnych w określonych typach ekosystemów. III. Na obszarach objętych ochroną krajobrazową1)A. Ochrona czynna gatunków roślinLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony 1Pszonak pienińskiZachowanie puli genowej roślin poprzez ochronę ex situ.Wspomaganie naturalnej populacji poprzez ochronę in situ Zbiór nasion na naturalnych stanowiskach. Utrzymywanie w hodowli w ogródkach przy pawilonach edukacyjnych Parku. Wspomaganie populacji naturalnych materiałem hodowlanym. Deponowanie materiału nasiennego w banku nasion2Lilia bulwkowataZachowanie puli genowej roślin poprzez ochronę ex situ.2. Wspomaganie naturalnej populacji poprzez ochronę in situ Zbiór nasion i cebulek (rozmnóżki w kątach liści) na naturalnych stanowiskach. Utrzymywanie w hodowli w ogródkach przy pawilonach edukacyjnych Parku. Wspomaganie populacji naturalnych materiałem hodowlanym. Deponowanie materiału nasiennego w banku nasion. Poprawa warunków siedliskowych na stanowisku naturalnym (wycięcie tarniny) – na gruntach prywatnych zabieg wykonywany za zgodą właścicielaB. Ochrona czynna gatunków zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony 1Płazy (ropucha szara, żaba trawna)Ochrona szlaku migracji płazówRozstawienie siatki wzdłuż drogi, na długości 600 m (siatka rozstawiana z dwóch stron drogi z jednej 600 m z drugiej 400 m). Przenoszenie przez drogę migrujących osobników2Płazy (ropucha szara, ropucha zielona, kumak górski, żaba trawna, traszka górska, traszka karpacka)Ochrona miejsc rozrodu płazów w Obwodzie Ochronnym Zielone SkałkiUtrzymanie kompleksu dwóch stawów u ujścia potoku Głębokiego, służących jako miejsca rozrodu płazów: bieżąca konserwacja,wykaszanie roślinności zarastającej brzegi. Prowadzenie obserwacji gatunków przystępujących w nich do rozrodu, wykonanie dokumentacji fotograficznej3PtakiDokarmianie ptaków w okresie zimyWyłożenie karmy dla ptaków przy osadach Parku4Jenot Eliminacja gatunku obcego pochodzenia – odstrzał redukcyjny osobników zgodnie z ustawą – Prawo łowieckieTeren całego ParkuC. Ochrona czynna gatunków grzybówOchrona czynna gatunków grzybów prowadzona jest poprzez ochronę ich biotopów i zaplanowana została w ramach zabiegów ochronnych w określonych typach ekosystemów. IV. MonitoringA. Monitoring roślin i grzybówLp.Nazwa grupy systematycznej Rodzaj zadań ochronnychOpis sposobów wykonania 1Porosty (wszystkie gatunki występujące w Parku)Kontrola składu gatunkowego na leśnych powierzchniach kołowych oraz na wybranych siedliskach naskalnych na terenie całego Parku. Monitoring biotopów i obecności osobników wybranych gatunkówZbiór próbek plech do oznaczenia gatunku2Grzyby (wszystkie gatunki grzybów wielkoowocnikowych występujące w Parku)Aktualizacja listy gatunków i ich stanowisk na terenie całego ParkuZbiór próbek owocników do oznaczenia gatunku3Mszaki (wszystkie gatunki występujące w Parku)Aktualizacja listy gatunków i ich stanowisk na terenie całego Parku.Monitoring biotopów i obecności osobników wybranych gatunkówZbiór próbek roślin do oznaczenia gatunku4Rośliny naczyniowe (wszystkie gatunki występujące w Parku) Aktualizacja listy gatunków i ich stanowisk na terenie całego Parku. Monitoring biotopów i obecności osobników wybranych gatunkówZbiór pojedynczych okazów do weryfikacji oznaczenia gatunkuB. Monitoring zwierzątLp.Nazwa gatunkuRodzaj zadań ochronnychOpis sposobów ochrony 1Niepylak apolloMonitoring gatunku w ramach programu aktywnej ochrony – teren całego ParkuOkreślenie liczebności populacji metodą znakowania i powtórnych odłowów2Niepylak mnemozynaMonitoring gatunku – teren całego Parku3Krasopani heraObserwacje w terenie, wykonanie dokumentacji fotograficznej4PłazyInwentaryzacja płazów – teren całego ParkuObserwacje w terenie, odłów w celu oznaczenia gatunku5GadyInwentaryzacja gadów – teren całego Parku6Ptaki:1) bocian czarny, 2) cietrzew, 3) derkacz,4) drozd obrożny, 5) dzięcioł białogrzbiety,6) dzięcioł czarny,7) dzięcioł trójpalczasty, 8) dzięcioł zielonosiwy,9) gąsiorek,10) jarząbek,11) muchołówka białoszyja, 12) muchołówka mała,13) nagórnik, 14) orlik krzykliwy, 15) orzeł przedni16) orzechówka, 17) pliszka górska, 18) pomurnik, 19) puchacz, 20) puszczyk uralski, 21) sokół wędrowny,22) sóweczka, 23) włochatkaInwentaryzacja lub monitoring wybranych gatunków ptaków –teren całego ParkuProwadzenie obserwacji w terenie.Kontrola znanych gniazd z dystansu przy pomocy sprzętu optycznego.Poszukiwanie nowych stanowisk lęgowych.Wykonanie dokumentacji fotograficznej.Monitorowanie gniazda sokoła wędrownego przy użyciu kamery (konserwacja zamontowanej przy gnieździe kamery z oprzyrządowaniem)7NietoperzeInwentaryzacja nietoperzy – cały teren ParkuKontrola miejsc rozrodu i zimowaniaZałącznik nr 4obszary objętE ochroną ścisłą, czynną oraz krajobrazowąLp.Rodzaj ochronyLokalizacja1)Powierzchnia ogółem w ha1Ścisła1a—f, 10a-i, 2a,c-k, 3b-m, 4a—c, f-j, 5c, d, g-j, o-w, y, z, a1, b1, c2, d2, f2, 7a-h, j, c1, 8a, f-h, 9a-d, g, h, 11b-k, 12a-g, i-l, n, o, 13a-c, f-i, l, m, 14Aa-c, 14Ba-j, 15a-h, 16Aa, b, 16Ba-c, f, 17a, b, g, h, i, p, k1, 18a,b,d,g, 19a-c, f,g, 20a-d, g,h, 21a-h, j, l, m, n, 22a-g, i, j, m, o, p, 23a-d, i 24a, 25a-k, m, n, 26a-f, h-k, m-r, t,w, x-z, a1, b1, c1, f1, 28c-g, j-t, w-y, a1, z1, 31a-c, f-j, 32a-c, f-i, k, m-p, w-z, a1, c1, d1, f1, g1, h1, j1, k1, 33a, b, d, f, h, i, 34f, l-n, 37a-f, h, 38a-c, g-j, l-o, 39a-f, a2, f2, 41a-c, f-h, k-n, 43a- j, 57a, c, f-k, m, 65 k1, 66a,b 743,922Czynna2l-r, ~c, ~d, a-c,~a,~b, 3n, o, ~a, ~b, 5a,b, k-n, x, j1, n2, 7i, k, l, d1, i1, i2, 8b-d, z, ~a, ~b, ~c, 9i-k, ~a, 10j, k, ~a, 11a, ~a, 12m, 13d, 14Bk, ~a, 16Ac, 16Bd, 17c-f, j-l, r, x-z, g1, i1, l1, m1, 18c, f, h-k, 19d, 20f, i, ~a, 21i, k, o, ~a, 22h, l, r, ~a, 23h, j, ~a, 24b, c, ~a, 25o, p, ~a, 26g, l, s, d1, l1, m1, 28b, h, i, z, i1, y1, 29a-c, i, 30a-m, p, r, s1, 32d, l, s, t, b1, i1, t1, b2, b3, b4, 33g, c1, c2, c3, 34a-d, g-j, o, r-t, 35a-f, 36a-g, g1, h1, ~c, ~d, ~f, ~g, 37g, 38d, f, ~c, 39g, 41d, i, j, 42a-n, 44a-l, i1, i2, i3, i4, 45a-r, ~c, ~d, ~f, 46a, c-g, 47a-n, 48a-i, i1, ~a, 49a-c, f-r, t, bx, l2, l3, l4, l5, l6, 50a, c-t, z1, 51, a, b, f-w, r2, 52a-p, 53a-z, a1, b1, d1, g1, h1, ~b, 56d,f, 57d, l, z, 58d, 59a, b, k-s, p1, r1, s1, t1, b2, m2, p2, 61a1, b1, d1, bx, 62x1, 65l1 532,943Krajobrazowa 1g-r, 2b, ~a, ~b, 4k-r, p1, p2, ~a, ~a, 5c1-i1, k1-t1, ~a, ~b, ~c, ~d, ~f, 7m-z, a1, b1, w1, x1, 8i-y, a1, w1, y1, w2, y2, w3, w4, ~a12p-x, ~a, 13k, 17m-o, s, t, w, a1, b1, c1, d1, f1, h1, j1, i2, 18l-s, 22k, n, 23f, g, 26g1, h1, i1, j1, k1, n1, o1, s1, bx, 28b, b1, c1, d1, f1, g1, h1, j1, k1, 29d-h, j, k, ~a, ~b, 30n, o, 32l1, m1, n1, 33j, l, k1, k2, 34w-z, a1, b1, c1, d1, d2, ~a, 35g-j, ~a, 36g-x, ~a, ~b, ~h, 37l-z, a1-z1, a2-r2, x2, y2, j3, r3, j3, j4, j5, ~c, 38r-z, a1-z1, a2-y2, k3, w3, w4, ~a, ~b, ~d, ~f, 39h-z, a1-z1, b2-d2, m2, o2, p2, s2, t2, b3, p3, s3, 41ax, 42o-r, ~a, 44m-z, a1, b1, c1, a2, b2, 45c1, ax, ~a, ~b, ~g, ~h, ~i, ~j, ~k, 46b, ax, ~a, 47o-z, a1-t1, s2, t2, s3, s4, s5, ~a, ~b, 48j-z, a1-c1, x1, x2, ~a, 49d, s, w-z, a1-d1, g1-t1, x1, y1, ~a, ~b, ~c, ~d, ~f, 50b, w-z, a1-z1, a2, w2, z2, bx, 51c, d, p1, r1, ~a, ~b, ~d, ~f, ~g, 53c1, f1, i1, ax, ~a, ~c, ~d, ~f, ~g, 55a-d, g, h, ~a, ~b, ~c, ~d, 56a-c, ~a-~i, 57n-y, w1, ~a, ~b, 58a-c, 59g, t-z, a1-f1, h1-n1, a2, r2, a3, m3, p3, a4, m4, a5, m5, p5, a6, m6, a7, a8, a9, ~a, 60, 61a-z, b2, c2, d2, 62a-y, p1, w1, 63, 64, 65a-z, a1-i1, m1, h2, 66c-y, ~a, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 731094,89Razem2371,75Załącznik nr 5miejsca udostępniane w celach naukowych, edukacyjnych i turystycznych oraz maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscachA. Miejsca udostępniane w celach naukowychMiejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscuCały obszar Parku z wyłączeniem:stref ochronnych ostoi, rozrodu lub regularnego przebywania rzadkich i chronionych gatunków zwierząt,obszarów występowania jedynych stanowisk roślin rzadkich i chronionych,doliny Potoku Pienińskiego, za wyjątkiem badań istotnych z punktu widzenia nauki lub ochrony Parku, które nie mogą być przeprowadzone w innych miejscachNa terenie Parku może przebywać jednocześnie:do 30 osób wykonujących badania naukowe, w grupach nie większych niż 10 osób w jednym miejscu,do 100 osób odbywających zajęcia terenowe lub specjalistyczne wycieczki terenowe z instytucji i stowarzyszeń naukowych oraz uczelni, w grupach nie większych niż 40 osób w jednym miejscuB. Miejsca udostępniane w celach edukacyjnychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Pawilon edukacyjny Sromowce Niżneul. Sobczańska 89, oddział 26 n1Bez limitu2Pawilon edukacyjny Sromowce Wyżne Kąty 247a (przystań flisacka), oddział 56 b3Pawilon edukacyjny Hałuszowa 63,oddział 53 f14Pawilon edukacyjny Krościenko n/D ul. Jagiellońska 107 b (Dyrekcja Parku), oddział 55 a5Pawilon edukacyjny Szczawnica ul. Zyblikiewicza 1,oddział 2 b6Ruiny zamku Czorsztyn w oddziale 51m, s, r27Ruiny zamku Pieniny w oddziale 16Ac8Zagroda pasterska na Majerzu w oddziale 53 f19Galerie widokowe na Sokolicy (oddział 10) i Trzech Koronach (oddział 26)C. Miejsca udostępniane w celach turystycznychLp.Miejsce udostępniane1)Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu1Galerie widokowe na Sokolicy (oddział 10) i Trzech Koronach (oddział 26)Bez limitu2Parkingi w oddziałach – 51c, 55a, b 56b, cLiczba osób limitowana pojemnością parkingów3Ruiny zamku Czorsztyn w oddziale 51m, s, r2Bez limitu4Ruiny zamku Pieniny w oddziale 16Ac5Zagroda pasterska na Majerzu w oddziale 53 f16Przystań flisacka w Sromowcach Wyżnych Kątach w oddziale 56b,c7Przystań przewozu międzybrzegowego „Kacze” w Szczawnicy w oddziale 2, 3 i 59UzasadnienieZarządzenie Ministra Środowiska w sprawie zadań ochronnych jest wykonaniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.). Zgodnie ze wskazanymi przepisami, dla parków narodowych, dla których nie sporządzono planów ochrony, minister właściwy do spraw środowiska ustanawia w drodze zarządzenia zadania ochronne.Przedmiotowy projekt rozporządzenia w sprawie zadań ochronnych zawiera następujące załączniki:identyfikacja i ocena istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz sposoby eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków, które określa załącznik nr 1 do zarządzenia,opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów z podaniem rodzaju rozmiaru i lokalizacji poszczególnych zadań, stanowiący załącznik nr 2 do zarządzenia,opis sposobów czynnej ochrony roślin, grzybów i zwierząt, stanowiący załącznik nr 3 do zarządzenia,wskazania obszarów objętych ochroną ścisłą, czynną oraz krajobrazową, które określa załącznik nr 4 do zarządzenia,ustalenie miejsc udostępnianych w celach naukowych, edukacyjnych i turystycznych oraz maksymalnej liczby osób mogących przebywać jednocześnie w tych miejscach, które określa załącznik nr 5 do zarządzenia.Zadania ochronne zostały zaplanowane dla gruntów Skarbu Państwa będących w wieczystym użytkowaniu Parku. Podstawę do planowania stanowił projekt „Planu ochrony Pienińskiego Parku Narodowego na lata 2012-2031” opracowany przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Krakowie, do którego materiałem wyjściowym był „Plan ochrony Pienińskiego Parku Narodowego na lata 2001-2020”. Zabiegi ochronne niezbędne dla zachowania siedlisk i stanowisk gatunków są zgodne z dotychczas stosowanymi, dlatego też w zadaniach ochronnych nie pojawiły się żadne nowe typy prac. Natomiast prace związane z monitoringiem będę wykonywane w cyklu zaplanowanym w projekcie planu ochrony. Identyfikacja i ocena istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz określenie sposobów ich eliminacji bądź ograniczenia opracowano w formie tabelarycznych zestawień. Zagrożenia zostały uszeregowane od najbardziej do najmniej zagrażających przyrodzie parku. Następnie podzielono je na zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne. Zidentyfikowanie zagrożeń stanowiło podstawę do planowania działań ochronnych.Zakres zadań ochronnych został opracowany w formie tabelarycznych zestawień zawierających informacje o rodzaju ekosystemu, w którym mają być wykonywane, rodzaju zadania, jego lokalizacji i rozmiarze. Zadania zostały podzielone na trzy główne grupy związane z rodzajem ochrony:zabiegi wykonywane w kompleksach parku objętych ochroną ścisłą związane z eliminacją zagrożeń występujących na tym terenie – zaplanowane zabiegi dotyczą niewielkich powierzchni położonych wewnątrz dużych kompleksów objętych ochroną ścisłą. Niecelowe więc byłoby wyłączanie tych powierzchni z ochrony ścisłej.Zabiegi polegać mają na:bieżącym utrzymaniu i remontach szlaków turystycznych przebiegających przez tereny objęte ochrona ścisłą. Utrzymanie szlaków we właściwym stanie pozwala zabezpieczyć tereny przyległe przed zniszczeniami wynikającymi z ruchu turystycznego,wykonaniu konserwacji zabezpieczenia wejścia do Jaskini Ociemne. Jest to największa znana jaskinia w Parku. W okresie zimy hibernują w niej głównie podkowce małe Rhinolophus hipposideros i nocki duże Myotis myotis. Zabezpieczenie wejścia do jaskini ma na celu ograniczenie jej penetracji przez ludzi, co tym samym chroni zimujące tam nietoperze,konserwacji i ochronie kapliczek, krzyży przydrożnych, tablic pamiątkowych. Na terenie Parku zgodnie z zaleceniami, zawartymi w operacie ochrony zasobów kulturowych projektu planu ochrony, prowadzony jest monitoring obiektów kulturowych. W tym celu założony został specjalny katalog obiektów kulturowych, w którym każdy obiekt znajdujący się na terenie Parku otrzymał osobną teczkę, w której gromadzone są wszystkie informacje dotyczące danego obiektu łącznie z ikonografią i bibliografią. Stan zachowania i forma wszystkich obiektów są kontrolowane przez pracownika Parku. W przypadku stwierdzenia pogarszania się ich stanu wykonywane są prace remontowe, mające na celu odtwarzanie i zabezpieczanie obiektów. Działania konserwatorskie są niezbędne, aby uchronić obiekty kulturowe przez zniszczeniem w wyniku działania procesów naturalnych bądź działalności człowieka,ochronie granic gruntów Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu Parku - odmalowanie słupków granicznych i przecięcie wizury. Na terenie Parku ok. 42% gruntów nie stanowi własności Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu Parku. Grunty, do których tytuły własności posiadają różne podmioty wymagają oznakowania granic pomiędzy działkami pozostającymi w wieczystym użytkowaniu Parku i działkami prywatnymi. Prace związane z odnowieniem granic gruntów Skarbu Państwa w wieczystym użytkowaniu Parku wykonuje się we wszystkich obwodach ochronnych Parku. Odnowienie granic polega na pomalowaniu słupków granicznych farbą, odnowieniu numerów oraz przecięciu wizury,przebudowie linii energetycznych i teletechnicznych na kablowe podziemne. Jednym z głównych zadań Parku jest ochrona walorów widokowych. Wynika to z faktu, iż krajobraz Pienin należy do jednych z najbardziej unikatowych krajobrazów górskich w Europie. W ramach ochrony walorów widokowych Park opiniuje zamierzenia inwestycyjne zwracając w szczególności uwagę na potrzebę kablowania przyłącza do sieci energetycznej i telefonicznej. Realizacja zadania pozwoli na ograniczenie lub eliminację negatywnego wpływu linii napowietrznych na walory estetyczne i krajobrazowe Parku, montowaniu tablic informacyjnych, konserwowaniu lub odtworzeniu infrastruktury turystycznej, ochronie dróg publicznych oraz szlaków przed spadającymi odłamkami skalnymi; zabiegi wykonywane w ramach ochrony czynnej dostosowane zostały do wymogu utrzymania ekosystemów i zachowania powiązań miedzy nimi w celu ograniczenia bądź eliminacji występujących zagrożeń dla przyrody parku narodowego.Zabiegi polegać mają na:ochronie ekosystemów leśnychZabiegi ochronne wykonywane w ekosystemach leśnych Parku realizowane są wyłącznie w drzewostanach, w których został rozpoczęty i jest kontynuowany proces przebudowy oraz w tych, które do przebudowy są przewidziane. Przebudowę, zarówno całkowitą, jak i częściową, przeprowadza się w drzewostanach nienaturalnych i półnaturalnych, których skład gatunkowy nie jest właściwy dla siedliska, a pochodzenie wysadzonych kiedyś drzew, najczęściej nie odpowiada rejonowi Pienin. Lokalizacja nowo zakładanych upraw, pomimo wskazania jej w projekcie „Planu ochrony Pienińskiego Parku Narodowego na lata 2012-2031”, jest każdorazowo dokładnie analizowana pod kątem konieczności i zasadności ich tworzenia. Upraw tych jest niewiele – zakładane są w drzewostanach obcego pochodzenia i wyłącznie w powstałych lukach. W Parku nie stosuje się cięć odnowieniowych mających na celu utworzenie czy też zwiększenie powierzchni do obsadzenia. Głównymi celami planowanych zadań ochronnych są:przywrócenie stanu naturalnego lub zbliżonego do naturalnego ekosystemów leśnych,niedopuszczenie do gwałtownego, szybkiego rozpadu drzewostanu,zachowanie odpowiedniej osłony dla odnowień naturalnych bądź sztucznych,zachowanie właściwego mikroklimatu,doprowadzenie do odpowiedniego zróżnicowania wiekowego drzewostanu.W związku z przyjęciem takich założeń większość upraw zakładana jest w drzewostanach świerkowych lub z dużym udziałem tego gatunku. Świerk, który w tych warunkach nie jest gatunkiem właściwym, w dużej mierze eliminowany jest naturalnie. Naruszenie jednak (nawet naturalne) ściany lasu, bez hamującej ingerencji człowieka, powoduje bardzo szybką degradację na znacznej powierzchni. Przeciwdziałanie takim sytuacjom polega głównie na oczyszczeniu powierzchni z niektórych wywrotów i złomów, części obumarłych drzew utrudniających pracę i obsadzaniu powstałych luk. W obszarach występowania owadów ksylo- i kambiofagicznych, prowadzi się stałą obserwację terenu, wykłada pułapki feromonowe, wyznacza drzewa trocinkowe. Problemy związane z ochroną lasu oraz sposoby ich rozwiązywania zgłaszane i konsultowane są ze specjalistami z Instytutu Badawczego Leśnictwa oraz Zespołu Ochrony Lasu.W ekosystemach leśnych zaplanowano następujące zadania:wyhodowanie we własnej szkółce sadzonek z nasion lokalnego pochodzenia. Sadzonki hodowane w szkółce przeznaczone są wyłącznie na własny użytek, z dopuszczeniem sprzedaży dla lokalnej ludności posiadającej lasy w granicach Parku lub jego otuliny, założenie upraw, dobierając odpowiednio skład gatunkowy – zgodnie z zaleceniami zawartymi w „Projekcie planu ochrony”. Część upraw powstaje poprzez dolesienie samoczynnie zainicjowanego w lukach nielicznego odnowienia naturalnego. Miejsca, gdzie odnowienie naturalne jest liczne i bujne włącza się go do ewidencji upraw, a następnie, w miarę potrzeb, przeprowadza się w nich kolejne zabiegi pielęgnacyjno-ochronne, wykonanie poprawek w drugim i piątym roku po założeniu uprawy,pielęgnowanie upraw – poprzez wykaszanie (najczęściej dwukrotne w ciągu sezonu) traw i innej roślinności głuszącej sadzonki i zaburzającej rozwój drzewek, zabezpieczenie upraw przed zimowym zgryzaniem przez zwierzęta. Stosowane jako jedna z metod ochrony – grodzenia upraw, stanowią najskuteczniejszą barierę dla zwierząt, jednakże biorąc pod uwagę względy migracji zwierzyny, stosowane są obecnie w ograniczonym rozmiarze, w miejscach szczególnie narażonych na zniszczenia, tam gdzie inna metoda jest niewystarczająca. W innych miejscach stosowane jest zabezpieczanie repelentami,czyszczenia wczesne i czyszczenia późne mające na celu regulację w drzewostanach składu gatunkowego i zagęszczenia drzew, jak również zwiększenie odporności na działanie niesprzyjających czynników zewnętrznych, obserwacje liczebności i stanu populacji owadów uznawanych za szkodliwe lub zagrażające zdrowotności i stabilności lasów. W drzewostanach świerkowych przeprowadza się jesienne kontrolne poszukiwania larw zasnuj. Ich liczba w poszczególnych latach jest zmienna, ale ciągle utrzymuje się na dość niskim poziomie. Monitorowane są również populacje kornika drukarza, rytownika pospolitego oraz drwalnika paskowanego. W celu określenia zmian w liczebności wykładane są corocznie, w podobnej lokalizacji i liczbie pułapki feromonowe wabiące te owady, a uzyskiwane i zestawiane od wielu lat wyniki dają obraz dynamiki tych populacji, wykładanie drzew pułapkowych oraz wyszukiwanie i usuwanie drzew trocinkowych. Metody te stosuje się w miejscach szczególnie zagrożonych, w świerczynach, gdzie struktura lasu została naruszona przez czynniki zewnętrzne,pozyskanie niektórych drzew zaatakowanych przez owady lub grzyby oraz niektórych drzew połamanych lub wywróconych. Pozyskany w ramach prowadzonych w ekosystemie leśnym zabiegów ochronnych surowiec drzewny, będzie częściowo przeznaczony, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, na zaspokojenie potrzeb społeczności lokalnej oraz Parku Narodowego. Pozostała część zostanie pozostawiona w ekosystemie. W celu ochrony istniejących odnowień zaplanowano redukcje jeleni. W zależności od warunków panujących w zimie, Pieniny są odwiedzane licznie przez jelenie z sąsiednich, bardziej zaśnieżonych, pasm górskich. Duża koncentracja tej grupy zwierząt może mieć niekorzystny wpływ na niektóre fragmenty ekosystemów leśnych. Dotyczy to szczególnie gruntów prywatnych, na których właściciele często nie stosują żadnych zabezpieczeń upraw. Zapis w zadaniach ochronnych umożliwia w razie konieczności przeprowadzenie redukcji, ponadto umożliwia odstrzał osobników poszkodowanych w wypadkach drogowych.ochronie ekosystemów nieleśnychPodstawowym zabiegiem ochronnym jest koszenie i usuwanie biomasy z łąk. Zabieg wykonywany jest z różną częstotliwością i w różnym okresie w zależności od zbiorowiska:ciepłolubne łąki pienińskie i świeże łąki rajgrasowe – są to zbiorowiska półnaturalne, a ich istnienie jest ściśle uzależnione od gospodarki ludzkiej. Zachodzące w ostatnich dziesięcioleciach przemiany zbiorowisk są skutkiem zmian w sposobie gospodarowania lub braku użytkowania. Zbiorowisko to jest labilne i reaguje wyraźnymi zmianami produktywności i składu gatunkowego na wszelkie zabiegi gospodarcze, choć zmiany te utrzymują się na ogół tak długo, jak długo działa czynnik je wywołujący. Reaguje też na spontaniczne zmiany sukcesyjne i zmianę warunków abiotycznych – wzrost wilgotności, ocienienie, zmiana żyzności podłoża.Przy braku użytkowania zmieniają się warunki wilgotnościowe i zasobność gleby w składniki mineralne, zbiorowisko ulega przemianom sukcesyjnym. Powstają średnio bujne łąki, dość bogate w gatunki, często zdominowane przez konietlicę łąkową Trisetum flavescens. Przy sprzyjających warunkach abiotycznych niektóre płaty mogą przechodzić w zbiorowisko przypominające łąkę mieczykowo-mietlicową Gladiolo-Agrostietum, a w toku dalszych przemian zwiększa się ich bujność, pojawia się coraz więcej gatunków ziołoroślowych: goryczka trojeściowa Gentiana asclepiadea, starzec gajowy Senecio nemorensis, orlica pospolita Pteridium aquilinum. Następnie łąki przekształcają się w ziołorośla. Na ich obrzeżach często tworzą się maliniaki, a w dalszej kolejności, po rozroście siewek krzewów i drzew, rozwija się las. Łąka pienińska często ulega też zarośnięciu przez krzewy tarniny, a proces ten rozpoczyna się od najsilniej nasłonecznionej strony polany. Przy intensywnym nawożeniu oraz podsiewaniu mieszanek traw łąki zostają zdominowane przez rośliny jednoliścienne; są bujne, mniej barwne i odznaczają się mniejszym bogactwem gatunkowym.Utrzymanie ciepłolubnych łąk pienińskich i świeżych łąk rajgrasowych wymaga regularnego, corocznego koszenia, w lipcu i sierpniu dla łąk ciepłolubnych, od końca czerwca dla łąk świeżych. Część łąki pozostawia się nieskoszoną, jako tzw. pas ekologiczny, przemiennie na różnych częściach polany w kolejnych latach (okres rotacji wynosi 3-4 lata). Celem tego zabiegu jest umożliwienie wytworzenia nasion przez rośliny, co daje szansę gatunkom rzadkim na zwiększenie populacji przez rozsiewanie, a także zapewnia utrzymanie niszy pokarmowej i schronienia dla bezkręgowców. Przy braku nawożenia zapobiega to także wyjałowieniu siedliska, łąki ziołoroślowe – wykształcają się, w pasie wysokości od około 500 do 800 m n.p.m. Najczęściej zajmują skłony lekko lub dość silnie nachylone, o ekspozycji z północnego sektora horyzontu, z glebą świeżą lub lekko wilgotną. Dominują tutaj różne gatunki dużych roślin dwuliściennych, jak: jarzmianka większa Astrantia major, goryczka trojeściowa Gentiana asclepiadea, wietlica pospolita Athyrium filix-femina, świerząbek orzęsiony Chaerophyllum hirsutum, biedrzeniec większy Pimpinella major lub chaber łąkowy Centaurea jacea. Niekiedy dość licznie pojawia się starzec gajowy Senecio nemorensis lub sadziec konopiasty Eupatorium cannabinum. Dość dużą odrębność fizjonomiczną mają płaty zdominowane przez przywrotniki, głównie Alchemilla acutiloba. Tylko w nielicznych płatach łąk ziołoroślowych dominujątrawy, np. kłosówka miękka Holcus mollis lub tomka wonna Anthoxanthum odoratum. Na polanach położonych w wyższych partiach Pienin w zakresie wysokości od około 750 m do 940 m n.p.m., występuje bujna, barwna łąka z dużym udziałem wielkich bylin, jak ciemiężyca zielona Veratrum lobelianum, złocień podbaldachowy Tanacetum corymbossum ssp. clusi, starzec górski Senecio subalpinus, kokoryczka okółkowa Polygonatum verticillatum, ostrożeń głowacz Cirsium eriophorum opisana jako pienińska łąka ziołoroślowa. Walor większości łąk ziołoroślowych jest umiarkowany, niewątpliwie wzbogacają one różnorodność zbiorowisk. Niektóre typy tych łąk, zwłaszcza zbiorowisko pienińskiej łąki ziołoroślowej, ma wysoką wartość estetyczną i przyrodniczą. Poza specyficzną roślinnością z rzadkimi gatunkami, łąki te są również siedliskiem bogatej entomofauny. Utrzymanie łąk ziołoroślowych wymaga ich okresowego koszenia. Brak użytkowania doprowadza do ich zajęcia przez zarośla, a następnie przez las,eutroficzne wilgotne łąki – wilgotne górskie łąki rozwijają się w stale mokrych miejscach na zboczach górskich, zasilane są ruchliwymi, bogatymi w wapń wodami podziemnymi, które wydostają się na powierzchnię w postaci wysięków. Wody te napotykają na utrudniony odpływ, powodując lokalne zabagnienie terenu i wykształcenie się płytkich warstw torfu i gleb torfowych oraz torfowo-glejowych. Z reguły nie zajmują dużych powierzchni i najczęściej są użytkowane kośnie. Uważane są za zbiorowiska występujące naturalnie, które jednak rozszerzyły swój zasięg w przeszłości pod wpływem działalności człowieka, w wyniku odlesienia i zwiększenia dopływu wód podziemnych. Potencjalnym zagrożeniem dla młak jest zmniejszenie wypływu wód podziemnych wskutek nadmiernego poboru, wysychanie w wyniku odwodnienia i ujmowania wód podziemnych, sukcesja po zaniechaniu użytkowania. Ochrona polega na utrzymaniu tradycyjnych metod gospodarowania (nieregularne, późne koszenie, usuwanie biomasy), zabezpieczenie przed obniżeniem poziomu wody, a także intensywnym deptaniem,- ciepłolubne zbiorowiska murawowo-łąkowe oraz zespół muraw ciepłolubnych (kserotermicznych) –strome ściany i półki skalne w zachodniej części Pienin porastają ciepłolubne murawy naskalne, natomiast osypiska u podnóża skał zajmuje barwna murawa kserotermiczna. W sąsiedztwie wsi ma ona charakter antropogeniczny, powstała na miejscu byłych pastwisk, na suchych i silnie nasłonecznionych stokach. Największym zagrożeniem dla tych muraw oraz występujących tu roślin i zwierząt jest ich ocienienie przez drzewa i rozrastające się krzewy, a w konsekwencji zawilgocenie. Zabiegi ochronne polegają na usuwaniu pojedynczych drzew lub okrzesywaniu ich gałęzi oraz wycinaniu krzewów. Niepożądane są zwarte łany tarniny, derenia, a także bujne kępy leszczyny. Pozostawać natomiast mogą kępy jałowców, róż i berberysu, które nie rosną zbyt szybko i nie ocieniają murawy, za to są miejscem występowania rzadkich gatunków porostów. W takim mozaikowym układzie muraw i ciepłolubnych zarośli najlepiej czuje się endemiczny pszonak pieniński. Jednym z głównych czynników, który przyczynił się do zanikania populacji motyla – niepylaka apollo było zarastanie stanowisk, na których gatunek ten występował. Południowe, otwarte, dobrze nasłonecznione stoki były niegdyś ekstensywnie użytkowane. Rosnące tam murawy kserotermiczne były przepasane przez owce i bydło, natomiast drzewa wykorzystywane były przez miejscową ludność (np. świerki na ostrewki). W wyniku zaniechania użytkowania i postępującej sukcesji miejsca te zaczęły zarastać głównie przez tarninę, leszczynę i derenia. Ciepłolubne zbiorowiska murawowo-łąkowe powstałe na miejscu dawnych suchych pastwisk są miejscem występowania rzadkich gatunków grzybów kapeluszowych oraz motyli z rodziny modraszków Maculinea. Utrzymanie takich zbiorowisk możliwe jest poprzez okresowe późne koszenie oraz ekstensywne przepasanie,tradycyjny wypas owiec na kompleksie pastwiskowym Majerz, koszenie miejsc niewypasionych przez owce – zbiorowisko pastwiska świeżego Lolio-Cynosuretum wykształca się jedynie w miejscach spasanych przez owce lub krowy. W Parku najlepiej utrzymane pastwiska znajdują się na Majerzu, gdzie od lat prowadzi się kulturowy wypas owiec. Z gatunków charakterystycznych i wyróżniających na pastwiskach pienińskich rosną: grzebienica pospolita Cynosurus cristatus, koniczyna biała Trifolium repens, stokrotka pospolita Bellis perennis i życica trwała Lolium perenne. Ruń jest zwarta, jej wysokość zależy od stopnia spasania. Utrzymanie pastwisk w Parku jest celowe; wzbogacają one różnorodność biologiczną Parku, warunkują zachowanie fauny koprofagów, otwarte przestrzenie sprzyjają również żerowaniu drapieżnych ptaków. Zachowanie dotychczasowego sposobu gospodarowania jest również ważne ze względu na jego znaczenie kulturowe.ochronie roślinDziki są podstawowym gatunkiem zwierząt łownych podlegającym dotychczas redukcji na terenie Parku i strefy ochronnej zwierząt łownych. Odnotowano niekorzystny wpływ tej grupy zwierząt na niektóre gatunki storczyków (kukułka bzowa Dactylorhiza sambucina, kukułka Fuchsa D. fuchsii, storczyka kulista Traunsteinera globosa) i mieczyka dachówkowatego Gladiolus imbricatus, polegający na wyjadaniu bulw korzeniowych. Prowadzony monitoring wyraźnie wskazuje na zmniejszanie się ilości storczyków na stanowiskach regularnie niszczonych przez dziki. Dziki wyrządzają również duże szkody w uprawach rolnych, co pociąga za sobą konieczność wypłaty odszkodowań jak również niekorzystnie wpływa na stosunek miejscowych rolników do ochrony przyrody. W celu zmniejszenia szkód na polach założone zostało poletko zaporowe. Z obserwacji prowadzonych przez służby terenowe Parku wynika, że poletko zatrzymuje jedną watahę dzików, jednak trudno jest na razie ocenić jaki ma ostateczny wpływa na zmniejszenie szkód w uprawach. Celem poletka zaporowego jest zatrzymanie dzików z dala od terenów, gdzie powodują duże szkody. Przy poletku nie prowadzi się odstrzału redukcyjnego. Dotychczas prowadzony odstrzał redukcyjny dzików skupiał się na osobnikach młodych (warchlaki, przelatki) jednak wydaje się, że skuteczniejszym rozwiązaniem będzie odstrzał loch.ochronie ekosystemów wodnychPrace dotyczą:ochrony ekosystemów potoków górskich związanej z przebiegiem szlaków turystycznych. Od wielu lat prowadzona jest stopniowo przebudowa szlaków w taki sposób, aby maksymalnie ograniczyć wpływ ruchu turystycznego na ekosystemy wodne. Prace polegają na odsuwaniu szlaków od potoków, wykonywaniu mostków, kładek, przepustów, murków oporowych,likwidacji wysypisk odpadów znajdujących się na terenie Parku. W ramach likwidacji zagrożeń spowodowanych niezgodnym z wymogami ochrony środowiska składowaniem odpadów przeprowadzana jest likwidacja tzw. „dzikich wysypisk”. Nielegalne składowiska odpadów stanowią duże zagrożenie dla przyrody Parku i jej równowagi ekologicznej, a w szczególności dla jakości wód podziemnych i powierzchniowych. Likwidacja dzikich wysypisk śmieci wpływa również pozytywnie na walory estetyczne Parku. inne, według specyfiki parkuPrace dotyczą:remontu dróg dojazdowych, utrzymanie przejazdu między łąkami. Łąki na terenie Parku położone są na kilkudziesięciu polanach rozrzuconych po całym jego obszarze. Dla sprawnego przeprowadzenia zabiegów konieczny jest dojazd do wielu z nich oraz utrzymanie przejazdów pomiędzy nimi,wykonania nowego odcinka szlaku przez Kras do przewozu (obszary ochrony czynnej i krajobrazowej). Celem prac jest zmiana przebiegu szlaku z Krościenka na Sokolicę. Nowy przebieg szlaku umożliwi połączenie ze szlakiem niebieskim ze Szczawnicy na Sokolicę oraz równocześnie zamknięcie bardzo stromego i podatnego na silną erozję turystyczną odcinka szlaku od Krasu na Sosnów. Nowy odcinek prowadził będzie w znacznej części istniejącą drogą gruntową i wykorzystywaną dawniej ścieżką wzdłuż Dunajca do przewozu międzybrzegowego. Prace te zaplanowane zostały w zadaniach rocznych na 2013 r., jednakże ich realizacja uwarunkowana jest wykupieniem kilku działek od prywatnych właścicieli, co mimo czynionych starań do tej pory nie przyniosło efektu, remontu fragmentów szlaku zielonego Kras – Sosnów (obszary ochrony czynnej i krajobrazowej). Odcinek ten przewidziany jest docelowo do zmiany przebiegu w kierunku Kras – przewóz. Działanie takie będzie jednak możliwe dopiero po uregulowaniu spraw własności gruntów do czego może nie dojść w najbliższym czasie. W związku z tym przewidziano w zadaniach rocznych na 2013 r. naprawę fragmentów szlaku na dotychczasowym jego przebiegu, ze względu na silną erozję turystyczną szlaku i jego otoczenia,wyboru reprezentatywnych miejsc objętych procesem abrazji, stabilizacji transektów, wykonaniu pomiarów geodezyjnych, poborze materiału do analiz laboratoryjnych. Wahania stanu wody i falowanie na Zbiorniku Czorsztyńskim przyczyniają się do powstawania często znacznych osuwisk materiału, co prowadzi bezpośrednio do zwiększania się powierzchni wody kosztem lądu. Monitoring procesu abrazji brzegów zbiornika jest istotny ze względu na istniejące tu stare, ustabilizowane osuwiska (np. Wapiennik), które w jego wyniku mogą zostać ponownie uruchomione. W związku z tym, coraz pilniejszą potrzebą staje się prowadzenie monitoringu tego procesu. Wykonywane przez pracowników Parku zdjęcia brzegów zbiornika nie dają pełnego obrazu sytuacji ze względu na brak punktu odniesienia. Z prowadzonych obserwacji wynika, że najbardziej narażone na procesy osuwiskowe są wysunięte obszary lądu, które są bezpośrednio atakowane przez fale, najmniej natomiast brzegi zatok, w których fale są znacznie słabsze. Od 2003 r. prowadzone są prace badawcze w ramach tematu naukowo-badawczego pt. „Badania abrazji oraz określenie sposobów zabezpieczenia brzegów Jeziora Czorsztyńskiego od strony Pienińskiego Parku Narodowego”. Badania prowadzone są przez zespół z Zakładu Mechaniki Gruntów i Budownictwa Ziemnego Akademii Rolniczej w Krakowie, pod kierownictwem dr inż. Piotra Michalskiego. W zakresie prac znalazły się coroczne pomiary geodezyjne wybranych przekrojów abrazyjnych, identyfikacja gruntów tworzących skarpy abrazyjne i zbocza ponad nimi wraz z określeniem ich parametrów geotechnicznych oraz obliczenia stateczności skarp i zboczy za pomocą metod analitycznych i numerycznych. Z dotychczasowych badań wynika, że skarpy abrazyjne i zbocza ponad nimi generalnie wykazują stateczność. Tylko w jednym przekroju, przy najbardziej niekorzystnym układzie obciążeń, bardzo stroma skarpa abrazyjna (w miejscu największego osuwiska w obrębie Wapiennika) okazała się być na granicy stateczności,naprawy i bieżącego utrzymania istniejących stacji meteorologicznych, wykonaniu nowych stacji. Park jest właścicielem trzech stacji meteorologicznych położonych w Sromowcach Niżnych, Czorsztynie (przy leśniczówce na Majerzu) oraz w Krościenku nad Dunajcem, przy Dyrekcji Parku. Obserwacje podstawowych wielkości charakteryzujących pogodę na stacji w Sromowcach Niżnych wykonywane są trzy razy na dobę. Pozostałe dwie stacje oraz zamontowana na stacji klasycznej w Sromowcach Niżnych stacja automatyczna są stacjami bezobsługowymi, które umożliwiają całodobowy pomiar i zapis danych. Wyniki pomiarów udostępniane są również na stronie internetowej Parku. Prowadzenie bieżących napraw i utrzymanie stacji umożliwia ich sprawne funkcjonowanie, a co się z tym wiąże gromadzenie danych dotyczących warunków klimatycznych panujących na obszarze Parku i w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Dane meteorologiczne ze stacji wykorzystywane są w szerokim zakresie w badaniach monitoringowych prowadzonych na terenie Parku. Pozwalają na określenie stabilności parametrów charakteryzujących klimat oraz ich wpływ na przyrodę Pienin. Długoterminowe obserwacje mogą również posłużyć do określenia wpływu budowy zbiorników wodnych na przyrodę i klimat parku narodowego,usuwania zadrzewień i zakrzewień ograniczających panoramy i ciągi widokowe, koszeniu łąk stanowiących własność Skarbu Państwa, wykupie łąk z rąk prywatnych. Jednym z głównych zadań Parku jest ochrona walorów widokowych. Wynika to z faktu, iż Park to obszar o wyjątkowych walorach widokowych. Tereny o dużych walorach krajobrazowych są spotykane coraz rzadziej z powodu niekontrolowanego rozwoju urbanizacji. Nieliczne miejsca o cennych walorach krajobrazowych stanowią ważną atrakcje turystyczną parku narodowego. W związku z tym istnieją przesłanki, aby tereny najcenniejsze pod względem krajobrazowym w Parku zostały zachowane. Park od początku istnienia prowadzi prace nad tym, aby tereny najcenniejsze otoczyć ochroną. Dużo łatwiej jest jednak prowadzić działania ochronne w przypadku, gdy Park jest właścicielem terenu wymagającego ochrony, niż sugerować odpowiednie użytkowanie innemu właścicielowi. Związane jest to z faktem, że charakter działań koniecznych do przeprowadzenia na danym terenie nie zawsze musi być przekonujący dla właścicieli. W związku z tym Park podejmuje działania zmierzające do wykupu terenów prywatnych na rzecz Skarbu Państwa. W pierwszej kolejności wykupywane są tereny o wysokich wartościach przyrodniczych i krajobrazowych. Na gruntach będących w zarządzie Parku prowadzone są odpowiednie zabiegi, które mają zapobiec obniżeniu walorów widokowych lub ich bezpowrotnemu zniszczeniu. W celu utrzymania miejsc o dużych walorach widokowych w formie bezleśnej, usuwane są zadrzewienia i zakrzewienia ograniczające panoramy widokowe oraz koszone są łąki. Bardzo ważnym materiałem inwentaryzacyjnym jest opracowany w formie fotograficznej jak i rysunkowej zestaw najważniejszych panoram na terenie Parku. Punkty widokowe, które zarejestrowano zostały ustalone wspólnie z zespołem naukowców z Politechniki Krakowskiej. W wybranych punktach prowadzony jest monitoring zachodzących procesów wpływających na obniżenie walorów widokowych. W przypadku obserwacji negatywnych zmian w krajobrazie, p.. zasłaniania punktów widokowych przez drzewa i krzewy, podejmowane są niezbędne działania mające ograniczyć zubażanie walorów widokowych na danym terenie,zabezpieczenia ruin Zamku Czorsztyn i Zamku Pieniny. Ruiny Zamku Czorsztyn stanowią integralną część kompleksu „Uroczysko Zamek Czorsztyn” i znajdują się w administracji Parku. W roku 1968 zamek został wpisany do krajowego rejestru zabytków (aktualizacja aktu z roku 1930). Konsekwencją umieszczenia ruin na liście obiektów zabytkowych jest konieczność ochrony i zabezpieczania masy zabytkowej przed zniszczeniem. Ruiny zamku Pieniny położone są pod szczytem Góry Zamkowej w masywie Trzech Koron i znajdują się w administracji Parku. 18 kwietnia 2003 r., dzięki staraniom Parku, ruiny zamku wpisano do rejestru zabytków. Konsekwencją umieszczenia ruin na liście obiektów zabytkowych jest konieczność ich ochrony i zabezpieczania przed zniszczeniem,ochrony przeciwpożarowej. Tereny leśne Parku należą do III kategorii zagrożenia pożarowego, jednak w przypadku suszy zagrożenie powstania pożaru wzrasta szczególnie w miejscach licznie odwiedzanych przez turystów. Co roku planuje się porządkowanie z suchych, palnych części roślin terenu wzdłuż licznie uczęszczanych szlaków turystycznych i miejsc wypoczynkowych. Zadanie to wykonywane jest w zależności od potrzeb. W Parku utworzone są dwa punkty czerpania wody dla celów gaśniczych, jeden przy zatoce Harczygrunt (Zbiornik Czorsztyński), drugi utworzony został przez wykonanie zastawki na Białym Potoku (na granicy Parku). W okresie intensywnych opadów zbiornik ten zasypywany jest przez materiał naniesiony przez potok. W związku z powyższym konieczne jest okresowe czyszczenie zbiornika z naniesionego rumoszu.zabiegi wykonywane w ramach ochrony krajobrazowej dostosowane zostały do wymogu utrzymania ekosystemów i zachowania powiązań miedzy nimi w celu ograniczenia bądź eliminacji występujących zagrożeń dla przyrody Parku. Park prowadzi systematyczny wykup gruntów innych własności niż Skarb Państwa leżących na jego terenie. Tereny te pozostają w ochronie krajobrazowej, jednak traktowane są tak, jak grunty w ochronie czynnej, czyli poddawane są specjalnie dobranym zabiegom ochronnym.Zabiegi obejmować będą:w ekosystemach leśnych pielęgnacje już istniejących odnowień i ich zabezpieczanie. W przypadku nowych odnowień zaplanowane prace polegają na przygotowaniu terenu do odnowień, wykonaniu ich, a następnie zabezpieczeniu wykonanych upraw.w nieleśnych ekosystemach lądowych:koszenie i usuwanie biomasy, odkrzaczanie,koszenie i usuwanie biomasy na gruntach prywatnych i przewidzianych do wykupu ze środków zewnętrznych i środków własnych, odkrzaczanie na gruntach przewidzianych do wykupu ze środków zewnętrznych i środków własnych. Prace dotyczą najcenniejszych gruntów prywatnych, na których zlokalizowane są cenne zbiorowiska lub stanowiska rzadkich i zagrożonych gatunków roślin, a które z różnych względów nie są użytkowane przez właścicieli prywatnych.inne, wg specyfiki parku:prace związane z utrzymaniem osad służbowych, pawilonów wystawowych, przystani flisackiej obejmują całość zabiegów niezbędnych do utrzymania obiektów i ich otoczenia we właściwym stanie,ochronę ujęcia wody. Istnieje zagrożenie podtopienia ujęcia wody w Sromowcach Kątach przez rodzinę bobrów zamieszkującą starorzecza Dunajca. Bobry poprzez budowę systemu tam podnoszą poziom wody zalewając teren obok starorzeczy, w ten sposób mają łatwiejszy dostęp do zarośli wierzbowych otaczających ujęcie wody. Zapis w rocznych zadania ochronnych ma umożliwić, w razie konieczności, podjęcie szybkich działań zmierzających do ochrony ujęcia wody przed zalaniem, które może wystąpić w wyniku działalności bobrów. Działania ochronne ograniczą się tylko do obniżenia poziomu wód. Opis sposobów ochrony czynnej gatunków obejmuje zarówno zabiegi ochronne jak i monitoring o ile jest to monitoring „inwazyjny” tzn. wymagp.np. odłowienia osobników czy zebrania okazów do oznaczenia. Dla wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów określono rodzaj zadań ochronnych oraz sposób prowadzenia zabiegów w ramach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej:1) na obszarach objętych ochroną ścisłą:ochrona roślin – zaplanowano wykonanie zabiegów przeciwdziałających ocienieniu kęp jałowca sawiny Juniperus sabina rosnących na ścianie Piecków (oddział 21). Zabiegi polegać będą na obcięciu pojedynczych gałęzi drzew ocieniających poszczególne kępy oraz usunięciu krzewów w obrębie stanowisk. Jałowiec sawina, jako gatunek reliktowy, należy do najrzadszych i najcenniejszych składników pienińskiej flory, dlatego zachowanie każdej zagrożonej kępy jest bardzo ważne. Niewielki zakres planowanych zabiegów pozytywnie wpłynie na warunki bytowania jałowca sawiny, nie będzie miał natomiast większego wpływu na inne elementy przyrody,ochrona zwierząt – program ochrony niepylaka apollo realizowany jest w Parku od 1991 r. Prowadzone działania ochronne polegają na przygotowaniu (odkrzaczaniu) stanowisk w terenie, prowadzeniu hodowli i monitoringu. Hodowla niepylaka apollo prowadzona jest obecnie w niewielkim zakresie i w najbliższych latach prawdopodobnie zostanie zamknięta. Dużo czasu poświęca się obecnie na prowadzenie monitoringu populacji w terenie. Uzyskane wyniki pozwalają określić stan populacji „dzikiej” niepylaka apollo jak również efektywność prowadzonych działań ochronnych. Poza Pieninami i Tatrami motyl ten obecnie nie występuje na terenie kraju, więc tym bardziej konieczne jest podejmowanie działań ochronnych zmierzających do zachowania ostatniej licznej populacji tego gatunku.W zadaniach ochronnych przewidziano również odstrzał pojawiających się na terenie Parku jenotów, który jest gatunkiem inwazyjnym, obcego pochodzenia.2) na obszarach objętych ochroną czynną:ochrona rośli – ochrona polega na zabezpieczeniu puli genowej roślin wybranych gatunków roślin (gatunki rzadkie i zagrożone) poprzez ochronę ex situ. Część gatunków wprowadzana jest do hodowli w ogródkach przy pawilonach edukacyjnych Parku. Planowane są zabiegi zmierzające do poprawy warunków siedliskowych dla pszonaka pienińskiego Erysimum pieninicum polegające na usuwaniu krzewów i wysokich bylin na wzgórzu zamkowym w Czorsztynie (oddział 51). Zaplanowano również wykonanie zabiegów przeciwdziałających ocienieniu kęp jałowca sawiny rosnących na ścianie Facimiecha (oddział 21). Zabiegi polegać będą na obcięciu pojedynczych gałęzi drzew ocieniających poszczególne kępy oraz usunięciu krzewów w obrębie stanowisk. Niewielki zakres planowanych zabiegów pozytywnie wpłynie na warunki bytowania jałowca sawiny, nie będzie miał natomiast większego wpływu na inne elementy przyrody.Ochrona czynna pozostałych gatunków roślin prowadzona jest poprzez ochronę ich biotopów i zaplanowana została w ramach zabiegów ochronnych w określonych typach ekosystemów, ochrona zwierzątZaplanowano działania w stosunku do następujących gatunków:niepylak apollo – program opisany przy ochronie ścisłej,niepylak mnemozyna – występuje na terenie Parku w dwóch skupiskach: w masywie Trzech Koron i Macelaka. Ochrona tego gatunku realizowana jest poprzez utrzymanie odpowiednich biotopów, głównie łąk ziołoroślowych. Prace polegają na późnym koszeniu łąk i usuwaniu biomasy. Łąki ziołoroślowe wymagają koszenia co 2 lata, jednak ze względu na ochronę między innymi niepylaka mnemozyny i trzmieli łąki te kosi się w systemie pół polany co rok. Szczegółowy zakres prac ujęty został w załączniku nr 2 w lit. B. w tabeli w pkt 4,płazy – w trakcie budowy w sąsiedztwie Parku zespołu zbiorników wodnych degradacji uległy naturalne miejsca rozrodu płazów w dolinie Dunajca. W związku z powyższym konieczne było wybudowanie zastępczych miejsc rozrodu płazów u ujścia Głębokiego Potoku do zbiornika wyrównawczego. Odtworzone zostało również oczko wodne na polanie Hałuszowska Sajba. Obecnie prowadzone prace polegają na utrzymaniu wymienionych miejsc rozrodu w należytym stanie, jak również prowadzone są obserwacje, jakie gatunki płazów przystępują do rozrodu. Najliczniej przez płazy w okresie rozrodu wykorzystywane są dwa stawki u ujścia Głębokiego Potoku. Przystępuje tu do rozrodu żaba trawna, ropucha szara i zielona, kumak górski, traszki: karpacka, górska, grzebieniasta i zwyczajna. W zadaniach ochronnych przewidziano również odstrzał pojawiających się na terenie Parku jenotów, który jest gatunkiem inwazyjnym, obcego pochodzenia.3) na obszarach objętych ochroną krajobrazową:ochrona roślin – ochrona polega na zabezpieczeniu puli genowej roślin wybranych gatunków roślin (gatunki rzadkie i zagrożone) poprzez ochronę ex situ. Część gatunków wprowadzana jest do hodowli w ogródkach przy pawilonach edukacyjnych Parku. Zabiegi polegające na poprawie warunków siedliskowych poprzez wycinanie krzewów oraz wspomaganie populacji naturalnych materiałem hodowlanym zaplanowano dla pszonaka pienińskiego i lilii bulwkowatej.ochrona zwierzątochrona płazów – w rejonie Sromowiec Kątów prowadzone są prace mające na celu ochronę szlaku migracji płazów, głównie ropuchy szarej. W okresie wiosennej migracji wzdłuż drogi powiatowej rozstawiane są siatki, których zadaniem jest zatrzymanie migrujących płazów. W okresie migracji codziennie wykonywane są co najmniej dwie kontrole siatek a migrujące płazy przenoszone są przez drogę. Dzięki podjętym działaniom śmiertelność płazów ograniczona została do około 5%. Zaplanowano również utrzymanie kompleksu dwóch stawów u ujścia potoku Głębokiego, służących jako miejsca rozrodu. Prace polegać będą na bieżącej konserwacji oraz wykaszaniu roślinności zarastającej brzegi. Prowadzona będzie również obserwacja gatunków przystępujących w nich do rozrodu oraz wykonanie dokumentacji fotograficznej,ochrona ptaków – co roku przy osadach Parku wykładana jest karma dla ptaków. Dokarmianie ma za zadanie wspomóc przetrwanie zimy ptaków związanych z siedzibami ludzkimi jak również jest formą bliższego poznania tej grupy zwierząt. Nie wykłada się karmy w terenie. Ponadto, osoby przystępujące do karmienia ptaków zobowiązane są do jej kontynuowania przez całą zimę,W zadaniach ochronnych przewidziano również odstrzał pojawiających się na terenie Parku jenotów, który jest gatunkiem inwazyjnym, obcego pochodzenia.4) monitoring – lista gatunków oraz biotopów objętych monitoringiem wytypowana została w ramach prac nad projektem planu ochrony Parku na lata 2012-2031. Na bazie tego dokumentu opracowana została „Koncepcja monitoringu w Pienińskim Parku Narodowym”, w której określono harmonogram czasowy monitoringu oraz instytucję lub osobę wykonującą. Zaplanowane do monitorowania gatunki i zbiorowiska pokrywają się w większości z gatunkami i siedliskami, które wymagają monitoringu na podstawie dyrektywy siedliskowej lub ptasiej i są związane z siecią Natura 2000. Prace obejmować będą:monitoring roślin i grzybów – w projekcie planu ochrony na lata 2012-2031 wybrano tzw. gatunki specjalnej troski. Dodatkowo dla każdej grupy systematycznej wytypowano również najcenniejsze biotopy, tzw. biotopy specjalnej troski. Do głównych celów monitoringu należy rozpoznanie rozmieszczenia poszczególnych gatunków i określenie ewentualnych zagrożeń, a w przypadku gatunków objętych ochroną czynną określenie skuteczności prowadzonych zabiegów ochronnych. Monitoring skupia się na biotopach specjalnej troski, obejmuje również potencjalne miejsca występowania gatunków objętych monitoringiem. monitoring zwierząt – lista gatunków zwierząt objęta monitoringiem wytypowana została w ramach prac nad projektem planu ochrony Parku na lata 2012-2031 (jest to tzw. lista gatunków specjalnej troski). Do głównych celów monitoringu należy rozpoznanie rozmieszczenia poszczególnych gatunków i określenie ewentualnych zagrożeń a w przypadku gatunków objętych ochroną czynną określenie skuteczności prowadzonych zabiegów ochronnych. Szczegółowość prowadzonego monitoringu jest różna w zależności grupy taksonomicznej. W stosunku małych zwierząt np. bezkręgowców najczęściej chodzi o potwierdzenie występowania gatunku, rzadziej jest możliwe określenia zagęszczenia (np.: trzmieli na 100 m2 łąki) lub liczebności. Dla rzadkich gatunków ptaków dąży się do określenia liczebności lokalnej pienińskiej populacji. Dla gatunków objętych ochroną strefową dodatkowo określany jest sukces lęgowy. W przypadku nietoperzy monitoring ogranicza się do kontroli w okresie zimy miejsc hibernacji. Załącznik nr 4 dzieli obszar Parku ze względu na objęcie różnymi formami ochrony. Podział ten jest oparty na projekcie „Planu ochrony Pienińskiego Parku Narodowego na lata 2012-2031” wykonanym przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Krakowie wg stanu na 1 stycznia 2010 r. Zaplanowany podział Parku na różne rodzaje ochrony jest kontynuacją kilkudziesięcioletniej tradycji. Grunty objęte ochroną ścisłą koncentrują się w części wschodniej Parku objętej ochroną od 1932 r.Sposoby udostępniania parku dla celów naukowych, edukacyjnych, kulturowych, turystycznych, rekreacyjnych, sportowych i amatorskiego połowu ryb opracowano w formie tabelarycznej. W zadaniach ochronnych nie wprowadzono limitu osób mogących przebywać jednocześnie w danym obszarze parku narodowego, udostępnionym dla realizacji wskazanego celu. Wynika to z trudności w egzekwowaniu takiego limitu. Teren parku jest dostępny przez wiele dróg i ścieżek, a ponadto w aż 42 % stanowi własność prywatną. Realizacja zadań ochronnych określonych w załącznikach do niniejszego zarządzenia może być dostosowana do konieczności usuwania negatywnych skutków zjawisk żywiołowych w parku narodowym.W projekcie zadań ochronnych na 2013 r. w stosunku do zadań ochronnych z 2012 r., niewielkim zmianom ulega zakres i lokalizacja prac, nie ulega natomiast zmianie powierzchnia gruntów podlegających ochronie ścisłej, czynnej i krajobrazowej. Wykonanie zadań ochronnych przyczyni się nie tylko do zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, odtworzenia zniekształconych lub znikłych ogniw rodzimej przyrody, ale również do utrzymania w należytym stanie infrastruktury, jaką dysponuje Park.Do projektu zarządzenia w ramach uzgodnień wewnętrznych wprowadzono zgłoszone uwagi.PAGE PAGE 1) Zagrożenia uszeregowano od najistotniejszego.1) Podział na obszary objęte ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową, oddziały położone na gruntach Skarbu Państwa oznaczone liczbami, pododdziały oznaczone literami i ewentualnie liczbami, obwody ochronne podano zgodnie z projektem planu ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego na lata 2012–2031 wykonanym przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Krakowie według stanu na dzień 1 stycznia 2010 r. Projekt planu znajduje się w siedzibie Parku w miejscowości Krościenko nad Dunajcem.2) Zabiegi kontynuowane.1) Podział na obszary objęte ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową, oddziały położone na gruntach Skarbu Państwa oznaczone liczbami, pododdziały oznaczone literami i ewentualnie liczbami, obwody ochronne podano zgodnie z projektem planu ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego na lata 2012–2031 wykonanym przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Krakowie według stanu na dzień 1 stycznia 2010 r. Projekt planu znajduje się w siedzibie Parku w miejscowości Krościenko nad Dunajcem.1) Podział na obszary objęte ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową, oddziały położone na gruntach Skarbu Państwa oznaczone liczbami, pododdziały oznaczone literami i ewentualnie liczbami, obwody ochronne podano zgodnie z projektem planu ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego na lata 2012–2031 wykonanym przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Krakowie według stanu na dzień 1 stycznia 2010 r. Projekt planu znajduje się w siedzibie Parku w miejscowości Krościenko nad Dunajcem.1) Podział na obszary objęte ochroną ścisłą, czynną i krajobrazową, oddziały położone na gruntach Skarbu Państwa oznaczone liczbami, pododdziały oznaczone literami i ewentualnie liczbami, obwody ochronne podano zgodnie z projektem planu ochrony dla Pienińskiego Parku Narodowego na lata 2012–2031 wykonanym przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w Krakowie według stanu na dzień 1 stycznia 2010 r. Projekt planu znajduje się w siedzibie Parku w miejscowości Krościenko nad Dunajcem.Krościenko n/DtjAgata Dąbrowska22012-10-23T13:21:00Z2012-10-24T13:13:00Z2012-10-24T13:13:00Z0341341180466Microsoft Office Word0670187falseTytuł1Krościenko n/Dppnfalse93690falsefalse14.0000